اریک ساتی (I)

اریک ساتی (1866-1925)
اریک ساتی (1866-1925)
اریک ساتی (Alfred Éric Leslie Satie) آهنگساز و پیانیست فرانسوی، متولد ۱۷ مه ۱۸۶۶ هنفلور است. اولین آهنگ خود را در سال ۱۸۸۴ ساخت و نام خود را به عنوان اریک ساتی (Erik Satie) امضا نمود. ساتی در سال ۱۸۸۷ به عنوان “ژیمنوپدیست” (gymnopedist) خوانده شد، کمی پیش از آنکه مشهورترین اثر خود “ژیمنوپدی” (Gymnopédies) را خلق کند؛ ژیمنوپدی، واژه یونانی است به معنی‌ “جشن کودکان برهنه”.

ساتی بعدها خود را “فونومتریشن” (phonometrician) نامید به معنای کسی که صوت را اندازه گیری می کند، این اسم را پس از آنکه نامش در کتاب آهنگسازان معاصر موسیقی فرانسه در سال ۱۹۱۱ به عنوان “بی نظم اما با تکنیک بسیار بالا” ثبت شد، روی خود گذاشت.

audio fileبشنوید قسمتی از “Gymnopédies” از ساتی

علاوه بر ساختار ویژه در موسیقی وی، ساتی مجموعه نوشته هایی با مشارکت چندین ناشر از خود به جای گذاشته: از نشر دادائیست ۳۹۱ تا مجله سرگرمی آمریکایی… اگرچه در سالهای پایانی عمرش از اینکه همواره نوشته هایش را با نام خود چاپ کند افتخار می کرد اما در اواخر قرن نوزدهم از نامهای جعلی همچون: ویرجین لبیو و فرانچس د پال استفاده می نمود.

ساتی چهره ای برجسته در سبک آوانت گارد پاریس اوایل قرن بیستم بود. آثار وی به نام سبکهای مینیمالیزم، موسیقی تکراری و نمایشی مضحک خوانده می شد!

ساتی نخستین درس‌های موسیقی‌ خود را از یک نوازنده ارگ در هنفلور فرا گرفت و پس از بازگشت به پاریس از همسر دوم پدرش که یک نوازنده و آموزگار پیانو بود به فراگیری موسیقی ادامه داد و در سال ۱۸۷۹ وارد کنسرواتوآر پاریس شد. جایی که خیلی زود به دلیل آنکه استادانش او را بی استعداد شناختند اخراج شد!

در سال ۱۸۸۵ بار دیگر در کنسرواتوآر پذیرفته شد اما این بار نیز نتوانست اساتیدش را تحت تاثیر قرار دهد، بنابراین یک سال بعد، رفتن به سربازی را انتخاب نمود. اگرچه در عرض چند هفته آنجا را نیز ترک کرد! در سال ۱۸۸۷ به تپه های مونمارتر پاریس پناه برد، در این زمان بود که دوستی خود را با شاعر دوره رومانتیک: پاتریک کونتامین (Patrice Contamine) آغاز نمود و اولین آهنگ خود را ساخت که توسط پدرش به چاپ رسید.

خیلی زود به گروه هنرمندان “گربه سیاه” (Le Chat Noir) پیوست و به آهنگسازی و چاپ آثارش ادامه داد. در همان دوره با کلود دبوسی آشنا شد. در اواسط ۱۸۹۲ اولین آثار خود را با روش آهنگسازی ویژه ای می ساخت.

در اوایل ۱۸۹۳ ساتی با سوزانه والادون (Suzanne Valadon) نقاش فرانسوی و مادر موریس اوتریلو (Maurice Utrillo) آشنا شد. آندو هیچ گاه ازدواج نکردند اما والادون به خانه ای در کنار خانه ساتی نقل مکان کرد. ساتی به شدت عاشق و تحت تاثیر وی بود و قطعه “رقصهای گوتیک” (Danses gothiques) را به نشانه ستایش از والادون ساخت و والادون نیز چهره ساتی را نقاشی نمود.

پس از شش ماه والادون او را ترک نمود و ساتی را بسیار تنها و با قلبی اندوهگین رها کرد. ساتی در همان سال برای اولین بار با موریس راول جوان آشنا شد. یکی از آثار آن دوره ساتی “رنجشها” (Vexations) بود که این اثر تا مرگ وی فاش نشد. در اواخر ۱۸۹۳ آغاز به نوشتن نامه ها و مقالات بسیاری نمود که خود را به عنوان یک مذهبی و هنرمند معرفی کرد. ساتی بیشتر زندگی‌ خود را با مشکلات مالی‌ سپری کرد.

audio fileبشنوید قسمتی از “vexations” از ساتی

در اواسط سال ۱۸۹۶ تمام امکانات مالی او از بین رفت و خانه اش به اتاقی نه بزرگتر از یک کارتون منتهی شد، دو سال بعد، پس از ساختن قسمت اول مجموعه “اتاقهای سرد” (Pièces froides) در سال ۱۸۹۷ به مناطق دورافتاده در پاریس نقل مکان کرد. در این دوره از حمایت مالی و معنوی برادرش کونراد برخوردار شد که بی شباهت به رابطه وینست ونگوگ با برادرش تئو نبود. نامه های وی به برادر حاکی از آن دارد که او باورهای مذهبی خود را کنار گذاشت که تا ماههای آخر زندگی به آنها بازنگشت.

یک دیدگاه

  • بابک و لی پور
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۹ در ۹:۴۴ ب.ظ

    خط آخر بهتر است اینطور تصحیح شود : نامه های وی به برادر حکایت از آن دارد که ساتی باورهای مذعبی خود را کنار گذاشت و تا ماه های آخر زندگی به آن ها بازنگشست.

    در شروع متن بهتر است بگوییم که آن اثر را با نام “اریک ساتی” منتشر کرد. با نامِ چیزی امضا کردن مرسوم نیست.

    نگوییم با نام های جعلی ، بهتر است بگوییم “با نام های دیگر” یا “مستعار”.
    بگوییم “آوانگارد”.

    سپاسگزارم بابت این متن.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

نگاهی به زندگی جادوگر Hammond  B3

نگاهی به زندگی جادوگر Hammond B3

جیمی اسمیت (Jimmy Smith) در ۱۹۲۵ در Norris Town ایالت پنسیلوانیا از پدر و مادری هنرمند متولد شد. پدر او که خود نوازنده پیانوی جاز بود، اولین معلم موسیقی جیمی بود. او از پدرش پیانو را آموخت و رفته رفته استعداد خود در موسیقی جاز را نشان داد و در رادیوی ایالتی به نوازندگی مشغول شد و شبها در کنار پدرش در کلوبهای شبانه می نواخت.
نقشه‌برداری موسیقایی (VI)

نقشه‌برداری موسیقایی (VI)

شناسایی کامل دستگاه خانه آن‌گاه لازم می‌شود که خریدارْ خانه را برای سکونت و زندگی خود و خانواده و نسل‌های آینده‌اش بخواهد. در این صورت علاوه بر جدول‌های گفته شده، لازم است که یک کارشناس مهندس ساختمان خانه را بررسی کند، گچکاری‌ ها و سقف‌های کاذب را بشکافد، تا جنس مصالح و سازۀ ساختمان شناخته شود و معلوم شود که کدام دیوارها و ستون‌ها حمال هستند و کدام اندام‌ ها تزئینی و قابل جابجایی، چه امکاناتی برای تغییر و تکامل احتمالی موجود است تا نسل‌های جوان بتوانند فضاهایی مطابق با خواسته‌های خودشان ایجاد کنند تا ایشان هم بتوانند در آن خانه در رفاهْ سکونت کنند و مجبور به نقل مکان به آپارتمان‌های نوساز – [یا مثلاً گام‌های] ماژور و مینور – نباشند.
حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

حسین دهلوی، هفت دهه تلاش برای موسیقی

امروز ۷ مهرماه تولد مرد خستگی ناپذیر موسیقی ایران حسین دهلوی است. با اینکه دهلوی به ۷۸ سالگی می رسد و نشانه های پیری و افسردگی بخاطر مشقاتی که بر موسیقی (که همانا بزرگترین هم و غم اوست) گذشته در چهره اش پیداست، همچنان در حال تدریس موسیقی و تصحیح آثارش برای چاپ است.
مروری بر آلبوم «در ستایش تونالیته»

مروری بر آلبوم «در ستایش تونالیته»

حکمت بردن یک قطعه که برای سازی نوشته شده به ساز دیگر (یا همان انتقال) چیست؟ چرا می‌خواهیم قطعه‌ای را که برای یک ساز مشخص ساخته شده با سازهای دیگر بنوازیم؟ ترانسکریپسیون سوییت‌های باخ برای دیگر سازها، کار بسیار مرسومی است پس بعید است که پاسخ این دو سوال را برای آنها بتوان به «بازیگوشی»، «ماجراجویی موسیقایی» یا صرفا «تصادف» حواله داد.
گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

ضبط انجام شده در منطقه ‏ای صورت گرفته است که همزمان محل تحقیق پروژه ‏ی پایانی من جهت دریافت دانشنامه ‏ی کارشناسی ارشد قوم‏ موسیقی‏ شناسی است. محل پژوهش استان کارص (قارص در ادبیات قدیم) و مناطق همجوار و هم‏ خانواده‏ ی فرهنگی با آن یعنی دو استان ایغدیر و آرداهان در شمال‏ شرقی ترکیه است (تصویر۱). بنابراین من از این کار میدانی در راستای افزودن اطلاعات درباره‏ی فرهنگ و موسیقی مورد مطالعه استفاده کردم.
حضور ارکستر ارغنون در چهارمین جشنواره سایت های و وبلاگ های موسیقی

حضور ارکستر ارغنون در چهارمین جشنواره سایت های و وبلاگ های موسیقی

ارکستر ارغنون در چهارمین جشنواره سایت های و وبلاگی های موسیقی به روی صحنه می رود. ابراهیم نظری نوازنده، آهنگساز و رهبر ارکستر رهبری این ارکستر را به عهده دارد. ارکستر ارغنون در اولین کنسرت خود به صورت آنسامبل فلوت به روی صحنه خواهد رفت و آثاری از آهنگسازان ایرانی و غربی را اجرا خواهد کرد. شایان ذکر است که این ارکستر پائیز سال جاری توسط ابراهیم نظری تاسیس شده است و مدیریت آنرا سجاد پورقناد به عهده دارد.
نه زن، نه گریه

نه زن، نه گریه

بدون شک یکی از موفق ترین کارهای باب مارلی در طول زندگی هنری اش، ترانه No Woman No Cry است که یاد آور خاطرات باب در زمانی است که در “Trench Town” در همسایگی “Kisgston” پایتخت جامائیکا زندگی می کرده است.
مصطفی کسروی درگذشت

مصطفی کسروی درگذشت

«حیف شد…» عبارتی که در چند ماه گذشته بارها برای از دست دادن هنرمندان موسیقی ایران به زبان ما آمد؛ و اما اینبار، «حیف شد» برای مصطفی کسروی، فاگوت نواز و آهنگساز خوش ذوق ایرانی است. سازنده «اورتور شوشتری»، «سرود درختکاری»، «گفتگو کن، جستجو کن» و …
مغالطات ایرانی – اجرای جهانی

مغالطات ایرانی – اجرای جهانی

یکی از مهمترین معیارهای سنجش کیفیت یک اثر موسیقایی در فضای موسیقی کلاسیک، اجرای چندین باره یک اثر توسط گروه ها و ارکستر های مختلف در اعصار مختلف است. این اعتقاد در بعضی از جوامع مثل کشور ما چنان همه گیر و جا افتاده شده است که به عنوان تنها معیار سنجش کیفیت یک اثر موسیقی کلاسیک به حساب می آید.
علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

پس غیر از گوش دادن به طور علوانی و مقایسه کردن فواصل این آواز در مباحث تئوری هم به این نتیجه می رسیم که فواصل اجرای این طور شباهت زیادی با فواصل و ذائقه موسیقایی جنوب کشور دارد. همین نکته باعث وجود یک طور خاص در کل مکاتب عرب شده است.