“رازهای” استرادیواری (VIII)

پیچک ویلن Cremonese استراد به سال 1715 Palazzo Comunale, Cremona
پیچک ویلن Cremonese استراد به سال 1715 Palazzo Comunale, Cremona
Stradivari ضمن رسیدن به این حد کمال در حرفه اش، باز هم از نتایج بدست آمده راضی نبود، بنابراین طرح های جدیدی را ترسیم و در آنها اندازه ها و مقادیر را تغییر می داد و در نتیجه سازهای زهی را با ویژگیهای متمایز خلق می نمود با این هدف که این سازها صدای بهتری تولید کنند تا جائیکه دیگر نیازی به تکرار و ساخت مجدد آنها نباشد.

در نتیجه با یک قالب جدید که اندازه ها و منحنی های آن تنها اندکی متفاوت بودند، دوباره بر روی تک تک اجزای ساز کار می کرد تا بتواند به یک نظام یکپارچه و هماهنگ دست پیدا کند.

وی در همین راستا سازهای جدید و کاملی ساخت که همه آنها بطور یکسان، از طریق ویژگیهایی که من در آثار استاد سراغ دارم قابل شناسایی و تمایز هستند.

این ویژگیها در شدت و طنین های صوتی متفاوت هستند، مانند بعضی نرم و موقر بعضی قوی و نیرومند گروهی لطیف و سرشار از ابهام بعضی قوی و شفاف اما همگی دارای طبیعتی باشکوه نمود پیدا می کند.

استرادیواری در خلال این تغییر و تحولات حتی از جزئیاتی که فقط ارزش زیباشناسانه داشته اند نیز غافل نبوده است.

حتی عدم تقارنهای جزیی که برای سایر لوتیرها انعطاف ناپذیری و نقص کار تلقی می شود، در سازهای او، نشان دهنده خصوصیاتی هستند که در هر جزء کوچک ساختار نمود می یابد و در پیوستگی مفهوم و ارتباط همه اجزا با یکدیگر، تلفیق می شوند.

آیا استرادیواری یک هنرمند ساده بود که تنها دارای دانش تجربی بود و پیشرفت خود را از طریق روش آزمون و خطا بدست آورد و بخت و اقبال هم به او رو کرد تا به این درجه از پیشرفت برسد؟ و یا اینکه از طریق مشاهدات علمی و استنتاج و استنباط از دانش ژرف طبیعت به موفقیت رسید؟ یقیناً او یک محقق و دانشمند نبود، چرا که خطاهای دستوری و اشتباهات املایی در نوشته های او به چشم می خورند. با این وجود، ماهیت هندسی سازهای او و نسبت های ثابتی را که در تناسبی ماهرانه با یکدیگر قرار دارند در تمام آثار او حتی هنگامیکه اختلاف اندازه در آنها وجود دارد، دیده می شود.

سیستم مورد استفاده در کلیت کار و طراحی پیچک Scroll، ما را به این استنتاج وا می دارد که او از فرهنگ ریاضیات عصر رنسانس، که برای هنرمندان آن عصر کاملاً شناخته شده بوده، بی اطلاع نبوده است. بعلاوه مطالعات مربوط به Varnish نشان دهنده یک کار قدیمی است که وی دانش سنتی را در مسیرهای جدیدی استفاده می کرده است.

طرح اولیه پیچک ویلن استراد که با قلم نقره ای رسم شده است.
موزه civic کرمونا


ما در سازهای او از باز شدن پیچک و تناسب و تقارن ظریف آن حیرت می کنیم و از حرکات سریع در انحناهای پیچک و زیبائی و انعطاف در شکل پذیری آن لذت می بریم و اندازه های متفاوت را در سازهای او به همراه وجود ارتباط بین تمام اجزاء ساز مشاهده می کنیم، اینها مواردی هستند که در بین هزاران اثر سازندگان بی نظیر دیگر، خطاناپذیر هستند و به خاطر داشته باشیم که اینها توسط کاربرد دو قانون هندسی طراحی شده اند: حرکت مارپیچی ارشمیدس برای بسط قسمت ابتدایی پیچک و نیز قانون Vignola برای تکمیل قسمت پشت پیچک.

تنها با استفاده از این دو قانون پیچکی کامل را می توان دوباره ساخت، و این کار از طریق چشم و بدون استفاده از قوانین نام برده، امکان پذیر نیست. با بررسی دقیق در کارهای Stradivari به ارتباط بین دو سمت پیچک پی می بریم که البته این نکته بخصوص در ویلن سلوها قابل توجه می باشد.

اگر یک پیچک در اختیار داشته باشیم احتمالاً تصور می کنیم که این پیچک به سادگی و بطور اتفاقی متقارن ساخته شده،اما تصور این نکته که ساخته شدن پیچک های ظریف و متقارن شانسی بوده و این شانس صدها بار تکرار شده، بسیار دشوار خواهد بود.

بعلاوه، طرح پیچک یک ویولن، که توسط استرادیواری با خط نقره ای در پشت یکی از الگوهای کاغذی وی ترسیم شده، می تواند موضوع را روشن کند.

2 دیدگاه

  • پدر استراد
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۹, ۱۳۸۹ در ۸:۱۱ ب.ظ

    لطفا در مورد دو قانون هندسی اشاره شده در متن توضیح دهید.

  • R.Z-W
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۵۰ ق.ظ

    duste mohtaram
    darbareie do ghanune onvan shode behtar ast az tarighe search google eghdam namaeid.
    mataleb besyar ziad bude va az
    zarfiete negaresh kharej mibashad.
    ba sepas

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر «کنسرت کوارتت کلنکه» سی و سومین جشنواره‌ی موسیقی فجر

از همان هنگام که لا-ر، دو نت کشیده‌ی سوژه‌ی اصلی مجموعه‌ی «هنر فوگ» باخ را ویلن نواخت مشخص بود که قرار است «کوارتت کلنکه» چه ردای متفاوتی (نسبت به اجرای مشهورتر کوارتت‌های اِمِرسون، جولیارد و کِلِر) بر تن این فوگ‌های به‌غایت هنرمندانه‌ی در معما رهاشده بپوشاند، و از آن بیشتر تا چه اندازه قرار است موسیقی با همان سوژه‌ی گشاینده همچون نوشدارو به یک کرشمه دیگر اجراهای جشنواره را (چهار اجرا که پیش از آن دیده بودم) از خاطر بزداید و به رویدادی در دل فرهنگسرای نیاوران تبدیل شود.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

از روزهای گذشته…

منا: ملاک ما مستندات صوتی بوده است

منا: ملاک ما مستندات صوتی بوده است

کتاب اول در واقع به شرح حال استاد محجوبی می پردازد و یک بیوگرافی از رضا محجوبی است که چکیده این پژوهش است و بعد مستندات از قبیل تصاویر، اشعار و… در مورد رضا محجوبی آمده است و بعد هم کلیه اسناد مهم و دست اولی که از رضا محجوبی در قالب کتابها عرضه شده بودند، گردآوری شده و در نهایت هم با اشخاصی که رضا محجوبی رو دیده اند، چه موسیقی دان یا دوستدار موسیقی مصاحبه شده است که جای خیلی از آن ها امروز خالی هست یعنی زمانی این کتاب منتشر شده است که خیلی از آن ها روی در نقاب خاک کشیده اند.
حسین دهلوی: موسیقی و شعر باید در خدمت «معنا و مفهوم مورد نظر» باشد

حسین دهلوی: موسیقی و شعر باید در خدمت «معنا و مفهوم مورد نظر» باشد

اولین قطعه ای که ساختید چه بوده؟ اولین قطعه من “سبکبال” در شور هست که بر مبنای یک موتیف محلی که استاد صبا روی آن کار کرده بودند ساخته شده.
فرافکنی در کمانچه نوازی! (II)

فرافکنی در کمانچه نوازی! (II)

سعید فرجپوری در قسمتی دیگر از گفتگویش به این نکته اشاره می کند که : “علاوه بر این، نوع موسیقی ما هم با موسیقی آذربایجان فرق می کند. موسیقی ما خیلی درونگراست و تحرک و حرکتی که در موسیقی آذربایجانی می بینید در آن وجود ندارد. هر کدام شان خاصیت و زیبایی های خودشان را دارند. با این حساب موافق نیستم که بگوییم آنها قوی ترند. در ایران هم کارهایی اجرا شده، خیلی خوب است مخصوصاً اینکه ما در اینجا فواصل ربع پرده را داریم و آنها ندارند. این مساله کار آنها را راحت تر می کند و به جای ربع پرده در فواصل سازی شان (کمانچه) نیم پرده می گیرند.”
«واکاوی آموزش موسیقی در ایران» با سخنرانی نادر مشایخی برگزار می شود

«واکاوی آموزش موسیقی در ایران» با سخنرانی نادر مشایخی برگزار می شود

نادر مشایخی آهنگساز و رهبر ارکستر روز سه شنبه ۹/۸/۹۶ در آکادمی موسیقی پوپیتر با موضوع «واکاوی آموزش موسیقی در ایران» به سخنرانی خواهد پرداخت. مشایخی در این سخنرانی که از مجموعه برنامه های پژوهشی و درس گفتارهای آکادمی موسیقی پوپیتر می باشد به بررسی مسائل مربوط آموزش موسیقی در ایران می پردازد.
ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

ارکستر فیلارمونیک برلین برای سالیان متمادی به عنوان یکی از پیشگامان اجرای موسیقی سمفونیک در جهان مطرح بود، نام آن با واژگانی چون تکنیک فوق العاده، اجرای گستره وسیعی از سبکهای موسیقی کلاسیک، سونوریته درخشان مترادف است. برلین، به عنوان شهری که برای مدتی نزدیک به ۱۰۰ سال یکی از مراکز بزرگ فرهنگ و هنر در سرتاسر جهان بوده است، همیشه در جذب علاقمندان موسیقی با اجراهای فوق العاده قوی ارکستر فیلارمونیک خود، موفق بوده است.
گفتگویی با هنک جونز (I)

گفتگویی با هنک جونز (I)

پیانیست بزرگ، هنک جونز، از زمان طلوع جاز مدرن در این سبک فعالیت و پیشرفت کرده است. زمانی که چارلی پارکر (Charlie Parker) و الا فیتزگرالد (Ella Fitzgerald) در اوج خود بودند، جونز نیز درست در امتداد آنان بود. او تقریبا با تمام ستارگان موسیقی جاز نواخته است، از کولمان هاوکینز (Coleman Hawkins) در سالهای ۱۹۴۰ تا جو لووانو (Joe Lovano) در سالهای ۱۹۹۰٫ هنک جونز در سن ۹۰ سالگی همچنان یکی از بهترین پیانیستهای جاز است و او به اجرای کنسرت و ضبط ادامه می دهد.
سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (II)

سیستم فیثاغورثی و اعتدال مساوی (II)

ضربان Beating: ضربان تغییر متناوب و ریتمیک حجم صوتی است به دلیل تداخل Interference دو موج صوتی با فرکانس بسیار نزدیک به هم. میزان این تغییر حجم یا واحد ضربان در واحد ثانیه BPM یا Beat per minute سنجیده می شود و برابر است با تفاوت دو فرکانس. به عنوان مثال دو موج سینوسی ۱۰۰ و ۱۰۴ هرتز ضربانی با سرعت ۴ بار در ثانیه تولید می کنند.
گفتگو با جیمز دپریست (II)

گفتگو با جیمز دپریست (II)

جواب دادن به این سئوال بسیار مشکل است. اولین سمفونی باربر (Barber) در سال ۱۹۳۶ آهنگسازی شد، در حدود هجده دقیقه، یک شاهکار است. به طور کل آثاری از شوستاکوویچ، بنجامین بریتن (Benjamin Britten)، الیوت کارتر (Elliot Carter)، آرون کپلند (Aaron Copland)، لئونارد برنستین به عنوان شاهکارهای موسیقی می توان نام برد، اما این آثار آنقدر تازه و معاصر هستند که باید به اندازه فاصله خورشید، زمانشان بگذرد تا بتوان درباره جاودانه و شاهکار بودن آنها قضاوت کرد.
چارلی چالین ، قسمت اول

چارلی چالین ، قسمت اول

بسیاری چارلی چاپلین را تنها یک کمدین موفق می دانند حال آنکه او در طول زندگانی خود در زمینه موسیقی نیز استعداد فراوانی از خود نشان داد. ساخت موسیقی فیلم کار عادی وی بود و توانست در مجموع موسیقی ۲۳ فیلم را به پایان برساند.
محرابی: برای ابداع نیاز به فلسفه وجودی داریم

محرابی: برای ابداع نیاز به فلسفه وجودی داریم

آن سالی که من در کنکور شرکت کردم هم موسیقی قبول شدم هم طراحی صنعتی، بعد با مشاوره استادها و دوستانم به این نتیجه رسیدم که رشته طراحی صنعتی بخوانم. علاقه‌ام هم این بود که روی سازهای ایرانی کار بکنم و بتوانم خدمتی در این زمینه به جامعه موسیقی بکنم.