نابوکو (I)

نابوکو (Nabucco) بخت النصر، اپرایی در چهار قسمت، ساخته جوزپه وردی و اشعاری از تمیستوکل سولرا (Temistocle Solera) است. این اپرا بر اساس داستانی از کتاب مقدس و نمایشنامه ای در سال ۱۸۳۷ از آگوسته بوگریوز (Auguste Anicet-Bourgeois) و فرانسیس کورنو (Francis Cornue) ساخته شده است. این سومین اپرای وردی می باشد و اولین اثری که او را به عنوان یک آهنگساز قدر مطرح نمود. نوبوکو داستان وضعیت یهودیانی است که به آنان یورش برده شد و سرانجام از سرزمینشان توسط نابوکو پادشاه بابل به تبعید فرستاده شدند.

اولین اجرای آن در ۹ مارچ ۱۸۴۲ در تئاتر آلا اسکالای میلان بود. نام اولیه آن اپرا Nabucodonosor بود که در اجرای ۹ مارچ ۱۸۴۴ در سالن تئاتر شهر کورفو به نام “نابوکو” تغییر یافت.

مشهورترین قسمت این اپرا “آوازهای کر از اسیران عبری” می باشد، اجرای گروه کر که امروزه اغلب به تقاضای تماشاچیان دوبار اجرا می شود. اما تا اواسط ۲۰۰۸ تکرار آن تنها در اجرای اپرای متروپولیتن جایز بود.

نقش سوپرانوی ابیگیل بسیار خاص است و باعث آسیب به صدای چندین خواننده آن شده است. النا سولیوتی (Elena Souliotis) و آنیتا کرگیوتی (Anita Cerquetti) پیش از آنکه صدایشان به اندازه کافی آماده باشد آن را خواندند، بالا بودن بیش از حد آن به صداهایشان صدمه وارد کرد. ماریا کالاس (Maria Callas) تنها آن را سه بار خواند و تنها اجرای زنده ۱۹۴۹ آن ضبط شد. لئونتین پرایس (Leontyne Price) و جؤن ساترلند (Joan Sutherland) از خواندن آن امتناع ورزیدند!

در حالی که تا به امروز هیچ خوانده سوپرانویی به عنوان مجری “ابیگیل بسیار خوب” شناخته نشده، با این وجود ماریسا گالوانی (Marisa Galvany)، ژنا دیمیترووا (Ghena Dimitrova)، دوجا وجوویک (Dunja Vejzovic) و جادرانکا جووانوویک (Jadranka Jovanovic) از نمونه های خوب اجرای آن نقش هستند. اگرچه نابوکو در گذشته به اندازه دیگر اپرهای وردی اجرا نشد اما امروزه شاهد اجرای آن در سرتاسر دنیا هستیم. در برنامه فصل ۱۹۶۰-۶۱ اپرا متروپلیتن بارها اجرا شد. به غیر از اپرای “ارنانی”، نابوکو تنها اپرایی است که بارها توسط متروپلیتن در سالهای ۲۰۰۱، ۲۰۰۳ ، ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ اجرا شده است. همچنین این اپرا در آرنا د ورونا (Arena di Verona) در سالهای ۱۹۸۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۳، ۲۰۰۵، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ اجرا شد.

audio file بشنوید قسمتی از این اپرا را

از جمله اجراهای این اپرا که بر روی DVD عرضه شد: اجرای سالهای ۱۹۸۱ و ۲۰۰۷ آرنا د ورونا، ۱۹۸۷ لا اسکالا، ۱۹۹۶ اپرای استرالیا، ۲۰۰۱ اپرای وین، ۲۰۰۲ متروپلیتن، ۲۰۰۷ تئاتر کارلو فلیک، ۲۰۰۴ تئاتر شهر پیاسنزا و جشنواره اپرای مارگارتن اتریش ۲۰۰۷ است. همچنین اپراهای دیگری نابوکو را اجرا کرده اند مثل اپرای سن فرنسیسکو در سال ۱۹۸۲، اپرای ساراستوآ ۱۹۹۵، اپرای رویال لندن ۱۹۹۶، تئاتر جدید ملی توکیو ۱۹۹۸، تئاتر کولون (Teatro Colón) در آرژانتین ۲۰۰۲، اپرای بالتیمور ۲۰۰۶ و تئاتر ریجیوی پارما ۲۰۰۸ به عنوان بخشی از “جشنواره وردی”.

نابوکو در تئاتر اپرای میشیگان و اپرای سن دیگو به عنوان بخشی از اجراهای فصل ۲۰۰۹-۲۰۱۰ آنان اجرا شد. وردی درباره این اثرش گفته است: “این اپرایی است که حرفه من با آن آغاز شده و من در ساخت آن با مشکلات فراوانی روبرو بوده ام، به طور یقین اپرای “نابوکو” به عنوان یک ستاره خلق شده است.”

audio file بشنوید قسمتی از این اپرا را

این اپرا موفقیتهای فراوانی کسب کرد و اپراهایی از دونیزتی و جیووانی پوچینی که همه در یک دوره زمانی بودند را از پیش روی برداشت. در حالی که حضار از تماشای این اپرا به وجد می آمدند منتقدین با این اپرا مخالف بودند. یکی از نقدهایی که “نابوکو” را بسیار نفرت آمیز خواند از اتو نیکولا (Otto Nicolai) بود، آهنگسازی که سرودن اشعار این اپرا در ابتدا به وی محول شده بود. نیکولا، بزرگ شده شهر پروس بود که با شنیدن اپراها در مدت زمانی که در میلان زندگی می کرد متعجب شده بود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

منبعی قابل اتکا و بنیادین در شناخت موسیقی (II)

همین ویژگی‌هاست که موجب شده است این کتاب بارها تجدید چاپ و روزآمد شود و هنوز نیز پس از گذشت چهار دهه کماکان به‌عنوان یکی از پُرطرفدارترین منابع اصلی برای درس‌های آشنایی با موسیقی ــ البته با تمرکز بر موسیقی کلاسیک یا هنری غربی ــ کاربرد و رواج داشته باشد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIV)

«دستور تار» اولین کتاب تئوری موسیقی نوین و علمی ایران است. با بررسی آن می توان به علت عدم موفقیت مکتب وزیری که با امیدواری زیادی شروع شده بود، پی برد. یک اشکال اساسی در همان مقدمه ای که او بر دستور تار نوشته آشکار می شود:

از روزهای گذشته…

گفتگوی هارمونیک چهارده ساله شد

گفتگوی هارمونیک چهارده ساله شد

گفتگوی هارمونیک جشن چهاردهمین سال فعالیت خود را برگزار کرد. سال گذشته تلخ ترین سال فعالیت این مجله بود؛ چراکه یکی از مهمترین نویسندگان و نظریه پردازان حوزه فلسفه و هنر ایران، محسن قانع بصیری که این مجله افتخار همکاری با او را داشت، روی در نقاب خاک کشید. سال گذشته همچون دوازدهمین سالگرد تولد ژورنال گفتگوی هارمونیک، نشست سالیانه در منزل این اندیشمند فقید برگزار شده بود و در این برنامه نیز یاد ایشان گرامی داشته شد.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (V)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (V)

بافت کلان «قطعه‌ای در ماهور» کنترپوانتیک است مانند بیشتر آثاری که از فرامرز پایور به جای مانده است. استفاده از این تکنیک در موسیقی ایران بسیار معمول‌تر از بهره‌گیری از تکنیک هارمونی است، چرا که همراهی ملودی‌ها بهتر می‌توانند مشخصه‌های موسیقی دستگاهی را تداعی کنند تا نغمه‌های عمودی و هارمونیک که شائبه «غربی صدا دادن» را در نگاه منتقدان تشدید می‌کند البته باید توجه داشت اگر قوانین کنترپوال دقیقا مطابق قوانین کنترپوان کلاسیک استفاده شود، طبعا حال و هوای موسیقی نیز غربی می‌شود، پس باید توجه داشته باشیم که استفاده از تکنیک کنترپوان به معنی رعایت تمامی قوانین غربی کنترپوان (مخصوصا کنترپوان تنال) نیست. (۷)
هلن گریمود (II)

هلن گریمود (II)

هلن سونات شوپن و راخمانیوف را ضبط کرد، همچنین Barcarolle و Berceuse شوپن و کنسرتوی شماره.۳ بارتوک (B. Bartók) به همراه بولز (Boulez) و ارکستر سمفونیک لندن ضبط شد (این ضبط های هلن گریمود، در سال ۲۰۰۵ دارنده جایزه منتقدین ریکورد آلمان، جایزه آکادمی ریکورد و جایزه توکیو شدند و جایزه کلاسیک میدم در سال ۲۰۰۶). هر دوی این آثار در سال ۲۰۰۵ به بازار عرضه شدند.
تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (V)

تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (V)

بالاخره دوست من وارد ارکستر شد و قرار شد نوازنده گروه شود. او با دیدن نت نویسی عجیب استاد خواست که برایش توضیح دهند که معنی این نوشته ها چیست، استاد، مایستر را مامور آموزش به او کرد؛ مایستر که نوازنده یک ساز ایرانی بود به او گفت، به اینها که رسیدی ریز بزن… همینجا دوستم گفت کدام ریز را بزنم؟ نوازنده گفت، مهم نیست باید ریز بزنی! و پاسخ گرفت، نصف تکنیکهای تنبک ریز های مختلف آن است، شکل ریزها است که صداها را تفکیک میکند و برای مثال چند نمونه از ریز های بهمن رجبی را اجرا کرد (او یکی از بهترین شاگردان بهمن رجبی بود!) مایستر جواب داد استاد فرق اینها را نمیداند شما ریز بزنید!
تدارک ارکستر (VIII)

تدارک ارکستر (VIII)

در مراحل ضبط از یک اثر ارکستری (که معمولا هم اجرای یک موسیقی کلاسیک را انجام میدهند) عمومآ از میکروفونهای خازنی با دیاگرام کوچک استفاده میشود؛ چرا که دریافت دقیق صدای آن برای این کار بسیار مناسب است. از شرکتهایی که اختصاصآ در زمینه تجهیزات ضبط موسیقی کلاسیک فعالیت دارند، میتوان به Sennheiser و Schoeps و DPA اشاره داشت. محل نصب میکروفونها از بالای سازها تا ارتفاع چهارمتری خواهد بود.
سلطانی: ما در فضای چند زبانی و پلی فونیک قرار داریم

سلطانی: ما در فضای چند زبانی و پلی فونیک قرار داریم

تحریر در موسیقی آوازی تبدیل به یک فرهنگ و یک شاکله شده، در واقع ساختار موسیقی آوازی را در کنار عناصر دیگری تعریف می کند، معانی بسیار زیادی در پی خود دارد و تعاریف و شیوه ها و علم خاص خود را دارد. با این وصف، تحریر را به دِلِی دِلِی یا با عرض معذرت عرعر عنوان کردن نشان از عدم آگاهی و عجولانه صحبت کردن ایشان دارد. از شاملو با آن دانش و خلاقیت و هوش سرشار در مورد قضاوت شان انتظار دیگری می رفت.
ویژگی های یک سنتور خوب (VII)

ویژگی های یک سنتور خوب (VII)

در ادامه سعی می کنم به نکاتی اشاره کنم که در مجموع باعث بهتر شدن صدای یک ساز می شوند: جا افتادن ساز (یا به اصطلاح آب بندی شدن): گفته می شود هر چه یک ساز بیشتر مضراب بخورد صدای آن بهتر و پخته تر می شود. این مطلب صحت دارد اما نه برای هر سازی با هر کیفیتی بلکه این امر فقط برای سازهای خوب و خیلی خوب مصداق دارد. برای روشن شدن این مطلب به مثالی اشاره می کنم.
شریف؛ مردم سالار موسیقی (I)

شریف؛ مردم سالار موسیقی (I)

از زمان اختراع رادیو و ورود آن به ایران، موسیقی یکی از مهمترین ابزارهایی بوده که می توانست این اختراع جدید را در میان مردم رواج دهد. بدین جهت بود که از همان ابتدا، برنامه های موسیقی در رادیو شکل گرفت. نکته حائز اهمیت در این رابطه این بود که به همان میزان که رواج رادیو در ایران نیازمند برنامه های موسیقی بود، موسیقی آن دوره نیز برای رواج در بین مردم از طریق رادیو نیازمند تغییر و تحولات اساسی بود.
پنج ترانه اول سال نو میلادی

پنج ترانه اول سال نو میلادی

در این هفته با توجه به شروع سال جدید میلادی و عید کریسمس، بازار ترانه های مناسب با این حال و هوا داغ است و تقریبا تمام خوانندگان مطرح جدید و قدیمی به اجرای سرودها یا ترانه هایی با موضوع کریسمس دست زده اند.
گفتگو با آرش محافظ (I)

گفتگو با آرش محافظ (I)

عجملر عنوان پروژه‌ای شنیداری بود که پس از چند سال پژوهش و انتشار مقالات متعدد، با گردآوری و تنظیم آرش محافظ در سال ۹۰ ضبط و در سال ۹۲ توسط موسسه ماهور منتشر شد. این پروژه گزیده‌ای از آثار آهنگسازان ایرانی و معاصرین‌شان در دربار عثمانی مقارن با عصر صفوی را شامل می‌شد که مجموعه‌ی کامل آن امسال در قالب یک کتاب حاوی نغمه‌نگاری ۷۰ قطعه‌ی موسیقی منتشر شد. پرونده‌ی حاضر با در نظر گرفتن این نکته که دست‌یابی به منبعی ناشناخته از تاریخ موسیقی ایران توسط یک ایرانی و به پشتوانه‌ی چندسال کار پژوهشی، و نهایتاً عملی کردن تجربه‌ی اجرایی آن و به گوش جامعه‌ی موسیقی رساندن رخدادی کم‌سابقه و بااهمیت است، به ابعاد مختلف این موضوع می‌پردازد.