درباره آرشه (III)

گفته می شود تورت (Tourte) برای تهیه چوب های آرشه خود از شاخه پرنامبوک (pernaubuco) امریکای جنوبی استفاده می کرده که اجزای باقیمانده بشکه ای عرق نیشکر دراسکله پاریس بوده اند. اما این داستان چندان قابل استفاده به نظر نمیرسد.

این چوب متعلق به مناطق حاره ای در قرن هجدهم عموما درعصاره گیری مواد رنگی جهت رنگ امیزی منسوجات به کار می رفته است.

جالب آنکه یکی از نخستین آرشه های ساخته شده از پرنامبوک با نام teinturier‌ علامتگذاری شده و این تخلص می تواند اشاره ای به کاربرد فوق داشته باشد.

دراصل، چوب ها تنها روغن کاری می شدند و البته در قرن نوزدهم، کاربرد نوعی لاک الکل نیز برای پرداخت آنها متداول بوده است.

در این مبحث با توجه به وجود آرشه های مدرن و صرف نظرازکلیه جزییات مربوط به سیر تحول در ناحیه نوک آرشه(head) و همچنین قسمت موها، بعضی از جزییات مورد بررسی قرار گرفته اند.

تصاویر ۱-۷ تا ۳-۷ به بازبینی و بررسی آرشه، بخش های متشکله و واژگان تکنیکی متناظر می پردازند.


تصویر ۱-۷
نمای حلقه فلزی آرشه واستقرار آن بر روی چوب پاشنه(ساختار پاشنه آرشه). a –صدف روی محفظه اتصال موی آرشه.
b – قطعه فلزی که ممکن است امتداد آن تا انتهای پاشنه در نزدیکی چوب آرشه ادامه یابد. سایر بخش ها در تصویر ۲-۷ آمده است.

تصویر ۲-۷


نمای پاشنه آرشه که در تصویر فوق نشان داده شده، جهت نمایش بعضی از قسمتها و نیز مکانیزم تنظیم و تطبیق، از چوب آرشه جدا شده است:
۱- قسمت تابیده شده با سیم نقره ای (لفاف نقره ای)
۲- قسمتی که با شست دست لمس میشود(لفاف چرمی).
۳- بخش تحتانی چوب آرشه با نمایی از محل قرارگیری زبانه ی زیرین پاشنه
۴- برجستگی انتهایی چوب آرشه جهت استقرار پیچ تنظیم(nipple)
۵- تسمه موها
۶- حلقه یا بست فلزی
۷- پاشنه(frog‌)آبنوس با قسمت چشم از مروارید اصل
۸- صفحه فلزی سه وجهی که بر روی بخش تحتانی چوب پاشنه متصل شده است.
۹- زبانه زیرین که در پاشنه آبنوس فرو رفته و باحرکت پیچ انتهایی آرشه این زبانه حرکت می کند.
۱۰ و ۱۱- پیچ انتهایی آرشه(مرکب از سرپیچ و شفت).

تصویر ۳-۷


تصویر ۳-۷: تصویر سر (نوک) یک آرشه(اندکی بزرگتر از اندازه واقعی) به همراه لایه نازکی در زیر آن که از جنس عاج یا نقره می باشد. قطعه بسیار کوچکی که از این لایه با زاویه قائم نسبت به آن تا انتها امتداد می یابد برای حفاظت چوب در نوک آرشه ( پیکان رو به پایین در تصویر۳-۷) شکل گرفته است. معمولا یک لایه نازک آبنوس میان چوب وعاج یا فلز در لایه مذکور تعبیه می شود(پیکان کوچک به سمت چپ). نوک آرشه باید میان تهی باشد تا گره انتهای موهای آرشه را نگاه دارد وگیره کوچک چوبی به صورت گوه آن را در محل خود ثابت کند.

شکل نوک و قسمتی که اصطلاحا گلویی (throai ) نامیده شده ودر قسمت پشت قرار می گیرد(پیکان بزرگتر)، مشخصه متمایز فرد یا آتلیه سازنده آرشه خواهد بود به نحوی که یک فرد آگاه و متخصص می تواند از ترکیب این قسمت و پاشنه اصلی آرشه و نیز ویژگی های چوب آن، هویت و اصالت آرشه را تعیین نماید.

موهای آرشه در ناحیه اتصال نوک(head) و پاشنه(frog) به همراه قطعات کوچک چوبی برای استحکام بیشتر تعبیه می شوند. موها، با کشیدن به سمت عقب، در امتداد چوب آرشه و به کمک پیچ تنظیم کننده، نگاه داشته می شوند.

در این مقوله، جزییات تکنیکی در زمینه تثبیت و تحکیم دوسرتسمه موها در نوک و پاشنه و چگونگی موگذاری مجدد آرشه، دارای اهمیت موضوعی نیستند.

پاشنه ساختار نسبتا پیچیده ای است از چوب(اغلب آبنوس و بعضا عاج فیل یا لاک لاک پشت)، فلز ( نقره، طلا، نیکل یا مفرغ)و مرواریداصل، به همراه یک پیچ‌ تنظیم در انتها که با یک مکانیزم مهره ای کشنده که داخل چوب پاشنه ثابت شده و پاشنه را جهت تنظیم میزان کشیدگی موهای آرشه، به جلو و عقب حرکت می دهد. ( تصویر ۲-۷ /۹ )

پاشنه بواسطه یک سطح زیرین چند وجهی فلزی که توسط میخ کوچکی محکم شده اند، بر روی چوب آرشه حرکت می کند( تصویر ۲-۷ /۸). ساختار کلی پاشنه البته با وجود اندازهای کمابیش استاندارد – مشخصه شخص یا کارگاه سازنده آن بوده و مواد به کاررفته در این ساختار نشاندهنده کیفیت آن، دست کم از نظر سازنده آن می باشد.

2 دیدگاه

  • فرزان
    ارسال شده در خرداد ۱۴, ۱۳۸۹ در ۱۱:۳۶ ب.ظ

    سلام ممنون از اطلاعات مفیدتون.من می خوام یه آرشه حرفه ای بخرم ولی آرشه هایی که تا به حال دیدم از کیفیت بالایی برخوردارنیستند.در ایران هم بهترین نوع آرشه دوفلر هست که چندتایی شون از همون اول چوبشون کج بود و مال استادم هم بعد از مدتی کج شد.وبه نظر نمیاد که قیمت واقعیشم ۷۰۰۰۰۰ باشه. لطفا راهنماییم کنید

  • رضا ضیایی
    ارسال شده در خرداد ۱۷, ۱۳۸۹ در ۱:۴۷ ق.ظ

    با درود
    آقای فرزان
    این مبحث بسیار مفصل و دقیق می باشد، شما می توانید از طریق ایمیل با من تماس گرفته تا مراحل لازم را برای راهنمایی شما آغاز کنیم.
    طرح این نکته ضروریست که باید آرشه و ویلن با سیستم آناتومیک بدن سازگاری بهینه داشته باشد،تهیه این دو مقوله با کیفیت لازم و مناسب ، موضوعی حائز اهمیت و جدی می باشد که هر نوع کوتاهی در آن می تواند به عوارض جبران ناپذیری در ساختار فیزیکی و روانی بدن منتهی شود.

    با سپاس

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VI)

نمونه اولین چکامه در منظومه درخت آسوریک آمده که تا زمان ما حفظ شده است. باربد را بزرگترین شخصیت ناقل فهلویات به شمار آورده اند. یکی از شکلهای معمول شعری و موسیقی زمان باربد پتواژه بوده است. پتواژه از دو واژه پت و واژه یعنی سخن بزرگ تشکیل شده متن آن از اشعار ستایشی و وصفی ترکیب یافته، بیشتر به قصیده های منبعده ی اسلامی شباهت داشت.

مروری بر آلبوم «لیله راست»

برخورد مستقیم گوش ایرانی با نغمات موسیقیِ عربی، در دوره‌ای (دهه‌های۴۰و۵۰) در کنارِ اشتهار ام‌کلثوم در ایران، در شاخه‌ی منحصربه‌فردی از موسیقی مردم‌پسند در خوانده‌های خوانندگانی چون قاسم جبلی یا داود مقامی و بعد از انقلاب بیش از همه عموماً در تلاوت قرآن بوده‌است. «لیله راست» (شبِ مقامِ راست) فرصتِ شنود و مواجهه‌ی مستقیم با اثری از موسیقی عرب را برایمان فراهم کرده‌است.

از روزهای گذشته…

چیستا غریب: خردسالان زود از موسیقی زده می شوند

چیستا غریب: خردسالان زود از موسیقی زده می شوند

سن بسیار کم با آن دیسیپلین های سخت اصلا برای روحیه بچه مناسب نیست؛ حتی در غرب هم به این نتیجه رسیده اند که بهتر است شروع ساز از سن ۸ سالگی به بعد باشد. تا قبل از آن، آشنایی با موسیقی، سازهای ضربی، زیلوفون و فلوت ریکوردر به صورت آموزشی، بسیار ساده و تفریحی برای بچه، در کوتاه مدت اشکالی ندارد، اما امروز به این نتیجه رسیده اند که این روش صحیح نیست که بچه کوچک پشت پیانو بنشیند و تمرین های سخت انجام دهد.
فراخوان نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

فراخوان نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

نخستین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی در تاریخ ۱۵ خرداد ماه در تهران برگزار میشود. این جشنواره پیش از این به صورت رقابتی نبود و تنها قرار بود هر سال گردهمایی مدیران پایگاه های اینترنتی موسیقی در مکانی بوجود آید. لازم به ذکر است این جشنواره در سال گذشته به دلیل پاره ای از مشکلات به تاخیر افتاد و امسال قرار است در ۸ بخش رقابتی برگزار شود.
گروه الکتریک مایلز دیویس

گروه الکتریک مایلز دیویس

مایلز دیویس در سال ۱۹۶۰ گروه پنج نفر خود را برپا کرد. همکاران او در این گروه شامل تونی ویلیامز، واینا شورتر، هربی هنکوک و ران کارتر ۱ بودند. موسیقی این گروه از پیچیده ترین انواع موسیقی بی باپ بود که مایلز در طول زندگی هنری خود کار کرده است.
دکا (IV)

دکا (IV)

جان کالشاو (John Culshaw) که در سال ۱۹۴۶ به دکا پیوست به تدریج به مقام مدیر تولید آثار کلاسیک دست یافت. وی در شیوه ضبط به ویژه ضبط کلاسیک، تغییری اساسی ایجاد کرد. تا آن زمان، شیوه ضبط بدین طریق بود که میکروفون را جلوی اجرا کنندگان می گذاشتند و به سادگی ضبط می کردند.
Radio K.A.O.S – I

Radio K.A.O.S – I

سال ۱۹۷۹ راجر واترز در حال ساخت یک مستند رادیویی درباره آلبوم The Wall بود که با جیم لد (Jim Ladd تهیه کننده برنامه های رادیویی و از مشهورترین DJ های راک رایدو در آمریکا) ملاقات کرد. این ملاقات نقطه شروع رابطه دوستانه و صمیمی ای بود که تا به امروز نیز ادامه یافته است.
نشست پژوهشی «نگاهی میان-فرهنگی به «اُپرا» به عنوان پدیده ای اجتماعی» برگزار می شود

نشست پژوهشی «نگاهی میان-فرهنگی به «اُپرا» به عنوان پدیده ای اجتماعی» برگزار می شود

نشست پژوهشی «نگاهی میان-فرهنگی به «اُپرا» به عنوان پدیده ای اجتماعی» با همکاری گروه جامعه شناسی هنر انجمن جامعه شناسی ایران و انجمن انسان شناسی ایران در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. این پژوهش در ادامه سلسله جلسات هنر اجتماعی این گروه خواهد بود که پیش از این میزبان پژوهشگرانی چون دکتر بابک خضرایی، دکتر احمد بخارایی، پوریا رمضانیان و کامران فلاحتی نیز بوده است.
تاثیر موسیقی بر مغز انسان

تاثیر موسیقی بر مغز انسان

موسیقی روح را به حرکت وامی دارد و قادر است تاثیرات قوی و متفاوتی بر جای بگذارد، می تواند انسان را آرام و یا هیجان زده کند. به راستی موسیقی چگونه ما را تحت تاثیر قرار می دهد؟ موسیقی می تواند به روش های مختلف مورد استفاده قرار بگیرد، در علم پزشکی به عنوان یک منبع تحقیقاتی و نیز برای درمان امراضی چون حملات ناگهانی، فشار خون پایین، بیماری های روانی، افسردگی، بی خوابی و به طور کلی می توان گفت به عنوان عامل موثر در بهبود سریع تر بیماری ها، به کار می رود.
مروری بر آلبوم «من همان نای‌ام»

مروری بر آلبوم «من همان نای‌ام»

موسیقی در «من همان نای‌ام»، مبتنی بر پتانسیلی‌ست که نخستین بار محمدعلی کیانی‌نژاد در آلبومِ «دف و نی» (۱۳۷۳) نشان داده بود؛ تجربه‌ی موسیقیِ چندصدایی با نوشتنِ چند خط برای نی در کنار ساز کوبه‌ای و آواز. آنچه این اثر با آهنگسازیِ کنش‌گرِ جهانگیری بر آن پتانسیل افزوده، بهره‌گیریِ او از نگاهِ دوری به عنصرِ ریتم، گاه پیوندِ تحریریِ (ملیسماتیکِ) شعر و موسیقی، و چند خط‌شدنِ آواز در آغاز و پایانِ اثر است.
توماس فتس والر، اسطوره جز (II)

توماس فتس والر، اسطوره جز (II)

در همین دوران (۱۹۲۰) والر اولین صفحه خود را ضبط کرد که در آن با یکی از خوانندگان طراز اول بلوز، سارا مارتین (Sara Martin) همراهی میکرد. او همچنین با بسی اسمیت (Bessie Smith)، خواننده افسانه ای هم صفحه ای ضبط کرد و بعد در سال ۱۹۲۶ در تور بین ایالتی این خواننده هم شرکت کرد. اولین صفحه پیانو سولو والر Muscle Shoals Blues بود.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (V)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (V)

اگر به این مطالب از دیدگاه موسیقی شناسی و با دقت بنگریم، دقیقا نتیجه ای بر خلاف هدف نویسنده خواهیم گرفت و آن این است که موسیقی ایرانی و عربی در روزگار اسلامی قابل تفکیک نیستند. به عبارت دیگر موسیقی رایج در این منطقه و در این دوران یک نوع بیشتر نیست و آنچه تفکیک پذیر است شعر و کلام است نه موسیقی چرا که با تغییر شعر از فارسی به عربی همان موسیقی (همان ملودی واحد) برای یک عرب زبان قابل استفاده می شود، همچنان که با شعر فارسی برای یک فارسی زبان مورد استفاده بوده است.