نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

علی نوربخش
علی نوربخش
چطور شد که تصمیم به نگارش مقالات “اصول نوازندگی ویولن” گرفتید؟
در ابتدا تصمیم من برای نوشتن این سلسله مقالات ناشی از دو امر بود: اول، یکسری نیازها و کاستی هایی که در زمینه تدریس ویولون احساس می کردم و دوم، عقایدی که بطور کلی خودم در ارتباط با آموزش داشتم. من احساس می کردم که ما در زمینه نوازندگی ویولن نیازمند به تبیین و بیان یکسری استانداردهای صحیح هستیم و اطلاع و استفاده از استانداردها را نیاز همگان می دانستم.

بنابراین در این زمینه شروع به تحقیق کردم و این کار شامل تحقیق در فیلم های آموزشی، مقالات اینترنتی و کتب آموزشی ویولن و پرس وجو از دوستان در ارتباط با یافتن مطالبی در ارتباط با استانداردهای نوازندگی ویولن بود. اما در نهایت به این نتیجه رسیدم که یافته هایم از لحاظ ساختار بیانی، دقت، محتوا و حجم مطالب، برآورده کننده نیازهایی که در این رابطه احساس می کردم، نیست و من را راضی نمی کند.

پس تصمیم گرفتم با اتکا بر دانسته ها و معلوماتی و آموخته هایی که در طی سالیان نوازندگی به دست آورده بودم و جمع بندی مشکلاتی در نوازندگی که غالبا در هنرجویان به وجود می آید و من در محیط کلاس ها شاهد آنها بوده ام و این اشکالات حالتی تکرار شونده در افراد گوناگون دارد و همینطور استانداردهایی که فکر می کنم درست است و در نوازندگان بزرگ ویولن شاهد آن هستیم و بایستی رعایت گردد، این مقالات را بنویسم.

البته کار بسیار سختی بود؛ به این خاطر که همانطور که گفتم، من نمونه خاصی را در تحقیقاتم پیدا نکردم که به شکل مورد علاقه ام موضوع را بررسی کرده باشد و خصوصیت مهمی که مقالات این مجموعه برای من دارد این است که مطالب آن برگرفته از هیچیک از مقالات و کتب یا رفرنس های آموزشی ایرانی یا غربی نیست و من برای نگارش این مقالات از هیچ مرجع مکتوبی در این رابطه استفاده نکردم.

هرچند استفاده از مراجع و رفرنس های مختلف در کارهای پژوهشی و علمی روشی مرسوم و صحیح است و ذکر منابع نیز عملی جا افتاده در دانشگاه است و من به هیچ عنوان این کار را اشتباه نمی دانم. اما همانطور که گفتم به هر حال این مقالات بر اساس تکیه بر دانسته های شخصی ام تهیه شده است.

مسئله دیگری هم که وجود داشت، این بود که هر مطلبی را که من کد بندی و شماره گذاری می کردم و می نوشتم، باید طوری روی آن کار می کردم که بعد از اینکه از موضوع گذشتم، دیگر در آن رابطه موردی وجود نداشته باشد که بعدا بخواهم آن را بیان کنم و هرعنوان و مطالب مربوط به آن عنوان بایستی به شکلی کامل بیان گردد. چون این مطالب به گونه ای بیان می شود که دارای نظم و ترتیب خاصی است و همه شماره گذاری دقیق دارد و بنابراین نمی شود وقتی از یک مطلب گذشتیم، دوباره برگردیم و یک چیزی را به آن اضافه کنیم.

بنابراین یک نظم خاصی وجود داشت که این، زحمت مضاعفی را برای من بوجود می آورد و هنوز هم بوجود می آورد، چون هنوز من این مقالات را ادامه میدهم و مطلب ادامه دارد.

آیا اصول خاصی به صورت همگانی برای تدریس ویولون وجود دارد؟
به طبع اساتید در کلاس، اصولی را که صحیح می دانند به هنرجویان تدرس می کنند و یا بعضی اصول و قواعد مربوط به نوازندگی در بین نوازندگان وجود داشته که به یکدیگر منتقل می کنند. اما این مطالب و شیوه انتقال آنها به شکل تدوین شده و قابل استناد مکتوب که در دسترس همگان باشد، نیستند.

از طرفی هر چند بطور مثال، شاهد ارائه مطالب آموزشی به عنوان پایان نامه در دوره فوق لیسانس نوازندگی ویولن در دانشگاه هستیم و این اقدامی بسیار مفید است، اما پایان نامه ها نیز غالبا پس از ارائه در کتابخانه دانشگاه نگهداری می شوند و عده قلیلی بعدها به آن مراجعه می کنند و این نوشته ها قابل دسترس برای عده ی محدودی است.

همین مسائل بود که من را به این نتیجه رساند که به عنوان یک فرد از جامعه نوازندگان اگر دانش و توانی در زمینه انتقال مطالب و دانسته هایم دارم، باید آنها را از طریقی فراگیر و آسان در دسترس دیگران بگذارم و اینترنت در این رابطه به عنوان بهترین ابزار می توانست به من کمک کند.

آیا منتشر کردن این مطالب در محیط مجازی تفاوتی با انتشار کتاب دارد؟
این مطالب در محیط وب عنوان می شود و نویسنده در محیط اینترنت می تواند ارتباط خیلی مستمر و مستقل و به روز با مخاطبانش داشته باشد و این باعث می شود که من همواره با خوانندگان سایت و همچنین با نوازندگان ارتباط داشته باشم و اگر فردی ایرادی به مواردی که عنوان کرده ام، ببیند می تواند از طریق ایمیل و یا بخش نظرات سایت آنرا به گوش من برساند و موضوع قابل بحث و بررسی است و بطور قطع قبل از آنکه این سلسله مطالب به پایان برسد، موارد احتمالی اشتباه تصحیح خواهد شد. به هر حال هدف من ارائه مجموعه ای در بهترین شکل است و تعصبی هم درباره تصحیح موارد احتمالی اشتباه ندارم.

البته خوشبختانه تا امروز که مطالب در طی ده شماره مقاله ارائه شده، اشکالی گرفته نشده است و تا به حال دوستان موردی را گوش زد نکرده اند که لازم به تغییر مطلب باشد و من از این موضوع خوشحالم.

11 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۸ در ۹:۰۴ ب.ظ

    با سلام

    حتما از وضع کنسرتای ارکستر سمفونیک خبر دارید توی اروپا

    نه از جنبه ی سیاسی بلکه حداقل یه بررسی به مشکلات این ها بکنید

    شما نویسندگان و مدیران سایت که همگی از فعالان موسیقی هستید که بهتر از ما از بدبختی های این بچه ها خبر دارید

    بگین چی شد که به این روز افتادن که هیچکس نمیاد رهبری ارکستر رو بگیره

    بگین سمفونی های سفارشی این بلا رو به سر ارکستر آورد

    انتظار داریم ازتون یه مطلب درباره ارکستر سمفونیک در قالب نقدی مصاحبه یا چیزی بنویسید تو رو خدا

  • jamal
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۷ ب.ظ

    tanks

  • آرش
    ارسال شده در اسفند ۱۶, ۱۳۸۸ در ۵:۳۵ ب.ظ

    اگر از فایلهای midiاستفاده کنید بهتر است.(برای اجرای نتها)
    خسته نباشید

  • شهاب حسینی
    ارسال شده در خرداد ۲۰, ۱۳۸۹ در ۵:۵۴ ب.ظ

    ba arze salam khedmate shoma va tashakkor az maghaalehaye khoobe shoma ke be man dar yadgirye violon besyar komack kard.
    man mykhastam baraye yadgirye bishtare violon khedmate shoma biayam.
    agar mishavad sharayete morede niaz ra baraye man e-mail konid.
    ba tashackor faravon.
    thank you,goodbye.

  • نوربخش
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۸۹ در ۹:۳۵ ق.ظ

    از طریق ایمیل تماس بگیرین تا راهنمایی کنم.با تشکر

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۵, ۱۳۹۱ در ۹:۵۱ ب.ظ

    با سلامو خسته نباشید
    اگر امکانش هست لطفاً راجع به نحوه وارد آوردن فشار انگشتان دست چپ بر روی گریف بطوریکه از ناحیه مچ نباشد و از نوک انگشت باشد توضیح دهید (دقیقاً چطور میشه این کارو کرد.)
    ممنون

  • نوربخش
    ارسال شده در آبان ۶, ۱۳۹۱ در ۷:۳۳ ب.ظ

    لطفا سوالتون رو در انتهای همان مقاله ای که خوانده اید مطرح کنید تا در همان جا پاسخ بدهم چون این پاسخ ممکن هست که جواب دیگر دوستانی که در اینده همان مطلب را می خوانند باشد و دیگر نیازی به تکرار نخواهد بود

  • محمود ضیائی
    ارسال شده در بهمن ۱۷, ۱۳۹۱ در ۴:۱۸ ب.ظ

    با سلام خدمت شما استاد گرامی مطالب مربوط به سن یاد گیری را خواندم بسیار با ارزش بوذ به این لحاظ که من عاشق ساز ویولنم ولی سنم ۵۰ سال است و با هر که مشورت کردم کفتند از سن شما کذشته است خواهشمندم راهنمایم کنید

  • sheyda
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۹۳ در ۹:۱۶ ب.ظ

    سلام وخسته نباشید
    قبلایک ویولن بامارک تی اف داشتم اصول اولیه ویولن نوازی رایادگرفتم ولی شکست ودیگه بدرد نمیخوردازشماخواهش میکنم من راراهنمایی کنید که برای یادگیری بهتر چه ویولنی رابخرم که صدای خوبی داشته باشد؟
    باتشکر

  • نوربخش
    ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۹۳ در ۹:۵۹ ب.ظ

    این موضوع بستگی دارد به عواملی چون توانایی شما در نگهداری و محافظت از یک ساز, بودجه ای که صرف این منظور می کنید,سطح نوازندگی شما و میزان درک و شناخت شما از ساز ویولن.بنابراین در هرراهنمایی این موارد را باید در نظر داشت

  • امین
    ارسال شده در تیر ۳, ۱۳۹۴ در ۱:۵۵ ق.ظ

    اقای نوربخش میشه شما بگید که چرا بعضی از هنرجوها یکی دو کتاب میزنن خودشون میرن کلاس میزنن.فکرمیکنن که دیگه خیلی یاد گرفتند.جالبه که دیگه استاد خودشون رو هم قبول ندارند.جالب تر اینه که اصلا سواد موسیقی ندارند. درس میدن.و چه ادم هایی نمیدونن میرن پیش همچین اشخاص.و از ساز زده میشن.به نظر شما یک استاد خوب رو چطوری باید شناخت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIII)

مشکل بی نامی منطقه و بلا تکلیفی در این مورد در همه تحقیقات و نوشته های تاریخی به چشم می خورد که به چند مورد آن به عنوان نمونه می پردازیم:‌

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.

از روزهای گذشته…

گره‏گشایی از سطوح لکه دار

گره‏گشایی از سطوح لکه دار

«سطوح لکه دار» یا «گره»، بافتی است در مدیوم موسیقی و در قالب سی دی که جریان نوپای موسیقی الکترونیک امروز ایران را پرخروش می‏سازد. این نوشته، غوطه‏ای است در این خروش. گره، دوازده تکه دارد. دوازده قطعه. در این تکه‏ های لایه‏ لایه‏ ی صدا، از صداهای بی‏ عمق، از صداهای بی‏ هارمونیک (۱) به بافتی عمیق می‏رسیم. کاری که انگار ما خودمان هر روز می‏کنیم تا از سطوح وجود به اعماق آن برویم، تا از آنچه انگار هست، به آنچه واقعا هست برسیم. «گره»، به واقع همین سطوحِ ناچیزِ همچون‏ حبابِ کف‏ آلودی‏ بر سطحِ‏ گدازه‏ ی مذابی‏ روان‏ آمده را به لایه‏ های عمیق ذهن پیوند می‏زند.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (II)

از طرفی، طی چند دهه اخیر شاهد هجوم مشتاقان و گرایش جوانان به فعالیت های هنری بوده ایم که بعضاً با روحیه کاسب کارانه و برخوردهای بازاری به سمت و سویی ناروا کشیده می شود؛ خصوصاً در جنبه نوازندگی باید گفت که آشفتگی عمیقی بین روش ها و متدهای گوناگون وجود دارد. با توجه به نبودِ استانداردهای آموزشی در زمینه های مختلف موسیقی از جمله نوازندگی، اغلب روش هایی، با حداقل آشنایی با مبانی موسیقی و به دور از اصول اولیه و شروط لازم برای نوازندگی در کلاس ها به کار گرفته می شود و هر کس با اندکی ساز نواختن، خود را نوازنده و یا آهنگساز فرض می کند.
یاد بود استاد حسن کسایی (II)

یاد بود استاد حسن کسایی (II)

دکترعمومی سپس به تعریف خاطراتی از استاد کسایی پرداخت (لحن و صدای وی در هنگام صحبت درباره استاد خود به قدری متاثر کننده بود که تمام حاضرین را تحت تاثیر قرار می داد) سپس بخشی از مصاحبه خود با استاد حسن کسایی را برای حاضرین پخش کرد. در این مصاحبه حسن کسایی به اهمیت شعر در موسیقی ایرانی می پردازد و می گوید: “ساز زدن بدون توجه به شعر معنایی ندارد. من در سازم شعر می خوانم”. او معتقد است مطلبی که در شعر وجود دارد، باید با کمک موسیقی و بوسیله نوازنده بیان شود. دکتر عمومی ضمن تاکید حرف های استاد کسایی، به بیان اهمیت شعر در موسیقی ایرانی پرداخت و آشنایی با شعر فارسی را برای موسیقیدانان از نکات پر اهمیت دانست.
درجه و رنگ

درجه و رنگ

حتما” تابحال از خود این سئوال را پرسیده اید که چگونه با وجود آنکه یک ترمپت تنها سه کلید دارد می تواند ملودی های بسیار زیبا با تعداد زیادی نت را اجرا کند؟
گفتگو با گیل شاهام (I)

گفتگو با گیل شاهام (I)

وقتی بدشانسی به تو رو میکنه، تو یه لحظه شانس در خونتو میزنه! همه ما داستانهای زیادی راجب آدمهای بی سواد که یه شب راه ترقی را طی کردن شنیدیم. این داستانها علاوه بر تئاتر روی صحنه کنسرت هم اتفاق می افته. وقتی ویلونیست مشهور پرلمن (Itzhak Perlman) در سال ۱۹۸۹ به علت عفونت گوش نمی تونه به لندن سفر کنه، گیل شاهام ۱۸ ساله بزرگ ترین شانس زندگیشو بدست میاره و کنسرتو های سیبلیوس و بروخ را با همکاری London Symphony Orchestra اجرا میکنه.
صبای آموزگار (I)

صبای آموزگار (I)

تحولات اجتماعی ماندگار، هم آنها که در بستر فرهنگ اصیل یک جامعه شکل می گیرند، آفرینش خود را بیشتر مدیون نوع تفکر راهبرانشان هستند تا تنش های ناشی از هیجانات اجتماعی. یکصد و هفت سال پیش چنین تحولاتی در لایه های روشنفکری جامعه ی ایرانی رخ داد که همچون شهابی زود گذر اما روشنگر و به یاد ماندنی بود. انقلاب مشروطه هرچند با انگیزه ی ایجاد اصلاحات در ساختار سیاسی کشور پا به عرصه وجود گذاشته بود، لیکن بیشترین تاثیرات خود را در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات بر جای گذاشت و در هر یک از این عرصه ها نوابغی بی نطیر به تاریخ ایران تحویل داد که هنرمندان، ادیبان و اهالی فرهنگِ راستینِ امروز نیز به عنوان نسل های منبعث از همان تفکرات، مدیون و دانش آموخته ی آن تحولات بنیادی هستند.
دیواری به نام شورای شعر (II)

دیواری به نام شورای شعر (II)

نکته مبهم بعدی در مورد شاعران معاصری است که قداست و مرتبه ی معنوی دسته اول را ندارند ولی کتاب های اشعارشان قبلاً چاپ شده است. چاپ یک کتاب شعر بدین معناست که به طریق اولا اشعار فوق از زیر نظر و تیغِ اصلاح وزارت مجترم ارشاد گذشته است و به ناچار باید بپذیریم که اینگونه شعر ها مشکلات خاصی را که قبلاً به آن اشاره کردیم ندارند. حالا چرا باید انرژی مضاعفی را هزینه کنیم و این دوباره کاری را به جان بخریم و یک بار دیگر اشعار مذکور را ممیزی کنیم؟ و مثلاً شعری را که یک سال قبل به عنوان یک شعرِ قابل چاپ، مجوز گرفته، امسال مجوز آلبومش را رد کنیم و سال دیگر احتمالاً به چاپ دوم کتابش مجوز بدهیم.
ایزایی و مکتب ویولون بلژیک (V)

ایزایی و مکتب ویولون بلژیک (V)

کلا نسبت به منتشر کردن نوشته هایم تردید دارم؛ مطالب زیادی برای منتشر کردن دارم اما آنقدر شاهد چاپ مطالب ضعیف، خسته کننده و بی ارزش بوده ام که ترجیح می دهم که به ارزش نوشته هایم شک کنم تا اینکه اشتباهی را که دیگران مرتکب شدند را تکرار کنم. ما می توانیم از گام های (scales) دبوسی و آهنگسازان پس از او استفاده کنیم، همچنین آکورد های جدید آنها و توالی چهارمها و پنجمها، زیرا فرمول های تکنیکی جدید همیشه پس از یافته های هارمونیک دست می دهند.
قول و غزل یا قول و غزل (III)

قول و غزل یا قول و غزل (III)

عنوان قول و غزل در آلبوم منتشر شده توسط سروش نیز وضعیتی مشابه این دارد. به عبارت دیگر علارغم اینکه قول و غزل از دنیای موسیقی به عاریت گرفته شده و با گذر از فیلتر شعر و ادبیات، به عنوان اسم یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است، لیکن به واسطه منسوخ بودن این اصطلاح شناسی در موسیقی روزگار خود، فاقد هرگونه دلالت موسیقایی صریح بوده است.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (I)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (I)

برنامه چهارم از مجموعه برنامه های در مکتب هنرمندان که به همت فرهنگستان هنر برگزار می گردد، به بزرگداشت داریوش طلایی نوازنده چیره دست تار و سه تار، ردیف دان، محقق و مولف موسیقی اختصاص داشت.