کنسرتو ویولن سیبلیوس (I)

ژان سیبلیوس (۱۸۶۵-۱۹۵۷)
ژان سیبلیوس (۱۸۶۵-۱۹۵۷)
دریجه آغازین اثر با نواختن تکنواز در میان زمزمه ی خلصه آور ارکستر، گشوده می گردد و این همنوازی برای لحظاتی کوچک، با تنهایی موهوم فاگوت همراه می گردد. مقدمه ی کوتاه آغازین، چنان زیباست که کمتر اثری تصنیف گشته در این فرم، می تواند به تاثیر گذاری آن باشد. بزودی با نقوش منقطعی که تکنواز بر روی بم ترین سیم ویولن، به تصویر می کشد، گذر موسیقی از آرامش آغازین به عبور آشوبگرانه اش از میان ارکستر بدل می گردد و تکنواز با قدم گذاردن بر مسیری پر پیچ و خم، به بهترین شکل حال و هوای موسیقی را پریشان گونه می سازد.

اولین تقابل مشهود بخش باس زهی ارکستر و تکنواز و در قالب دو جمله همتا شکل می گیرد که با ایستادگی ارکستر در برابر تکنواز موسیقی به نخستین اوج خود در موومان اول می رسد.

audio.gif بشنوید بخش اول از موومان اول کنسرتو ویولون سیبلیوس با اجرای یاشا هایفتز

دگر باره تمرکز تکنواز بر سیم سل و اجرای قدرتمند و بی وقفه دولاچنگهایی که چون گردبادی از بم ترین نت تا زیرترین نت های سیم را در می نوردد، ذهن شنونده را آماده شنیدن کادانس تکنیکی این بخش می کند.

دشواری اجرای کادانس بیش از هر چیز متاثر از جمله بندی های آن است که ساختار شنیداری پیچیده ای از آن ساخته و نوازنده برای احاطه یافتن بر اجرای این بخش و رهایی از سردرگمی، نیازمند به شناخت، تفکیک و دسته بندی ذهنی جملات همسان آن است.

با پایان یافتن کادانس، تکنواز چون قطره ای فرو افتاده در دریای ارکستر پنهان می گردد.

تجربه شنیداری منحصر به فردی که با بازگشت دوباره تکنواز به دامان موسیقی، شکل می گیرد چنان بدیع است که تنها زیباترین رویاها را می توان تصویرگر آن دانست. موتیف شکل یافته از دوبل های مرواریدگونه تکنواز پدیدآور مجموعه خوش آوایی است که شاید زیبایی آن، در هیچیک از دیگر کنسرتوهای بزرگ ویولن همتراز با آن بدست نیاید و از همین روست که مصنف خود، خلق اثر را مرهون یافتن “شگرف ترین تم ها” می داند.

audio.gif بشنوید بخش دوم از موومان اول کنسرتو ویولون سیبلیوس با اجرای یاشا هایفتز

با گذر از بلندای این قله، موسیقی رنگی از آرامش کوتاه و گذرا به خود می گیرد که بدست آمده از مجموعه نت هایی است که با نت همنام اکتاوی بالاتر به شکلی ظریف گره خورده اند.

موسیقی که اکنون، چون آویزی ظریف از زینتی ها در درخشش است، به ناگاه با تریل های بی وقفه تکنواز به طوفانی سهمناک بدل می گردد که در آن زهی های ارکستر با شتاب وارد موسیقی گشته و قدرت ارکستر با پیوستن بادی ها به آن به اوج می رسد.

در ادامه، آهنگساز فضایی رها و آزاد و به نسبت بلند مدت از تکنوازی سولیست را به نمایش می گذارد. در اینجا تکنواز چنان به نظر می رسد که گویی مشغول به سوال و جواب از خود در سیم های زیر و بم ویولن است و حتی تم غمگینی که خود به ترسیم آن پرداخته است به سرعت در رویارویی با خود، دچار پریشانی می گردد.

audio.gif بشنوید بخش سوم از موومان اول کنسرتو ویولون سیبلیوس با اجرای یاشا هایفتز

در این میان، کاربرد دوبل ها توسط سولیست با فواصلی تازه و کمتر تجربه شده نظیر ترکیب همزمان (دوبل) فادیز و فابکار اکتاو که پیشتر کمتر سابقه ای از آنها در ذهن شنونده وجود داشته است، بر جذابیت اثر می افزاید.

یکی از گیراترین قسمت های موومان اول کنسرتو، هنگامی فرا می رسد که تکنواز تم نخستین اثر را دوباره به شکلی قوی در سیم سل می نوازد و موسیقی تکراری مجدد از آنچه گذشته است را در خود تجربه می نماید.

نخستین موومان، در بخش انتهایی خود نمایشی است از توانمندی و مهارت های تکنیکی تکنواز، چه در تکنیک نواختن آرشه های سریع پریده در چهار سیم و چه در بخش نواختن دوبل های همنام اکتاو در پوزیسیون های بالا.

موسیقی اولین موومان، در حالی به پایان می رسد که شاید شنونده بارها نیاز به شنیدن تم های زیبای آن را در وجود خود حس کند و این امر هنر آهنگساز را در به اتمام رساندن به هنگام اثر، به تصویر می کشد.

6 دیدگاه

  • ارسال شده در فروردین ۲۵, ۱۳۹۰ در ۱۱:۱۸ ب.ظ

    What a good time dear Ali! Next week Augustin Hadelich will play it with Vancouver Symphony. Thanks

  • علی نوربخش
    ارسال شده در فروردین ۲۷, ۱۳۹۰ در ۹:۴۱ ب.ظ

    امیدوارم فرصت کنین تا کنسرت رو ببینین و لذت ببرین

  • ramtin
    ارسال شده در فروردین ۲۸, ۱۳۹۰ در ۲:۳۰ ب.ظ

    برای موسیقی کلاسیک بیشتر کار کنیدpls

  • nina
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۳, ۱۳۹۰ در ۱۲:۳۳ ق.ظ

    i like it.thanx

  • محمد اسماعيل پور
    ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۹۰ در ۵:۰۷ ب.ظ

    این کنسرتو رو با اجرای سرجیو لوکا(وقتی خیلی جوان بود و زیر ۲۰ سال داشت)و رهبری برنشتاین گوش دادم.بی نظیره.کار های سیبلیوس بی نظیره.

  • آرش لطفی
    ارسال شده در اسفند ۲۹, ۱۳۹۰ در ۹:۴۱ ب.ظ

    تشکر از استاد نوربخش عزیز

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VI)

نمونه اولین چکامه در منظومه درخت آسوریک آمده که تا زمان ما حفظ شده است. باربد را بزرگترین شخصیت ناقل فهلویات به شمار آورده اند. یکی از شکلهای معمول شعری و موسیقی زمان باربد پتواژه بوده است. پتواژه از دو واژه پت و واژه یعنی سخن بزرگ تشکیل شده متن آن از اشعار ستایشی و وصفی ترکیب یافته، بیشتر به قصیده های منبعده ی اسلامی شباهت داشت.

مروری بر آلبوم «لیله راست»

برخورد مستقیم گوش ایرانی با نغمات موسیقیِ عربی، در دوره‌ای (دهه‌های۴۰و۵۰) در کنارِ اشتهار ام‌کلثوم در ایران، در شاخه‌ی منحصربه‌فردی از موسیقی مردم‌پسند در خوانده‌های خوانندگانی چون قاسم جبلی یا داود مقامی و بعد از انقلاب بیش از همه عموماً در تلاوت قرآن بوده‌است. «لیله راست» (شبِ مقامِ راست) فرصتِ شنود و مواجهه‌ی مستقیم با اثری از موسیقی عرب را برایمان فراهم کرده‌است.

از روزهای گذشته…

سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

سریر: اجرای متفاوت یک اثر نشان از موفقیت آن دارد

همانطور که گفتم آقای نوری و من هیچوقت علاقه ای به جلوگیری از گسترش آثارمان در گروههای مختلف اجتماعی نداشتیم؛ در همه دنیا هم آثار مختلف موسیقی کلاسیک با ورژنهای مختلف اجرا میشود و این اتفاقا به نوعی موفقیت یک اثر میتواند محسوب شود. اگر هم امروز خواننده های مختلف سعی میکنند کارهای آقای نوری را اجرا کنند، یک نوع موفقیت هست در کار آقای نوری؛ این کار سختی هست و از عهده هر هنرمندی بر نمی آید، ما میبینیم که در سبکها دیگر موسیقی کمتر هنرمندی توانسته این موقعیت را کسب کند.
هایدن و مراسمی برای سالگردش (V)

هایدن و مراسمی برای سالگردش (V)

هایدن بعضی از اپراهای خود را به سمفونی بدل کرده که به او کمک کرد حرفه خود را به عنوان آهنگساز سمفونی در دوران پر فشار ادامه دهد. در سال ۱۷۷۹ تغییر مهمی که در قرارداد کاری او شکل گرفت به او اجازه داد تا آهنگهای خود را بدون نیاز به هیچ گونه اجازه از کارفرمای خویش به چاپ رساند.
مرد پیانو

مرد پیانو

بیلی جوئل (Billy Joel) تقریبا” از سال ۱۹۷۱ تصمیم گرفت تا برای خود کار کند، لذا شروع به تهیه یک آلبوم نمونه برای خود نمود. به کالیفرنیا رفت تا اولین آلبومش را در آنجا ضبط کند، بنام “Cold Spring Harbor”.
موسیقی سمفونیک با الهام از شاهنامه

موسیقی سمفونیک با الهام از شاهنامه

در آبان ماه سال گذشته، در آمریکا رویدادی پرافتخار برای تاریخ موسیقی سمفونیک ایران رقم خورد: سه اثر از بهزاد رنجبران (آهنگساز ایرانی مقیم نیویورک و استاد دانشکده موسیقی جولیارد) با عنوان «سه گانه پارسی» (Persian Trilogy) توسط کمپانی دلوس (Delos) انتشار یافت. این آثار که با الهام از سروده های فردوسی در شاهنامه – حماسه ملی ایران – آفریده شده با ارکستر سمفونیک لندن به رهبری جوان فالتا به ضبط رسید.
انگلستان بزرگترین بازار فروش آلبومهای موسیقی

انگلستان بزرگترین بازار فروش آلبومهای موسیقی

بنا به گزارشی که سایت خبری BBC در ۲۲ مارچ منتشر کرد، بررسی های آماری نشان می دهد که صنعت موسیقی در کشور انگلستان در سال گذشته از لحاظ حجمی رشدی معادل ۳% داشته است در حالی که این صنعت در سایر نقاط جهان بطور متوسط کاهشی معادل ۱٫۳% داشته است.
«ایرانیان گوش موسیقی ندارند»

«ایرانیان گوش موسیقی ندارند»

حمید طباطبایی، آهنگساز و نوازنده‌ی پیانو، از هنرمندان ایرانی مقیم هلند است. طباطبایی موسیقی را از نُه‌ سالگی با آکاردئون آغاز کرد و درتهران و مشهد با آقایان روح‌افزا و صحاف کار کرد. بعدها به نواختن پیانو روی آورد و حدود بیست‌سال است که در هلند ساکن است. وی یک دوره‌ی آهنگسازی نیز در دانشگاه آمستردام گذرانده است.
سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (III)

سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (III)

بدین ترتیب حنانه از اواخر سال ۱۳۳۰ به رهبری ارکستر سمفونیک تهران منسوب شد و تا سال ۱۳۳۲ دو کنسرت بزرگ با این ارکستر اجرا کرد که اولین کنسرتو پیانو با ارکستر سمفونیک تهران است که با سولیستی خانم تانیا آشوت بانوی پیانیست ایرانی اجرا شد.
موسیقی و طنز (قسمت پایانی)

موسیقی و طنز (قسمت پایانی)

کم و زیاد کردن شدت نواخت ها یا نوانس ها، استفاده از مضرابهای پوش و باز و به اصطلاح استاد وزیری “خاموش کردن طنین سیم با انگشت”، استفاده از مالش ها و لغزشها و به اصطلاح گلیساندوها روی ویولون و کمانچه، تلنگرهای غیر عادی روی پوست ضرب و یا دایره و بخصوص استخراج صداهای غیر عادی از سازهای بادی با تکنیک مخصوص، از عوامل مهمی است که در شیوه اجرا مشخص میشود و قاعده ثابتی ندارد که بتوان با مشق از روی آن در این کار مهارت یافت.
نشانه های نبوغ در موتسارت

نشانه های نبوغ در موتسارت

هر چند او کودکی بیمار حال و شکننده بود، اما خوشبخت بنظر می آمد. موسیقی در مرکز فکر و دنیای او بود. در درسهای دیگر هم هوشیار و تند ذهن بود، در یادگیری زبان ایتالیایی و علم حساب استعداد درخشانی داشت.
در عمق کارون (II)

در عمق کارون (II)

اگر کمی در ذهنتان جستجو کنید می‌بینید وقتی من گفتم ترانه‌ی دختر شیرازی استفاده شده احتمالا توجه شما کمتر جلب شد تا لب کارون، چرا؟ چرا یک ترانه‌ی مردم‌پسند شهری که نام سازنده‌اش از خاطرها رفته برای ترکیب با موسیقی کلاسیک غربی موضوعی خنثا یا حتا مطلوب تلقی می‌شود، اما دیگری به همان اندازه غریبه؟ چون ما عادت کرده‌ایم این موسیقی‌ها را از هم جدا کنیم نه به خاطر مشخصه‌های موسیقایی‌شان بلکه به دلایلی فراتر از این.