یک هارمونی متفاوت

The Beatles, A Musical History
The Beatles, A Musical History
دو نفر از دوستان بصورت مجزا درخواست موسیقی و نت یکی از کارهای بسیار زیبای گروه بیتلز را کرده بودند، که در اینجا ضمن آوردن اینکار، نگاهی هم به هارمونی نسبتا” پیچیده این قطعه موسیقی زیبا می اندازیم.

قبل از بررسی قطعه از شما می خواهیم که به این موسیقی زیبا گوش کنید : audio file And I Love Her

به نت این قطعه دقت کنید، بدون احتساب میزان pickup ، چهار میزان اول که در اجرای اصلی توسط سیم های باس گیتار نواخته میشه مقدمه ای است برای ورود به موسیقی اصلی که ظاهرا” در فا مینور تهیه شده است. در این چهار میزان از فا مینور به درجه هفتم از گام مینور تئوریک حرکت داشته ایم (اگر گام لامینور را در نظر بگیرید همانند حرکت از Am به G می باشد) این حرکت در چهار چوب حرکت های دایره پنجم توجیه نمی شود اما در گام های مینور بسیار کار برد دارد. واقعیت این است که شروع قطعه با Fm بسیار ابهام آور است، اما اجازه دهید ادامه دهیم.

چهار میزان اول ملودی خواننده از دو حرکت طبیعی درجه اول به پنجم تشکیل شده است. در نیم جمله دوم باز همین حرکت را داریم بعلاوه حرکت از Cm به Ab و سپس Bb7 و در نهایت دو میزان روی Eb که این دو میزان اضافه بنظر می رسد (معمولا” باید هشت میزان باشد) اما به هر حال آهنگساز اینگونه تشخیص داده است و در موسیقی آورده شده. حرکت از Cm به Ab به دلیل آنکه دو آکورد دو نت مشترک (C و Eb) ، گذر بسیار زیبایی بوده ، اما حرکت از Ab به سمت Bb7 جسارت ویژه ای می خواهد که این گروه اینکار را انجام داده است. حرکت بعدی که پرشی است پنجم و سپس روی فامینور ملودی از نو شروع می شود. آیا شما احساس خاصی نسبت به هارمونی این قطعه ندارید؟ آیا فکر نمی کنید معلوم نیست اصلا” تنالیته این قطعه چه می باشد؟

لزومی به ادامه تحلیل نیست چون مدل هارمونی این موسیقی با سایر قطعاتی که تابحال راجع به آن بحث کردیم متفاوت است. آیا می دانید چرا؟ گروه بیتلز علاقه بسیاری به استفاده از مدهایی مانند Dorian یا Phrygian و … داشت، حتی عجیب تر در بسیاری از اوقات مانند این آهنگ تنالیته بین ماژور و مینور تغییر می کند که این خصوصیات جزو مشخصات بارز کارهای بیتلز بوده است.

بیایید کمی بحث را جدی تر دنبال کنیم،
اگر به موسیقی دقت کنید خواهید دید که آکورد فا مینور در این قطعه گاهی همانند آکورد درجه II برای تنالیته می بمل ماژور استفاده می شود و گاهی هم بصورت درجه IV برای تنالیته دو مینور. در واقع به نوعی، حالت Pivot را بازی می کند و اجازه می دهد که آهنگساز تنالیته را بسادگی بین دو حالت ماژور و مینور نسبی مدولاسیون کند.

هارمونی مقدمه و تم اول آهنگ مورد بحث

در واقع مقدمه این موسیقی در Eb ماژور می باشد هرچند استفاده از آکورد ابتدایی Fm نیز خود حاله ای از ابهام را بوجود می آورد که آیا موسیقی در مد Dorian می باشد یا خیر؟ شش میزان اول که خواننده می خواند در دو مینور هستیم و حرکت از درجه IV به I بصورت تکرار داریم. اما جالب اینجاست که در سه میزان آخر قبل از برگشت به تنالیته می بمل ماژور برمی گردیم و حرکت ما این چنین خواهد بود IV-V-I یعنی Ab -Bb-Eb ، دقت کنید که در ابتدای حرکت این سه آکورد، آکورد Ab بصورت درجه IV برای می بمل ماژور و درجه VI برای دو مینور استفاده می شود.

بله کمی پیچیده می باشد اما با کمی فکر و دقت می تواند بسادگی آنرا درک کرد. به همین ترتیب می توانید هارمونی بقیه موسیقی را تحلیل کنید. اما قسمت پایانی قطعه نیز برای خود جالب بوده و قابل بحث می باشد، اینکه چرا قطعه در دو ماژور تمام می شود؟ اگر به موسیقی گوش دهید حالت کنایه و طعنه آمیزی دارد – مانند اینکه بگوییم ” دیدی گفتم !” – . این روش پایان دادن به قطعات را بسیاری از موسیقیدانان استفاده می کنند، در این روش قطعه ای را که با یک آکور مینور باید تمام شود با همان آکورد اما به حالت ماژور تمام می کنیم و جالب اینکه بدانید در دوران باروک نیز بسیاری از آهنگسازان از این تکنیک استفاده می کردند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (IV)

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (IV)

تغییرات بر باغلاما محدود به موارد بالا نیست و تکنیک های پیشرفته ی نوازندگی باعث پدید آمدن نسل دیگری از باغلاما شد. نواختن سنتی، که بر اساس تک صدائی بنا شده است، به نواختن ملدی همراه با صداهایی که از سیم های دیگر تولید می شد تبدیل شد که نوعی چند صدائی را پدید آورد. در دهه ی هشتاد چنین نواختنی با تلاش های کمال اَراُغلو به خاطر ساخت باغلامای دسته کوتاه برای عارف ساق باعث به روز شدن باغلاما شد. برای نواختن ملدی با همراهی در سال ۱۹۹۱ م. باعث پدید آمدن نسل اول « اُغور ساز» شد که دارای تعداد سیم بیشتری است.
About گروهی برای بداهه نوازی (III)

About گروهی برای بداهه نوازی (III)

گروه Hot Chip همیشه به بداهه نوازی در اجراهای زنده فکر کرده بود و با آن آشنا بود اما این تجربه برای تیلور از جنس دیگری بود: «هم هیجان برانگیز بود و هم وحشتناک. وحشتناک از این جهت که دوست نداری که اجرا خوب نباشد یا اینکه همه چیز خوب پیش نرود یا احساس کنی که داری وقتت را تلف می کنی یا کاری بی معنی انجام می دهی.»
راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند  (II)

راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند (II)

برای یافتن چگونگی وجود نت نگاری موسیقی هندی در نت نگاری غرب، شانکار، دیوید مورفی (رهبر ارکستری از کشور ولش) را متقاعد کرد تا به او برای تبدیل آثارش به قطعه ای برای ارکستر کمک کند. کنسرتوی شانکار همراه با مقدمه ای شورانگیز آغاز می شود، معرفی این موسیقی بیگانه (موسیقی هند برای غربیان) شامل چرخش ملودیها، تغییر وزنها و صدای پائین نتها، بر خلاف موسیقی غرب که حرکت و پیشرفتش بیشتر از طریق هارمونی است، موسیقی هندی شدیدا تحت تاثیر ملودی و ریتم است.
دوران طلایی فیلارمونیک وین

دوران طلایی فیلارمونیک وین

هنگامی که هانس ریشتر رهبری اجرای “حلقه نیبلونگن” (The Ring of the Nibelungen) از واگنر را در فیلارمونیک وین بر عهده گرفت دیگر برای هیچ فردی جای شک و شبهه باقی نماند که اینک ارکستر فیلارمونیک وین بهترین ارکستر جهان می باشد. ناگفته نماند که بدست آوردن این شهرت بدون کمک های موسیقیدانانی چون واگنر، وردی، برامس، لیست و … چه در مقام نوازنده، سولیست و چه در مقام رهبر ممکن نبود.
نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

بیشتر از ده سال پیش بود که در فضای مجازی کلوب های یاهو با نام مجید یحیی نژاد آشنا شدم؛ آن زمان او نوازنده ای تازه کار ولی پیگیر و فعال در زمینه پژوهشی عود بود. در آن زمان بیش از دو یا سه نوازنده در محیط گروه های یاهو، به صورت جدی نوازندگی نمی کردند. او در روز اول مرداد سال ۱۳۸۱ گروهی به نام “بربط” تاسیس کرد و نتیجه پژوهشها و گرد آوری های خود را در زمینه عود نوازی ایران و جهان در آن فضا ارائه داد.
سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (I)

سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (I)

در پایان آوریل سال ۱۸۸۵ بر روی هر تکه کاغذی که دم دستش بود چیزهائی می نوشت و مشخص بود که اثر تازه ای در ذهن او جوانه می زند و آن اثر چیزی به جز سمفونی “مانفرد” نبود که مدتها پیش به “بالاکیرف” وعده ساختنش را داده بود که در این سالها شوق ساختنش را نداشت اما ناگهان این میل در او بیدار شده بود و کم کم به جدیت بدان مشغول شد و پس از مدت زمانی کوتاه چنان مجذوب آن شد که به “نادژدا فون مک” نوشت، در حال حاضر قصد تصنیف اپرای “زن افسونگر” را نخواهد داشت و به جز مانفرد هیچ چیز دیگری در ذهنش نمی گنجد.
مشخصه های فنی بلندگو

مشخصه های فنی بلندگو

تا قبل از سال ۱۹۷۰ راه مشخصی برای تشخیص خوب بودن یا مقایسه بلندگو ها وجود نداشت چرا که استانداردی در این زمینه تهیه نشده بود و سازندگان هریک استاندارد خود را رعایت می کردند. اما پس از آن بتدریج از طرف AES انجمن مهندسین صوتی (Audio Engineering Society) استانداردهایی در این زمینه تدوین شد که طی آن پارامترهایی برای ارزیابی بلندگوها در آن معرفی شده است.
ویولون مسیح استرادیواریوس (VIII)

ویولون مسیح استرادیواریوس (VIII)

اندازه گیری مقدار طولی ناحیه Nose در روی الگوی خط محیطی رسم شده ۱۰/۸ میلی متر می باشد که اگر این مقدار را از اندازه طولی (۳۶۵/۸۳ میلی متر) کسر نماییم، باقیمانده که همان عدد طول خالص در الگوی خط محیطی است، ۳۵۵/۰۳ میلی متر می شود.
پایانی بر آغاز (I)

پایانی بر آغاز (I)

ارکستر سمفونیک تهران با وجود تغییر سیاست های هنری در دولت جدید، همچنان در تعطیلی است و با اینکه بارها و بارها بر ضرورت فعالیت مجدد این سازمان فرهنگی با سابقه تاکید شده، هنوز هیچ اقدام موثری برای راه اندازی دوباره آن صورت نگرفته است. منوچهر صهبایی که قبل از بی سامانی ارکستر در دوره رهبری نادر مرتضی پور، رهبری ارکستر را به عهده داشته است، به تازگی در مصاحبه هایی از وضعیت فعلی ارکستر انتقاد کرده و عنوان کرده است که این مشکل را پیش از واقع شدن، حدس می زده و به نوازندگان ارکستر گوشزد می کرده است.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

قابل توجه مردان کاتولیک و آقایان و کشیش ها و مدیران مدارس و متخصصان موسیقی. یک مرد جوان، دارای ذوق و قریحه ی بالا، درخواست کار به صورت پاره وقت به عنوان معلم ارگ و پیانو و ویلن دارد. او سال ها تجربه ی نواختن ارگ در ارکسترها را داشته است. هدف این تبلیغ پیدا کردن شغل مناسب برای وی است. او بیست و یک سال سن دارد و دارای خلق و خویی آرام و متین می باشد. حومه ی لندن مکان مناسبی برای اوست. از اول سپتامبر در خدمت گذاری آماده می باشد.