موسیقی برنامه ای – سوئیت

کوهستاني سنگي در کاستاريکا
کوهستاني سنگي در کاستاريکا
در ادامه بحث راجع به موسیقی رمانتیک جا دارد که به موسیقی برنامه ای و سوئیت هم اشاره ای داشته باشیم. در دوران رمانتیک اتفاق جالبی رخ داد و آن مشارکت هنرهایی چون موسیقی، نقاشی و ادبیات برای خلق آثاری هنری مشترک بود. نتیجه چیزی جز موسیقی ای نبود که به اجرای یک نمایش یا بیان یک داستان مشغول باشد.

اغلب هنرمندان دوران رمانتیک به نوعی نگرش یگانگی و وحدت هنرها رسیده بودند، از شواهد این ادعا می توان به سرودن شعر توسط موسیقیدانان و سرودن شعر موسیقایی توسط شاعران اشاره کرد.

این سبک از موسیقی که در مقابل موسیقی محض (Absolute Music) بوجود آمد را می توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد. اول Programme Symphony یا همان سمفونی های برنامه ای، مانند سمفونی پاستورال بتهوون. هرچند قبل از این دوران افرادی چون ویوالدی نیز ناآگاهانه کارهایی از این نوع موسیقی تصنیف کرده بودند اما حضور مشخص آن به دوران رومانتیک بر میگردد. این نوع موسیقی در چند موومان اجرا می شود و بعنوان مثال بطور کامل به تشریح یک داستان یا یک موضوع می پردازد.

audio file Beethoven, Symphony No.6, Op.68, Allegro
audio file Beethoven, Symphony No.6, Op.68, Andante

حالت دوم “Concert Overture” یا اورتورهای کنسرت می باشد که شامل یک موومان از موسیقی برنامه ای برای ارکستر می باشند و به مراتب کوتاه تر از نوع اول هستند. برای مثال می توان به اورتور رومئو و ژولیت (Romeo and Juliet) از چایکوفسکی اشاره کرد.

audio file Tchaikovsky, Romeo and Juliet

و در آخر باید از پوئم سمفونیک (Symphonic Poem) نام برد که فرانتس لیست را می توان بعنوان پایه گذار این سبک از موسیقی به حساب آورد. این نوع از موسیقی معمولا” در یک موومان اجرا می شود و موسیقی در آن سعی می کند شنونده را به سمت یک ایده هنری معمولا” شعر سوق دهد. علاوه بر کارهای لیست در این زمینه مانند پویم سمفنیک شماره ۱۰ – هملت (Hamlet) می توان به سرزمین پدری از اسمتانا و… نیز اشاره کرد.

audio file Liszt, Symphonic Poem #10 – Hamlet

audio file Smetana, My Fatherland

همچنین به قطعه بسیار «معروف شبی بر فراز کوه سنگی» (A Night On The Bare Mountain) از موسورگسکی (Mussorgsky) موسیقیدان روس گوش کنید و دقت کنید که چگونه نام بلند این قطعه که یک پوئم سمفونیک است موسیقی را تحت اشعاع خود قرار می دهد.

audio file A Night On The Bare Mountain

قطعاتی که در این مطلب آورده شده است را یکبار دیگر گوش کنید و مثلا” با یکی از پیانو کنسرتوهای موتسارت مقایسه کنید. بوضوح خواهید دید که موسیقی برنامه ای کاملا” توانایی القای یک موضوع خاص و مشخص را به ذهن شنونده دارا می باشد در حالی که موسیقی محض چنین خصیصه ای ندارد.

اما سوئیت (Suite) نیز از جمله فرم هایی است که در دوران رمانتیک شکل گرفت. در این دوران برخی از انواع موسیقی ها برای اجرا در نقاط یا مراسم خاصی تهیه می شدند. مانند باله دریاچه قو، زیبای خفته و فندق شکن از چایکوفسکی و… هنگامی که تعدادی از این قطعات با هم اجرا شوند به نتیجه این کار سوئیت می گویند. این امکان نیز وجود دارد که برای اتصال قطعات به یک دیگر مدولاسیون یا تغییراتی در ابتدا و انتهای قطعات داده شود.

گفتگوی هارمونیک

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (IX)

در اینجا هشترودی به موضوع تمایز میان هنر غرب و شرق پرداخته و به درستی این تمایز را در نوع پیام اثر هنری جست‌وجو می کند، این موضوع نیز از مباحث مهم جهان معاصر بوده و نقش هنر شرق را در آینده جهان نیز روشن می کند. بد نیست که عین جملاتش را بیاوریم. وی در بحثی که با یک دانشمند باستان شناس داشته می گوید؛ «او مدعی بود که هنر شرق در برابر هنر یونانیان قدیم بی ارزش بوده و فی المثل مانند آثار طفلی که تازه با کاغذ و قلم آشنا شده باشد مجسمه های هندی و چینی در برابر زیبایی مجسمه های یونانی مانند هیاکلی ناموزون و نفرت انگیز جلوه گر می شود.

درباره قطعه سمفونیک خلیج فارس اثر شهرداد روحانی

این اولین بار نیست که موسیقی ای به اصطلاح نادقیق «مناسبتی» (یا به اصطلاح غلط تر: سفارشی) برای مایملک ملی این مرز و بوم ساخته می شود. گفته قدما- یعنی الفضل للمتقدم- لااقل برای حیطه هنرها و به خصوص موسیقی، مصداق چندانی ندارد. به بیانی رسانه ای تر: اینجا امتیاز آوردن بر حسب شایسته سالاری است و نه پیش افتادن های غالبا تصادفی و رابطه ای در جریانی که اصلا معلوم نیست «مسابقه» باشد.

از روزهای گذشته…

موسیقی و سیاست

موسیقی و سیاست

خیلی به ذهن خود فشار نیاورید! هیچ شباهتی میان موسیقی و سیاست وجود ندارد. اگر بخواهیم ویژگی های موسیقی و ویژگی های سیاست را بازگو کنیم و این دو را مقایسه هم کار بیهوده ای انجام داده ایم. اما چه چیزی باعث میشود به موسیقی و سیاست بپردازیم؟
پاسخ مدیر اجرایی جشنواره موسیقی فجر ۹۷ به انتقاد حمیدرضا نوربخش

پاسخ مدیر اجرایی جشنواره موسیقی فجر ۹۷ به انتقاد حمیدرضا نوربخش

شهرام صارمی نوازنده کمانچه و مدیر اجرایی سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر با انتشار متنی در آخرین روز از جشنواره سی و پنجم، به صحبت‌های انتقادی مدیرعامل خانه موسیقی درباره‌ی جشنواره سال گذشته پاسخ داده است.
نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

امرزه دغدغه تمام کسانی که در عصر حاضر زندگی میکنند یعنی دوره ای که ما آن را با نام دنیای ارتباطات و فناوری اطلاعات میشناسیم کسب خبر از اتفاقات رخ داده در سراسر جهان و آشنا شدن با خواستگاها و اندیشه مردمان دیگر سرزمین میباشد.
رگه

رگه

Reggae سبک خاصی از موسیقی منحصر به کشور جامائیکا است که در سایر نقاط آمریکای لاتین و شمالی طرفداران زیادی دارد.
سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (II)

سه مرحله آموزش موسیقی ایرانی (II)

حال پرسش اینجاست که چرا ردیف که باید جایگاهی مانند رپرتوار در «موسیقی کلاسیک» را در موسیقی کشور ما داشته باشد، کاربردش به شکل کتاب تئوری و متد تحریر، مضراب و… تغییر یافته است؟
خوزه فلیسانو

خوزه فلیسانو

خوزه فلیسانو (José Montserrate Feliciano García) را باید یکی از نامدارترین خوانندگان پاپ آمریکای لاتین نامید؛ خواننده و نوازنده گیتاریست که اجراهای مهیچ و پرشور وی توانسته است هواداران فراوانی را برای خود بدست آورد و سالنهای چندین هزار نفری همواره مملو از عاشقان وی میباشد. موزیسنی نابینا که توانست با استفاده از نبوغ و خلاقیت های خود جایگاه مناسبی را در دنیای موسیقی پاپ بدست آورد.
چه نوع موسیقی میل دارید؟ (I)

چه نوع موسیقی میل دارید؟ (I)

بیش از دو هزار سال پیش فیثاغورث نظریه خود را درباره پیروی موسیقی از قوانین طبیعیِ هارمونی مطرح کرد. به طور دقیق تر او به این نتیجه رسید که در طبیعت همه چیز از ریتم ها و الگوهای موسیقی پیروی می کنند. از آن زمان تاکنون، موسیقی برای ایجاد تعادل بین ذهن و بدن و بازگشت ذهن به هارمونیش با طبیعت استفاده می شود.
آرامش در بازگشت به خانه است!

آرامش در بازگشت به خانه است!

اثری که تحت عنوان ضرب تار منتشر شده است، در نام، بر همکاری برابر و همنوازی به معنای واقعی تاکید دارد، چیزی که در اندیشه جمعی گروه دستان پیش از این نیز مشاهده شده است، یعنی گروه و فعالیت گروهی، نه جمع آمدن عده‌ای به دور یک مرکز با عنوان سرپرست گروه.
مروری بر آلبوم «بازشنودی از نی دوره قاجار؛ صفدرخان و نائب اسدالله»

مروری بر آلبوم «بازشنودی از نی دوره قاجار؛ صفدرخان و نائب اسدالله»

غیر از موسیقی کلاسیک غربی که تنوع در عینِ تناسب را درآن به غایت رسانده‌اند در دیگر موسیقی‌های کلاسیک، سازهای بادی در اقلیت‌اند. در موسیقی ایران این قلت به نهایت رسیده و امروز تنها ساز بادیِ حاضر، نیِ موسوم به هفت‌بند است. نه تنها دیگر سازهای بادیِ ممکن و آزموده مانند کلارینت بلکه سازهایی را که برای خود جایگاهی یافته بودند نیز انگ‌های توتالیتری دهه‌های گذشته از میدان راندند.
گفتگو با عبدالحمید اشراق (I)

گفتگو با عبدالحمید اشراق (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گفتگویی است با عبد الحمید اشراق، آرشیتکت و موسیقیدان که در مجله بخارا (در سال ۱۳۸۱) به چاپ رسیده است. این گفتگو توسط سردبیر بخارا، علی دهباشی انجام گرفته و از این نظر که حاوی مطالبی خواندنی در مورد موسیقی ایران است، بخشهایی از آن در گفتگوی هارمونیک به انتشار میرسد.