نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

علی نوربخش
علی نوربخش
چطور شد که تصمیم به نگارش مقالات “اصول نوازندگی ویولن” گرفتید؟
در ابتدا تصمیم من برای نوشتن این سلسله مقالات ناشی از دو امر بود: اول، یکسری نیازها و کاستی هایی که در زمینه تدریس ویولون احساس می کردم و دوم، عقایدی که بطور کلی خودم در ارتباط با آموزش داشتم. من احساس می کردم که ما در زمینه نوازندگی ویولن نیازمند به تبیین و بیان یکسری استانداردهای صحیح هستیم و اطلاع و استفاده از استانداردها را نیاز همگان می دانستم.

بنابراین در این زمینه شروع به تحقیق کردم و این کار شامل تحقیق در فیلم های آموزشی، مقالات اینترنتی و کتب آموزشی ویولن و پرس وجو از دوستان در ارتباط با یافتن مطالبی در ارتباط با استانداردهای نوازندگی ویولن بود. اما در نهایت به این نتیجه رسیدم که یافته هایم از لحاظ ساختار بیانی، دقت، محتوا و حجم مطالب، برآورده کننده نیازهایی که در این رابطه احساس می کردم، نیست و من را راضی نمی کند.

پس تصمیم گرفتم با اتکا بر دانسته ها و معلوماتی و آموخته هایی که در طی سالیان نوازندگی به دست آورده بودم و جمع بندی مشکلاتی در نوازندگی که غالبا در هنرجویان به وجود می آید و من در محیط کلاس ها شاهد آنها بوده ام و این اشکالات حالتی تکرار شونده در افراد گوناگون دارد و همینطور استانداردهایی که فکر می کنم درست است و در نوازندگان بزرگ ویولن شاهد آن هستیم و بایستی رعایت گردد، این مقالات را بنویسم.

البته کار بسیار سختی بود؛ به این خاطر که همانطور که گفتم، من نمونه خاصی را در تحقیقاتم پیدا نکردم که به شکل مورد علاقه ام موضوع را بررسی کرده باشد و خصوصیت مهمی که مقالات این مجموعه برای من دارد این است که مطالب آن برگرفته از هیچیک از مقالات و کتب یا رفرنس های آموزشی ایرانی یا غربی نیست و من برای نگارش این مقالات از هیچ مرجع مکتوبی در این رابطه استفاده نکردم.

هرچند استفاده از مراجع و رفرنس های مختلف در کارهای پژوهشی و علمی روشی مرسوم و صحیح است و ذکر منابع نیز عملی جا افتاده در دانشگاه است و من به هیچ عنوان این کار را اشتباه نمی دانم. اما همانطور که گفتم به هر حال این مقالات بر اساس تکیه بر دانسته های شخصی ام تهیه شده است.

مسئله دیگری هم که وجود داشت، این بود که هر مطلبی را که من کد بندی و شماره گذاری می کردم و می نوشتم، باید طوری روی آن کار می کردم که بعد از اینکه از موضوع گذشتم، دیگر در آن رابطه موردی وجود نداشته باشد که بعدا بخواهم آن را بیان کنم و هرعنوان و مطالب مربوط به آن عنوان بایستی به شکلی کامل بیان گردد. چون این مطالب به گونه ای بیان می شود که دارای نظم و ترتیب خاصی است و همه شماره گذاری دقیق دارد و بنابراین نمی شود وقتی از یک مطلب گذشتیم، دوباره برگردیم و یک چیزی را به آن اضافه کنیم.

بنابراین یک نظم خاصی وجود داشت که این، زحمت مضاعفی را برای من بوجود می آورد و هنوز هم بوجود می آورد، چون هنوز من این مقالات را ادامه میدهم و مطلب ادامه دارد.

آیا اصول خاصی به صورت همگانی برای تدریس ویولون وجود دارد؟
به طبع اساتید در کلاس، اصولی را که صحیح می دانند به هنرجویان تدرس می کنند و یا بعضی اصول و قواعد مربوط به نوازندگی در بین نوازندگان وجود داشته که به یکدیگر منتقل می کنند. اما این مطالب و شیوه انتقال آنها به شکل تدوین شده و قابل استناد مکتوب که در دسترس همگان باشد، نیستند.

از طرفی هر چند بطور مثال، شاهد ارائه مطالب آموزشی به عنوان پایان نامه در دوره فوق لیسانس نوازندگی ویولن در دانشگاه هستیم و این اقدامی بسیار مفید است، اما پایان نامه ها نیز غالبا پس از ارائه در کتابخانه دانشگاه نگهداری می شوند و عده قلیلی بعدها به آن مراجعه می کنند و این نوشته ها قابل دسترس برای عده ی محدودی است.

همین مسائل بود که من را به این نتیجه رساند که به عنوان یک فرد از جامعه نوازندگان اگر دانش و توانی در زمینه انتقال مطالب و دانسته هایم دارم، باید آنها را از طریقی فراگیر و آسان در دسترس دیگران بگذارم و اینترنت در این رابطه به عنوان بهترین ابزار می توانست به من کمک کند.

آیا منتشر کردن این مطالب در محیط مجازی تفاوتی با انتشار کتاب دارد؟
این مطالب در محیط وب عنوان می شود و نویسنده در محیط اینترنت می تواند ارتباط خیلی مستمر و مستقل و به روز با مخاطبانش داشته باشد و این باعث می شود که من همواره با خوانندگان سایت و همچنین با نوازندگان ارتباط داشته باشم و اگر فردی ایرادی به مواردی که عنوان کرده ام، ببیند می تواند از طریق ایمیل و یا بخش نظرات سایت آنرا به گوش من برساند و موضوع قابل بحث و بررسی است و بطور قطع قبل از آنکه این سلسله مطالب به پایان برسد، موارد احتمالی اشتباه تصحیح خواهد شد. به هر حال هدف من ارائه مجموعه ای در بهترین شکل است و تعصبی هم درباره تصحیح موارد احتمالی اشتباه ندارم.

البته خوشبختانه تا امروز که مطالب در طی ده شماره مقاله ارائه شده، اشکالی گرفته نشده است و تا به حال دوستان موردی را گوش زد نکرده اند که لازم به تغییر مطلب باشد و من از این موضوع خوشحالم.

11 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۸ در ۹:۰۴ ب.ظ

    با سلام

    حتما از وضع کنسرتای ارکستر سمفونیک خبر دارید توی اروپا

    نه از جنبه ی سیاسی بلکه حداقل یه بررسی به مشکلات این ها بکنید

    شما نویسندگان و مدیران سایت که همگی از فعالان موسیقی هستید که بهتر از ما از بدبختی های این بچه ها خبر دارید

    بگین چی شد که به این روز افتادن که هیچکس نمیاد رهبری ارکستر رو بگیره

    بگین سمفونی های سفارشی این بلا رو به سر ارکستر آورد

    انتظار داریم ازتون یه مطلب درباره ارکستر سمفونیک در قالب نقدی مصاحبه یا چیزی بنویسید تو رو خدا

  • jamal
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۷ ب.ظ

    tanks

  • آرش
    ارسال شده در اسفند ۱۶, ۱۳۸۸ در ۵:۳۵ ب.ظ

    اگر از فایلهای midiاستفاده کنید بهتر است.(برای اجرای نتها)
    خسته نباشید

  • شهاب حسینی
    ارسال شده در خرداد ۲۰, ۱۳۸۹ در ۵:۵۴ ب.ظ

    ba arze salam khedmate shoma va tashakkor az maghaalehaye khoobe shoma ke be man dar yadgirye violon besyar komack kard.
    man mykhastam baraye yadgirye bishtare violon khedmate shoma biayam.
    agar mishavad sharayete morede niaz ra baraye man e-mail konid.
    ba tashackor faravon.
    thank you,goodbye.

  • نوربخش
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۸۹ در ۹:۳۵ ق.ظ

    از طریق ایمیل تماس بگیرین تا راهنمایی کنم.با تشکر

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۵, ۱۳۹۱ در ۹:۵۱ ب.ظ

    با سلامو خسته نباشید
    اگر امکانش هست لطفاً راجع به نحوه وارد آوردن فشار انگشتان دست چپ بر روی گریف بطوریکه از ناحیه مچ نباشد و از نوک انگشت باشد توضیح دهید (دقیقاً چطور میشه این کارو کرد.)
    ممنون

  • نوربخش
    ارسال شده در آبان ۶, ۱۳۹۱ در ۷:۳۳ ب.ظ

    لطفا سوالتون رو در انتهای همان مقاله ای که خوانده اید مطرح کنید تا در همان جا پاسخ بدهم چون این پاسخ ممکن هست که جواب دیگر دوستانی که در اینده همان مطلب را می خوانند باشد و دیگر نیازی به تکرار نخواهد بود

  • محمود ضیائی
    ارسال شده در بهمن ۱۷, ۱۳۹۱ در ۴:۱۸ ب.ظ

    با سلام خدمت شما استاد گرامی مطالب مربوط به سن یاد گیری را خواندم بسیار با ارزش بوذ به این لحاظ که من عاشق ساز ویولنم ولی سنم ۵۰ سال است و با هر که مشورت کردم کفتند از سن شما کذشته است خواهشمندم راهنمایم کنید

  • sheyda
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۹۳ در ۹:۱۶ ب.ظ

    سلام وخسته نباشید
    قبلایک ویولن بامارک تی اف داشتم اصول اولیه ویولن نوازی رایادگرفتم ولی شکست ودیگه بدرد نمیخوردازشماخواهش میکنم من راراهنمایی کنید که برای یادگیری بهتر چه ویولنی رابخرم که صدای خوبی داشته باشد؟
    باتشکر

  • نوربخش
    ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۹۳ در ۹:۵۹ ب.ظ

    این موضوع بستگی دارد به عواملی چون توانایی شما در نگهداری و محافظت از یک ساز, بودجه ای که صرف این منظور می کنید,سطح نوازندگی شما و میزان درک و شناخت شما از ساز ویولن.بنابراین در هرراهنمایی این موارد را باید در نظر داشت

  • امین
    ارسال شده در تیر ۳, ۱۳۹۴ در ۱:۵۵ ق.ظ

    اقای نوربخش میشه شما بگید که چرا بعضی از هنرجوها یکی دو کتاب میزنن خودشون میرن کلاس میزنن.فکرمیکنن که دیگه خیلی یاد گرفتند.جالبه که دیگه استاد خودشون رو هم قبول ندارند.جالب تر اینه که اصلا سواد موسیقی ندارند. درس میدن.و چه ادم هایی نمیدونن میرن پیش همچین اشخاص.و از ساز زده میشن.به نظر شما یک استاد خوب رو چطوری باید شناخت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شیدایی تار (II)

وی در جریان انقلاب اسلامی از سمتهای خود استعفا کرد و به مردم انقلابی پیوســت و ســاخته ها و نواخته های او با صدای محمدرضا شــجریان و شــهرام ناظری در نوک پیکان انقلاب قرار گرفت و امروزه به عنوان یک خاطره ملی در اذهان مردم باقی است. لطفی در مورد ساخته معروف خود، سپیده (ایران ای ســرای امید)، می گوید: «وقتی در دستگاه ماهور شروع به کار کردم طبق روال آواز از منطقه بم شــروع شد ولی هر کاری که می‌کردیم، می دیدیم جور درنمی آید. پس از مدتی قرار شد آقای شجریان از اوج بخواند و خیلی خوب درآمد. در آن روزگار جامعه ایرانی یکپارچه شور و هیجان بود، ما هم که از جامعه دور نبودیم و با مردم همصدا بودیم.

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (II)

من این نوع دیدگاه گسترش هارمونی را در هفت متد اصلی دسته بندی و خلاصه می کنم که در جای خود در باره ی هر کدام صحبت می کنم. این متد ها عبارتند از:

از روزهای گذشته…

نامه پیمان سلطانی به دریا دادور

نامه پیمان سلطانی به دریا دادور

اینجانب پیمان سلطانی خالق اثر “ایران جوان” حدود ۲ سال پیش در تماس تلفنی با شما تقاضا کرده بودم تا در اجرای اثر ایران جوان که قبلاً بدون هماهنگی با اینجانب اجرا کرده بودید تجدید نظر کنید و دیگر اقدام به اجرای آن نکنید و همچنین تقاضا کرده بودم تا تصویر و فیلم اجراهایتان را از روی سایتتان بردارید اما متاسفانه هیچ اقدامی نکردید و اخیراً متوجه شدم که با تأسف اثر من را منتشر هم کرده اید (کل موسیقی های این آلبوم به دست من رسیده است).
طبقه‌بندی سازها (III)

طبقه‌بندی سازها (III)

در اروپای قرون وسطا، سازها اهمیت کمتری داشتند. بررسی علمی سازها یا سازشناسی تا دوره‌ی رنسانس مورد غفلت واقع شد. در نتیجه اطلاعات کمی در باره‌ی سازهای دوره‌های پیشین باقی مانده است، اگر چه آن‌ها در گراورها، مینیاتور‌ها و نقاشی‌های آبرنگ به تصویر کشیده شده و گزارش‌هایی توسط شاعران قرون وسطا، فیلسوفان و متفکران وجود دارد.
۴۰ سال حضوربی نظیر  در دنیای راک

۴۰ سال حضوربی نظیر در دنیای راک

مدتی پیش از اینکه در اواخر دهه ۶۰، گروه رولینگ استونز (Rolling Stones) خود را بزرگترین گروه راک اند رول جهان بنامند، زمینه را به بهترین شکل برای این مدعا آماده کرده بودند.
حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

امروز ۷ مهرماه تولد مرد خستگی ناپذیر موسیقی ایران حسین دهلوی است. با اینکه دهلوی به ۷۸ سالگی می رسد و نشانه های پیری و افسردگی بخاطر مشقاتی که بر موسیقی (که همانا بزرگترین هم و غم اوست) گذشته در چهره اش پیداست، همچنان در حال تدریس موسیقی و تصحیح آثارش برای چاپ است.
بیان جنسیَّت در موسیقی (II)

بیان جنسیَّت در موسیقی (II)

با توجه به اینکه موسیقی به عنوان یک هنر غیر مفهومی و مطلقاً انتزاعی، نمی تواند و نمی خواهد از نشانه های بصری و حتی شنیداری، به منظور بیان هیچ مفهومی بهره ببرد، لاجرم به لحاظ فلسفی تنها وسیله ی ارتباطی آن با مخاطب به ادراکات ذهنیِ هنرمند ختم می شود. وابستگی به همین تنها وسیله ی ارتباطی هنر موسیقی یعنی ادراکات ذهنی سبب می شود که تاثیر جنسیتِ هنرمند حوزه ی موسیقی نسبت به سایر هنرها بیشتر نمود پیدا کند.
دنیس برین، مروج هورن (IV)

دنیس برین، مروج هورن (IV)

برین در ضبط چهار کنسرتو هورن موزار که اکنون اساس رپرتوار تکنوازی هورن به شمار می روند همکاری کرد. این کنسرتوها در اصل برای جوزف لوتگب یک هورن نواز طبیعی (natural horn player) سالزبرگ ساخته شدند. مهارت برین در آهنگ سازی با ساخت کادانس برای کنسرتوهای اول و سوم قطعات ضبط شده خودش به اثبات رسید. برین همچنین باعث مشهور شدن دو کنسرتو ریچارد استرائوس شد.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (X)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (X)

مقایسه‌ی کوتاهی با شرح وی بر موثر؛ «[…] چیزی است که در خمیره و سرشت انسان نفوذ کند و در آن نشانی از خود باقی بگذارد» (ص ۸۲) این سوال را به ذهن می‌آورد که تفاوت موثر و مطبوع چیست. چون گویا در هر دو مورد اثر گذاشتن وجود دارد. شاید تنها تفاوت «نفوذ کردن باشد» که دقیقاً معلوم نیست به چه معنی به کار رفته.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XII)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (XII)

دوران جوانی خور را در مراغه گذراند. تیمور لنگ هنگام فتح ایران مجذوب عبدالقادر شد و او را با خود به سمرقند برد اما عبدالقادر تحمل غربت را نداشت و به وطن بازگشت. مدتی در دستگاه میرانشا پسر تیمور در تبریز بود اما هنگامی که همه ی اطرافیان مورد غضب و خشم میرانشا قرار گرفتند و محکوم به مرگ شدند، عبدالقادر نیز که در میان محکومان بود فرار کرد و تنها او توانست جان سالم به در برد.
مرروی کوتاه بر تاریخ نگاری موسیقی ایرانی از ۱۳۰۰ تاکنون (II)

مرروی کوتاه بر تاریخ نگاری موسیقی ایرانی از ۱۳۰۰ تاکنون (II)

در سال ۱۳۳۵ جلد دوم و جلد سوم سال‏ها پس از درگذشت مؤلف منتشر شد. این کتاب که به معرفی موسیقی، سازها و موسیقی‏دانان دوره‏ های تاریخی پس از اسلام به صورت کوتاه می‏ پردازد در جلد اول بیشتر به شرح وقایع موسیقی در دوران قاجار، خصوصاً اواخر قاجار، اختصاص دارد و در جلد دوم به شرح اقدامات استاد وزیری، از جمله ایجاد هنرستان و اصلاحات در مبانی نظری موسیقی، آموزش و اجرای کنسرت‏ها توسط ایشان، محدود می شود و در جلد سوم شامل وقایع موسیقی در دروه‏ ی پهلوی اول و دوم، مانند شرح آموزش موسیقی در مدارس، هنرستان ‏های موسیقی، تأسیس رادیو، انتشارات حوزه‏ ی موسیقی و معرفی موسیقی‏دانان شاخص است. (شایان ذکر است که جلد سوم با تصحیح و افزوده ‏های دکتر ساسان سپنتا انتشار یافت.)
بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (IV)

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (IV)

در گردش ملودیِ گوشه‌های فصل اول که گوشه‌های آغازین دستگاه هستند، درجه‌ی پنجم بالای مد شور (نغمه‌ی ر) به‌صورت کرن اجرا می‌شود که علت آن مشخص نیست. این مسئله سبب شده است که فضای مد شور به‌خوبی تثبیت و به طور کامل و صریح معرفی نشود. در نمونه‌ای که از قطعات تصنیف‌شده در دستگاه شور نام بردیم (پیش‌درآمد شور علی‌اکبر خان شهنازی) در بخش نخست قطعه، درجه‌ی پنجم در همه‌ی موارد بکار بوده و با شروع بخش دوم فواصل به یک‌باره تغییر می‌کنند. این تغییر مد در مایه‌نمای قطعه نیز به‌وضوح مشهود است (همان: ۵).