گفتگویی با آگوستا رید توماس (I)

آگوستا رید توماس
آگوستا رید توماس
گفتگویی با آگوستا رید توماس (Agusta Read Thomas)، آهنگساز؛ برگرفته از کتابچه یکی از برنامه های ارکستر سمفونیک شیکاگو

آیا دهه ۹۰ قرن بیست، زمان خوبی برای داشتن روحیه خلاق است؟
زمانی که الهه گان هنر بر انسان فرود می آیند، الهام بخشی صورت می گیرد و در این حالت آفرینش هنری به آثاری می انجامد که از مرز زمان فراتر می روند. به نظر می رسد که از لحاظ تاریخی فرایند پایه ای خلاقانه (تعامل عقل، تخیل، احساس و ماده) پایدار بوده و تمام نسل ها را برای بروز واکنش بر اساس فطرت خودشان به چالش کشیده است. این روزها دست یافتن به یک ایده موسیقایی با ارزش و اجرا کردن آن از لحاظ فنی کار آسانی تری نیست، هر چه باشد در غیاب یک رسم معمول این کار دشوارتر نیز می شود.

آیا فکر می کنید دوره سختی برای آهنگسازان جوان است؟
دیدن کاغذ نت سفید برای هر کسی در هر زمانی دشوار است. فرایند هنری، فرایند پیچیده و پر فراز و نشیبی است. اگر کسی با صداقت و پرشور به سراغ آهنگسازی برود، این فرایند خلاقانه هراس انگیز به نظر می رسد؛ هولناک و لذت بخش!

اکنون زندگی یک آهنگساز مثل همیشه عبارتست از ایجاد تعادلی سست بین جدیت خلاقانه (که نیازمند اختصاص زمان پر ارزش است) و فعالیت های تکراری و روزمره برای ادامه زندگی. لحظه های آرام و به دور از هر مزاحمت، بیش از آنکه بتوان تصور کرد با ارزشند.

ما در زمانی زندگی می کنیم که مردم عام برای هنر ارزش کمی قائلند و آن را دست کم می گیرند. هنر موسیقی که ارزش اصلی آن به اندیشه نهفته در آن است، با آئین های پر زرق و برق فرهنگ پاپ و سوء استفاده های تجاری از پای درآمده است. قطعا این شرایط بهترین شرایط برای کار کردن نیستند… اما شما درباره آهنگسازان جوان پرسیدید. باید بگویم که برخلاف نقاط منفی، اکنون زمان خوبی برای آهنگسازان با استعداد برای دستیابی به موقعیت های حرفه ایست. با در نظر داشتن اینکه بسیاری از آهنگسازانی که خدمات ارزنده ای به هنر ارائه کردند نادیده گرفته شده اند، باید سپاسگزار بود که امروزه موقعیت های خوبی وجود دارند.

چگونه آهنگسازی می کنید؟ آیا اسکچ (sketch) تهیه می کنید؟
عمل خلاقانه واقعی از نیاز عمیق می جوشد. این جوشش درونی ِ ایده های موسیقایی بسیار ضروریست. اولین حس مانند یک جرقه یا آذرخش است، مثل روشن کردن یک کبریت و ناگهان، پووف، یک روشنایی، یک الهام پدید می آید. این درخشش انرژی می تواند برانگیزاننده یک آکورد، ریتم یا طرح یک آهنگ باشد که من آن را می خوانم و آنرا در ارتباط با ساختار، فرم، ترکیب و غیره بررسی می کنم. از آن جا به بعد یک تصویر و طرح کلی شکل می گیرد. مهم است که یک آهنگساز بداند که یک ایده موسیقایی چگونه می شکفد و بالقوه آنرا باید به کدام سو هدایت کرد.

بله من در این فرایند رمز آلود از اسکچ کمک می گیرم که چندین شکل با عملکردهای متفاوت دارد. یکی از آن ها نت نویسی و حفظ و ادامه صحیح تصمیماتی است که قبلا گرفته شده اند. عملکردهای دیگر می توانند فرضی باشند، کنکاش یا امتحان ایده هایی باشند که هنوز شکل خاصی به خود نگرفته اند. اسکچ ها به حفظ ایده های نو ظهور کمک می کنند وگرنه از بین رفتنشان با وقفه درآهنگسازی یا با بی حوصلگی آهنگساز فاجعه است. هرچند این اسکچ ها طرح نهایی آهنگ نیستند.

روش من اینگونه نیست که آهنگ کوتاهی بنویسم و سپس آن را تنظیم کنم بلکه ترجیح می دهم که آن را تکمیل کنم و کل آهنگ را در مقابلم بگذارم. پس از تحویل موسیقی تکمیل شده به رهبر و ارکستر به ندرت تغییری در آن ایجاد می کنم. پس از انجام بازنگری های زیاد و دشوار، از کاری که تحویل می دهم احساس رضایت می کنم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.

از روزهای گذشته…

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (I)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (I)

یکی از مهمترین موسیقیدانان قرن بیستم که صاحب مکتبی در آهنگسازی به شمار می رود، پندرسکی است. او یکی از شاخصترین آهنگسازان آوانگارد جهان و یکی از مهمترین نمایندگان این تفکر در قرن بیستم بود. پندرسکی در سالهای گذشته تا حد زیادی سبک آهنگسازی خود را تغییر داده و به گفته خودش این تغییر سبک از تغییر نگاه او به موسیقی می آید. برای هواداران موسیقی آوانگارد، این تغییر مسیر او بسیار سئوال برانگیز بوده است.
رسیتال پیانو کیومرث پیرگلو در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

رسیتال پیانو کیومرث پیرگلو در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

سومین کنسرت رسمی پیانو دکتر کیوموث پیرگلو جمعه ۳ آذر در فرهنگسرای ارسباران ساعت ۲۰ با اجرای قطعات متنوعی از دومنیکو اسکارلاتی‌ (سه سونات)، بابک بردیا، آهنگساز ایرانی مقیم آلمان (دو پرلود)، لودویگ وان بتهوون (دو سونات)، انریک گرانادوس (دو رقص اسپانیایی)، مانوئل دوفایا (رقص آتش)، ایساک آلبنیز (سوئیت اسپانیایی بنام آستوریاس) و کیومرث پیرگلو‌ (دو خاطره) اجرا خواهد شد.
بزرگترین شخصیت Jazz سال ۱۹۸۳ (II)

بزرگترین شخصیت Jazz سال ۱۹۸۳ (II)

اولین حضور حرفه ای او در سن سیزده سالگی در فستیوال سالیانه جز در یکی از شهرهای فرانسه بود. در آن سال کلارک تری (Clark Terry) نوازنده ترومپت نیاز به همکاری یک نوازنده پیانو داشت. پتروسیانی در این باره گفته است:
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

کناره‌گیری فخرالدینی از رهبری ارکستر موسیقی ملی ایران در سال ۸۸ فرصت خوبی به او داد تا نوشته‌های پراکنده‌ی خود و از همه مهمتر خاطرات خود و همسرش را سر و سامانی دهد و آثار مکتوب دیگری از خود به جا بگذارد. فخرالدینی در گذشته نیز تنها به آهنگسازی مشغول نبوده و گاه دغدغه‌ها و یافته‌های خود را نیز منتشر کرده است. سلسله مقاله‌های «ریتم در موسیقی ایران» در شماره‌های ۱۱۱ تا ۱۱۷ مجله موسیقی در سال ۱۳۴۶، مقاله‌‌ای در مورد شیوه‌ی ثبت و نگارش الحان موسیقی عبدالقادر مراغه‌ای در جلد سوم کتاب ماهور در سال ۱۳۷۲، مقالات دیگری در شماره‌‌های مختلف فصلنامه‌ی ماهور و موارد دیگر، گواه این مدعا هستند. اما بی‌شک دهه‌ی نود شمسی برای فخرالدینیِ مؤلف جایگاه ویژه‌ای دارد چرا که بین سال های ۹۰ تا ۹۴ چهار کتاب از او به چاپ رسید. یادداشت حاضر مروری است کوتاه بر فحوای این چهار اثر مکتوب از فرهاد فخرالدینی:
شاکن باخ

شاکن باخ

سرآغازی با شکوه ، پدیدآورنده اثری است جاودانه. در لحظات نخستین شروع موسیقی با به تحریر درآمدن آکوردهای اوج گیرنده، وارستگی روح آهنگسازی را شاهدیم که در قالب مفهوم موسیقی و با بهره گیری از سازی تنها و مسحورکننده به نام ویولن بدیع ترین زیبایی ها را می آفریند.
هارمونی کوارتال چیست؟

هارمونی کوارتال چیست؟

آکوردهای معمولی که در موسیقی سنتی غربی مورد استفاده قرار می گیرند بر اساس هارمونی سه تایی تنظیم شده اند. در هارمونی سه تایی، فاصله سوم و معکوسش، یعنی فاصله ششم، فواصل اولیه هستند. فاصله چهارم و معکوس آن، یعنی فاصله پنج، هم فواصل ثانویه هستند. به محض دیدن این آکورد متوجه می شویم که سه تایی سی ماژور و معکوسش را نشان می دهد:
ضیاالدین ناظم پور

ضیاالدین ناظم پور

متولد ۱۳۴۵ تهران آهنگساز، نوازنده رباب، نویسنده [email protected]
شناخت کالبد گوشه‌ها (IV)

شناخت کالبد گوشه‌ها (IV)

این نگاه جزءنگر به درون گوشه‌ها پیش از طلایی هم وجود داشته است اما تا پیش از او جایی در متن‌های آموزشی نمود نمی‌یافت. نمود اصلی‌اش در عمل موسیقایی نوازندگان استاد، به صورت جمله‌بندی زیبا و پرانرژی بود یا در مقالات و کتاب‌های موسیقی شناسی. آوردن آنها در یک متن آموزشی رسمی چیزی را که احتمالا از کمی پیش از آن در میان مدرسان سایه‌هایش موجود بود، به سطح آورد (۱۲).
کاربرد دسیبل در فیزیک صوت

کاربرد دسیبل در فیزیک صوت

اصطلاح دسیبل (Decibel) در بسیاری از مباحث فیزیکی موسیقی و نیز بهنگام استفاده از دستگاههای ضبط و اعمال افکت در استودیوهای موسیقی کاربرد دارد. با وجود اینکه بسیاری از دست اندرکاران موسیقی از این اصطلاح استفاده می کنند دید صحیحی نسبت به این اصطلاح ندارند، در این نوشته سعی می کنیم مفهوم این اصطلاح را برای علاقمندان به موسیقی تشریح کنیم.
Speak Softly Love

Speak Softly Love

نینو روتا (Nino Rota) در سال ۱۹۱۱ در میلان بدنیا آمد و تحصیلات اولیه موسیقی را در رم به اتمام رساند، اولین کار جدی او نوشتن اپرا در سن ۱۵ سالگی بود.