لئوش یاناچک (III)

لئوش یاناچک (1854-1928)
لئوش یاناچک (1854-1928)
همکاری وی در سال ۱۹۰۶ با شاعر چک، پتر بزروک (Petr Bezruč) ساختن چندین قطعه کر را بر اساس اشعار بزروک به همراه داشت. زندگی یاناچک در اولین دهه قرن بیستم به دلیل مشکلات شخصی و حرفه ایش بسیار پیچیده بود. وی آرزو داشت در پراگ به عنوان هنرمندی عضو آنجا پذیرفته شود، او چندین اثرش را از بین برد و بسیاری را ناتمام باقی گذارد.

اگرچه همچنان به خلق آثارش ادامه می داد؛ قطعه ای برای کر، موسیقی مجلسی، قطعه ای برای ارکستر و اپرا که مشهورترین آنان “انجیل ابدی” در سال ۱۹۱۴، “افسانه” برای ویلنسل و پیانو ۱۹۱۰، “در مه” برای پیانو ۱۹۱۲ و اولین پوئم سمفونیک ” کودک ویلن زن” می باشند. پنجمین اپرای وی “سفر آقای بروک به ماه” (Výlet pana Broučka do měsíce) بین سالهای ۱۹۰۸ تا ۱۷ ساخته شد. این اپرا به عنوان “اثری کاملا چک در موضوع و محتوا” در بین دیگر اپراهای یاناچک شناخته شد.

audio file بشنوید قسمتی از سونات ویولون و پیانو را ساخته جاناک

در سال ۱۹۱۶ رابطه ای حرفه ای و بلند مدتی را با منتقد تئاتر، درام نویس و مترجم مکس برود (Max Brod) آغاز نمود. در همان سال اپرای “دختر ناتنی او” سرانجام توسط تئاتر ملی پذیرفته شد. در ۶۲ سالگی با خواننده گابریل هورواتوا رابطه ای را آغاز نمود که منجر شد همسرش سعی به خود کشی زند و پس از آن تصمیم به جدایی از یاناچک نمود اما وی توانست او را متقاعد به ماندن کند.

یک سال بعد یاناچک با کامیلا استوسلوا (Kamila Stösslová) زنی متاهل که ۴۰ سال از وی جوانتر بود آشنا شد که مشوق یاناچک در ساخت آثار سالهای آخر زندگی او بود و از این روی نقشی مهم و غیر معمول در تاریخ موسیقی دارد. یاناچک در حدود ۳۷۰ نامه به او نوشت. از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹ که بسیار تحت تاثیر استوسلوا بود “خاطرات کسی که ناپدید شده بود” را ساخت.

audio file بشنوید قسمت پرستو از سوئیت ساخته یاناچک را

پس از اتمام آن، اثری جدید را آغاز کرد که باز تحت تاثیر استوسلوا بود اپرای کاتیا کابانوآ (Káťa Kabanová). در سال ۱۹۲۰ از سمتش در کنسرواتوآر برنو به عنوان رئیس آنجا بازنشسته شد اما تا سال ۱۹۲۵ به تدریس ادامه داد. در سال ۱۹۲۲ در سخنرانی که توسط پرفسور و شاعر هندی رابیندراناث تاگور (Rabindranath Tagore) برگزار شد؛ شرکت نمود و از اشعار تاگور برای قطعه کر “خانم سرگردان” استفاده نمود. در اوایل سالهای ۱۹۲۰ اپرای “زن شرور حقه باز” (The Cunning Little Vixen) را کامل نمود.

زندگی نامه جاناک در سن ۷۰ سالگی وی توسط مکس برود به چاپ رسید و اولین دونز (Olin Downes) برای نیویورک تایمز با وی مصاحبه ای انجام داد. در سال ۱۹۲۵ از تدریس بازنشسته شد و اولین شخصی بود که دکترای افتخاری دانشگاه ماسارکی در برنو را از آن خود کرد. در بهار ۱۹۲۶ اثری به یاد ماندنی به نام سینفونیتا (Sinfonietta) را ساخت که به سرعت موفقیتهای فراوانی کسب نمود.

در همان سال به دعوت روزا نیومارچ (Rosa Newmarch) به انگلستان رفت. بسیاری از آثار وی در لندن اجرا شد؛ شامل اولین کوارتت زهی و سونات ویلن. کمی بعد آغاز به ساخت قطعه ای نمود برای کلیسای قدیمی اسلاوی، نتیجه قطعه ارکستر بزرگی به نام Glagolitic Mas بود. یاناچک آتئیست بود و منتقد کلیساها، اما مضمون مذهبی در آثار وی بارها آمده است. Glagolitic Mas با تشویق یکی از دوستانش و همچنین به خواست خود یاناچک به مناسبت جشن استقلال چک، ساخته شد.

در سال ۱۹۲۷ سینفونیتا برای اولین بار در نیویورک، برلین و برنو اجرا شد، در همان سال آغاز به ساخت آخرین اپرای خود نمود “از خانه مرگ” اپرایی سه پرده ای که سومین پرده آن پس از مرگش در کشو میزش یافت شد! در سال ۱۹۲۸ آغاز به ساخت دومین کوارتت زهی خود به نام “نامه های صمیمانه” نمود که در این زمان سینفونیتا در لندن، وین و درسدن در حال اجرا بود. در اواخر سالهای زندگیش چهره فعال بین المللی داشت.

audio file بشنوید قسمتی از “اسلاوا” را ساخته جاناک

وی در سال ۱۹۲۷ به همراه آرنولد شونبرگ و پال هیندمیت عضو آکادمی هنرهای پروس در برلین شد. اپراها و آثار دیگر وی سرانجام در بسیاری از نقاط دنیا اجرا شدند. در اوت ۱۹۲۸ وی به همراه کامیلا استوسلوا و پسر وی اوتو به اشترامبرک (Štramberk) سفر کردند اما در آنجا بر اثر ذات الریه در شهر اوستراوا از دنیا رفت. مراسم به خاک سپاری بزرگی برای یاناچک برگزار شد و در قبرستان مرکزی برنو به خاک سپرده شد.

en.wikipedia.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مکتب و مکتب داری (IV)

نمونه ای دیگر، کنسرت گروه اساتید (به کوشش فرامرز پایور) در مایه دشتی به سال ۱۳۵۸ همراه صدای محمدرضا شجریان است. در آلبوم «پیغام اهل راز» استاد فرامرز پایور، روایتی دیگر و برداشتی خاص از تصنیف «خون جوانان وطن» اثر عارف را ارائه داده و یکی از زیبا ترین اجراهای استاد اسماعیلی در همین آلبوم است. ارتباط شنونده این آثار باصدای ضرب (تنبک) استاد، ارتباطی ناخودآگاه است. مانند ارتباط شنونده ارکستر سمفونیک با صدای کنترباس ها و ویولونسل ها و دست چپ پیانو.

یادداشتی بر آلبوم «گلعذار»

گوش‌ها را به شنیدن و چشم‌ها را به خواندن رنجه نساختن، در تنه‌ی موسیقی خلأ اندیشه و خِرد را با ایدئولوژی پر کردن‌، از هنر جز ژست گرفتنش را نداشتن، از جعل و شید تاریخ ساختن، کندذهنی و بی‌دقتی و درجا زدن در بنیان‌های سستِ آموزش‌های علیلِ آمیخته با انواع توهمات و خرافات، همه و همه ثمرِ آفت‌زده‌ای جز همان «انبساط خاطر» و زبان‌آوری‌های مجانی و بی‌باج در دورهمی‌های موسیقایی‌ای که حال به لطفِ بسترِ مهیا‌ی خانه‌ی عفافِ نشر در ایران رسمیت یافته‌اند نخواهد داشت.

از روزهای گذشته…

Sonny Boy اسطوره سازدهنی بلوز (I)

Sonny Boy اسطوره سازدهنی بلوز (I)

اگر در تاریخ سازدهنی بلوز (Blues Harp) دو نوازنده مطلقا غیر قابل تقلید وجود داشته باشند قطعا یکی از آنها Sonny Boy Williamson II است (و دیگری هم Sonny Terry ). سانی بوی ویلیامسونII، بی شک یکی از تاثیر گذارترین و بزرگترین نوازندگان Diatonic Harmonica (ساز دهنی دیاتونیک) در تاریخ موسیقی بلوز واز قله های دست نیافتنی آن است. بی اغراق می توان او را از واپسین اسطوره های بلوز و حتی فراتر از هویت اسطوره ای، از نمادهای بلوز دانست.
در گذشت دایکا نیولین، آهنگساز و موسیقی شناس

در گذشت دایکا نیولین، آهنگساز و موسیقی شناس

خانم دایکا نیولین، موسیقی دانی که اولین سمفونی خود را در سن ۱۱ سالگی به وجود آورد و سپس یک آهنگساز و موسیقی شناس برجسته شده و در سنین ۷۰ و ۸۰ سالگی به نامتعارف ترین موزیسین پانک/راک مبدل شد، روز ۲۲ جولای در سن ۸۲ سالگی درگذشت. البته به کاربردن لغت “نامتعارف” نمیتواند برای بیان وجود بسیار خارق العاده او کافی باشد. او بسیار ریزنقش، درخشان و وحشی بود و معمولا با موهایی به رنگ آتش دیده میشد.
برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

برگزاری سخنرانی آشنایی با موسیقی الکترونیک در دانشگاه آزاد

روز سه شنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۹ از ساعت ۱ تا ۳ جلسه‌ی سخنرانی با عنوان «آشنایی با موسیقی الکترونیک» در دانشکده‌ی هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واقع در تقاطع خیابان فلسطین و انقلاب، برگزار می‌شود. سخنران، آروین صداقت‌کیش، خلاصه‌ای از برنامه‌ی سخنرانی را چنین بیان کرد؛مختصری از تاریخچه‌ی موسیقی الکترونیک آغازگر راه خواهد بود.
گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (IV)

گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (IV)

استاد بهاری شاگردان بسیاری تربیت کردند ولی این شاگردان مسیر و ادبیات و روش نوازندگی استاد خودشان را ادامه ندادند. از شاگردان استاد بهاری، آقایان آذرسینا، منظمی، منتظری، شکارچی، مقدسی، گنجه‌ای، داروغه، که از نوازندگان شاخص کمانچه هستند هیچ‌کدام با روش استاد بهاری کمانچه‌نوازی نمی‌کنند. البته این موضوع دلایلی دارد و از جمله اینکه این استادان فقط نزد استاد بهاری نبودند و در دانشگاه تحت آموزش‌های دیگری قرار گرفتند و هریک متفاوت با دیگر هستند. البته این از ویژگی‌های استادان بسیار شاخص هم هست که شاگردانشان دقیقاً مثل خودشان نیستند و شیوه‌های مختلف دارند.
کارول کینگ (II)

کارول کینگ (II)

کینگ و لارکی بعدها به کالیفرنیا رفتند و در سال ۱۹۶۸ تریو The City را راه اندازی کردند و یک آلبوم به نام Now That Everything’s Been Said را منتشر کردند اما تور تبلیغاتی این آلبوم به دلیل ترس از صحنه کارول کینگ منتفی و همین مساله موجب عدم موفقیت تجاری آلبوم شد.
مقدمه ای بر تاریخ نی

مقدمه ای بر تاریخ نی

نی به عنوان قدیمیترین وسیله موسیقی ساخت دست بشر شناخته شده است. نتیجه کاوشهای بعمل آمده در این زمینه، تاریخ استفاده از گیاه نی را برای ساختن سازهای بادی در ارتفاعات امریکای جنوبی (در کشور پرو) به ده هزار سال قبل باز می گرداند.
تکمیل الحان منسوب به باربد (IV)

تکمیل الحان منسوب به باربد (IV)

در مورد وجه تسمیهء برخی از این الحان روایاتی نقل شده است. برخی از آنها یاد آورد حوادث‌ تاریخی و داستانهای گذشته است که ساسانیان به ذکر آن علاقهء وافری داشتند. لحن ۲۸ مربوط به‌ حکایت سیاوش، پسر کیکاوس و کشته شدن او و لحن ۲۹ مربوط به داستان ایرج پسر فریدون و کشته‌ شدن او می‌باشد. هر دو لحن اشاره به انتقام‌جویی پس از مرگ آنها دارد. برخی الحان مانند: باغ شرین یا تخت طاقدیس اشاره به قدرت و ثروت خسرو دارد. تخت طاقدیس نام تخت طاقی شکل جواهر نشان‌ خسرو پرویز بوده است که صورتهای بروج و ستارگان را بر آن نقش نموده بودند. الحانی که با نام «گنج» آغاز می‌شود، اشاره به گنجهای خسرو دارد و لحن ۲۳ اشاره به شبدیز اسب محبوب خسرو پرویز دارد.
گوستاو مالر (IV)

گوستاو مالر (IV)

سمفونی های مالر مربوط به سه دوره می شوند: دوره اول؛ با اشعار آلمانی “Wunderhorn” غالب شده که مالر در این دوره چهار سمفونی اول خود را نوشت. سمفونی شماره ۱ از ایده ای ملودیک برگرفته از شعرهایی از “Gesellen” به وجود آمده که در قسمت اول این سمفونی قرار دارد، سومین قسمت سمفونی اول شامل اشعار فرانسوی “Frère Jacques” می باشد که در مینور است. نکته خاص سومین قسمت در سمفونی شماره ۲ کم بودن صدای ارکستر و بلند بودن صدای خواننده است. سومین قسمت در سمفونی شماره ۳ بار دیگر آهنگی خیالی از اشعار “Wunderhorn” است.
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (V)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (V)

اگر تنها ایرادِ پنهان کردن یا آشکار نکردن سهوی رابطه با یک متن دیگر شبهه‌ی عدم صداقت علمی بود فقط یک نگرانی در ذهن شکل می‌گرفت آن هم همگانی شدن این الگوی تالیف کتاب بود، اما متاسفانه این تنها ایراد نیست. نمونه‌هایی در کتاب وجود دارند که نشان می‌دهد در فرآیند تاثیر گرفتن از یک متن مرجع دیگر، دقت علمی و انتقال مطلب هم دچار اشکالاتی شده است و بدون در نظر گرفتن دل‌مشغولیرعایت اخلاق انتقال مطلب علمی،خود متن‌ها هم معایبی دارند:
صبا، رپرتوار موسیقی (I)

صبا، رپرتوار موسیقی (I)

در موسیقی ایرانی بسیاری از آهنگسازان معاصر در سوابق هنری خود سعی کرده‌اند برخی قطعات گذشته را بازسازی نمایند تا ضمن کمک در حفظ و ماندگاری آهنگ، به نوعی آن را با حالتی جدید که مطلوب سلیقه معاصر باشد، اجرا کنند. از جمله آهنگسازانی که آثارش توسط آهنگسازان معاصر به کرات بازسازی شده، ابوالحسن صبا می‌باشد. در موسیقی ایرانی بسیاری از آهنگسازان معاصر در سوابق هنری خود سعی کرده‌اند برخی قطعات گذشته را بازسازی نمایند تا ضمن کمک در حفظ و ماندگاری آهنگ، به نوعی آن را با حالتی جدید که مطلوب سلیقه معاصر باشد، اجرا کنند. از جمله آهنگسازانی که آثارش توسط آهنگسازان معاصر به کرات بازسازی شده، ابوالحسن صبا می‌باشد.