نگاهی به سبک فرامرز پایور
ژورنال موسیقی
فرامرز پایور و محمد رضا شجریان(1358)
فرامرز پایور و محمد رضا شجریان(1358)
نوشته های اخیر
نگاهی به سبک فرامرز پایور
سبک و شیوه استاد پایور را از دو بعد می توان بررسی کرد: اول از بعد سنتورنوازی ایشان و دوم از بعد آهنگسازی. سبک سنتورنوازی پایور، سبک جدیدی است که کمی هم رنگ و لعاب سبک حبیب سماعی را به خود گرفته است و آن هم به دلیل تعلیمات استاد صبا بوده است.

البته استاد صبا در نوازندگی سنتور مهارت و چیره دستی حبیب را نداشت ولی توانست از نظر اطلاعات پایه ای و شناخت ردیف موسیقی کمکهای شایانی به استاد پایور بنماید. سبک نوازندگی استاد پایور از همان ابتدا ( به استناد آثار باقیمانده از آن زمان) تا به حال، تقریبا" ثابت مانده است. بدون تردید با گذشت زمان بر مهارت و چابکی نوازندگی اش افزوده شده است ولی سبک کلی وی ثابت بوده است.

چابکی و سرعت مضرابهای وی و در عین حال شمرده بودن ریزهایش (چنانکه معروف است که میگویند" در عین سرعت می توان تعداد ریزهایش را شمرد!")، ویژگی خاص نوازندگی اوست. دقت بالای استاد پایور چنان است که به ندرت دیده شده که نتی را به اشتباه اجرا کند. نگهداری و تنظیم صحیح وزن قطعات در اجراهایش همیشه مورد توجه بوده است. سر ضربها (آکسان ها) را به طور دقیق اجرا می کند و سرعت و مترونوم قطعه تا پایان به خوبی حفظ می شود.

استفاده از درابهای زیبا و در عین حال مشکل (سه نت با فاصله)، و تکیه های پاکیزه، از تخصصهای وی در نوازندگی است. همینطور پاملخی ها و جفت مضرابهای غیر معمول و ابداعی اش، چنانکه چهارمضراب معروف اصفهان وی بدلیل برخورداری از تمام این ویژگیها، یکی از مشکل ترین و سنگین ترین چهارمضرابها برای سنتور محسوب می شود و یا قطعه «پژواک» که وی آن را در ریتم لنگ نوشته، در عین سختی از ملودی بسیار زیبایی نیز برخوردار است.

audio file قسمتی از چهارمضراب اصفهان را با سنتور فرامرز پایور و تمبک محمد اسماعیلی ببینید

از دیگر ویژگیهای سنتورنوازی وی می توان به کم و زیاد کردن و یا خفه کردن مناسب و به موقع صدای سنتور اشاره کرد که تبحر وی درآن، زبانزد خاص و عام است. استاد پایور هیچگاه در اجرای یک قطعه، خود را دربند یک اکتاو نمی کند و همیشه تا حد امکان از تمام اکتاوها و قابلیتهای سنتور استفاده می کند. وی مهارت ویژه ای نیز در اجرای پاساژهای مشکل و جابجایی اکتاوها دارد. علاوه بر اینها، وی در قسمتهای آوازی قدرت بداهه نوازی بالایی نیز دارد و هیچ گاه بداهه نوازی هایش ملال آور و کسل کننده نیست و همینطور جواب آوازهایش، بسیار دقیق و حساب شده است که خود بسیار نیز روی این موضوع تاکید می کند.

جدا از تمام این ویژگیها استیل و فرم زیبای دستان و بدن او در هنگام نوازندگی بسیار زیبا است. بدون تردید، پایور معرف بهترین استیل را در نوازندگی سنتور بوده است. صاف نشستن پشت سنتور، تحرک کم بدنش حتی در موقع اجرای قطعات سنگین همگان را شیفته خود می کند.

سبک آهنگسازی پایور نیز سبک جدیدی است که باید آن را از 2 بعد بررسی کرد : اول قطعاتی که وی مخصوص سنتور نوشته است و دوم قطعات مخصوص ارکستر.

Hossein Dehlavi, Faramarz Payvar, Hossein Tehrani
حسین تهرانی، فرامرز پایور و حسین دهلوی
به طور کل استاد پایور با ساخت اولین آهنگ خود (ترانه)، نشان داد که سبک جدید و متفاوتی نسبت به سبک قدما دارد. شیوه ای که شاید منشاء آن سبک علینقی وزیری باشد. ساخت قطعاتی چون :

audio file گفتگو
audio file پرنیان
audio file رهگذر

علاوه بر نشان از آگاهی و تسلط کافی وی بر ردیف موسیقی، نشان دهنده آشنایی کامل او با سازهایی چون ویولن و تار و فلوت است و حتی سازهای دیگر، چون وی قطعات را برای همه سازها در ارکستر خود تنظیم می نمود.

قطعاتی چون :

audio file فریبا (قطعه ای با نگرش پیانویی برای سنتور)
audio file پوپک

نیز از زیباترین ساخته های استاد مخصوص سنتور است که در زمان خود قطعاتی جدید و نو بوده اند.

قطعه audio fileپراکنده نیز قطعه ای جالب، زیبا و فنی است. به طوریکه استاد در آن به ده گام راست پنجگاه به زیبایی اشاره کرده است.

استاد پایور به تمبک بسیار بها می داد و در این راستا، در بین برنامه هایش به اجرای سئوال و جواب سنتور و تمبک می پرداخت. وی این کار را با حسین تهرانی آغاز کرد ولی در زمان محمد اسماعیلی آن را گسترش داد تا جایی که قطعات مستقلی چون: "پرنده"، audio file "پرچین" و "پرستو" را در همین این زمینه ساخت.

Paivar & Tehrani in shiraz
حسین تهرانی و فرامرز پایور (حافظیه 1349)
چهارمضرابهای وی نیز زیبایی و لطافت خاص خود را دارند و شاید بیشتر وی را با چهارمضرابهایش بشناسند. پایور بوسیله معلومات بالایی که از ردیف موسیقی داشت، برای دستگاهها، آوازها و حتی گوشه هایی که حالت ضربی داشتند، چهارمضرابهای بسیار زیبایی ساخت که علاوه بر دارا بودن ملودی زیبا، از تکنیک خاصی نیز برخوردار بودند که اجرای آن برای نوازنده بسیار مشکل است.

پایور از اتودهای فراوان مضرابی در چهارمضرابهایش استفاده کرده است که به نوبه خود بسیار جالب است و باعث پرورش دست نوازنده می شود.

استاد پایور پیش درآمد و رنگهای متعددی نیز (چه برای راست کوک و چه چپ کوک) ساخته است که از ریتمها و ملودیهای مختلف در آنها استفاده شده است. از بهترین آنها می توان به پیش درآمدهای:" اصفهان"، "شور"، audio file ابوعطا ، "دشتی" و "همایون" و رنگهای" دشتی"،" بیات ترک"، "سه گاه" و" ابوعطا" نام برد که هر کدام به تنهایی از شاهکارهای موسیقی ایرانی بشمار می آیند. وی در عرصه تصنیف سازی هم بسیار فعال بوده است که علاوه بر تنظیمهای تصنیفهای قدیمی، به ساخت تصنیفهای زیبایی نیز دست زده است که با خوانندگان مختلف اجرا نمود.

وی سالهای سال توانست با ارکستر مخصوص خود به اجرای برنامه بپردازد و هیچگاه خللی در آن بوجود نیامد به طوریکه نوازندگان آن همیشه ثابت ماندند (عکس گروههای امروزی!). و این امر فقط و فقط حاکی از نظم و ترتیب استاد پایور در کارهایش است.

audio file دو نوازی فرامرز پایور با محمد اسمائیلی در سه گاه
در این رابطه بخوانید
ویژگی های یک سنتور خوب (III)
ویژگی های یک سنتور خوب (II)
ویژگی های یک سنتور خوب (I)
فاجعۀ فرهنگی
حسرت دیدار، مرئی و نامرئی
چرا سنتور سل کوک ؟ (III)
چرا سنتور سل کوک ؟ (II)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (IV)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (III)
نگاهي به همنشيني سازهاي محلي و ملي
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (II)
ضرابی:مشکل آموزش در ایران مختص موسیقی نیست
ضرابی: تنظیم نباید زیاد شلوغ باشد
ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید
ضرابی: در سنتور فقر نت بیشتر از تار و سه تار است
ضرابی: ممکن است استادان در مورد سونوریته خوب توافق نداشته باشند
ضرابی: كسي كه در دوره عالي پايور است بايد بتواند قطعات اردوان كامكار را بنوازد
ضرابی: آشنایی با قطعات مختلف هنرجو را علاقمند میکند
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)
سامان ضرابي: نواختن قطعات در كنار رديف سنتور لازم است
سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود
سالاری: ساز های من در طول سال، بیش از 3 الی 4 بار
نیاز به کوک کردن ندارند
سالاری: امیر خسرو دهلوی مبتكر سبک های جديد آوازی و
احیا کننده بسیاری از سبک های قدیمی است
ارفع اطرایی: در موسیقی ردیف، عده ای سودجو از استقبال مردم سوء استفاده میکنند.
فرامرز پایور در قیاس با هم عصرانش
نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران
طلوع مشکاتیان
خداوندگار سنتور (قسمت دوم)
خداوندگار سنتور (قسمت اول)
پایور و ارکستر سازهای ملی
گاه و بیگاه
شبدیز برای دو سنتور
"گفتگو" اثری از پایور
۳۷ نظر برای “نگاهی به سبک فرامرز پایور”
  1. saman :

    با سلام
    بسیار سایت غنی میباشد که ارزش موسیقی سنتی اللخصوص
    ساز سنتور را نشان داده و من از دست اندر کاران این سایت نهایت تشکر را دارم.
    به امید موفقیت بیشتر شما و خارج شدن موسیقی سنتی از
    رکود.

  2. mehdi :

    I just would like to thank you for the great work you have in accumulating excellent information and interviews. Your site has been a great source for me. Thank you indeed

  3. حامد :

    با سلام و عرضه خسته نباشید به شما سازندگان (نویسندگان) این سایت.
    امیدوارم که همیشه موفق باشید.
    مطالب جالبی در مورد با استاد پایور داشتید، خواهشن مطالب بیشتری در اختیار ما بگذارید.
    اگر نت آهنگهای سنتور را هم در سایت بگنجانید خیلی خوشحال می شویم.
    شما را می سپارم به خدا.

  4. مهدی کریمی :

    با عرض سلام این سایت بسیار خوب است و اگر میشود در مورد ساخت سنتور اطلاعات بیشتری بگذارید

  5. santooriste koochak :

    کارتون درسته واقعآ حال کردم

  6. saleh :

    سلام
    مطالب مفیدی بود و بیسیار ممنون بابت کلیبهای تصویری از کارهای استاد .
    صالح صفاری

  7. پویا :

    ma kochiketim akhareshe har nadare .
    omid varam hamishe pirooz bashi

  8. حمیدرضا :

    با سلام و تشکر به خاطر سایت بسیار مفید شما .

    اگه میشه ویدئوی کامل چهارمضراب اصفهان را با سنتور فرامرز پایور و تمبک محمد اسماعیلی که لینک دانلود قسمتی از آن را قرار داده بودید را برای دریافت بگذارید .
    با تشکر

  9. آرش :

    استاد پایور استادی بی مانند در گذشته حال وآینده

  10. ال ناز حجازی فر :

    با سلام اینجانب مایل هستم در زمینه موسیقی از محضر استاد پایور بهره گیرم خواهشمندم مرا راهنمائی کنید
    ( تمرین و یادگیری تا ردیف ۵ استاد ابوالحسن صبا )

  11. احسان :

    سلام
    لطفا جند آهنک تصویری از اردوان کامکار برای دانلود بکذارید. تشکر

  12. مهدی :

    در مورد ساخت سنتور یک سری اطلاات می خواستم

  13. shaghayegh :

    salam vaghan dige hich ostadi manande ostad paivar peida nemishe va man khodam shagerde ,shagerde ostad paivar ostad mojtaba fatemiyan hastam

  14. امین :

    با سلام و تشکّر فراوان.
    بسیار پر محتواست، لکن خواهشمند است قطعات بسیار زیبایی همچون پوپک را تا آخر بگذاری نا تا نصفه!

  15. مهدی :

    با تشکر

    خسته نباشید خواهشمند است اثار زیبایی چون پوپک را تا انتها بگذارید چون این اثر نصفه است و ارزش خود را از دست داده وبی ادبی به استاد نوازنده است

  16. مهدی :

    با سلام اهنگ پوپک هنوز ناقص است واز سایتهای دیگر هم کمتر است

  17. m,caselli :

    ba drude faravan. dar khast, braye kharide kolliyehe nacarhaye video va ketabhaye ostad payvar dar surate emkan injaneb ra rahnamai konid ba tashkkor. drud

  18. Ardshir :

    Ba salam az tamam mataleb motashkeram kheyli jaleb bod.

  19. Anonymous :

    با سلام. از تلاش شما برای تهیه این سایت بسیار ممنونم. امیدوارم که همه ما بتوانیم وظیفه خود را در معرفی موسیقی اصیل بدرستی به انجام برسانیم. به امید آن روز

  20. fafa :

    من خودم سنتور می زنم می خواستم نت آهگ شیدایی را داشته باشم

  21. Anonymous :

    salam khaste nabashid omidvaram ke ba talashhaye shoma roozi hame mosighi asil irani ro beshnasand

  22. احسان :

    من نوازنده ی سنتور هستم.لطفا ‌ چند قطعه ی تصویری از استاد مشکاتیان برای دانلود بگذارید. باتشکر احسان

  23. sanaz :

    سلام
    مطالب و موزیک های خوبی بود. از شما خیلی متشکرم.
    اگر سایت دیگری در مورد استاد پایور هست که قطعات استاد را پخش کند. برای دانلود بگذارید.
    با تشکر

  24. Anonymous :

    رضا
    مطالب بسیار عالی بودند.از اسدالله ملک و حبیب الله بدیعی هم مطالبی بگذارید.

  25. Anonymous :

    رضا
    بسیار عالی بود.لطفا از اسدالله ملک و بدیعی هم قطعاتی رو برای دانلود بگذارید.
    ممنون

  26. یوسف :

    ممنون خیلی خوب و جالب بود و فوق العاده

  27. حسین کریمی :

    خیلی ممنون لطبا عکس های بیشتری از استاد پایور بگدارید.

  28. محمد :

    سلام خسته نباشید من یکی از طرفداران استاد پایور هستم خواهشا تعدا کار های این استاد بزرگ را بیشتر کنید

  29. sash :

    آقا دمت و دمش گرم.غیر از استاد پایور از آقای کامکار هم کار بذارین.

  30. علی مهرپرور :

    salam
    ostad payvar ostad ast zndeh bashan

  31. Anonymous :

    استاد پایور شاهکار هستن

  32. صادق آتشی :

    کاست کتاب دوره ابتدایی سنتور فرامرز پایور کتاب دارم کاست میخواهم ویک کتاب رفع مشکل سنتور
    ۰۷۷۲۵۶۲۲۰۷۲- ۰۹۱۷۹۶۱۱۲۸۸
    هرچه زودتر بفرستید -شب خوش

  33. حمید صفایی :

    میتوان گفت مهارت وجیره دستی ایشان در سنتور بینهایت است

  34. محمد جواد جهانگیری :

    سلام و عرض خسته نباشید خدمت شما و همکاران من خودم سنتور می نوازم اما استاد فرامرز پایور یه چیز دیگست واقعا من به تمامی استد های ساز های سنتی ایرانی علاقه شدید دارم و سر تعظیم فرود می آورم مخصوصا استاد پایور که اسطوره سنتور نوازی هستند ممنونم خدانگهدارتان باشد انشاالله

  35. شیدا :

    خیلی ممنون .خیلی عالی بود. لطفا بازم از نواخته های استاد پایور برای دانلود بذارید . منم نوازنده سنتورم ولی به علت کمبود وقت نمی تونم نواخته هامو خیلی دوره کنم که یادم نره لطفا راهنماییم کنید.l

  36. Reza :

    salam
    hich santur zani digar mesle ostad payvar nakhahad shod.
    payvar ye ostade kamel bud.
    roohash shd va yadash gerami

  37. pelk Publisher :

    New research with 17000 line of analyzing about Central Asia music

    To whom it may concern

    Dear Madam, Sirs,

    We wish to take opportunity to inform you that we have been published a new book, which provides analyzing 17000 line of music with full detail and comprehensive information about traditional Iranian & Central Asia music with hundreds of rare pictures, for more information, you are kindly requested to check our web log as follow:

    http://farsimuiscbook2009.blogspot.com

    Sincerely Yours,

    Pelk Publisher

فرستادن نظر

RSS / XML