“رازهای” استرادیواری (VIII)

پیچک ویلن Cremonese استراد به سال 1715 Palazzo Comunale, Cremona
پیچک ویلن Cremonese استراد به سال 1715 Palazzo Comunale, Cremona
Stradivari ضمن رسیدن به این حد کمال در حرفه اش، باز هم از نتایج بدست آمده راضی نبود، بنابراین طرح های جدیدی را ترسیم و در آنها اندازه ها و مقادیر را تغییر می داد و در نتیجه سازهای زهی را با ویژگیهای متمایز خلق می نمود با این هدف که این سازها صدای بهتری تولید کنند تا جائیکه دیگر نیازی به تکرار و ساخت مجدد آنها نباشد.

در نتیجه با یک قالب جدید که اندازه ها و منحنی های آن تنها اندکی متفاوت بودند، دوباره بر روی تک تک اجزای ساز کار می کرد تا بتواند به یک نظام یکپارچه و هماهنگ دست پیدا کند.

وی در همین راستا سازهای جدید و کاملی ساخت که همه آنها بطور یکسان، از طریق ویژگیهایی که من در آثار استاد سراغ دارم قابل شناسایی و تمایز هستند.

این ویژگیها در شدت و طنین های صوتی متفاوت هستند، مانند بعضی نرم و موقر بعضی قوی و نیرومند گروهی لطیف و سرشار از ابهام بعضی قوی و شفاف اما همگی دارای طبیعتی باشکوه نمود پیدا می کند.

استرادیواری در خلال این تغییر و تحولات حتی از جزئیاتی که فقط ارزش زیباشناسانه داشته اند نیز غافل نبوده است.

حتی عدم تقارنهای جزیی که برای سایر لوتیرها انعطاف ناپذیری و نقص کار تلقی می شود، در سازهای او، نشان دهنده خصوصیاتی هستند که در هر جزء کوچک ساختار نمود می یابد و در پیوستگی مفهوم و ارتباط همه اجزا با یکدیگر، تلفیق می شوند.

آیا استرادیواری یک هنرمند ساده بود که تنها دارای دانش تجربی بود و پیشرفت خود را از طریق روش آزمون و خطا بدست آورد و بخت و اقبال هم به او رو کرد تا به این درجه از پیشرفت برسد؟ و یا اینکه از طریق مشاهدات علمی و استنتاج و استنباط از دانش ژرف طبیعت به موفقیت رسید؟ یقیناً او یک محقق و دانشمند نبود، چرا که خطاهای دستوری و اشتباهات املایی در نوشته های او به چشم می خورند. با این وجود، ماهیت هندسی سازهای او و نسبت های ثابتی را که در تناسبی ماهرانه با یکدیگر قرار دارند در تمام آثار او حتی هنگامیکه اختلاف اندازه در آنها وجود دارد، دیده می شود.

سیستم مورد استفاده در کلیت کار و طراحی پیچک Scroll، ما را به این استنتاج وا می دارد که او از فرهنگ ریاضیات عصر رنسانس، که برای هنرمندان آن عصر کاملاً شناخته شده بوده، بی اطلاع نبوده است. بعلاوه مطالعات مربوط به Varnish نشان دهنده یک کار قدیمی است که وی دانش سنتی را در مسیرهای جدیدی استفاده می کرده است.

طرح اولیه پیچک ویلن استراد که با قلم نقره ای رسم شده است.
موزه civic کرمونا


ما در سازهای او از باز شدن پیچک و تناسب و تقارن ظریف آن حیرت می کنیم و از حرکات سریع در انحناهای پیچک و زیبائی و انعطاف در شکل پذیری آن لذت می بریم و اندازه های متفاوت را در سازهای او به همراه وجود ارتباط بین تمام اجزاء ساز مشاهده می کنیم، اینها مواردی هستند که در بین هزاران اثر سازندگان بی نظیر دیگر، خطاناپذیر هستند و به خاطر داشته باشیم که اینها توسط کاربرد دو قانون هندسی طراحی شده اند: حرکت مارپیچی ارشمیدس برای بسط قسمت ابتدایی پیچک و نیز قانون Vignola برای تکمیل قسمت پشت پیچک.

تنها با استفاده از این دو قانون پیچکی کامل را می توان دوباره ساخت، و این کار از طریق چشم و بدون استفاده از قوانین نام برده، امکان پذیر نیست. با بررسی دقیق در کارهای Stradivari به ارتباط بین دو سمت پیچک پی می بریم که البته این نکته بخصوص در ویلن سلوها قابل توجه می باشد.

اگر یک پیچک در اختیار داشته باشیم احتمالاً تصور می کنیم که این پیچک به سادگی و بطور اتفاقی متقارن ساخته شده،اما تصور این نکته که ساخته شدن پیچک های ظریف و متقارن شانسی بوده و این شانس صدها بار تکرار شده، بسیار دشوار خواهد بود.

بعلاوه، طرح پیچک یک ویولن، که توسط استرادیواری با خط نقره ای در پشت یکی از الگوهای کاغذی وی ترسیم شده، می تواند موضوع را روشن کند.

2 دیدگاه

  • پدر استراد
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۹, ۱۳۸۹ در ۸:۱۱ ب.ظ

    لطفا در مورد دو قانون هندسی اشاره شده در متن توضیح دهید.

  • R.Z-W
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۸۹ در ۱۲:۵۰ ق.ظ

    duste mohtaram
    darbareie do ghanune onvan shode behtar ast az tarighe search google eghdam namaeid.
    mataleb besyar ziad bude va az
    zarfiete negaresh kharej mibashad.
    ba sepas

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «بوم خیال»

اگر اجرای موسیقی آوازیِ مو به مو مبتنی بر بلوک‌بندی و جمله‌بندی و ساختار خرد و کلان ردیف‌ها را یک سرِ طیف، و موسیقی آوازیِ آهنگسازی‌شده را، که شاید از ماحضر موسیقی کلاسیک ایرانی تنها اشل‌هایِ صوتیِ مدها را در خود داشته باشد و تمام دیگر عناصرش (از الگوهای ملودیک و ریتمیک گرفته تا نحوه و روند تغییر مدها، فرم و غیره) از چشمه‌ی خلاقیتِ سازنده/نوازنده‌اش جوشیده، سرِ دیگرِ طیفِ آن سنتی بدانیم که در قرن اخیر بداهه‌نوازی نام گرفته است، پنج تکه تکنوازیِ مجملِ صائب کاکاوند در «بوم خیال» را باید جایی نزدیک به پایانه‌ی نخستِ طیف در نظر گرفت.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XV)

در واقع، هم او است که شایع کرد «دستگاه ماهور» همان «گام ماژور» غربی است. در دستور تار اولین تعریف از موسیقی ایرانی در مورد آواز ماهور است:

از روزهای گذشته…

نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

قرن نوزدهم قرن پیشرفت در موسیقی پیانو بود. بخصوص که پیانو از لحاظ تکنولوژی ساخت پیشرفت کرده بود و از صدایی غنی و وسعت صوتی گسترده تری برخوردار شده بود.
پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

آموزشگاه موسیقی نگین فارس با همکاری انجمن موسیقی ایران در روز شنبه ۱۶دی ماه سال جاری در شیراز از ساعت ۱۶ در مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس کارگاه اتنوموزیکولوژی. ورود به این نشست برای علاقمندان آزاد است. میهمان این نشست پروفسور کلوس نویمن رئیس دپارتمان موسیقی شناسی قومی هاله آلمان است.
امیرحسن ندایی به بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان می پردازد

امیرحسن ندایی به بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان می پردازد

«دکتر امیرحسن ندایی» پژوهشگر موسیقی و استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس چهارشنبه ۲۲/۹/۹۶ در اکادمی موسیقی پوپیتر به سخرانی خواهد پرداخت. دکتر ندایی در این برنامه که چهارمین برنامه از سری «نشست های تخصصی و پژوهشی آکادمی موسیقی پوپیتر» است به ارائه یکی از پژوهش های خود با عنوان «بررسی ساختار ذهنی موسیقی دانان از دیدگاه عصب شناسی» خواهد پرداخت.
آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.
یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی <br />در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (II)

یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی
در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (II)

«شیوه ای که از تاثیر پذیری فرهنگ موسیقی سنتی ایران پدید آمده است و از سالهای آغازین دهه ۱۳۰۰ (ش ) (نه در دهه اخیر!) در عرصه موسیقی ایران تقویت و رواج یافته است. شیوه ای که با عناوینی چون موسیقی ملی، علمی، نوین و. . . معرفی می شود» (ص ۲۵).
نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

نوربخش: در زمینه تدریس با مشکل استاندارد روبرو هستیم

در ابتدا تصمیم من برای نوشتن این سلسله مقالات ناشی از دو امر بود: اول، یکسری نیازها و کاستی هایی که در زمینه تدریس ویولون احساس می کردم و دوم، عقایدی که بطور کلی خودم در ارتباط با آموزش داشتم. من احساس می کردم که ما در زمینه نوازندگی ویولن نیازمند به تبیین و بیان یکسری استانداردهای صحیح هستیم و اطلاع و استفاده از استانداردها را نیاز همگان می دانستم.
مشخصه های فنی بلندگو

مشخصه های فنی بلندگو

تا قبل از سال ۱۹۷۰ راه مشخصی برای تشخیص خوب بودن یا مقایسه بلندگو ها وجود نداشت چرا که استانداردی در این زمینه تهیه نشده بود و سازندگان هریک استاندارد خود را رعایت می کردند. اما پس از آن بتدریج از طرف AES انجمن مهندسین صوتی (Audio Engineering Society) استانداردهایی در این زمینه تدوین شد که طی آن پارامترهایی برای ارزیابی بلندگوها در آن معرفی شده است.
تحلیلی بر «چنگ رودکی» (IV)

تحلیلی بر «چنگ رودکی» (IV)

با آغاز بخش بعدی و تغییر وزن قطعه، موتیف هایی در وزن ۴/۲ نواخته می شوند که تا حدّ زیادی از نظر ریتمیک و به میزان کمتری از لحاظ فواصل شبیه موتیف های اورتور هستند. این بخش، برخلاف بخش اورتور، در شور و دشتی است و مانند بخش پیشین خود بر نت های «لا» و «ر» تاکید بیشتری دارد. در ادامه، خوانندگان بخشی از غزل را در همین وزن می خوانند که با تمثیل هایی، بازگشت «میر» را مژده می دهد: «میر ماه است و بخارا آسمان/ ماه سوی آسمان آید همی- میر سرو است و بخارا بوستان/ سرو سوی بوستان آید همی». تحرّک بیشتر ریتمیک این بخش طبعاَ هماهنگی بهتری با ابیات ذکر شده دارد.
مرگ زودرس برای اهالی موسیقی راک

مرگ زودرس برای اهالی موسیقی راک

ستاره های موسیقی راک- با شیوه زندگی ویرانگرانه خود- واقعا بیش از افراد عادی در معرض مرگ قبل از سنین کهنسالی قرار دارند. تحقیقی که بر روی بیش از ۱۰۰۰ هنرمند موسیقی راک بریتانیایی و آمریکای شمالی و در محدوده زمانی دوران الویس پریسلی Elvis Presley تا امینم Eminem خواننده رپ، انجام گرفته است، نشان میدهد که این افراد دو تا سه برابر بیش از جمعیت عادی در خطر مرگ زودرس قرار دارند.
نماد‌شناسی عود (VI)

نماد‌شناسی عود (VI)

در این آثار از آلات موسیقی بیشتر به عنوان وسیله‌ای کاربردی در مسائل فیزیک و آکوستیکی موسیقی بهره‌برداری می‌شد. عود به زعم فارابی سازی کارآمد به ویژه در مقام یک وسیله‌‌ی آزمایشی در قیاس با ساز تک‌صدایی اروپای سده‌های میانه بود. فارابی صفحات بسیاری از کتاب مهم خود «موسیقی کبیر»(۱۸) را به بحث ارتباط اصوات اختصاص داده و در آن اشارات و ارجاعات بسیاری به ساز عود دارد و برای شرح سخنان خود همواره کوک ساز عود و نسبت و فاصله‌ی سیم‌های آن را مرجع قرار داده است.(۱۹) به علاوه، نزد این دانشمندان سده‌های میانه، موسیقیِ سازی در مقابل آوازی از جایگاه پایین‌تری برخوردار بود؛ دیدگاهی که محققان اروپایی سده‌های میانه‌ با آن آشنایی داشتند.