محمد قنواتیان عزیز،
هر چند که با دانستن تبار آموزشی نوازندگان می توان تا حدودی شیوه ی نغمه نگاریشان را حدس زد، اما این کار بیشتر برای نوازندگانی میسر است که مانند احمد بهجت وابسته به مکتب آموزشی ای باشند که نغمه نگاری در آن اهمیت زیادی داشته باشد و بر همین اساس شیوه ی نغمه نگاری مخصوص به خود را به وجود آورده باشد. بررسی کوتاه چند نغمه نگاری هدف در این مقاله (به ویژه نوشته ی شهاب منا) نشان می دهد که شیوه ی نغمه نگاری نه از طریق روش های آموزی بلکه از طریق ابداع و تحت تاثیر نیازهای جدید (مثلا دقت بیشتر در ثبت تزئینات یا …) دگرگون شده است. از مقایسه با نواخته های برومند بگذریم که در متن پاسخ داده ام چرا فقط به عنوان یک مقایسه ی کمکی می توان از آن بهره گرفت. ارزشیابی در این مورد کار بسیار دشواری است چرا که حتا معیارهایی مانند شباهت نغمه نگاری به اصل نیز به دلایلی که در متن به آن ها اشاره کرده ام چندان معتبر نیستند.
در فراز پایانی شرحتان به نکته ی جالبی در مورد نغمه نگاری برای سنتور اشاره کرده اید. درست است که بعضی از استادان این ساز این جمله را به کار می برند: «نغمه نگاری سنتور و حتی ردیف سنتور باید بر اساس تکنیک خاص این ساز صورت بگیره» اما تا آنجا که من می دانم مشخص نیست «تکنیک خاص سنتور» دقیقا به چه معنایی است و برای ترانویسی موسیقی ای که برای ساز دیگر نوشته شده چه کارهایی باید انجام شود تا نتیجه به تکنیک خاص سنتور نزدیک تر باشد. به بیان دیگر ویژگی های «نغمه نگاری سنتوری» به شکل تحلیلی ناگشوده هستند، البته اگر از بعضی از مقدمات بدیهی مانند توانایی نواختن جفت مضراب ها و از این قبیل چشم پوشی کنیم.