نگاهی به خوان هشتم

روز هفتم مرداد ماه، گروه خوان هشتم با اجرای اثری به همین نام برای بار سوم به روی صحنه رفت و همزمان آلبوم صوتی این اثر از طریق انتشارات آوای باربد به انتشار رسید. خوان هشتم اثری طراحی و آهنگسازی شده توسط وحید طارمی، نوازنده جوان تار است که در این آلبوم اولین تجربه آهنگسازی خود را که مربوط به حدود ۵ سال پیش است را عرضه میکند.

خوان هشتم تنها اثری موسیقایی نیست، بلکه طراحی آن به گونه ای بوده است که ترکیبی باشد از نمایش و موسیقی…

قطعا یکی از مشهورترین اشعار مهدی اخوان ثالث خوان هشتم است. اخوان در این شعرش با روایتی امروزی به بازخوانی بخشی از شاهنامه میپردازد که کمتر مورد توجه قرار گرفته: «مرگ رستم»

طارمی برای بازآفرینی این شعر اخوان ثالث، طرحی نو را به اجرا گذاشته و آن همراهی نمایش و موسیقی به صورت همزمان بر روی صحنه بوده است. البته در طرح طارمی، نقش موسیقی برجسته تر از بخش نمایشی بود. قسمت نمایشی اثر را حسین تفنگدار به عنوان نقال و خداداد بحیرایی در نقش مهدی اخوان ثالث، شاعر خوان هشتم، برعهده داشتند.

نقش خداداد بحیرایی کوتاه بود ولی در تمام اجرا او ناظر بر پیشرفت داستان توسط گروه موسیقی و نقال بود؛ شباهت صوت و صورت خداداد بحیرایی، سازنده پیشکسوت سه تار و سنتور به مهدی اخوان ثالث از اتفاقات نادر روزگار است… کسی که عمری به مهدی اخوان ثالث عشق ورزیده اکنون به شکل شگفت انگیزی، شبیه شاعر مورد علاقه اش است!

بدون هیچگونه تردیدی حضور حسین تفنگدار و بازی قدرتمند او یکی از برجستگی های این برنامه بود. تفنگدار بازیگری کاردان و مسلط است که غیر از بهره داشتن از تکنیک اکتسابی بازیگری و شناخت صحنه، از توانایی ذاتی رسایی و قدرت صدا هم بهره مند است.

موسیقی خوان هشتم در قیاس با ایده ناب طراحی آن، به جز در بخشهایی، شاید نتواند توقع شنونده آشنا به موسیقی و شعر اخوان را برآورده کند. این روش آهنگسازی موسیقی ایرانی بیشتر برای همراهی شعر کهن مناسب است تا شعر نو، آن هم نوع زبان خاص اخوان ثالث.

نوشتن موسیقی بر روی شعر نو یکی از دغدغه های آهنگسازان ۴۰ سال گذشته بوده است. بسیار طول کشید تا نواسازان موسیقی ایرانی شعر نو را مانند شعر کهن به رسمیت شناخته و تا اینجا پیش روند که ذوق خود را در موسیقایی کردن آن محک بزنند. شعر مهدی اخوان ثالث باز در این میان خودی تر محسوب میشد، چراکه اولا وزن قابل درک تری نسبت به بیشتر آثار همنسلانش داشت و دوم بسیار وفادار به اشعار پیشینیانش بود و درک و تسلط به ادبیات کهن در نوشته او نمود زیادی داشت.

با این حال رد و نشان زبان و ادبیات جدید در آثار او به حدی است که نمیتوان مانند اشعار کلاسیک با آن برخورد موسیقایی داشت. طارمی در بسیاری از قسمتهای موسیقی خوان هشتم، در مواجه با عناصر مدرن شعر اخوان دچار مشکل شده و در قسمتهایی ناتوان از حفظ فضای ادبی شعر اخوان بوده است. به عنوان مثال در بخش پایانی اثر که یکبار توسط خواننده و یکبار توسط نقال خوانده میشود میشنویم: «…کان کمند شصت خویش بگشاید و بیندازد به بالا بر درختی، گیره ای سنگی و فراز آید» اخوان در اینجا با زبان محاوره ای میگوید: بر درختی، گیره ای، سنگی… و بر خلاف زبان رسمی ادبیات کهن، فضایی امروزی تر به شعرش می بخشد.

به موسیقی در آوردن چنین فضاهایی قطعا با استفاده از روش های کلیشه ای متداول، منجر به شکست است و در همین مجموعه هم میشد از مقایسه خوانش شعر توسط نقال و اجرای همان قسمت توسط خواننده به نارسایی فضای آن شعر پی برد.

یکی دیگر از موارد قابل توجه در این اثر، مقطعی بودن بخشهای تنظیم شده بود (تنظیم در اینجا به معنی ترفندهایی است که آهنگساز برای تغییر در یکسان نوازی ارکستر ایرانی به کار میبرد که شامل تکنیکهای ایرانی شده پلی فونی، هموفونی و هتروفونی است) آهنگساز در بسیاری از قسمتهای این اثر با اینکه روشهایی بسیار ساده برای چند صدایی کردن موجود بود و طبعا فضای کار هم چند صدایی را میطلبید، از بکار گیری این تکنیکها صرف نظر کرده بود و در قسمتهایی دیگر از روشهایی برای تنظیم اثر بهره گرفته بود که این استفاده مقطعی از تکنیکهای تنظیم، سئوالی بی پاسخ را برای شنونده آشنا به موسیقی بوجود می آورد.

در بخش پایانی اثر هم با ورود ساز هارپ یک اشتباه دیگر در آهنگسازی خودنمایی کرد که آن را میتوان نوعی سهل انگاری در نوشتن موسیقی برای این ساز دانست، از طرفی ممکن است اصولا بخش مربوط به هارپ، ساخته آهنگساز نباشد و به عنوان بخشی از جواب آواز، به صورت بداهه نوازی طراحی شده باشد که باز هم این طرح، سهل انگارانه است، چراکه یک نوازنده بسیار ماهر هارپ هم به سختی توانایی به کار گیری بداهه هارمونی مناسب را به روی یک آواز ایرانی دارد، چه برسد به نوازنده جوان و کم تجربه ای مثل نوازنده این کنسرت… قطعا آهنگساز باید روی این بخش بسیار کار میکرد و هارمونی مناسب آن را می نوشت.

اینجا باید به این نکته اشاره کرد که این اثر ساخته یک آهنگساز در دوره نوجوانی بوده و طبیعتا در آینده او میتواند تجربیات قوی تری داشته باشد، هرچند در بخشهایی از این اثر مثل بخش چهارگاه و دشتی، قسمتهایی شنیده میشد که استعداد آهنگساز را در آن سن به نمایش میگذاشت.

یکی از نقاط قوت خوان هشتم بدون شک بخش های آوازی آن است که زمان زیادی را هم از اثر صوتی در برمیگیرد که در واقع طراحی آن از رامین بحیرایی است. رامین بحیرایی هنرمند جوان ولی کارکشته ای است و قطعا یکی از بهترین خوانندگان امروز است. به عقیده نگارنده دلیلی که باعث میشود خوان هشتم نمره قبولی بگیرد، رساندن پیام شعر در بخشهایی است که بحیرایی به صورت آوازی (بدون ریتم میخواند) هرچند نباید از نظر دور داشت که در اکثر مواقع، ساخت تصنیف خوب سخت تر از ساخت آواز خوب است!

در نگاهی اجمالی به این کنسرت، میشود خوان هشتم طارمی را طرحی جالب و هوشمندانه دانست که اگر تجربه و دوری از کلیشه های موسیقی دستگاهی چاشنی آن میشد، میتوانست در سطحی بهتر عرضه شود.

12 دیدگاه

  • Molavi
    ارسال شده در مرداد ۲۹, ۱۳۹۰ در ۱۱:۴۵ ب.ظ

    Ba tashakor az matlabe khandani va zibaye shoma dar morede concerte khane hashtom. Man in concert ro didam va CD ye kar ro ham tahiye kardam va barha goosh dadam. Be nazare man yek ideye no va yek kare taze ast va ghabele taghdir mibashad ke albate kam va kasti haiee ham darad. Sedaye aghaye bahirayee ham besiar delneshin va arambakhsh ast va range khasi darad ke monhaser be fard mibashad. dar kol baraye aghaye taremi va aghaye bahirayee arezooye movafaghiat mikonam va az shoma ham be khatere in matlab tashakor mikonam. Payande bashid.

  • کاشانیان
    ارسال شده در مرداد ۳۰, ۱۳۹۰ در ۶:۲۵ ب.ظ

    ای نمی توانم بدهم. اما این نکته را نباید منکر شد که گوش ایرانیان از دیرباز با موسیقی (علی الخصوص موسیقی سنتی ایران) آشنا بوده و هست و می توان به قدرت درک او و گوش و هوش موسیقایی او تا حدی اعتماد کرد.
    من در کنسرت خوان هشتم حضور داشتم و حس و حال مردم (یعنی مخاطبان و چه عام و چه خاص) را از نزدیک دیدم. نیازی به گفتن میزان قدرت و تأثیرگذار بودن شعر اخوان نیست. اما معتقدم شعری که با موسیقی همراه شود را می توان با نمایشنامه ای که توسط بازیگران اجرا شود مقایسه کرد. همان طور که متنی هرچند قوی و دارای ساختار مستحکم و خاص، می تواند با بازی بد بازیگران، خراب و کمرنگ شود، در صورتی که روی شعری بی بدیل، موسیقی بد و دارای مشکلات جدی و غیر قابل گذشت تنظیم شود، از قدرت و تأثیرگذاری شعر نیز به حد زیادی کاسته می شود. روزی که خوان هشتم اجرا شد، می شد شور و حالی را در میان مردم حس کرد که مطمئناً نشان از ارتباط برقرار کردن آنها با شعر، موسیقی و بازیگری (همه با هم) دارد.
    به شخصه معتقدم آهنگساز این اثر، دست به عملی متهورانه زده است. اینکه ساختار کلاسیک موسیقی ایرانی را بتوان با شعر اخوان هماهنگ کرد، کاری بسیار مشکل است که اتفاقاً به تعبیر من، آهنگساز از عهده ی این کار بر آمده است. منکر این نیستم که می توان از طریق موسیقی ای که خارج از ساختار موسیقی سنتی باشد، برای این شعر موسیقی ماندگاری ساخت و اجرا کرد. اما این نکته را نباید از نظر دور داشت که همراه کردن موسیقی سنتی و شعر نو، سخت تر و طاقت فرسا تر است و هوش و استعدادی خاص را می طلبد. همانطور که خودتان اذعان داشتید، شعر اخوان گونه ی خاصی از شعر نو است که از شیوه ی کلاسیک نیز بی بهره نیست. به عقیده ی من طارمی نیز سعی داشته تا همین برخورد را با موسیقی داشته باشد.
    اینکه آهنگساز از روش های معمول برای ساخت آهنگ استفاده نکند، دلیل بر بی اطلاعی یا عدم توانایی وی نیست. برای مثال باید دید چرا آهنگساز از تکنیک های چند صدایی کردن استفاده نکرده و اینکه بگوییم حتماً و بی هیچ حرف پیش و پسی، فضای کار، چندصدایی را می طلبید، اعمال کردن سلیقه ی شخصی منتقد است که نمی توان هنگام نقد حرفه ای، چنین جانب داری ای را پذیرفت.
    به علاوه کلیشه ای خواندن موسیقی دستگاهی، زیر سوال بردن تاریخ موسیقی سنتی ایران و زحمات اساتید بی بدیل موسیقی ایران است و به شدت از خواندن چنین لغاتی در توصیف موسیقی دستگاهی تعجب می کنم. من شنونده ی دگمی نیستم و سلیقه ی موسیقایی من آن چنان متنوع است که نمی توان مرا به تعصب متهم کرد اما این نکته از چشم من دور نمی ماند و به هیچ وجه نمی توانم آن را بپذیرم که موسیقی دستگاهی کلیشه ای باشد!
    همچنین نمی توانم بپذیرم که این چنین نسبت به توانایی های استعدادهای جوان، (و شاید بی تجربه) بی اعتماد باشیم. یک نوازنده ی هارپ بی تجربه، تنها از این طریق می تواند تجربه کسب کند که بنوازد و البته روی صحنه و مقابل مردم بنوازد. این نگاه که یک نوازنده، تا باتجربه نشد، نباید بنوازد یا قطعه ای را تنظیم کند، مسأله ای کاملاً متناقض با اصل موضوع است چرا که همانطور که گفتم تنها از طریق نواختن و روی صحنه بودن و شنیده شدن می توان تجربه کسب کرد و آیا چه زمانی برای این کار مناسب است؟
    مسلماً خوان هشتم یک اثر موسیقایی کامل و تمام عیار نبود. اشکال هایی به آن وارد بود و بخش غیر قابل انکار آن نیز مربوط به امکاناتی ست که در اختیار هنرمندان قرار “نمی دهیم”. کاستی ها و استرس هایی که یک هنرمند (علی الخصوص جوان و جویای نام) با آن روبروست، عاملی ست انکار نشدنی و تأثیرگذار در روحیه ی او و اجرای او در صحنه.
    به شخصه از اینکه باخبر شدم این اثر در دوران نوجوانی آهنگساز ساخته شده، احترام بیشتری نسبت به قبل برای آن قائلم و امیدوارم در آینده کارهای بیشتری از او و گروه نوازندگان و بازیگر توانمند آن ببینیم.

  • ارسال شده در مرداد ۳۰, ۱۳۹۰ در ۷:۴۷ ب.ظ

    آقا یا خانم کاشانیان عزیز
    گمان میگنم نوشته بنده را بسیار عجولانه و بی دقت خواندید! اینگونه نگاه به یک مطلب، باعث برداشتی اشتباه و مغلوط از گفته های من شده نمونه آن را برایتان مینویسم:
    “اینکه آهنگساز از روش های معمول برای ساخت آهنگ استفاده نکند، دلیل بر بی اطلاعی یا عدم توانایی وی نیست. {همینطور هم دلیل بر توانایی او نیست، مخوصا اگر مثل آهنگساز مورد بحث ما کم سن و سال هم بوده باشد و چند صدایی را هم به شکل تجربی استفاده کرده باشد و هنوز (زمان ساخت این اثر) دوره ای در زمینه چند صدایی نگذرانده باشد} برای مثال باید دید چرا آهنگساز از تکنیک های چند صدایی کردن استفاده نکرده و اینکه بگوییم حتماً و بی هیچ حرف پیش و پسی، فضای کار، چندصدایی را می طلبید، اعمال کردن سلیقه ی شخصی منتقد است {عنوان کردن سلیقه شخصی منتقد یکی از اختیارات منتقد است، ضمن اینکه در مواردی هم این نظر شخصی نیست و عمومی هم میتواند باشد} که نمی توان هنگام نقد حرفه ای، چنین جانب داری ای را پذیرفت. {جانب داری؟! جانب چه کسی؟}”
    “به علاوه کلیشه ای خواندن موسیقی دستگاهی، زیر سوال بردن تاریخ موسیقی سنتی ایران و زحمات اساتید بی بدیل موسیقی ایران است و به شدت از خواندن چنین لغاتی در توصیف موسیقی دستگاهی تعجب می کنم. من شنونده ی دگمی نیستم و سلیقه ی موسیقایی من آن چنان متنوع است که نمی توان مرا به تعصب متهم کرد اما این نکته از چشم من دور نمی ماند و به هیچ وجه نمی توانم آن را بپذیرم که موسیقی دستگاهی کلیشه ای باشد!” دوست عزیز سعی کنید نوشته را با دقت بیشتری بخوانید! هیچ جایی نگفتم “موسیقی دستگاهی کلیشه ای” است!
    “یک نوازنده ی هارپ بی تجربه، تنها از این طریق می تواند تجربه کسب کند که بنوازد و البته روی صحنه و مقابل مردم بنوازد. این نگاه که یک نوازنده، تا باتجربه نشد، نباید بنوازد یا قطعه ای را تنظیم کند، مسأله ای کاملاً متناقض با اصل موضوع است چرا که همانطور که گفتم تنها از طریق نواختن و روی صحنه بودن و شنیده شدن می توان تجربه کسب کرد و آیا چه زمانی برای این کار مناسب است؟” اولا لزومی ندارد که هر نوازنده اولین تجربه هایش را در یک اجرای جدی مثل این اجرا داشته باشد و تجربیاتش را باید در سالن های خصوصی و برنامه های جمع و جورتر کسب کند یا در منزل، هر وقت سازش از حالت آماتوری خارج شد به اجرای تکنوازی در سالن های درست و درمان بپردازد؛ دوما تنظیم قطعه باز شاخه ای از آهنگسازی است که باز تجربیات خاص خود را میطلبد سوما جواب آواز به صورت ملودیک و هارمونیک هم توانایی بسیار بالایی است که پس از گذراندن دو دوره ای که نام بردم قابل انجام است.

  • Sanam Sameri
    ارسال شده در مرداد ۳۰, ۱۳۹۰ در ۱۱:۳۳ ب.ظ

    Man concert ro nadidam ama cd ro kharidam va chand bar goosh kardam. be nazare man kare jadid va jalebie. baraye man jaleb bood ke be in soorat naghali ro dar kenare sazo avaz beshnavam. be nazare man behtarin ghesmate kar sazo avaze nava ba kamancheye aghaye daryaei bood. jomle bandie avaz va tahrirha besiar mozoon va motanaseb bood va kamanche ham javabe avaze kheili shenidani ejra karde dar in ghesmat. dar morede track akhar ham nazaram ba negarande movafeghe va ehsas mikonam in track ba baghiyeye ghesmathaye kar tanasob nadare. dar kol be nazare man kare jalebie va hatman arzeshe shenidan ro dare.

  • اسماعیل بحرایی
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۹۰ در ۹:۵۰ ق.ظ

    با سلام حضور سجاد پورقناد عزیز.
    سپاس از نوشته و تحلیل شما.
    تحلیل بیطرفانه و ریز بینانه ای بود…در بسیاری از گفته ها با شما هم عقیده هستم.ولی هر وقت به این فکر میکنم که این اولین تجربه آهنگسازی آقای طارمی و اولین آلبوم مستقل ایشان بوده است،ایشان را تحسین میکنم که با وجود همه سختی ها و کاستی هایی که مقابل همه هنرمندان جوان است…برای گام نخست تصمیم گرفتند که کار نویی انجامدهند.
    در خصوص قسمت پایانی اثر و حضور هارپ،با شما موافقم.
    سپاس با امید به موفقیت بیشتر دوستان در اینده

  • سیاوش
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۹۰ در ۹:۵۱ ق.ظ

    چند نکته در مورد این اثر به ذهن میرسد که میخواهم بیان کنم:
    ۱٫ در آلبوم قسمتهایی از شعر اخوان اجرا نشده(نه به صورت آوازی و نه به صورت نقالی و…). آیا دلیل خاصی از نظر آهنگساز وجود داشته یا مسایلی مانند ممیزی و … باعث این مسله شده؟
    ۲٫یک ایرادی که به اطلاعات درون CD میتوان گرفت این است که مشخص نیست کدام جواب آواز را آقای دریایی داده و کدام را آقای حسنزاده و چون هر دو کمانچه زده اند و هر دو هم جواب آواز داه اند بهتر بود به شنونده توضیح داده میشد که هر قسمت از آواز را کدامیک از این هنرمندان جواب داده اند(این قضیه در مورد نوازندگان تار هم صادق است)
    ۳٫ بهتر بود در کنسرت رونمایی آلبوم از تمام نوازندگانی که در آلبوم ساز زده اند استفاده میشد. در حالی که در این کنسرت برخی از اعضای گروه افرادی بودند که در آلبوم خوان هشتم ساز نزده اند.
    با سپاس از شما به خاطر این مطلب امیدوارم که جواب سوالاتم رو بگیرم.

  • وحید طارمی
    ارسال شده در شهریور ۳, ۱۳۹۰ در ۳:۰۸ ب.ظ

    پیش از پاسخ دادن به نکات و سوالات آقای سیاوش باید تشکر ویژه داشته باشم از آقای پورقناد که سال‌هاست شاهد زحمات ایشان در حیطه‌ی موسیقی بوده‌ایم و همواره قلم ایشان گویای تحقیق و پژوهش وافر بوده است، با توجه به شرایط هنر در ایران برای ایشان قوت و صبر آرزو می‌کنم.
    برای آقای سیاوش:
    ۱/ دقیقا درست می‌فرمایید، قسمت‌هایی از شعر در این اثر استفاده نشده است. علت حذف بعضی از قسمت‌های شعر آقای اخوان ثالث طولانی بودن این شعر برای یک آلبوم بود. باید به این نکته اشاره کرد که این امکان همواره برای آهنگساز وجود داشته که با اجازه‌ و مشورت شاعر(در صورت در قید حیات بودن ایشان) یا ورثه‌ی آثارشان(در صورت فوت‌شان) بخش‌هایی از کار حذف یا حتی جابه‌جا شوند.
    من نیز با اجازه آقای زردشت اخوان‌ثالث از بخش‌های «توصیفی» -تا جایی که به خط روایی قصه آسیبی وارد نشود- در آلبوم خوان هشتم استفاده نکردم.
    ۲/ در رابطه با مشخص بودن تک‌نوازان در قطعات مختلف کار. کاملا حق با شماست و این ایراد را پیش از انتشار نیز می‌دانستم، اما به دلیل محدودیت فضای موجود باید بین وجود شعر خوان هشتم در اینسرت آلبوم و یا وجود توضیحاتی از قبیل تکنوازان و… یکی را انتخاب می‌کردم
    از آن‌جایی که این شعر،از دسته‌ی اشعار بلند محسوب می‌شود و در این کار با موسیقی همراه است به قطع باید شنونده شعر را رو در روی چشم خود می‌داشت تا بتواند قصه را دنبال کند.
    ۳/اما در رابطه با عدم حضور نوازندگان آلبوم در شب رونمایی:
    به خاطر دارم یکی از دوستانم سریالی تاریخی را برای ساخت به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ارائه داد و تمام مراحل اداری آن طی شد، قرار شد یکی از نقش‌های اصلی را مرحوم شکیبایی بازی کند که عمرشان کفاف این کار را نداد، چرا که از زمان اتمام مراحل اداری تا دریافت پروانه‌ی ساخت ۹ سال گذشت.
    خوان هشتم هم از این قاعده مستثنی نبود
    از همین رو تعدادی از هم‌کارانم که در ضبط آلبوم کنارم بودند ایران تشریف نداشتند، تعدادی به کارهای دیگری مشغول بودند و از این دست درگیری‌ها…

  • بابک درستی زاده
    ارسال شده در شهریور ۷, ۱۳۹۰ در ۲:۵۵ ب.ظ

    درود. با اینکه کار تازه منتشر شده ولی گیر آوردن سی دی خیلی مشکله. من حدود سه ساعت به تمام سی دی فروشی ها سر زدم تا بالاخره توی شهر کتاب ایرانزمین پیدا کردم. به نظر میرسه که وضعیت پخش سی دی های آوای باربد زیاد تعریفی نداره.ولی با گوش دادن به آلبوم به این نتیجه رسیدم که زیادم وقتم رو تلف نکردم و ارزش شنیدن رو داشت. من صدای رامین بحیرایی رو در کار قبلیش با حامد صغیری (دی وی دی تصویری شهان آسمانی) شنیدم و اگر بخوام مقایسه کنم به نظر من این فرم کارها بیشتر مناسب صدای ایشون است. با نویسنده موافقم که آوازها خیلی خوب اجرا شده و در بعضی قسمتها(مخصوصا آواز مخالف در تراک ۲ و آواز نوا در تراک ۸) تکنیک بالای خواننده کاملا مشهوده. در مورد کل اثر هم در تایید نویسنده(آقای پورقناد) باید بگم که طرحی نو و کاملا هوشمندانه است و از این نظر باید به وحید طارمی به عنوان یک هنرمند جوان تبریک گفت که طرح چنین ایده نابی رو به اجرا در آورده است. یک نکته در مورد آهنگسازی خوان هشتم این است که کیفیت آهنگسازی در قطعات یکسان نیست و نشیب و فراز داره به طوری که برخی از قطعات جمله بندی های بسیار زیبایی دارند(تصنیف شور-دشتی تراک ۷) و در ساخت برخی از قطعات از جملات تکراری استفاده شده(تصنیف چهارگاه تراک ۲) که به نظر میرسد با توجه به اینکه این اثر اولین تجربه آهنگساز است امری بدیهی می باشد. هر چند که در برخی از لحظات همین جملات تکراری حس و حال خوبی به کار داده ولی تکنیک خوب آهنگسازی در تصنیف شور-دشتی بیشتر نمایان است. یکی دیگر از نقاط قوت این آلبوم تکنیک خوب نوازندگان است که به جز یکی دو مورد(جواب آواز زابل با سنتور در تراک ۱) نوازندگان این آلبوم از تکنیک بالایی برخوردارند و این مسله به شنیدنی تر شدن کار کمک شایانی کرده. در پایان برای رامین بحیرایی و وحید طارمی عزیز آرزوی موفقیت و تداوم در کار رو دارم و از شما آقای پورقناد هم به خاطر این مطلب متشکرم.

  • نرگس
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۹۰ در ۲:۵۵ ب.ظ

    بنده هم کنسرت را دیدیم و هم سی دی را گوش کردم. در کل آلبوم زیبایی است. فقط فکر میکنم که شاید اگر این اثر به صورت تصویری از کنسرت به بازار عرضه میشد بهتر بود چرا که اکنون افرادی میتوانند ارتباط خوبی با این کار برقرار کنند که کنسرت را هم دیده باشند. من به خواننده این کار هم نمره خوبی میدهم و امیدوارم بازهم آثاری رو با صدای ایشون بشنوم.

  • غزل
    ارسال شده در آبان ۵, ۱۳۹۰ در ۹:۴۹ ب.ظ

    سلام تحلیل شعر خوان هشتم رو میخواستم…….کسی هست کمکم کنه؟دوباره سر میزنم

  • ارسال شده در آذر ۲۹, ۱۳۹۰ در ۱۱:۱۹ ب.ظ

    کار فوق العاده ای بود.ما باید قدر افراد آینده داری مثل وحید طارمی رو بدونیم بلا شک از بهترین آهنگسازان و نوازندگانه نسل ماست.

  • ilove
    ارسال شده در مهر ۳۰, ۱۳۹۱ در ۹:۱۹ ب.ظ

    متشکرم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (III)

گویی ارتباط هنری ایران و هند از این زمان آغاز شد و ایران از موسیقی هند تأثیر گرفت. این نوازندگان و خوانندگان در کوچه و بازار و روستاهای ایران به راه می‌افتادند و برای مردم ترانه می‌خواندند. این گروه به کولی معروف شدند و به ترانه‌هایی که می‌خواندند “ترنگ” یا “ترانک” می‌گفتند و گمان می‌رود که در زمان ساسانی، ترانک به اشعار هشت‌هجایی عشقی و انتقادی گفته می‌شده است که به تصنیف عامیانه امروز شباهت داشته است. (مستوفی، به نقل از انجمن آرای ناصری، بی‌تا)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (III)

«هر دستگاه یا آواز یک مقام اصلی دارد که به آن مقام مادر می گویند.» علاوه بر اینکه این یک عامیانه گویی است، معلوم نیست که کجا و چه کسانی چنین «می گویند». شاید ذکر این نکته جالب باشد که زنده یاد محمد رضا لطفی در تئوری پردازی خود بر این باور بود که «شور مادر دستگاه ها است». اما اینجا مقام درآمد هر دستگاه «مقام مادر» نامیده شده است که با این حساب «شور» آقای لطفی «مادربزرگ» دستگاه ها خواهد بود!

از روزهای گذشته…

پیانو در موسیقی ایرانی (قسمت اول)

پیانو در موسیقی ایرانی (قسمت اول)

نخستین پیانو در حدود سال 1185 خورشیدی (1806 میلادی) به ایران آورده شد. این پیانو که مدتها در منزل عضدالدوله، پدر عین الدوله (صدر اعظم وقت) نگهداری می شد، با توجه به امکانات حمل و نقل در آن زمان از کوک خارج شده و تنها پنج اکتاو داشت هدیه ای بود از سوی ناپلئون بناپارت به فتحعلی شاه قاجار.بعدها ناصرالدین شاه در بازگشت از سفرهایش به اروپا، چند پیانوی استاندارد به تهران آورد. در دربار، نوازنده نامدار سنتور، محمد صادق خان (سرور الملک) با توجه به اندک شباهت هایی که میان مکانیسم کار سنتور و پیانو وجود دارد و همچنین با تغییر کوک ساز، به اجرای نغمه های ایرانی با پیانو روی آورد. شماری از افراد علاقه مند هم نزد وی به نواختن این ساز پرداختند که از آن میان باید به مشیر همایون شهردار (1348-1264) اشاره کرد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

انتخاب های بیچام از بین موسیقی فرانسوی چه در کنسرت ها و چه در استودیوی ضبط به طور ویژه ای التقاطی بود. او از اجرای راول خودداری می کرد اما اجرای آثار دبوسی را مرتب در برنامه خود داشت. او زیاد از فوره (Fuare) اجرا نمی کرد اما در عین حال the Pavane یک استثنا بود. همچنین ضبط سوئیت the Dolly که در سال 1959 صورت گرفت به ندرت پس از اولین پخش این اثر از کاتالوگ ها حذف شد.
هایدن و مراسمی برای سالگردش (IV)

هایدن و مراسمی برای سالگردش (IV)

هسته موسیقی هایدن ساختاری از موتیفهای ساده و کوتاه بود که از استانداردهای موسیقی آن زمان استخراج می شد. سونات، فرمی است در موسیقی کلاسیک که از موسیقی هایدن به شکل استاندارد امروزی در آمده است. آثار او از شیوه معاصران جوانش، موتسارت و بتهوون متمایز بود. هایدن همچنین فوگ و فرم روندو (که سنت آن روزگار به انتهای فوگ می پیوندد) را به شیوه کلاسیک افزود. او نماینده فرم دابل واریاسیون (double variation) است که شامل دو ملودی اصلی هر کدام با دو غالب گوناگون می باشد، ملودی اول با ملودی دوم ادامه می یابد و ملودی دوم با گونه دیگر و متفاوت ملودی اول ادامه میابد… به همین منوال اغلب شامل مدهای ماژور و مینور پس از یکدیگر هستند. شاید موسیقی هایدن بیش از هر آهنگساز دیگری مملو از شوخ طبعی است.
روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (I)

روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (I)

روی کلتون اوربیسن (Roy Kelton Orbison) خواننده، ترانه ‌سرا و موسیقی ‌دان راک اند رول آمریکایی که به خاطر صدای متمایز و بانفوذ، ساختار پیچیدهٔ آهنگ‌ها و اشعار احساسی و محزونش شناخته شده ‌است. اوریبسن در تگزاس بزرگ شد و در گروه راک ابیلی-کانتری و غربی در دبیرستان، آغاز به خواندن کرد تا آنکه با شرکت ضبط سان در ممفس قرارداد بست.
سقوط اضطراری!(قسمت اول)

سقوط اضطراری!(قسمت اول)

نوشته ای که پیش رو دارید، نقدی است به آلبوم “شوق دوست” که توسط محمد جواد ضرابیان ساخته شده است. این مطلب یک سال پیش در مجله “هفت هنر” به چاپ رسیده بود که امروز در این سایت می خوانید.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (III)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (III)

‌‌«واژه فرهنگ در زبانهای اروپایی (انگلیسی، فرانسوی و آلمانی)، Kultrur, Culture, Culture می گویند که از واژه CULTURA برمی آید، و از ریشه لاتینی COLERE‌‌» (پهلوان/1382، 3). ‌‌«فرهنگ در معنای انتزاعی خود سه کاربرد عمده پیدا می کند: اول به صورت یک اسم مستقل و انتزاعی که فراگرد عام رشد فکری، معنوی و زیبایی-شناسانه را می نمایاند؛ دوم آن که کاربردی عام یا خاص پیدا می کند که معرف روش زندگی معینی است (در یک گروه، مردم، دوره یا بشریت بطورکلی)؛ و سوم توصیف آثار و تجربیات فکری که بخصوص فعالیتهای هنری را هدف می گیرد‌‌» (پهلوان/1382، 6). امروزه بسیاری از فعالیت های هنری را با فرهنگ مترادف می گیرند و وزارتخانه هایی در دنیا به اسم وزارت فرهنگ برپا شده اند که بسته به مورد و کشور، فعالیتهای مختلفی را به نام فرهنگ و هنر سازمان می دهند.
گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

گزارش جلسه سوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

آخرین موضوعی که در این جلسه مورد بررسی قرار گرفت «نگرگاه و راستای دید» بود که قبلا هم اشاره شده بود قابل آموزش نظری نیست و باید در جریان کار عملی آموخته شود. به همین منظور بخش‌هایی از نوشتار «سهند سلطان‌دوست» با عنوان «از خلاف آمِد عادت بطلب کام…» در مورد تنظیم کرال «علی قمصری» از «مرغ سحر» «مرتضی نی داوود» خوانده و کل آن تنظیم هم از نسخه‌ی منتشر شده در «وبلاگ اختصاصی همایون شجریان» پخش شد:
شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

شکل گیری آوای سازهای الکترونیک

در ادامه مباحثی که راجع به موسیقی دهه 60 تهیه شد، توجه شما را به قسمت دیگری از این سری مطالب جلب میکنیم.
نمودی از جهان متن اثر (X)

نمودی از جهان متن اثر (X)

هر چند که میان آنالیز معطوف به طبقه‌بندی و آنالیز معطوف به وحدت ممکن است بتوان شباهت‌هایی پیدا کرد یا استدلال کرد که یکی ناقض دیگری نیست اما تفاوت ظریفی نیز میان آن‌ها موجود است و آن این که اولی به وضوح و در اکثر اوقات در مورد بیش از یک اثر صحبت می‌کند و در حالی که موضوع کار دومی اکثر اوقات یک اثر است، مگر زمان‌هایی که حضور وحدت خصوصیت همه‌ی آثار یک آهنگساز باشد.
ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

ارکستر فیلارمونیک نیویورک (III)

در سال 1921 ارکستر فیلارمونیک با ارکستر سمفونی ملی نیویورک یکی شدند. با ترکیب این دو ارکستر، فیلارمونیک رهبری هلندی به نام ویلم منگل برخ (Willem Mengelberg) را منسوب کرد. برای فصلهای 1922 تا 1923 استرانسکی و منگل برخ رهبری ارکستر را به طور مشترک بر عهده داشتند، اما استرانسکی بعد از پایان یک فصل مشترک آنجا را ترک کرد و منگل برخ برای مدت نه سال رهبری اصلی ارکستر را در میان دیگر رهبران بر عهده داشت از جمله؛ برونو والتر (Bruno Walter)، ویلهم فورت وانگلر (Wilhelm Furtwängler)، ایگور استراوینسکی (Igor Stravinsky) و آرتور توسکانینی (Arturo Toscanini). در این دوره، فیلارمونیک اولین ارکستر آمریکا بود که سری سمفونیهایی را در کنسرتهای تابستانی با قیمت پائین در استادیوم لویسون، منتهتن، برگزار کرد.