منبری: نقد موسیقی بستر اجتماعی می خواهد

جمال الدین منبری
جمال الدین منبری
۱۷ آبان ماه دومین جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی در خانه هنرمندان برگزار می شود. در این رابطه با جمال الدین منبری آهنگساز و خواننده موسیقی ایرانی گفتگویی کرده ایم که می خوانید:

تاثیر اینترنت در نقد موسیقی را چگونه می بینید؟
بدیهی است اینترنت و تکنولوژی امروز بسیار برای تمام علوم و هنرها مفید و موثر بوده و هست. اما وقتی میگوییم هنر و وقتی به صورت تخصصی سخن از موسیقی میگوییم، گذشته از بحث های علمی و فنی داریم از عواطف و احساسات هم حرف میزنیم که این ویژگی در هنر موسیقی، اینترنتی و تکنولوژی بردار نیست!

هرچند می شود اینگونه در نظر گرفت که یک نشریه (مثلا) به نقد پرداخته، ولی من خیلی با نقد اینترنتی میانه ای ندارم، شاید چون در ایران این سیستم هنوز خیلی جا نیفتاده است؛ اینگونه می اندیشم.

اما در اینکه این تکنولوژی میتواند به زودی جایگزین بسیار خوبی برای نشریات {کاغذی} جهت نقد باشد شکی ندارم.

وضعیت نقد موسیقی را در حال حاضر چگونه می بینید؟
باید عرض کنم که اصولا نقد زمانی میتواند تاثیرات خود را نشان دهد که اصل موضوع مورد نقد که در اینجا موسیقی میباشد، بطور جدی و اصولی دارای شخصیت و جایگاه ویژه خود باشد.

در شرایط کنونی وارد شدن به بحث نقد مثل این می ماند که فردی گرسنه را که در حال تلف شدن میباشد و معده و روده اش آمادگی غذای سخت هضم را ندارد، به جای اینکه کم کم با خوراکی های سبک تر و سهل هضم تر معده اش را آماده کنیم و با کمی نان و غذای سبک و کمی آب از تلف شدن نجاتش دهیم، یک مرتبه غذایی سنگین و نوشابه و دسر و غیره… بدتر باعث پریشان شدن وضعیت جسمانی و حال شخص گرسنه که مدتهاست غذایی نخورده بشویم.

در جامعه فعلی ما که هنوز موسیقی به عنوان یک مکتب و جایگاه فرهنگی موقعیت چندانی ندارد، فقط به نقد پرداختن کار چندان جالبی نیست.

گذشته از این، نقد کردن در جامعه ما اینگونه تصور میشود که باید یکدیگر را بکوبیم و سرزنش کنیم و حتی بد و بیراه به هم بگوییم یا دشمن تراشی کنیم و… چراکه فضای نقد و یا انتقاد گاهی مغرضانه میشود. البته جلسات نقدی هم داشتیم که نسبتا خوب برگزار شده و طرفین پذیرای نظرات یکدیگر بوده اند، این قابل انکار نیست؛ ولی شرایط عمومی نقد آنگونه است که نباید باشد.

به نظر شما موسیقی در سال گذشته در اینترنت رشد داشته؟
باید عرض کنم که بله موسیقی در فضای مجازی بسیار رشد خوبی داشته و کمک های موثری نیز در جامعه (شاید به طورخاص) کرده است.

برگزاری مسابقه در زمینه مقالات موسیقی و خبر می تواند تاثیر مثبتی داشته باشد؟
اصولا ایجاد رقابت به فضای رشد و توسعه موسیقی بسیار میتواند کمک نماید. برگزاری مسابقات و خبرسازی به توجه عموم می انجامد و طبعا جوانها را به سوی کار جدی و درست سوق می دهد که این امر به مرور موجب رشد و شکوفایی موسیقی در عرصه های مختلف میشود. این موضوع از جمله عوامل کارساز و موثر در رشد و تعالی موسیقی میباشد.

***

جمال الدین منبری متولد ۱۳۳۹ در تهران از مادری اهل تهران و پدری اهل تفرش زاده شده است. وی به موسیقی از دوران کودکی عشق و علاقه فراوان داشته و قبل از اتمام تحصیلات دبیرستانی واخذ دیپلم از سال ۱۳۵۵ توسط دوستانش با هنرستان موسیقی و استادان آن آشنا شده و آموزش جدی را همزمان از مبانی و مقدمات تئوریک موسیقی شروع مینماید. در ارتباط او با موسیقی محمد حیدری آهنگساز و نوازنده سنتور که او نیز مدرس هنرستان ملی بود و از بستگان مادرش بود تاثیر زیادی داشت.

پس از اخذ دیپلم بطور مستمر و با پشتکار فراوان به ادامه تحصیل در رشته موسیقی می پردازد. او در رشته های “آوازایرانی، سنتور، تمبک، آهنگسازی و همچنین سلفژ و نیز در زمینه موسیقی کلاسیک با مبانی، تاریخ و ساز پیانو برای کار آهنگسازی آشنایی شده و تحصیل نموده است. وی در طول سالهای فراگیری، موسیقی را در “مکتب موسیقی صبا”، دانشکده هنرهای زیبا، کانون فرهنگی هنری چاووش، موسسه جهاد دانشگاهی و همچنین در کلاسهای عمومی و خصوصی استادان بنام موسیقی کشور دنبال نموده است. معلمین و استادان مستقیم او آقایان: محمدرضاشجریان، مرحوم فرامرز پایور، رامبد صدیف، حسین دهلوی، علیرضامشایخی، محمدسریر، حسن ریاحی و محمداسماعیلی بوده اند. البته او در زمان حیات استاد احمد عبادی و استاد محمود کریمی از محضرآنان بهره هایی در حوزه موسیقی ایرانی ببرده است.

منبری در زمینه تدریس نیز سوابق طولانی در کارنامه هنری خود دارد. تدریس او در کانونها و آموزشگاههای معتبر موسیقی، هنرستان موسیقی دختران تهران، موسسه دانشگاهی رسام هنر (جهاد دانشگاهی)، کارگاههای آموزشی در بعضی شهرستانها، مرکز آموزش فرهنگ و هنر واحد ۴ تهران، مرکز آموزش حین خدمت فرهنگیان (دارالفنون و شهید رجایی)، کلاسهای عمومی و تخصصی موسیقی برای تهیه کنندگان رادیو، دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد و… سخنرانیهای عمومی و تخصصی در برنامه های فرهنگی و هنری داخل و خارج از کشور و نیز گفتگوهای گوناگون رادیو تلویزیونی و مطبوعاتی را در رزومه خود دارد.

از منبری آثار گوناگون در آهنگسازی و خوانندگی رادیو تلویزیون و وزارت فرهنگ و ارشاد به صورت کنسرت و آلبوم موجود است. بعضی از تنظیم ها و آهنگسازی های منبری با صدای خود او و نیز خوانندگان دیگری مانند، سراج، معتمدی و اشرفی به ضبط رسیده است.

او همچنین کنسرتهای متعددی در داخل و خارج از کشور داشته که میتوان به اجراهای او با ارکسترسمفونیک تهران و صداوسیما با رهبری هنرمندانی همچون: مرحوم فریدون ناصری، محمد بیگلری پور، نادر مرتضی پور، منوچهر صهبایی و ارکستر بزرگ مضرابی به رهبری حسین دهلوی، ارکستر ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی و ارکسترهای دیگری در قالب موسیقی دستگاهی ایرانی با همکاری هنرمندانی همچون سعید ثابت و مهرداد دلنوازی اشاره داشت.

آخرین مدرک او بعد از کارشناسی موسیقی، درجه دو هنری ارزشیابی هنرمندان (معادل فوق لیسانس) میباشد. از سوابق دیگر منبری می توان به مدیریت ارکسترهای صدا و سیما، مدیریت تولید و مدیریت آموزش و پژوهش در رادیو تلویزیون یاد کرد. او در حال حاضر به عنوان کارشناس ارشد، مدرس موسیقی، آهنگساز، نوازنده و خواننده مشغول فعالیتهایی میباشد، همچنین وی یکی از متولیان انجمن آهنگسازان و خوانندگان جوان در صداوسیما از سال ۱۳۷۵ تا ۷۸ میباشد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«پالیز ۱» منتشر شد

گروه مستقل موسیقی ایرانی «پالیز» پس از حدود یک دهه فعالیت عملی و آکادمیک همراه با تمرینات آنسامبل مستمر در حوزه موسیقی ایرانی، اولین آلبوم خود با نام «پالیز۱» و در آواز بیات اصفهان با ۸ قطعه با عنوان‌های «لالایی، کمانچه، امشب، سنتور، شیدا، تنبک، رقص ژاله، یارمن» با نوازندگی و تکنوازی کیخسرو مختاری (کمانچه)، سولماز بدری (سنتور), ستار خطابی (تنبک) و با صدای علی صمدپور و سولماز بدری را منتشر کرد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (V)

موسیقی ایران موسیقی بی‌نهایت وسیعی است. به خاطر اینکه موسیقی ایران یک سیستم دوگانه «دوآل‌سیستم» (Dual System) دارد که از قرن‌های متوالی به ما رسیده است. بخشی از این سیستم که قدیمی‌تر است سیستم «مقام» است که از قرن هشتم میلادی تا قرن نوزدهم میلادی در ایران رواج داشته است. و به خاطر شرایطی تاریخی که من از آن آگاه نیستم، به علت اینکه موزیکولوگ نیستم، سیستم جدیدتری به اسم «دستگاه» در ایران رشد می‌کند ولیکن مقام از بین نمی‌رود و در موسیقی نواحی ایران هنوز با سیستم مقام سروکار داریم و هنوز مقام به زندگی خودش ادامه می‌دهد. درنتیجه با دو سیستم در موسیقی ایران مواجه هستیم. به همین خاطر وسعت این سیستم دوگانه بی‌نهایت زیاد است. نمی‌خواهم به مسائل تکنیکی بروم اما مثل اقیانوسی است که می‌شود از هر کجایش آب برداشت. هر نوع موسیقی‌ای که بخواهیم می‌شود از این سیستم درست کرد.

از روزهای گذشته…

امیرآهنگ: کلاس استاد حنانه بسیار جذاب و مفید بود

امیرآهنگ: کلاس استاد حنانه بسیار جذاب و مفید بود

من ضمن کلاس خصوصی، در کلاس های گروهی استاد حنانه هم شرکت می کردم. آقای امیر علی حنانه هم در آن زمان، با وجود سن کم این دروس را قبلاً نزد پدرشان بطور خصوصی گذرانده و کاملا مسلط بودند با اینحال در کلاس گروهی بچه های هنرستان شرکت و به اعضای کلاس جهت تفهیم بهتر مطالب کمک می کردند.
علوانی فقط یک آواز نیست (V)

علوانی فقط یک آواز نیست (V)

همان طور که اطلاع دارید ما در مکاتب عرب هفت مقام اصلی داریم که شامل: بیات، راست، نهاوند، حجاز، سه گاه، عجم و صبا و عده ای دیگر با اضافه کردن دو مقام “کرد” و “نوا اثر” تعداد آنها را تا نه عدد می دانند. (۱۷) در کل باید مقامات دارای هشت درجه صعودی و نزولی می باشد. از اتصال و یا انفضال و یا ادغام دو تتراکورد (جنس یا دانگ) به هم دیگر تشکیل می شوند. در مقامات ما دارای نت آغاز، اوج، متغیر و فرود موقت می باشیم. یکی از فرق های اصلی مقامات با سیستم دستگاهی موسیقی ایران در وسعت دستگاه نسبت به مقام می باشد.
یادداشتی بر آلبوم «جان سرگردان»

یادداشتی بر آلبوم «جان سرگردان»

«جان سرگردان» اجرای شلخته‌ای ندارد. از یک ذهن و عملِ منظم برآمده و آرایشِ گروهِ سازها در آن، پیراسته و کارشده است اما جذب‌کنندگیِ تمامِ اینها به نیمه‌ی تصنیفِ اولِ آلبوم هم نمی‌رسند و بالعکس، گوش‌آزار هم می‌شوند. چرا که از هر سو که به این اثر بنگریم، سراسر، تکرار در فرم و محتواست و به خیلِ آلبوم‌های اینچنینیِ یکی دو دهه‌ی اخیر پیوسته است که مرده زاده می‌شوند و در حافظه‌ی زمان، نشانی از آنها باقی نمی‌مانَد. خاستگاهِ این مرگ‌زایی‌های پر خرج، هر چه که باشد ماحصل‌، یک موسیقیِ عقب‌مانده از زمانه‌ است.
نور، دوربین  (III)

نور، دوربین (III)

قطعات این اجرا (و البته اجراهای قبلی) تا حدودی خصوصیات شبیه به یکدیگر دارد. اولین ویژگی که در بخش قبل هم به آن پرداخته شد تنک شدن تزینات است. مهم‌ترین چیزی که در قطعات به چشم می‌خورد استقلال کم بخش‌های مختلف گروه نسبت به یکدیگر است؛ در میان قطعات کمتر قطعه‌ای را می‌توان یافت که حضور ۵ سنتور را توجیه کند.
آموزش موسیقی حافظه کودکان را تقویت میکند

آموزش موسیقی حافظه کودکان را تقویت میکند

والدینی که برای آموزش موسیقی کودکان خود پول و وقت صرف میکنند نتایج بسیار مثبتی در آینده خواهند دید. نتیجه یک تحقیق در کانادا بیانگر این است که افرادی که در خردسالی آموزش موسیقی می بینند نسبت به همسالان خود از حافظه بهتری برخوردار هستند. تحقیقات در این زمینه نشان می دهد کودکانی که در طی یکسال آموزش موسیقی دیده بودند در تست حافظه عملکرد بهتری در مقایسه با سایر کودکان از خود بروز دادند.
تور اروپایی کر فلوت تهران منتشر می شود

تور اروپایی کر فلوت تهران منتشر می شود

کر فلوت تهران (TCF) به سرپرستی فیروزه نوائی و رهبری سعید تقدسی مجموعه کنسرت هایی را در شهرهای زوریخ، فلدکیرش، گراتس و وین در روزهای ۲۳ تا ۲۸ مارچ به روی صحنه بردند و همچنین قرار است سی دی این کنسرت به زودی به انتشار برسد. فیروزه نوایی سرپرست کر فلوت تهران درباره این برنامه می گوید: فراهم کردن مقدمات برگزاری تور اروپاییِ کر فلوت تهران شش ماه طول کشید و ما در ماه مارچ وارد اروپا شدیم و ۱۲ روز در اروپا بودیم و در شهرهای زوریخ، فیلدکیرش، گراتس و وین به روی صحنه رفتیم. گرفتن ویزا و دعوت نامه ها هر کدام مشکلات زیادی داشت ولی به نتیجه رسید و اعضای کر در ۲۹ اسفند به اروپا آمدند و عید را اینجا جشن گرفتیم و تمرینات را شروع کردیم. در این کنسرت ها پیام تقدسی و کیان سلطانی با ویولنسل و نینا کلینار با ساکسوفن همگی یک کنسرتو از ویوالدی را در هر کنسرت اجرا کردند. در شب آخر نیز رضا ناژفر به عنوان سولیست کر فلوت را همراهی کرد. در یکی از شب ها نصیر حیدریان راستی رهبر ایران و استاد دانشگاه گراتس اتریش به صورت افتخاری بخشی از کنسرت را رهبری کرد.
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

در بخش های قبلی و در قیاس ویژگی های ساختاری چند قطعه اشاره هایی به آثار پرویز مشکاتیان شد. اما در این بخش به مثال های بیشتری خواهیم پرداخت، تا ببینیم این تکنیک مضرابی در آثار پرویز مشکاتیان به چه صورت هایی قابل اجراست.
آلبوم فراموش شده پینک فلوید – ۲

آلبوم فراموش شده پینک فلوید – ۲

ترک های ابتدایی و انتهایی آلبوم Animals با عنوان Pigs on the wing هر دو با فضایی عاشقانه برخلاف انتظاری که عمومآ از کارهای واترز می رود تهیه شده اند. بنظر می رسد که واترز این دو ترانه را برای همسر دوم خود – که در زمان تهیه آلبوم تا زه با او ازدواج کرده بود – تهیه کرده است.
طراحی سازها (II)

طراحی سازها (II)

در زمینه سازهای موسیقایی، از زمان عود و چنگ موسیقی دان معروف Orpheus که اغلب تصور می شد دارای یک نیروی رقیق سحرآمیز ویژه می باشند، نوعی مقاومت یا مخالفت فعال والبته نه تنها ذهنی، به ویژه در ماهیت محافظه‌کار نوازنده، با پذیرش این واقعیت وجود دارد که یک شیء یا موضوع حساسی وابسته به عواطف و احساسات، از قبیل یک ساز می‌تواند دست‌کم وتا حدودی نتیجه یک واسطه غیرحسی و مکانیکی و قطعاً فرا انسانی، نظیر محاسبات ریاضی باشد. نکته جالب آن‌که از منظر حامیان این عقیده، مسائل جدای از این عامل ذهنی، روندی است توام با قیاس از میزان موفقیت سازنده این سازها در تطبیق دو جریان متضاد که عموماً در جهت عکس یکدیگر واقع‌اند.
پرآرایش و رامش و خواسته (III)

پرآرایش و رامش و خواسته (III)

سابقه ی گروه نوازی در موسیقی ایرانی، با رعایت و توجه به قواعد مرسوم آن به گروه مرحوم فرامرز پایور بازمیگردد. سازبندی این گروه به استانداردی برای گروه نوازی در موسیقی ایرانی بدل شد: یک کمانچه و یک قیچک (به عنوان سازهای زهی کششی، و قیچک به عنوان قسمتی از صدای آلتوی گروه)، نی، تار، عود، سنتور، رباب و بالاخره تنبک که تکنیکی ترین ساز کوبه ای در موسیقی ایرانیست. به دلیل سابقه ی کم گروه نوازی، سازهای موسیقی ایرانی بی توجه به چنین نیازی ساخته شده اند؛ به گونه ای که با دقت در سازهای ارکستر سمفونیک درمی یابیم که در هیچ یک از سه گروه سازهای آن سازی مضرابی (به عبارت بهتر، سازی با صدای غیر ممتد) وجود ندارد و حتی پیانو نیز جزو سازهای ارکستر نیست.