پرواز سیمرغ

دیروز در برنامه مخصوصی که برای خبرنگاران موسیقی برگزار شد، برای اولین بار شاهد اجرای ارکستر بزرگ سیمرغ بودیم. ارکستر سیمرغ با حدود ۴۰ نوانده در حال حاضر بزرگترین ارکستر سازهای ایران کشور است و میرود تا در روزهای آینده پس از ماه ها تمرین پروژه بزرگ خود را به روی صحنه ببرد. نوازندگان این ارکستر با میانگین سنی ۲۵ سال، جوانانی با توانایی های بالای نوازندگی و از بهترین های امروز موسیقی ایران زمین هستند.

خواننده سولیست این ارکستر همایون شجریان، آوازه خوان صاحب نام و از بهترین چهره های موسیقی حال حاضر ایران در زمینه آواز است که در این برنامه با گروه شش نفره کر همراهی میشود.

رهبر این ارکستر، محمدرضا درویشی است که مسن ترین و همینطور با تجربه ترین موسیقیدان در این پروژه است.

در ارکستر سیمرغ به جز دو ساز نی و عود، تمام سازها پوستی هستند و هماهنگی این سازها از نظر کوک بسیار مشکل است اما چنانکه در تمرین این گروه (که البته به تعبیر رهبر آن “این تمرین به شکل کنسرت و بدون قطعی بود”) مشخص بود، تمرینهای مداوم و تجربه نوازندگان، سازها را در شرایط قابل قبولی از نظر کوک قرار داده بود.

از اولین آکوردهایی که گروه کر اجرا کرد و شروع نواختن ارکستر، تمامی بینندگان میتوانستند متوجه اجرایی متفاوت از سری آثار حمید متبسم شوند، کسی که این شیوه آهنگسازیش را چندین سال انتظار میکشیدیم.

این اپرت که تماما بر مبنای اشعار فردوسی ساخته شده است، در بخش اول بیشتر در مایه چهارگاه و در بخش دوم بیشتر در دستگاه نوا بود. بخشهای آوازی این اثر به صورت آهنگسازی شده و دارای پیچیدگی هایی از نظر تحریر و اجرای فواصل بود که در این تمرین همایون شجریان با مهارت قابل تحسینی از پس اجرای آن برآمد.

در بخش پایانی برنامه حمید متبسم با عنوان کردن اینکه قصد دارد در این کنسرت اولین اثر ساخته خود را به نام “ونوشه” اجرا کند به همنوازی با ارکستر با سه تار پرداخت. “ونوشه” اثر مشهور حمید متبسم قطعه ای بود که آهنگساز جوان آن روزگار را در اولین اثرش همسنگ بزرگان این هنر قرار داد و نامش را تا امروز بر سر زبانها انداخت، در همین آلبوم (بامداد) بود که پرویز مشکاتیان نامدار، به عنوان نوازنده سنتور همنواز گروه شد و باعث شهرت و اعتبار دو چندان این هنرمند شد.



حمید متبسم در این برنامه با وجود کوک نسبتا بالای سه تار، بدون آماده کردن خود روی سن آمد و با توانایی مثال زدنی به اجرای این قطعه پرداخت؛ در حالی که برای نوازندگان آشنا به اثر “ونوشه” بالا رفتن سطح نوازندگی متبسم نسبت به ضبط قدیمی این اثر کاملا واضح بود.

گروه سیمرغ، ارکستری منسجم با همراهی هنرمندانی با استعداد و جوان است از نوازندگانی مانند، آزاد میرزاپور گرفته تا پویا سرایی و حتی جوانترهایی که اجرای سولو نداشتند ولی تواناییشان را در کنسرتهای دیگر به نمایش گذاشته اند مانند علیرضا دریایی و سهیل صادقی و… ولی با این حال دو نکته مهم برای ادامه فعالیت احتمالی این ارکستر بهتر است رعایت شود:
اول: همفکری پژوهشی با سازندگان حرفه ای ساز و همینطور آکوستیسین ها برای بهبود بعضی از سازها که هنوز تا رسیدن به مرحله مطلوب فاصله دارند مانند قیچک باس و بم تار است (که بم تار فقط نام تار را دارد و از نظر صدایی به هیچ عنوان شباهتی به تاری که بم شده باشد ندارد!)
دوم: انحلال ارکستر تا زمان ساخته شدن رپرتواری با چنین قدرتی از نظر آهنگسازی و چند صدایی برای عدم انحراف این ارکستر (سرنوشتی که ارکستر ملی به خاطر کمبود رپرتوار مناسب به آن دچار شد.)

7 دیدگاه

  • یک دوست
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۱۱ ق.ظ

    بسیار مشتاق دیدن این برنامه بودم اما متاسفانه به دلایلی حضور نخواهم داشت.
    واقعا کار روی شاهنامه بسیار دشوار است به دلایلی که در این مقال نمی گنجد و ساده ترین آن ایجاد تنوع در یک اجرای باکلام است بر روی اشعاری که طولانی بوده و انتخاب ابیات برای بیان کل داستان گویا باشند و همچنین وزن تقریبا کمتر متفاوت اشعار باعث کسالت نشود.
    آقای متبسم قطعا می دانند که چه می کنند هر چند که من به شخصه بیشتر دوست داشتم شخص دیگری ارکستر را رهبری کند و اصراری هم به بکارگیری تعداد ساز بالا و همچنین عدم استفاده از سازهای غربی نباشد. البته به نظر من جنس صدای سالار عقیلی به دلیل حجم بیشتر صدا و رنج بیشتر صدای بم، برای این اثر زیباتر بود هر چند که از نظر سایر مسایل به خصوص جذب مخاطب همایون برتری دارد.
    به هر حال فرخنده است.
    ولی باید یک نکته را به شما گوشزد کنم و آن این است که اگر خودتان به اشتباه و یا جناب متبسم از لفظ “اپرت” استفاده کرده اید، اشتباه بزرگی است زیرا که من با آشنایی اندکی که از موسیقی دارم، به نظرم چون شاهنامه بیانش از یک نفر است و تنها همان یک نفر داستان را تعریف می کند، به هیچ وجه نمی توان اسم “اپرت” بر آن نهاد. البته مگر اینکه با دستکاری در ابیات رائی به اول شخص تغییر نمایدکه به نظر من خارج از توان اهنگساز است و حتما باید توسط یک شاعر زبده انجام شود.
    در ضمن امید دارم سایر آهنگسازان و خوانندگان ما نیز به خواندن شاهنامه روی بیاورند تا کم کم فرم خوبی برای اجرای آن ایمرج کند. هر چند که ما داریم چندنفری در بین بختیاریها، یک نفر در بوشهر و چند نفر از کردها، اما هیچ کدام خواننده و آهنگساز نیستند و مشکلاتی در آنها موجود است که خارج از مقال این سخن است.
    در ضمن اجرای دو سال پیش شاهنامه خوانی شهرام ناظری در فرانسه درز کرده است و دیروز بخشی از ان را دیدم با اینکه به نظر می رسد ارکستر هنوز در حال تجربه است، ولی خود خواننده در انتخاب ملودی و نغمه ها بسیار دقیق و هماهنگ با مفهوم شعر ها عمل کرده است. اما باز هم موسیقی این اثر (که برخی موارد بطور کل مستقل از آواز اجرا شده) جای تکمیل شدن دارد.
    همچنین از دوستی که در جریان کارهای کیوان ساکت است شنیدم که به ۵ تابلوی او از شاهنامه که قرار است ناظری بخواند، هیچ امید مبندید که موسیقی درخور توجهی ندارد و قسمتهای آوازی هم هچ کدام ساخته ساکت نیستند. به نظر می رسد که ساکت فقط بکگراندی برای ملودی های ناظری ساخته است.

  • یک دوست
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۲۲ ق.ظ

    فقط حیف می دانم که بکویم حیف است که حمید متبسم در ایران نیست.
    من به شخصه طبق سلیقه خودم اگر بخواهم بهترین نوازنده تار کنونی را انتخاب کنم، (جدای از داریوش طلایی که برای من جایگاه ویژه ای دارند و دیدگاهشان بطور کلی با متبسم متفاوت است) از ایشان نام می برم.
    ایشان در ضمن یکی از بهترین آهنگسازهای ایران هستند و شیرینی مضراب ایشان در سه تار نیز غیر قابل چشم پوشیست. در ضمن سمینارهای زیادی برای معرفی تار و سه تار به سایر ملل داشته اند.
    عمرشان دراز باد

  • Wagner
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۵۶ ق.ظ

    intor ke moshakhase aghai e motabassem aval az in estelaah estefade mikardan baadan dar neshaste khabari monsaref shodan. tooi e khabar haa gofte boodan ke nemishe begim operet be in kaar

  • مانی موسوی
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۶:۲۲ ق.ظ

    آقای متبسم هیجگاه عنوان اپرا یا اپرت را برای سیمرغ استفاده نکرده و همیشه این موضوع را رد کرده است

  • سارا
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۸۹ در ۸:۳۷ ب.ظ

    گر چه می گویند

  • مصطفی
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۹ در ۱۱:۰۱ ق.ظ

    با سلام
    من افتخار داشتم که در شب دوم این برنامه حضور داشته باشم. برنامه ای بسیار قوی و پر محتوا با موسیقی بسیار خوب و اجرای عالی نوازندگان و همایون عزیز.
    ولی صد حیف که باید این برنامه در محلی بهتر از آن ورزشگاه تنیس(!) برگزار میشد که متاسفانه ….

  • فريده.ح
    ارسال شده در مرداد ۱۸, ۱۳۸۹ در ۱۱:۱۶ ق.ظ

    سلام و صد درود وخسته نباشید به همه عزیزان هنرمند بخصوص گروه سیمرغ.اجرای بی نظیر و زیبا داشتید.اما صد افسوس که برای اجرا ارکستر مکان مناسب نداریم.و محدودیت داریم.موفق باشید.نوازنده ویولن

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مغالطات ایرانی – اجرای جهانی

یکی از مهمترین معیارهای سنجش کیفیت یک اثر موسیقایی در فضای موسیقی کلاسیک، اجرای چندین باره یک اثر توسط گروه ها و ارکستر های مختلف در اعصار مختلف است. این اعتقاد در بعضی از جوامع مثل کشور ما چنان همه گیر و جا افتاده شده است که به عنوان تنها معیار سنجش کیفیت یک اثر موسیقی کلاسیک به حساب می آید.

تور اروپایی کر فلوت تهران منتشر می شود

کر فلوت تهران (TCF) به سرپرستی فیروزه نوائی و رهبری سعید تقدسی مجموعه کنسرت هایی را در شهرهای زوریخ، فلدکیرش، گراتس و وین در روزهای ۲۳ تا ۲۸ مارچ به روی صحنه بردند و همچنین قرار است سی دی این کنسرت به زودی به انتشار برسد. فیروزه نوایی سرپرست کر فلوت تهران درباره این برنامه می گوید: فراهم کردن مقدمات برگزاری تور اروپاییِ کر فلوت تهران شش ماه طول کشید و ما در ماه مارچ وارد اروپا شدیم و ۱۲ روز در اروپا بودیم و در شهرهای زوریخ، فیلدکیرش، گراتس و وین به روی صحنه رفتیم. گرفتن ویزا و دعوت نامه ها هر کدام مشکلات زیادی داشت ولی به نتیجه رسید و اعضای کر در ۲۹ اسفند به اروپا آمدند و عید را اینجا جشن گرفتیم و تمرینات را شروع کردیم. در این کنسرت ها پیام تقدسی و کیان سلطانی با ویولنسل و نینا کلینار با ساکسوفن همگی یک کنسرتو از ویوالدی را در هر کنسرت اجرا کردند. در شب آخر نیز رضا ناژفر به عنوان سولیست کر فلوت را همراهی کرد. در یکی از شب ها نصیر حیدریان راستی رهبر ایران و استاد دانشگاه گراتس اتریش به صورت افتخاری بخشی از کنسرت را رهبری کرد.

از روزهای گذشته…

هارمونیک (V)

هارمونیک (V)

امروزه نرم افزارهای موسیقی فراوان و قدرتمندی در بازار یافت میشوند که با وجود آنها میتوانیم با کمترین هزینه بهترین اجراهای موسیقی و یا پردازشهای صوتی را انجام دهیم اما این مهم و کلآ استفاده هرچه بهتر از یک تکنولوژی نیازمند این است که با علم آن هم آشنا باشیم.
بررسی اجمالی آثار شادروان<br> روح الله خالقی (قسمت دوم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت دوم)

این اثر را که برخی آنرا آهنگ آذربایجان نیز نامیده اند نباید با سرود “آذربادگان” که کلام آن از دکتر حسین گل گلاب است اشتباه گرفت. این ترانه حماسی پر شور حاصل طبع لطیف رهی معیری است که در عین سویه سیاسی، آثار قریحه شاعرانه رهی را نیز در بر دارد.
محسن قانع بصیری درگذشت…

محسن قانع بصیری درگذشت…

کوچک بودن و نوشتن از انسان های بزرگ و بزرگوار وظیفه سنگینی است. امروز اما به رسم شخصیت پرمحبتش که همیشه با پرسش از دیگران، حتی افراد جوان و بی تجربه، درپی آموختن از آنها و نشر آموخته هایش بود، با جسارت، در سوگ از دست دادنش می نویسم.
نامه سرگشاده علی رهبری به حسن روحانی

نامه سرگشاده علی رهبری به حسن روحانی

روز گذشته در تالار وحدت نشست مطبوعاتی مستر کلاس رهبری ارول اردینج، رهبر برجسته ترک، با حضور علی رهبری برگزار شد، پس از برگزاری نشست مطبوعاتی این رهبر، علی رهبری گفتگوی مفصلی با خبرگزاری ها انجام داد و پیش بینی کرد، ارکستر سمفونیک تهران به زودی به مشکلات مالی بر میخورد؛ (مشروح آنرا فردا در این سایت می خوانید.) امروز علی رهبری، رهبر دائم و مدیر هنری ارکستر سمفونیک تهران، در نامه ای سرگشاده از رییس جمهور خواسته است تا از ورشکستگی مالی ارکستر سمفونیک جلو گیری کند که در ادامه متن آن را می خوانید:
ارکستر سمفونیک فیلادلفیا

ارکستر سمفونیک فیلادلفیا

ارکستر سمفونیک فیلادلفیا در سال ۱۹۰۰ متولد شد. این ارکستر به دلیل اجراهای تحسین برانگیزش، خود را به عنوان یکی از پیشروترین ارکسترها در طی قرن شناسانده است، مخصوصا با درخشش در تورهای بین المللی تاریخی و داشتن بهترین فروش آثار. مدیریت این ارکستر مدتها (تا سال ۱۹۹۳) برعهده ولفگنگ ساوالیچ (Wolfgang Sawallisch) بود. ارکستر در سال ۲۰۰۰ همراه با چندین اجرا، صدمین سالگرد خود را جشن گرفت که تور و برنامه تلویزیونی موفقی به همراه داشت. این کنسرت به طور جهانی از شبکه های تلویزیونی در ۱۶ نوامبر ۲۰۰۰ پخش شد.
مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا (Magdalena Kožená) خواننده ای با صدای متسو- سوپرانو است متولد ۱۹۷۳ برنو- جمهوری چک. مگدلنا ، اولین تجربه خوانندگی و آشنایی با موسیقی را با گروه کُر بچه های برنو آغاز کرد. از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ در کنسرواتوری برنو در حضور اساتیدی چون؛ نیوا مگووا (Neva Megová) خواننده و ‍ژیری پیسا (Jiri Pesa) پیانیست، به یادگیری آواز و پیانو پرداخت. کوزنا پس از آن در کالج هنرهای نمایشی براتیسلاوا هنرجوی ایوا بالهووا (Eva Blahová) شد و در سال ۱۹۹۵ از آنجا فارغ التحصیل شد.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (V)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (V)

در این مقاله اگر از چاپ‌های متعدد یک اثر، یا بعضی آثار که با دو اسم چاپ شده‌اند صرفنظر شود، ۴۲ نغمه‌نگاری و ۳۹ ضبط ردیف فهرست شده است. نمودارهای آماری (۳۰) زیر چند نکته را آشکار می‌کند: اولین نکته که دور از انتظار هم نیست افزایش انتشار نغمه‌نگاری و ضبط‌های ردیف به نسبت سال‌های نیمه‌ی اول سده‌ی حاضر است، که آن را باید با تثبیت جایگاه ردیف به عنوان کارگان آموزشی موسیقی ایرانی و به تبع آن افزایش استفاده‌کنندگان چنین کالاهایی مرتبط دانست (۳۱). نکته‌ی دوم این‌که تقریبا هر دو به یک نسبت رشد داشته‌اند (میزان افت و خیز رشد ضبط‌ها کمی بیشتر به نظر می‌رسد نمودارهای سال انتشار را مقایسه کنید) و می‌توان این گونه نتیجه گیری کرد که احتمالا امروزه هر دو به یک اندازه در آموزش موسیقی ایرانی با اهمیت شمرده می‌شوند. افزون بر این تعداد ردیف های آوازی چه به صورت نغمه نگاری شده و چه ضبط به نحو چشمگیری کمتر از ردیف های آوازی است. شاید این پدیده را بتوان به توانایی های بیشتر نوازندگان برای نغمه نگاری نسبت داد که احتمالا خود حاصل به‌کارگیری تثبیت شده‌ی منابع مکتوب به عنوان یک ابزار آموزشی است.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VIII)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (VIII)

به کار بردن چسبندگی به جای عامل ترکیب اتم‌ها و ملکول‌ها بی‌دقتی‌ای است که با کمترین آشنایی با فیزیک یا شیمی پیش نمی‌آمد. «سوم، میدان جاذبۀ زمین […]؛ چهارم، میدان جاذبۀ منظومۀ شمسی […]؛ پنجم، میدان جاذبۀ عمومی کیهان […]» (ص ۵۸) نیازی به گفتن نیست که همه‌ی این‌ها نیروی گرانش است و هیچ تفاوت ماهوی با یکدیگر ندارند و معلوم نیست چرا نویسنده آنها را از هم جدا کرده است.
“موسیقی همه زندگی من است” (IV)

“موسیقی همه زندگی من است” (IV)

اثر زیبائیست و تمام موسیقیدانان حاضر در این آلبوم بهترین هستند، شلی مانه (Shelly Manne) و همه… اجرای آن برای خود ما نیز بسیار اثر گذار بود، همه در حین اجرا در حال اشک ریختن بودند. حالا زمانی که به آن آلبوم گوش می دهم می بینم موسیقی آن بسیار غنی است و برای خواندن، متن بلندی داشته که همچنان آن را دوست دارم. اشعاری که مایکل نوشته بود بسیار زیبا بودند، وی همچنان می نویسد. من چندین کنسرت را به همراه او اجرا کردم که یکی از آنها در تالار کارنگی بود.
درباره‌ی پتریس وسکس (VII)

درباره‌ی پتریس وسکس (VII)

وسکس به عنوان آهنگساز اصلی استکهلم در فستیوال موسیقی سال ۱۹۹۶ انتخاب ‌شد. در همان سال او جایزه‌ی هردر (Herder) از بنیان آلفرد توپفر (Alfred Toepfer) و جایزه‌ی بالتیک (Baltic Assembly Prize) را دریافت کرد. همچنین از بنیان لتوین گریت میوزیک اِوارد (Latvian Great Music Award) سه جایزه دریافت‌ کرد: برای قطعه‌ی لیتنه در سال ۱۹۹۳، اثر دیستنت لایت در سال ۱۹۹۸ و سمفونی دوم در سال ۲۰۰۰٫ او در سال ۱۹۹۴ به عنوان بزرگ‌ترین آهنگساز لتونیایی در آکادمی علمی لتونیایی و در سال ۲۰۰۱ در رویال آکادمی سوئد در استکهلم انتخاب‌ شد. در سال ۲۰۰۱ به عنوان پر‌افتخارترین سناتور آهنگساز لتونی در آکادمی فرهنگی لتونی در ریگا انتخاب ‌شد.