پرواز سیمرغ

دیروز در برنامه مخصوصی که برای خبرنگاران موسیقی برگزار شد، برای اولین بار شاهد اجرای ارکستر بزرگ سیمرغ بودیم. ارکستر سیمرغ با حدود ۴۰ نوانده در حال حاضر بزرگترین ارکستر سازهای ایران کشور است و میرود تا در روزهای آینده پس از ماه ها تمرین پروژه بزرگ خود را به روی صحنه ببرد. نوازندگان این ارکستر با میانگین سنی ۲۵ سال، جوانانی با توانایی های بالای نوازندگی و از بهترین های امروز موسیقی ایران زمین هستند.

خواننده سولیست این ارکستر همایون شجریان، آوازه خوان صاحب نام و از بهترین چهره های موسیقی حال حاضر ایران در زمینه آواز است که در این برنامه با گروه شش نفره کر همراهی میشود.

رهبر این ارکستر، محمدرضا درویشی است که مسن ترین و همینطور با تجربه ترین موسیقیدان در این پروژه است.

در ارکستر سیمرغ به جز دو ساز نی و عود، تمام سازها پوستی هستند و هماهنگی این سازها از نظر کوک بسیار مشکل است اما چنانکه در تمرین این گروه (که البته به تعبیر رهبر آن “این تمرین به شکل کنسرت و بدون قطعی بود”) مشخص بود، تمرینهای مداوم و تجربه نوازندگان، سازها را در شرایط قابل قبولی از نظر کوک قرار داده بود.

از اولین آکوردهایی که گروه کر اجرا کرد و شروع نواختن ارکستر، تمامی بینندگان میتوانستند متوجه اجرایی متفاوت از سری آثار حمید متبسم شوند، کسی که این شیوه آهنگسازیش را چندین سال انتظار میکشیدیم.

این اپرت که تماما بر مبنای اشعار فردوسی ساخته شده است، در بخش اول بیشتر در مایه چهارگاه و در بخش دوم بیشتر در دستگاه نوا بود. بخشهای آوازی این اثر به صورت آهنگسازی شده و دارای پیچیدگی هایی از نظر تحریر و اجرای فواصل بود که در این تمرین همایون شجریان با مهارت قابل تحسینی از پس اجرای آن برآمد.

در بخش پایانی برنامه حمید متبسم با عنوان کردن اینکه قصد دارد در این کنسرت اولین اثر ساخته خود را به نام “ونوشه” اجرا کند به همنوازی با ارکستر با سه تار پرداخت. “ونوشه” اثر مشهور حمید متبسم قطعه ای بود که آهنگساز جوان آن روزگار را در اولین اثرش همسنگ بزرگان این هنر قرار داد و نامش را تا امروز بر سر زبانها انداخت، در همین آلبوم (بامداد) بود که پرویز مشکاتیان نامدار، به عنوان نوازنده سنتور همنواز گروه شد و باعث شهرت و اعتبار دو چندان این هنرمند شد.



حمید متبسم در این برنامه با وجود کوک نسبتا بالای سه تار، بدون آماده کردن خود روی سن آمد و با توانایی مثال زدنی به اجرای این قطعه پرداخت؛ در حالی که برای نوازندگان آشنا به اثر “ونوشه” بالا رفتن سطح نوازندگی متبسم نسبت به ضبط قدیمی این اثر کاملا واضح بود.

گروه سیمرغ، ارکستری منسجم با همراهی هنرمندانی با استعداد و جوان است از نوازندگانی مانند، آزاد میرزاپور گرفته تا پویا سرایی و حتی جوانترهایی که اجرای سولو نداشتند ولی تواناییشان را در کنسرتهای دیگر به نمایش گذاشته اند مانند علیرضا دریایی و سهیل صادقی و… ولی با این حال دو نکته مهم برای ادامه فعالیت احتمالی این ارکستر بهتر است رعایت شود:
اول: همفکری پژوهشی با سازندگان حرفه ای ساز و همینطور آکوستیسین ها برای بهبود بعضی از سازها که هنوز تا رسیدن به مرحله مطلوب فاصله دارند مانند قیچک باس و بم تار است (که بم تار فقط نام تار را دارد و از نظر صدایی به هیچ عنوان شباهتی به تاری که بم شده باشد ندارد!)
دوم: انحلال ارکستر تا زمان ساخته شدن رپرتواری با چنین قدرتی از نظر آهنگسازی و چند صدایی برای عدم انحراف این ارکستر (سرنوشتی که ارکستر ملی به خاطر کمبود رپرتوار مناسب به آن دچار شد.)

7 دیدگاه

  • یک دوست
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۱۱ ق.ظ

    بسیار مشتاق دیدن این برنامه بودم اما متاسفانه به دلایلی حضور نخواهم داشت.
    واقعا کار روی شاهنامه بسیار دشوار است به دلایلی که در این مقال نمی گنجد و ساده ترین آن ایجاد تنوع در یک اجرای باکلام است بر روی اشعاری که طولانی بوده و انتخاب ابیات برای بیان کل داستان گویا باشند و همچنین وزن تقریبا کمتر متفاوت اشعار باعث کسالت نشود.
    آقای متبسم قطعا می دانند که چه می کنند هر چند که من به شخصه بیشتر دوست داشتم شخص دیگری ارکستر را رهبری کند و اصراری هم به بکارگیری تعداد ساز بالا و همچنین عدم استفاده از سازهای غربی نباشد. البته به نظر من جنس صدای سالار عقیلی به دلیل حجم بیشتر صدا و رنج بیشتر صدای بم، برای این اثر زیباتر بود هر چند که از نظر سایر مسایل به خصوص جذب مخاطب همایون برتری دارد.
    به هر حال فرخنده است.
    ولی باید یک نکته را به شما گوشزد کنم و آن این است که اگر خودتان به اشتباه و یا جناب متبسم از لفظ “اپرت” استفاده کرده اید، اشتباه بزرگی است زیرا که من با آشنایی اندکی که از موسیقی دارم، به نظرم چون شاهنامه بیانش از یک نفر است و تنها همان یک نفر داستان را تعریف می کند، به هیچ وجه نمی توان اسم “اپرت” بر آن نهاد. البته مگر اینکه با دستکاری در ابیات رائی به اول شخص تغییر نمایدکه به نظر من خارج از توان اهنگساز است و حتما باید توسط یک شاعر زبده انجام شود.
    در ضمن امید دارم سایر آهنگسازان و خوانندگان ما نیز به خواندن شاهنامه روی بیاورند تا کم کم فرم خوبی برای اجرای آن ایمرج کند. هر چند که ما داریم چندنفری در بین بختیاریها، یک نفر در بوشهر و چند نفر از کردها، اما هیچ کدام خواننده و آهنگساز نیستند و مشکلاتی در آنها موجود است که خارج از مقال این سخن است.
    در ضمن اجرای دو سال پیش شاهنامه خوانی شهرام ناظری در فرانسه درز کرده است و دیروز بخشی از ان را دیدم با اینکه به نظر می رسد ارکستر هنوز در حال تجربه است، ولی خود خواننده در انتخاب ملودی و نغمه ها بسیار دقیق و هماهنگ با مفهوم شعر ها عمل کرده است. اما باز هم موسیقی این اثر (که برخی موارد بطور کل مستقل از آواز اجرا شده) جای تکمیل شدن دارد.
    همچنین از دوستی که در جریان کارهای کیوان ساکت است شنیدم که به ۵ تابلوی او از شاهنامه که قرار است ناظری بخواند، هیچ امید مبندید که موسیقی درخور توجهی ندارد و قسمتهای آوازی هم هچ کدام ساخته ساکت نیستند. به نظر می رسد که ساکت فقط بکگراندی برای ملودی های ناظری ساخته است.

  • یک دوست
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۲۲ ق.ظ

    فقط حیف می دانم که بکویم حیف است که حمید متبسم در ایران نیست.
    من به شخصه طبق سلیقه خودم اگر بخواهم بهترین نوازنده تار کنونی را انتخاب کنم، (جدای از داریوش طلایی که برای من جایگاه ویژه ای دارند و دیدگاهشان بطور کلی با متبسم متفاوت است) از ایشان نام می برم.
    ایشان در ضمن یکی از بهترین آهنگسازهای ایران هستند و شیرینی مضراب ایشان در سه تار نیز غیر قابل چشم پوشیست. در ضمن سمینارهای زیادی برای معرفی تار و سه تار به سایر ملل داشته اند.
    عمرشان دراز باد

  • Wagner
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۱:۵۶ ق.ظ

    intor ke moshakhase aghai e motabassem aval az in estelaah estefade mikardan baadan dar neshaste khabari monsaref shodan. tooi e khabar haa gofte boodan ke nemishe begim operet be in kaar

  • مانی موسوی
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۹ در ۶:۲۲ ق.ظ

    آقای متبسم هیجگاه عنوان اپرا یا اپرت را برای سیمرغ استفاده نکرده و همیشه این موضوع را رد کرده است

  • سارا
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۸۹ در ۸:۳۷ ب.ظ

    گر چه می گویند

  • مصطفی
    ارسال شده در مرداد ۱۴, ۱۳۸۹ در ۱۱:۰۱ ق.ظ

    با سلام
    من افتخار داشتم که در شب دوم این برنامه حضور داشته باشم. برنامه ای بسیار قوی و پر محتوا با موسیقی بسیار خوب و اجرای عالی نوازندگان و همایون عزیز.
    ولی صد حیف که باید این برنامه در محلی بهتر از آن ورزشگاه تنیس(!) برگزار میشد که متاسفانه ….

  • فريده.ح
    ارسال شده در مرداد ۱۸, ۱۳۸۹ در ۱۱:۱۶ ق.ظ

    سلام و صد درود وخسته نباشید به همه عزیزان هنرمند بخصوص گروه سیمرغ.اجرای بی نظیر و زیبا داشتید.اما صد افسوس که برای اجرا ارکستر مکان مناسب نداریم.و محدودیت داریم.موفق باشید.نوازنده ویولن

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

پنجشنبه، ۲۳ اردیبهشت ماه سال جاری ساعت ۱۸، با حمایت موسسه فرهنگی هنری رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران، پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود. در این دوره از جشنواره ۴ رشته در بخش اصلی و جنبی به رقابت می پردازند و نیز سایت و وبلاگ موسیقی برگزیده سال نیز به انتخاب داوران معرفی می شوند. در شب اجرای جشنواره، ۴ گروه موسیقی به اجرا خواهند پرداخت.
گری مور

گری مور

به عقیده اغلب منتقدین او بهترین موسیقیدانی است که تا به حال از مجموعه جزایر انگلستان پای به عرصه هنر گذاشته است و در دوران کار حرفه ای خود که آغاز آن به سالهای ۶۰ برمیگردد به جز چند مورد استثنا، تمام انواع موسیقی و سبکهای مختلف آنرا با چیره دستی آزموده و گروههایی چون Thin Lizzy، Colosseum II و Skid Row با حضور او به مراحل بالای شهرت و محبوبیت رسیده اند.
سلطانی: اسپکترالیست ها ذهنیت و دیدگاهشان را بر کلیت و تداوم کاربردی استوار می کنند

سلطانی: اسپکترالیست ها ذهنیت و دیدگاهشان را بر کلیت و تداوم کاربردی استوار می کنند

بله، می تواند این گونه هم باشد، اما تکرار در موسیقی مینی مال، مرا به شدت یاد موسیقی دستگاهی ایران و موسیقی باخ می اندازد. تصور من این است که ماهیت و جوهره ی این سه نوع موسیقی، شباهت و اشتراکات فراوانی دارند، در عین حال که ساختارشان را هم نمی توان از درون به هم ریخت. البته روند تکراری و ماهیت ذاتی تکرارِ درون گرای این موسیقی ها، امکان گسترش و خلاقیت ها را هم کم می کند و فکر می کنم بیشترین راه رشد، خلاقیت در مورد این ژانرهای موسیقایی، چگونگی اجرا، رنگ های صوتی و ترکیب هاست، نه فرم، ساختار و جوهره ی خود موسیقی.
شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

شریفیان: موسیقی آوانگارد ناقص به ایران رسید

اشتوکهاوزن نگاهش به موسیقی بیشتر از جهت فیزیک صوت بود و کمتر موسیقایی نگاه می کرد، جذابیت کارهایش هم به همین خاطر بود. البته کارهایی هم در زمینه موسیقی کرده است ولی اصل کار او در زمینه های جالبی بود مثل اینکه میگفت اگر صوت از بلندگوهایی که به دور سر شنونده با سرعت زیاد می چرخند پخش شود، دریافت ما از آن چگونه است؟
درگذشت پیِر بولِز، آهنگساز و رهبر ارکستر (II)

درگذشت پیِر بولِز، آهنگساز و رهبر ارکستر (II)

او با کنارگذاشتن فرم های رسمی سنتی همچون سونات، فوگ و … که هنوز مورد علاقه ی آهنگسازان هم نسلش بود، به نوعی موسیقی انتزائی دست یافت که هیچ تأثیری از گذشته را به ذهن متبادر نمی کرد. بولِز را به عنوان آهنگساز، گاهی کشیش اعضم کلیسای پسا-سریالیسم قلمداد می کنند. اما به عنوان رهبر ارکستر این وصله به او نمی چسبد، چرا که آثار ۱۵۰ سال از تاریخ موسیقی، از واگنر و مالر تا عصر حاضر را به روی صحنه برده است.
سرگشته علیانسب به روی صحنه میرود

سرگشته علیانسب به روی صحنه میرود

کنسرت گروه اورانوس به سرپرستی و آهنگسازی آیدین علیانسب با صدای جواد بخشش ۸ و ۸ خرداد ۱۳۹۳ در تالار رودکی، ساعت ۲۱ برگزار می شود. این کنسرت شامل دو بخش است؛ در بخش اول آیدین علیانسب آلبوم «سرگشته» را اجرا خواهد کرد. آلبوم سرگشته شامل دونوازی تار و تنبک می باشد که توسط موسسه فرهنگی هنری آوای باربد منتشر شده است.
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

«حقیقت اینست که روزی روزگاری نسل بدبختی، غم جانش را، در مادر چاه قناتی گریسته است و شما در طول قنات تاریخ این زنجموره ننه من غریبم را چاه به چاه در اعصاب ملتی فرو کردید که برای قیام بر جهل و ظلم و سیاهی نیازمند شادی و نور و جرات است. چقدر دلم می‌خواست فرصتی باشد تا بتوانم روی کلمه‌ی شادی تکیه کنم و با همه‌ی وجود به مدح آن بپردازم! افسوس که این موسیقی موذی از درون جونده، مویه‌گر پایین تنه‌های محروم و به انحراف کشاننده‌ی مفاهیم عمیق انسانی عشق و شادی و زندگی است! افسوس که این موسیقی جرثومه‌ی فساد و تباهی جان است.» (شاملو ۱۳۶۹)
مصاحبه ای منتشر نشده با SRV (قسمت اول)

مصاحبه ای منتشر نشده با SRV (قسمت اول)

مصاحبه ای که ملاحظه می نمایید در تاریخ ۲۹ اکتبر ۱۹۸۵، یعنی پنج سال قبل از مرگ ناگهانی استیو ری انجام شده و اولین بار در تاریخ ۲۹ آگوست ۲۰۰۶ به چاپ رسیده است. طبق اظهارات نویسنده – استیون روزن (Steven Rosen)- پیش از این تنها بخش کوچکی از این مصاحبه در یک مجله ژاپنی به چاپ رسیده است.
رموز ویولن (V)

رموز ویولن (V)

در نهایت چوبها بعد از انتخاب که در حوزه کارشناسی انجام می شود و تحت نظارت مجموعه های مربوطه کنترل و بهره برداری می گردد، برش خورده و قطع میگردند و بعد به قطعات کوچکتری به جهت مصرف در نوع خود، خشک شدن سریع تر و خروج آب و املاح در سطح وسیعتر صورت می گیرد.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

بخش بزرگی از توجهی که موسیقی مردم‌پسند به خود جلب می‌کند مربوط به متن ترانه‌های آن است. بسیاری از نوشته‌ها و گفتارهای ارایه شده در مورد آن هم تکیه‌ی بسیار بر تحلیل متن دارند. این نوع مطالعات اغلب با شکل‌های مختلف تحلیل محتوای ادبی (متنِ بدون موسیقی) چندان متفاوت نیستند.