نگاهی کوتاه به هارمونی دوبفسکی (II)

نویسندگان کتاب هم که خود از استادان این درس‌ در یکی از مراکز معتبر آموزش موسیقی در دنیا بوده‌اند، این موضوع را متوجه شده و با قرار دادن تمرین‌های با پیانو در کتاب برای هنرجویان سعی در درونی کردن قواعد حفظ شده، داشته‌اند. چرا که اگر هنرجویی بتواند در زمان نواختن (تحت فشار زمان) وصل‌های درستی را انجام دهد، مطمئنا قواعد را به شکلی درونی در می‌آورد و دیگر خطر مسئله‌ی بالا او را تهدید نمی‌کند.



کتاب از دو بخش کلی و… فصل تشکیل شده است که هر‌یک از فصل‌ها به ‌یکی از تکنیک‌های ‌هارمونی می‌پردازد. و مثال‌های زیادی برای تکنیک مورد بحث مطرح می‌شود. این امر کمک می‌کند تا هنرجو استفاده‌ی هنری و حقیقی از آن تکنیک را در آثار آهنگ‌سازان بزرگ درک کند.

معمولا هنرجویان ‌هارمونی با تکنیک‌ها به شکل مجرد آشنا می‌گردند و اگر در کلاس مثال‌هایی از تاریخ موسیقی که حاوی آن تکنیک باشد ارائه نشود، آشنایی آن‌ها با تکنیک مورد بحث در همان سطح وصل تجریدی آکورد‌ها باقی می‌ماند. همچنین از این طریق، کتاب، توجه هنرجویان را به تجزیه و تحلیل (آنالیز) ‌هارمونی (حداقل جملات کوتاه) جلب می‌کند. در میان کتاب‌های‌ هارمونی این کتاب توجه خاصی به مسئله‌ی تجزیه و تحلیل دارد.

در پایان هر فصل سه گروه تمرین وجود دارد؛ شفاهی، کتبی و با پیانو. تمرین‌های شفاهی پیشنهاد بخش‌هایی از قطعات آهنگسازان است که با موضوع فصل مرتبط است‌ یا نمونه‌هایی از تکنیک معرفی شده در فصل را در خود دارد. در متن اشاره‌ای به‌این که ‌این تمرین‌های شفاهی باید فقط از طریق گوش دادن حل شود‌ یا خواندن پارتیتور آثار‌، یا ترکیبی از هر دو، دیده نمی‌شود.

اگر تنها نام این نوع تمرین مرجع قرار گیرد، به نظر می‌رسد نوع اول مورد نظر بوده، که بسیار دشوار است اما اگر با موفقیت‌ یاد داده شود توانایی مهمی‌ را برای موسیقی دانان می‌سازد. تمرین‌های کتبی تقریبا شکل مرسوم دیگر کتاب‌های ‌هارمونی را دارد به جز این که تعداد ملودی‌هایی که در این‌جا از هنرجو خواسته شده تا‌ هارمونی کند بیشتر از جاهای دیگر است. در این مورد به نظر می‌رسد نویسندگان دیدگاه ملودیک‌تری را دنبال می‌کرده‌اند.

این جمله گویای همین مطلب است: «کاربرد آکورد‌های ۶، خط باس را که از لحاظ تصویر ملودیک، مهم‌ترین صدا پس از ملودی [سوپرانو] است، به میزان قابل توجهی غنی‌تر می‌کند.» ص ۱۱۱٫ تمرین‌های با پیانو هم همان طور که پیش‌تر اشاره شد توان هنرجو را برای عملی‌ اندیشیدن به جملات‌ هارمونیک افزایش می‌دهد و اگر خوب مورد استفاده قرار گیرد می‌تواند حتا تا مرز بداهه‌پردازی ‌هارمونیک پیش برود.

توجه به مسئله‌ی فرم و جمله‌بندی. جایگاه عنصر ‌هارمونی در آن‌ها مورد جالب دیگری است که در این کتاب دیده می‌شود. معمولا کتاب‌های‌ هارمونی کمتر به مقوله‌ی فرم توجه می‌کنند، اما در این کتاب در چندین مورد نویسندگان به فرم می‌پردازند و سعی می‌کنند رابطه‌ی‌ هارمونی با فرم و جمله بندی را به هنرجو بیاموزند. مطالبی که در فصل ۵۹ در مورد طرح تنال ‌یاد شده نیز از همین دست است. در حقیقت این‌ها راهنمایی‌هایی است برای هنرجویی که می‌خواهد به شکل عملی اثر موسیقی خلق کند.

نویسندگان همچنین توجه خاصی به مسئله‌ی تاریخ تکوین فن ‌هارمونی مبذول داشته‌اند. تاریخ تحولات هارمونی در آثار آهنگسازان و تفاوت‌های سبکی هر کجا که مربوط به درس بوده مورد اشاره قرار گرفته. این جمله‌ها به همین موضوع می‌پردازد: «چنین گردش‌هایی از شوپن آغاز (بالاد-فا ماژور، فا مازورکا، دو ماژور) هم چنین می‌توان آنها را نزد دیگر آهنگسازان ملی اسلاو مشاهده کرد، مثلا دوورژاک، س. مانیوشکی، ب. اسمتانا.» ص ۱۶۶٫ یا «اما این گردش‌ها [پلاگال] در آثار آهنگسازان بعدی به‌خصوص در آثار آهنگسازان روسی، کاربرد قابل توجهی به دست آوردند (تحت تاثیر هنر ملی)» این موضوع نیز در میان کتاب‌های‌هارمونی کمتر دیده شده و کمک خوبی برای هنرجویانی است که بخواهند با تاریخ‌هارمونی ‌یا سبک‌شناسی آثار نیز آشنا شوند.

3 دیدگاه

  • ارسال شده در بهمن ۲۶, ۱۳۸۹ در ۵:۳۸ ب.ظ

    یک بخشی دارد کتاب دوبفسکی که زیاد توی درس کتابمهم نیست اونم بخش سونات روسی هست که آقای تنگیز اون بخش درس نمیده برای اینکه این کتاب در زمان کمونیسم مننشر شده و در اون زمان برای اینکه کتابی چاپ بشه باید مطلبی از روسیه حتما توی کتاب می بوده.

  • رضا
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۰ در ۲:۵۴ ب.ظ

    اگر منظور، بخش مدهای دیاتنیک در موسیقی روسیه است، اتفاقااین بخش یکی از جالب ترین بخش های کتاب می باشد. چرا که به خوبی نشان دهنده تفاوت دیدگاه سنن هارمونیزاسیون اروپای غربی تا قرن نوزدهم و آهنگسازان روس در قرن نوزدهم در ارتباط با مدهای دیاتنیک می باشد. فقط حیف که این بخش با اشتباهات فاحش نتی چاپ شده است.

  • ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۹۰ در ۱۲:۰۶ ب.ظ

    be har hal budane in ketab behtar az nabudanesh bud va man midunam az russi be farsi tarjome kardan che kare sakhtist.bayad be ebrahimi tabrik fgoft.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

مینی مالیسم، فیلیپ گلاس و کامه راتا (I)

مینی مالیسم، فیلیپ گلاس و کامه راتا (I)

اگر چه تقاضا برای موسیقی معاصر در مقایسه با دوره های قبل بسیار کم شده است، اما بسیاری از آهنگ سازان با استعداد در پنجاه سال گذشته به محبوبیت گسترده ای دست یافته اند، یکی از آن گروه ها مینی مالیست ها هستند.
گفتگوی هارمونیک هفت ساله شد

گفتگوی هارمونیک هفت ساله شد

امروز هفتمین سال تولد “گفتگوی هارمونیک” است. در مدت هفت سال فعالیتمان توانستیم ۲۵۸۶ مطلب موسیقی تهیه کنیم و روزانه به نظر شما برسانیم. از این تعداد مطلب انتشار یافته روی سایت، ۲۰۷ مطلب در زمینه موسیقی جز و بلوز، ۱۴۸ مطلب در زمینه موسیقی راک، ۸۱ مطلب در زمینه فیزیک و مهندسی موسیقی، ۶۱ مطلب در زمینه موسیقی فیلم، ۶۴ مطلب در زمینه موسیقی ملل، ۱۹۲ مطلب در زمینه موسیقی معاصر، ۸۱۷ مطلب در زمینه موسیقی کلاسیک غربی، ۷۵۹ مطلب در زمینه موسیقی کلاسیک ایرانی، ۶۵ مطلب در زمینه مبانی نظری موسیقی کلاسیک، ۱۱۰ مطلب در زمینه مصاحبه و گفتگو، ۳۷۳ مطلب عمومی موسیقی، ۲۸۱ مطلب در زمینه نقد و بررسی موسیقی، ۱۵۹ خبر موسیقی، ۷۵ مطلب در مورد تئوری جز، ۲۳۹ مطلب در مورد دانستنیهای موسیقی، ۳۵۱ مطلب در مورد ساز و نوازندگی تهیه شده است.
مصالحه فیزیک و موسیقی (I)

مصالحه فیزیک و موسیقی (I)

آیا می دانید مشکل بین موسیقی و فیزیک از کجا شروع شد؟ بگذارید کمی راجع به آن صحبت کنیم، بله موضوع از اینجا شروع شد که سازهایی مثل پیانو یا گیتار درست شدند.
کج بشینیم، راستشو بگیم  (IV)

کج بشینیم، راستشو بگیم (IV)

گروهی نیز به شدت علاقمندند بیوک آقا را ضمیمه‌ی تذکر الاولیا کنند و آوارگی‌ها و بی‌خانمانی‌های او را، شوریدگی شبلی‌وار درویشی وارسته و واصل تعبیر کنند. شیدای عارفی که تمام کلمات به ظاهر ساده و گاه نامفهومش در عالم معنا و معرفت سرچشمه داشت و چشم معنابینی می‌بایست تا اندر احوالات ظاهری چونان سرگشته‌ای، نشانه‌های سرور و سرمستی از سرکشیدن شراب حقیقت ببیند. وجود چنین پنداشتهایی نیز، از عشق و علاقه‌ی ریشه‌دار ما به اسطوره‌سازی‌ها و تقدس بخشیدن‌ها دور نیست. مگر نه این است که در دو دهه‌ی پایانی زندگی بیوک‌آقا، با رسیدگی‌ها و توجه هرچه بیشتر مردم و هنردوستان، حال جسمی و روحی او اندکی بهتر ‌شده بود؟ پس بر چه اساسی و به استناد چه نشانه‌هایی می‌توان ثابت کرد که بیوک‌آقا خود، آگاهانه این نوع زندگی فلاکت‌بار و دردآلود را انتخاب کرده ‌بود؟
حنانه و هزاردستان

حنانه و هزاردستان

همانطور که در مطلب قبل گفته شد، “آتشی در سینه دارم جاودانی” که از آثار با ارزش مرتضی نی داوود است، در اجرای جدیدش صرفنظر از آواز، اجرایی بی نقص نبود!
درباره‌ی نقد نماهنگ (I)

درباره‌ی نقد نماهنگ (I)

و پرسش درست در آغاز این است که بپرسیم نماهنگ چیست؟ فیلم است یا موسیقی؟ یا از آن درست‌تر این که چگونه درک می‌شود؟ همچون صدای سازمان یافته یا تصویر متحرک؟ سوژه‌ی شنیدار ماست یا دیدارمان؟ پاسخی که بی‌درنگ به ذهن درمی‌جهد این است که هر دو. نماهنگ ابژه‌ی شنیدیداری (audiovisual) است. خواهیم دید که گاه چنین نیست، گرچه بناست همواره باشد. انتظار ما از ذاتش چنین می‌گوید. و این ذات چیست؟ یک مدیوم نسبتا تازه؟ یک هنر ترکیبی سرراست؟ یک راه جدید مصرف موسیقی؟ هر کدام که هست یک چیز را که میان همه‌ی آنها مشترک است می‌توان بدان نسبت داد و آن پیوند تصویر و موسیقی است.
ارکستر سمفونیک بی بی سی (II)

ارکستر سمفونیک بی بی سی (II)

به طور کلی می توان گفت که این ارکستر تنها ارکستری است که بیشترین تعدا اجرا ها را در بین ارکسترهای شرکت کننده در پرامز دارد. تمامی کنسرت ها در شبکه سه رادیوی بی بی سی پخش شده و به صورت اینترنتی و از طریق “iPlayer BBC” نیز تا هفت روز پس از پخش، قابل شنیدن است. تعداد زیادی از این کنسرت ها نیز در شبکه های تلوزیونی پخش شده اند. در واقع، این ارکستر، تنها ارکستر انگلیسی است که تعداد زیادی از اجراهایش از رادیو و تلوزیون پخش شده اند. شاید بتوان گفت که مهمترین مورد در بر پا نگهداشتن این ارکستر، ضبط های استودیویی برای شبکه ۳ رادیوی بی بی سی است که در مکان میدا ویل که متعلق به ارکستر است، صورت گرفته اند.
مغالطات ایرانی – آکوردهای ایرانی

مغالطات ایرانی – آکوردهای ایرانی

ایجاد روشی برای هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی، از دیرباز مورد منازعه اهالی موسیقی ایرانی بوده است؛ بعضی به ایجاد هارمونی برای موسیقی ایرانی بر اساس شیوه ای نزدیک به هارمونی تیرس اعتقاد دارند، بعضی شیوه های دیگری را برگزیده یا ابداع کرده اند و عده ای دیگر به کلی با هارمونیزه کردن موسیقی ایرانی موافق نیستند.
کلاف سردرگم (I)

کلاف سردرگم (I)

جشنواره‌ها به عنوان فعالیت جمعی مرتبط با مسائل فرهنگی و هنری، بخشی از چرخه‌ی تولید و مصرف را در جامعه‌ی امروز تشکیل می‌دهند. بخشی که بیشتر مربوط به فرآیند معرفی تولیدات یا تولیدکنندگان است. اما جشنواره‌های موسیقی در ایران از ابتدا با مشکل بنیادی مواجه بوده‌اند درست به این دلیل که چنین هدفی نداشته‌اند یا اگر هم در نظر و بر روی کاغذ چنین هدفی در میان بوده به دلایلی هرگز عملی نشده است.
سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل ( (Simon Rattle متولد لیورپول، تحصیلات خود را در Liverpool College آغاز کرد. او پیانو و ویولون را آموخت ولی اولین کار او با نواختن آلات ضربی در ارکستر آغاز شد. در سال ۱۹۷۱ واردRoyal Academy of Music لندن شد. از جمله استادان مشهور او می توان از John Carewe نام برد. در سال ۱۹۷۴ فارغ التحصیل شد و در همان سال برنده جایزه مسابقه رهبری ارکستر John Player شد.