Water Music

George Frideric Handel, 1685 – 1759
George Frideric Handel, 1685 – 1759
اغلب مردم جهان خواسته یا ناخواسته با کارهای موسیقی جورج فردریک هندل آهنگساز آلمانی متعلق به دوره باروک آشنا هستند. چرا که بدون آنکه نامی از وی آورده شود، مجموعه ای از کارهای او که بر اساس ترجمه ای از انجیل به زبان انگلیسی تهیه شده است، همه ساله در ایام سال نو مسیحی از رادیو و تلویزیون اکثر کشورها پخش می شود.

هرچند امروزه در عالم موسیقی – حداقل میان مردم عام – نام هندل را کمتر می شنویم اما از نوشته ها و شواهد تاریخی اینگونه برمی آید که هندل در زمان زندگی خود، در عالم موسیقی اروپا خدایی می کرده است. حال آنکه باخ موسیقیدان هموطن او به دلیل وقف موسیقی خود به کلیسا تا سالها پس از مرگ در گمنامی به سر می برد.

بین موسیقی هندل و باخ وجوه مشترک بسیار کمی می توان یافت، شاید به این دلیل که هندل قسمت اعظم زندگی خود را در انگلستان به سر برد. این موضوع بخصوص وقتی پیچیده تر بنظر می رسد که بدانیم این دو غول موسیقی باروک هر دو در یک منطقه در آلمان و تنها با فاصله ۲۸ روز از یکدیگر پای به عرصه هستی گذاردند.

همانند بسیاری از موسیقیدانان، پدر هندل علاقمند بود که فرزندش حقوقدان شود و اغلب مانع از فعالیت موسیقی او در دوران کودکی می گشت. تا اینکه روزی هندل – که کودکی بیش نبود – برای دوک دربار وقت ارگ نواخت و دوک پدر هندل را سرزنش کرد که چرا مانع تحصیل موسیقی فرزند خود می شوی و به او دستور داد تا برای فرزندش یک ارگ تهیه کند. علت این امر در واقع آن بود که پدر هندل از جراحان دربار بود و به آنجا رفت آمد زیاد داشت. اینگونه بود که این کودک با استعداد رسما” با رضایت نسبی پدر وارد عرصه موسیقی شد.

audio file Violin Concerto, Op.8-1- Allegro – از مجموعه سویت “موسیقی آب”

اما “موسیقی آب” یا “Water Music” چیست؟
در سال ۱۷۱۵ ارتباط میان هندل و پادشاه وقت انگلستان یعنی جورج اول به دلیل بدگویی هایی که اطرافیان میان شاه از هندل ابراز می داشتند خراب شد. به گونه ای که پادشاه علاقمند به موسیقی، تا مدتها در سر اجراهای او حاضر نمی شد. اما عده ای از اطرافیان و علاقمندان به موسیقی که قهر پادشاه و هندل را به نفع موسیقی انگلستان نمی دانستند نقشه ای را برای آشتی شاه با هندل طرح کردند.

نقشه اینگونه بود که در سال ۱۷۱۷ در یکی از روزهایی که پادشاه با قایق در حال عبور از رودخانه تایمز (Thames) بود، هندل با ارکستر خود در قایقی دیگر یکی از قطعات مورد علاقه پادشاه را اجرا کردند. نقشه موفقیت آمیز بود و پادشاه را بسیار تحت تاثیر قرار داد و بعد از آنکه هندل به قایق پادشاه رفت، جورج اول او را در آغوش گرفت. پس از آن پادشاه دستور تکمیل این قطعه – که قبلا” در سال ۱۷۱۵ تهیه شده بود – را داد و هندل این کار را انجام داد. جورج اول نیز برای آنکه دوستی خود به هندل را بیشتر ثابت کند حقوق او را دو برابر کرد و وی را معلم رسمی فرزندان و نوه های خود کرد.

مجموعه موسیقی (Suite) هایی که در این ارتباط ساخته شد به Water Music مشهور گشت و از جمله کارهای هندل است که دورترین شباهت به موسیقی آلمان و البته نزدیکی بسیاری به سبک موسیقی انگلستان دارد.

گفتگوی هارمونیک

خسرو جعفرزاده درگذشت!

متاسفانه با خبر شدیم، خسرو جعفرزاده، موسیقی شناس و معمار و از نویسندگان ثابت سایت گفتگوی هارمونیک، بدورد حیات گفت و جامعه نویسندگان موسیقی ایران را در اندوه و درد باقی گذاشت. ژورنال گفتگوی هارمونیک، این واقعه دردناک را به همسر هنرمند او پروفسور فروغ کریمی و علاقمندان نوشته های او تسلیت گفته و امیدوار است به زودی انتشار آثار منتشر نشده او را از سر بگیرد. در ادامه نوشته ای از علیرضا میرعلی نقی نویسنده نام آشنای عرصه موسیقی و محقق تاریخ معاصر موسیقی ایران را در این باره می خوانید:

دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

گاه از زبانِ آنها که تصمیم گرفته‌اند به دنیای موسیقی گام بگذارند می‌شنویم که دنبال یک «ساز دست دوم» هستند؛ احتمالاً با این ذهنیت که قیمت‌اش ارزانتر باشد یا اینکه اگر از ادامه‌ی راه منصرف شدند، زیاد متضرر نشوند.

از روزهای گذشته…

اصول نوازندگی ویولن (III)

اصول نوازندگی ویولن (III)

توجه به چگونگی نگهداری شست چپ در حالت صحیح و نکاتی که مربوط به این انگشت و ناحیه ی متصل به آن در کف دست چپ است، همواره باید مورد توجه نوازندگان ویولون باشد.
آکاردئون بایان (bandoneón)

آکاردئون بایان (bandoneón)

بایان نوعی ساز بادی است که در کشور آرژانتین محبوبیت خاصی دارد و از عناصر کلیدی ارکستر تانگو به شمار می رود. مخترع اصلی Heinrich Band آلمانی تبار است که این ساز را به منظور استفاده در موسیقی مذهبی و موسیقی عامه پسند روز در مقابل ساز مشابه ای به نام concertina یا Konzertina به معنی ارگ دستی ، ساخت .
اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

بدون شک ترانه و قطعات موسیقی زیادی وجود دارند که برای بسیاری از علاقمندان به نوازندگی، جذابیت لازم برای اجرا را دارند. مشکل اغلب هنگامی بوجود می آید که نوآموز موسیقی به نت قطعه مورد علاقه خود دسترسی نداشته باشد یا به نتی دسترسی دارد که برای ساز دیگری تنظیم شده است. در این نوشته سعی می کنیم تا حد امکان راهنمایی هایی برای تنظیم یک قطعه برای ساز سولو ارائه کنیم.
درگذشت جری گلد اسمیت

درگذشت جری گلد اسمیت

اگر فیلم هایی چون پاپیون، طالع نحس یا مومیایی را دیده باشید بدون شک متوجه موسیقی بسیار زیبای این فیلمهای بزرگ شدید. آهنگساز این کارهای بزرگ شخصی است بنام جری گلد اسمیت که چند روز گذشته در سن ۷۵ سالگی از دنیا رفت، به گوشه هایی از زندگی هنری این موسیقیدان بزرگ توجه کنید.
پست کلاسیکال آثار داوویان را اجرا میکند

پست کلاسیکال آثار داوویان را اجرا میکند

کاظم داوودیان در نوزدهم ماه می ۲۰۱۲ برابر با سی اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ خورشیدی همراه با آنجل گیل اردونز (Angel Gil-Ordóñez) به اجرای آثارش در ایالات متحده آمریکا می پردازد. این برنامه ترکیبی است التقاطی از موسیقی ایرانی که توسط آنسامبل زهی اجرا می شود. داوودیان و آنسامبل او تلاش می کنند تا برنامه ای را بر روی صحنه ببرند که از مرزهای فرهنگی فراتر رفته و زمینه آشنایی مخاطبان گسترده تری را با موسیقی ایرانی فراهم می آورد.
بالشتک نوین (III)

بالشتک نوین (III)

در ابتدا ممکن است که نوازنده با این موقعیت کنار آمده و با کمی فشار بر بدن خود این مشکلات را در روند تکرار و عادی سازی بر طرف شده تلقی نماید اما به مرور زمان بر اثر عدم انطباق لازم بالشتک (shoulder rest) را با بدن، آسیب های جسمی بروز نموده و در نتیجه با توجه به آسیب های احتمالی بر اندام و تحمل آن شاید به کیفیت دلخواه در نوازندگی دست نیافته و آنگونه برداشت شود که اشکالات نوازندگی او به دلایل دیگری همچون ناتوانی هوشی و یا استعداد او باشد که در نهایت می تواند باعث ترک دنیای نوازندگی شود.
رمضان: تغییراتی در مرور زمان در سبک های اشخاص مختلف دیده می شود

رمضان: تغییراتی در مرور زمان در سبک های اشخاص مختلف دیده می شود

چیزی که مهم است آن است که نوازنده این مسائل را بداند و با هر آهنگسازی بتواند خود را وفق دهد. دقیقا چیزی که آهنگساز خواسته چه در آن زمان و چه در حال حاضر، چون بعضی از این قطعات تازه نوشته شده اند… این ارتباط برقرار کردن خب خیلی مشکل است و چالشی است که نوازندگی به آن احتیاج دارد. چیزی که برای من جالب است این است که تکنیک های آهنگسازی هم در این آهنگ ها با هم فرق کرده اند. مثلاً قطعه ی آقای والی که در سال ۱۹۸۰ نوشته شده است کاملاً با اکول ساختار آهنگسازی وین آهنگسازهایی مثل وبر، لوئینو تطابق دارد ولی موسیقی که الان آقای والی می نویسند کاملاً متفاوت است، می دانم که ایشان که مطالعه ی خاصی روی ربع پرده دارند، روی موسیقی فولکلوریک ایران دارند و الان اگر مثلاً کنسرتو های ایشان را که برای نی و ارکستر جدیداً اجرا شده بشنوید، کاملاً متفاوت از لحاظ ساختار آهنگسازی با قطعه ای که من اجرا کردم در CD که حدود ۳۵ سال پیش نوشته شده، را احساس می کنید.
A Whiter shade of Pale

A Whiter shade of Pale

موسیقی با نوای روحانی و حزن انگیز ارگ شروع می شود که روی تم قطعه معروفی از باخ به نام “Air on G String” از سوئیت شماره ۳ در D ما‍‍ژور ساخته شده است. زمانی که این هنگ برای اولین بار از رادیو پخش شد، شبیه به هیچ یک از آهنگهای پخش شده تا آن زمان نبود. این قطعه که به واقع اولین آهنگ ساخته و تنظیم شده توسط گروه Procol Harum بود طی مدت کوتاهی تبدیل به یکی از پر فروش ترین قطعات آن زمان شد و ۶ میلیون نسخه از آن در سراسر جهان فروش رفت و معروفترین قطعه در مراسم عروسی شد.
صمد پور: براى بعضى اتفاقات، پشت دست خایانم!

صمد پور: براى بعضى اتفاقات، پشت دست خایانم!

مى توانم بگویم که یادم نیست چطور! موسیقى درونى ترین لایه ى حس و وجود من بود و شخصى ترین انتخاب. هرچند نمى دانم که با این حس عمیق چه کرده ام و چقدر موفق بوده ام. در خانه اى بزرگ شدم که انواع و اقسام سازها در آن بود به لطف برادرهاى بزرگ تر! ولى بازى کردن با سازها از بچگى عادت شد و بعدتر جنگ مقدارى رشته ى پیوندم با موسیقى را براى چند سالى گسست تا دوباره از ١۴ سالگى با تار آموختن را شروع کردم و بالاخره راضى شدم در ١٧ سالگى به کلاس آقاى ظریف بروم.
موسیقی و نابینایان (II)

موسیقی و نابینایان (II)

یکی از دغدغه های من ارزیابی جایگاهی ست که هر فرد می تواند در مقابل موسیقی اتخاذ کند. بر این اساس نابینایی یکی از آن وضعیت هایی است که در نظر من میتواند تقسیم بندی و رتبه بندی دیگری از هنر ارائه دهد.