نگاهی به سبک فرامرز پایور

فرامرز پایور و محمد رضا شجریان(1358)
فرامرز پایور و محمد رضا شجریان(1358)
سبک و شیوه استاد پایور را از دو بعد می توان بررسی کرد: اول از بعد سنتورنوازی ایشان و دوم از بعد آهنگسازی. سبک سنتورنوازی پایور، سبک جدیدی است که کمی هم رنگ و لعاب سبک حبیب سماعی را به خود گرفته است و آن هم به دلیل تعلیمات استاد صبا بوده است.

البته استاد صبا در نوازندگی سنتور مهارت و چیره دستی حبیب را نداشت ولی توانست از نظر اطلاعات پایه ای و شناخت ردیف موسیقی کمکهای شایانی به استاد پایور بنماید. سبک نوازندگی استاد پایور از همان ابتدا ( به استناد آثار باقیمانده از آن زمان) تا به حال، تقریبا” ثابت مانده است. بدون تردید با گذشت زمان بر مهارت و چابکی نوازندگی اش افزوده شده است ولی سبک کلی وی ثابت بوده است.

چابکی و سرعت مضرابهای وی و در عین حال شمرده بودن ریزهایش (چنانکه معروف است که میگویند” در عین سرعت می توان تعداد ریزهایش را شمرد!”)، ویژگی خاص نوازندگی اوست. دقت بالای استاد پایور چنان است که به ندرت دیده شده که نتی را به اشتباه اجرا کند. نگهداری و تنظیم صحیح وزن قطعات در اجراهایش همیشه مورد توجه بوده است. سر ضربها (آکسان ها) را به طور دقیق اجرا می کند و سرعت و مترونوم قطعه تا پایان به خوبی حفظ می شود.

استفاده از درابهای زیبا و در عین حال مشکل (سه نت با فاصله)، و تکیه های پاکیزه، از تخصصهای وی در نوازندگی است. همینطور پاملخی ها و جفت مضرابهای غیر معمول و ابداعی اش، چنانکه چهارمضراب معروف اصفهان وی بدلیل برخورداری از تمام این ویژگیها، یکی از مشکل ترین و سنگین ترین چهارمضرابها برای سنتور محسوب می شود و یا قطعه «پژواک» که وی آن را در ریتم لنگ نوشته، در عین سختی از ملودی بسیار زیبایی نیز برخوردار است.

audio file قسمتی از چهارمضراب اصفهان را با سنتور فرامرز پایور و تمبک محمد اسماعیلی ببینید

از دیگر ویژگیهای سنتورنوازی وی می توان به کم و زیاد کردن و یا خفه کردن مناسب و به موقع صدای سنتور اشاره کرد که تبحر وی درآن، زبانزد خاص و عام است. استاد پایور هیچگاه در اجرای یک قطعه، خود را دربند یک اکتاو نمی کند و همیشه تا حد امکان از تمام اکتاوها و قابلیتهای سنتور استفاده می کند. وی مهارت ویژه ای نیز در اجرای پاساژهای مشکل و جابجایی اکتاوها دارد. علاوه بر اینها، وی در قسمتهای آوازی قدرت بداهه نوازی بالایی نیز دارد و هیچ گاه بداهه نوازی هایش ملال آور و کسل کننده نیست و همینطور جواب آوازهایش، بسیار دقیق و حساب شده است که خود بسیار نیز روی این موضوع تاکید می کند.

جدا از تمام این ویژگیها استیل و فرم زیبای دستان و بدن او در هنگام نوازندگی بسیار زیبا است. بدون تردید، پایور معرف بهترین استیل را در نوازندگی سنتور بوده است. صاف نشستن پشت سنتور، تحرک کم بدنش حتی در موقع اجرای قطعات سنگین همگان را شیفته خود می کند.

سبک آهنگسازی پایور نیز سبک جدیدی است که باید آن را از ۲ بعد بررسی کرد : اول قطعاتی که وی مخصوص سنتور نوشته است و دوم قطعات مخصوص ارکستر.

Hossein Dehlavi, Faramarz Payvar, Hossein Tehrani
حسین تهرانی، فرامرز پایور و حسین دهلوی
به طور کل استاد پایور با ساخت اولین آهنگ خود (ترانه)، نشان داد که سبک جدید و متفاوتی نسبت به سبک قدما دارد. شیوه ای که شاید منشاء آن سبک علینقی وزیری باشد. ساخت قطعاتی چون :

audio file گفتگو
audio file پرنیان
audio file رهگذر

علاوه بر نشان از آگاهی و تسلط کافی وی بر ردیف موسیقی، نشان دهنده آشنایی کامل او با سازهایی چون ویولن و تار و فلوت است و حتی سازهای دیگر، چون وی قطعات را برای همه سازها در ارکستر خود تنظیم می نمود.

قطعاتی چون :

audio file فریبا (قطعه ای با نگرش پیانویی برای سنتور)
audio file پوپک

نیز از زیباترین ساخته های استاد مخصوص سنتور است که در زمان خود قطعاتی جدید و نو بوده اند.

قطعه audio fileپراکنده نیز قطعه ای جالب، زیبا و فنی است. به طوریکه استاد در آن به ده گام راست پنجگاه به زیبایی اشاره کرده است.

استاد پایور به تمبک بسیار بها می داد و در این راستا، در بین برنامه هایش به اجرای سئوال و جواب سنتور و تمبک می پرداخت. وی این کار را با حسین تهرانی آغاز کرد ولی در زمان محمد اسماعیلی آن را گسترش داد تا جایی که قطعات مستقلی چون: “پرنده”، audio file “پرچین” و “پرستو” را در همین این زمینه ساخت.

Paivar & Tehrani in shiraz
حسین تهرانی و فرامرز پایور (حافظیه ۱۳۴۹)
چهارمضرابهای وی نیز زیبایی و لطافت خاص خود را دارند و شاید بیشتر وی را با چهارمضرابهایش بشناسند. پایور بوسیله معلومات بالایی که از ردیف موسیقی داشت، برای دستگاهها، آوازها و حتی گوشه هایی که حالت ضربی داشتند، چهارمضرابهای بسیار زیبایی ساخت که علاوه بر دارا بودن ملودی زیبا، از تکنیک خاصی نیز برخوردار بودند که اجرای آن برای نوازنده بسیار مشکل است.

پایور از اتودهای فراوان مضرابی در چهارمضرابهایش استفاده کرده است که به نوبه خود بسیار جالب است و باعث پرورش دست نوازنده می شود.

استاد پایور پیش درآمد و رنگهای متعددی نیز (چه برای راست کوک و چه چپ کوک) ساخته است که از ریتمها و ملودیهای مختلف در آنها استفاده شده است. از بهترین آنها می توان به پیش درآمدهای:” اصفهان”، “شور”، audio file ابوعطا ، “دشتی” و “همایون” و رنگهای” دشتی”،” بیات ترک”، “سه گاه” و” ابوعطا” نام برد که هر کدام به تنهایی از شاهکارهای موسیقی ایرانی بشمار می آیند. وی در عرصه تصنیف سازی هم بسیار فعال بوده است که علاوه بر تنظیمهای تصنیفهای قدیمی، به ساخت تصنیفهای زیبایی نیز دست زده است که با خوانندگان مختلف اجرا نمود.

وی سالهای سال توانست با ارکستر مخصوص خود به اجرای برنامه بپردازد و هیچگاه خللی در آن بوجود نیامد به طوریکه نوازندگان آن همیشه ثابت ماندند (عکس گروههای امروزی!). و این امر فقط و فقط حاکی از نظم و ترتیب استاد پایور در کارهایش است.

audio file دو نوازی فرامرز پایور با محمد اسمائیلی در سه گاه

49 دیدگاه

  • ارسال شده در خرداد ۱۶, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۲ ق.ظ

    با سلام
    بسیار سایت غنی میباشد که ارزش موسیقی سنتی اللخصوص
    ساز سنتور را نشان داده و من از دست اندر کاران این سایت نهایت تشکر را دارم.
    به امید موفقیت بیشتر شما و خارج شدن موسیقی سنتی از
    رکود.

  • mehdi
    ارسال شده در آبان ۳, ۱۳۸۵ در ۶:۱۳ ق.ظ

    I just would like to thank you for the great work you have in accumulating excellent information and interviews. Your site has been a great source for me. Thank you indeed

  • حامد
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۸۵ در ۹:۳۷ ق.ظ

    با سلام و عرضه خسته نباشید به شما سازندگان (نویسندگان) این سایت.
    امیدوارم که همیشه موفق باشید.
    مطالب جالبی در مورد با استاد پایور داشتید، خواهشن مطالب بیشتری در اختیار ما بگذارید.
    اگر نت آهنگهای سنتور را هم در سایت بگنجانید خیلی خوشحال می شویم.
    شما را می سپارم به خدا.

  • مهدی کریمی
    ارسال شده در آبان ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۱:۵۸ ق.ظ

    با عرض سلام این سایت بسیار خوب است و اگر میشود در مورد ساخت سنتور اطلاعات بیشتری بگذارید

  • santooriste koochak
    ارسال شده در آذر ۲۱, ۱۳۸۵ در ۹:۲۰ ب.ظ

    کارتون درسته واقعآ حال کردم

  • saleh
    ارسال شده در دی ۲۷, ۱۳۸۵ در ۸:۰۸ ب.ظ

    سلام
    مطالب مفیدی بود و بیسیار ممنون بابت کلیبهای تصویری از کارهای استاد .
    صالح صفاری

  • ارسال شده در اردیبهشت ۸, ۱۳۸۶ در ۶:۱۲ ب.ظ

    ma kochiketim akhareshe har nadare .
    omid varam hamishe pirooz bashi

  • ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۸۶ در ۱:۲۲ ق.ظ

    با سلام و تشکر به خاطر سایت بسیار مفید شما .

    اگه میشه ویدئوی کامل چهارمضراب اصفهان را با سنتور فرامرز پایور و تمبک محمد اسماعیلی که لینک دانلود قسمتی از آن را قرار داده بودید را برای دریافت بگذارید .
    با تشکر

  • آرش
    ارسال شده در شهریور ۵, ۱۳۸۶ در ۶:۱۳ ب.ظ

    استاد پایور استادی بی مانند در گذشته حال وآینده

  • ال ناز حجازي فر
    ارسال شده در شهریور ۱۳, ۱۳۸۶ در ۴:۴۳ ب.ظ

    با سلام اینجانب مایل هستم در زمینه موسیقی از محضر استاد پایور بهره گیرم خواهشمندم مرا راهنمائی کنید
    ( تمرین و یادگیری تا ردیف ۵ استاد ابوالحسن صبا )

  • احسان
    ارسال شده در شهریور ۲۴, ۱۳۸۶ در ۶:۰۱ ب.ظ

    سلام
    لطفا جند آهنک تصویری از اردوان کامکار برای دانلود بکذارید. تشکر

  • مهدی
    ارسال شده در آذر ۱۱, ۱۳۸۶ در ۱۲:۳۵ ق.ظ

    در مورد ساخت سنتور یک سری اطلاات می خواستم

  • shaghayegh
    ارسال شده در بهمن ۲۸, ۱۳۸۶ در ۲:۵۷ ب.ظ

    salam vaghan dige hich ostadi manande ostad paivar peida nemishe va man khodam shagerde ,shagerde ostad paivar ostad mojtaba fatemiyan hastam

  • ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۷ در ۳:۳۰ ب.ظ

    با سلام و تشکّر فراوان.
    بسیار پر محتواست، لکن خواهشمند است قطعات بسیار زیبایی همچون پوپک را تا آخر بگذاری نا تا نصفه!

  • مهدی
    ارسال شده در فروردین ۲۵, ۱۳۸۷ در ۵:۵۹ ب.ظ

    با تشکر

    خسته نباشید خواهشمند است اثار زیبایی چون پوپک را تا انتها بگذارید چون این اثر نصفه است و ارزش خود را از دست داده وبی ادبی به استاد نوازنده است

  • مهدی
    ارسال شده در فروردین ۲۵, ۱۳۸۷ در ۶:۲۱ ب.ظ

    با سلام اهنگ پوپک هنوز ناقص است واز سایتهای دیگر هم کمتر است

  • ارسال شده در فروردین ۲۹, ۱۳۸۷ در ۹:۴۷ ب.ظ

    ba drude faravan. dar khast, braye kharide kolliyehe nacarhaye video va ketabhaye ostad payvar dar surate emkan injaneb ra rahnamai konid ba tashkkor. drud

  • Ardshir
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۴, ۱۳۸۷ در ۷:۲۷ ب.ظ

    Ba salam az tamam mataleb motashkeram kheyli jaleb bod.

  • ناشناس
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۸۷ در ۱۲:۰۶ ب.ظ

    با سلام. از تلاش شما برای تهیه این سایت بسیار ممنونم. امیدوارم که همه ما بتوانیم وظیفه خود را در معرفی موسیقی اصیل بدرستی به انجام برسانیم. به امید آن روز

  • fafa
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۹, ۱۳۸۷ در ۷:۴۲ ب.ظ

    من خودم سنتور می زنم می خواستم نت آهگ شیدایی را داشته باشم

  • ناشناس
    ارسال شده در خرداد ۳۱, ۱۳۸۷ در ۱۰:۴۷ ب.ظ

    salam khaste nabashid omidvaram ke ba talashhaye shoma roozi hame mosighi asil irani ro beshnasand

  • احسان
    ارسال شده در تیر ۳, ۱۳۸۷ در ۱۲:۳۶ ب.ظ

    من نوازنده ی سنتور هستم.لطفا ‌ چند قطعه ی تصویری از استاد مشکاتیان برای دانلود بگذارید. باتشکر احسان

  • sanaz
    ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۸۷ در ۱۰:۳۶ ق.ظ

    سلام
    مطالب و موزیک های خوبی بود. از شما خیلی متشکرم.
    اگر سایت دیگری در مورد استاد پایور هست که قطعات استاد را پخش کند. برای دانلود بگذارید.
    با تشکر

  • ناشناس
    ارسال شده در مرداد ۲۳, ۱۳۸۷ در ۶:۵۸ ب.ظ

    رضا
    مطالب بسیار عالی بودند.از اسدالله ملک و حبیب الله بدیعی هم مطالبی بگذارید.

  • ناشناس
    ارسال شده در مرداد ۲۳, ۱۳۸۷ در ۷:۰۲ ب.ظ

    رضا
    بسیار عالی بود.لطفا از اسدالله ملک و بدیعی هم قطعاتی رو برای دانلود بگذارید.
    ممنون

  • یوسف
    ارسال شده در مرداد ۲۳, ۱۳۸۷ در ۷:۵۲ ب.ظ

    ممنون خیلی خوب و جالب بود و فوق العاده

  • حسین کریمی
    ارسال شده در مرداد ۳۰, ۱۳۸۷ در ۶:۳۲ ب.ظ

    خیلی ممنون لطبا عکس های بیشتری از استاد پایور بگدارید.

  • محمد
    ارسال شده در شهریور ۵, ۱۳۸۷ در ۱:۳۴ ق.ظ

    سلام خسته نباشید من یکی از طرفداران استاد پایور هستم خواهشا تعدا کار های این استاد بزرگ را بیشتر کنید

  • sash
    ارسال شده در شهریور ۱۴, ۱۳۸۷ در ۶:۰۰ ق.ظ

    آقا دمت و دمش گرم.غیر از استاد پایور از آقای کامکار هم کار بذارین.

  • علي مهرپرور
    ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۶:۵۷ ب.ظ

    salam
    ostad payvar ostad ast zndeh bashan

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۲, ۱۳۸۷ در ۷:۴۳ ب.ظ

    استاد پایور شاهکار هستن

  • صادق آتشی
    ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۸۷ در ۱۰:۰۶ ب.ظ

    کاست کتاب دوره ابتدایی سنتور فرامرز پایور کتاب دارم کاست میخواهم ویک کتاب رفع مشکل سنتور
    ۰۷۷۲۵۶۲۲۰۷۲- ۰۹۱۷۹۶۱۱۲۸۸
    هرچه زودتر بفرستید -شب خوش

  • حمید صفایی
    ارسال شده در اسفند ۳, ۱۳۸۷ در ۲:۴۳ ب.ظ

    میتوان گفت مهارت وجیره دستی ایشان در سنتور بینهایت است

  • محمد جواد جهانگیری
    ارسال شده در تیر ۹, ۱۳۸۸ در ۱۱:۱۹ ب.ظ

    سلام و عرض خسته نباشید خدمت شما و همکاران من خودم سنتور می نوازم اما استاد فرامرز پایور یه چیز دیگست واقعا من به تمامی استد های ساز های سنتی ایرانی علاقه شدید دارم و سر تعظیم فرود می آورم مخصوصا استاد پایور که اسطوره سنتور نوازی هستند ممنونم خدانگهدارتان باشد انشاالله

  • شیدا
    ارسال شده در مرداد ۲۸, ۱۳۸۸ در ۳:۲۶ ب.ظ

    خیلی ممنون .خیلی عالی بود. لطفا بازم از نواخته های استاد پایور برای دانلود بذارید . منم نوازنده سنتورم ولی به علت کمبود وقت نمی تونم نواخته هامو خیلی دوره کنم که یادم نره لطفا راهنماییم کنید.l

  • Reza
    ارسال شده در دی ۱۰, ۱۳۸۸ در ۸:۱۲ ب.ظ

    salam
    hich santur zani digar mesle ostad payvar nakhahad shod.
    payvar ye ostade kamel bud.
    roohash shd va yadash gerami

  • ارسال شده در دی ۲۸, ۱۳۸۸ در ۷:۲۳ ق.ظ

    New research with 17000 line of analyzing about Central Asia music

    To whom it may concern

    Dear Madam, Sirs,

    We wish to take opportunity to inform you that we have been published a new book, which provides analyzing 17000 line of music with full detail and comprehensive information about traditional Iranian & Central Asia music with hundreds of rare pictures, for more information, you are kindly requested to check our web log as follow:

    http://farsimuiscbook2009.blogspot.com

    Sincerely Yours,

    Pelk Publisher

  • علیرضا کاظمی
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۸ در ۱:۰۷ ب.ظ

    درود بر شماکه مطالب بسیارمفیدواساسی رادر مورد استادپایوروسنتور در سایت قرار دادید

  • پوریا
    ارسال شده در اسفند ۲۴, ۱۳۸۸ در ۷:۵۷ ب.ظ

    سلام عزیزان.واقعاً برام جالب بود پیشینه فعالیت این سایت.از مطالب حض وافی را بردم.خدا رحمت کند مرحوم پایور راو از طنین خوش بهشتی مستغنیش سازد.
    برای شما هم آرزوی بهورزی و سلامت را از خداوند منان مسئلت دارم.

  • ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۱۵ ق.ظ

    روح استاد شاد
    خدمت بی نظیر و بی سابقه ای به موسیقی سنتی ایران کردن

  • کو چیک همتون علی نبوی
    ارسال شده در تیر ۹, ۱۳۹۰ در ۲:۰۳ ب.ظ

    خیلی خلی جالب عالی پر محتوا و زیبا ست دستتون و می بوسم

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۹۰ در ۱۰:۴۸ ق.ظ

    سلام من یه نوازنده ی سنتور هستم در دورهی متوسطه.تا الان خیلی پیشرفت کردم چون کتاب استاد پایور رو اموزش دیدم کل کتاب فالگوش وهشت اهنگ رو ونصف سی قطعه چهار مضراب رو به اسونی درش اوردم.مخصوصا مقدمه وخود قطعه ی گفتگو رو با استادم زدم. لطفا اهنگ های دیگه ی استاد پایور رو برای دانلود بزارید…………..تشکر

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۹۰ در ۱۱:۴۷ ق.ظ

    آقای فروتن عزیز ما به دلیل قانون کپی رایت از در اختیار گذاشتن رایگان آثار چاپ شده در ایران معذوریم.

  • حامد
    ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۰ در ۱۰:۴۷ ق.ظ

    persianboy1361_h@yahoo.com
    لطفا چند قطهع خوب میخواستم از سنتور در حال اموزش مبتدی ام میخواستم گوش بدم تو ماشین که بهتر یاد بگیرم وعلاقه مند تر بشم اگه میتونید راهنمایی ام کنید تشکر

  • سینا
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۹۰ در ۷:۳۲ ب.ظ

    با سلام.
    بابت مطالب مفید و قطعات بسیار دل انگیز متشکرم.

  • پرهام
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۹۱ در ۴:۱۹ ب.ظ

    درود بر دوستان و گردانندگان این سایت.
    بسیار سایت خوبی بود و من بسیار پشیمانم که چرا زودتر نیافتمش
    زین پس گذرمان را بر سر راه این سایت خواهیم انداخت که بسی لذت بردم از دقت نویساکها و زیبایی و ویرایش نکویش.
    با سپاس

  • یوسف
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۳ در ۹:۰۳ ب.ظ

    من احساس می کنم مشکاتیان نوآوری بیشتری نسبت به پایور داشت اما اتودهای چارمضراب پایور خیلی قوی هستند.
    ممنون از مطالبت بسیار مفید شما

  • ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۳ در ۱۱:۲۸ ب.ظ

    دوست گرامی، اگر میزان نو آوری را می سنجید باید با گذشتگان مقایسه کنید. مثلا سبک سنتور نوازی قدما را گوش کنید و با پایوری مقایسه کنید که فانوس و گفتگو را ساخته است. در آن صورت گمان نمی کنم حتی نوآوری های اردوان کامکار هم قابل قیاس با پایور باشد.

  • علی اصغر ایلات
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۹۷ در ۱:۵۲ ب.ظ

    جای بسی سپاس از نوشتار پر مغز وکارشناسی تان ، براستی استاد پایور پدر سنتور نوازی دوران معاصر هستند ونقش پر رنگی در معرفی این ساز و همراه نمودن آن با تحولات فرهنگی واجتماعی داشتند. نسلهای قبل سنتور را بیشتر با رضا ورزنده می شناختند چون از حبیب سماعی چیزی پخش نشده بود . اما سبک ورزنده با همه ی شیرینی از تنوع چشمگیری برخوردار نبود . اما استاد پایور با تنوع در ریتم ها وسرعت بالای اجرا بخش زیادی از جوانان را به ساز سنتور علاقه مند کردند .موفق باشید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

بررسی الگوی ثبت شده از سه تار هاشمی (I)

بررسی الگوی ثبت شده از سه تار هاشمی (I)

در این مقاله سعی شده است، بخشی از نکاتی را که برای ساخت ساز و داشتن الگویی مناسب در نظر گرفته می شود را با استفاده از طرح یکی از سازندگان مشهور سه تار به نام محمود هاشمی (۱۳۲۳-۱۳۷۵) مورد مطالعه قرار دهیم.
مرور آلبوم «ناشنیده‌ها (۱)»

مرور آلبوم «ناشنیده‌ها (۱)»

حاشیه‌هایی چون بی‌سلیقگی در گرافیک، بی‌دقتی فوق‌العاده در متن‌ها و ترجمه، ضبط بی‌کیفیت، ناکوکی آزاردهنده‌ی پیانو و حتا رابطه‌ی نقاشی و موسیقی که در دفترچه‌ی سی‌دی آب و تاب زیادی از زبان نوازنده و نقاش داده شده (فارغ از این که در اصل امکان‌پذیری یا ارزشمندی چنین رابطه‌ای چون و چرا شود) نباید موجب پنهان شدن ارزش اصلی آلبوم «ناشنیده‌ها ۱» از دیده‌ی تیزبین و زیباپسند شود.
گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه نهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

اگر برنامه‌ی اصلی نقد تکوینی را بررسی پیشامتن‌های یک اثر بدانیم این‌گونه نقد همان‌طورکه اشاره شد با نقد اثر آهنگساز یا به بیان دقیق‌تر نقد خلاقیت آهنگساز مشکلی ندارد زیرا پیشامتن‌های آهنگسازی، مانند دست‌نویس‌ها، طرح‌های اولیه و… معمولاً به خوبی نگهداری می‌شوند و حتی قبل از به‌وجود آمدن نقد تکوینی نیز در موسیقی‌شناسی تاریخی و ویرایش آثار برای انتشار، بسیار مورد توجه بوده‌اند (نباید از نظر دور داشت که در اولی هدف یافتن ارتباطات تاریخی و در دومی یافتن صحیح‌ترین نسخه برای انتشار است و این همان نکته است که نقد تکوینی را از آن کاربردها متمایز می‌سازد).
اپرای لیلی و مجنون (I)

اپرای لیلی و مجنون (I)

اپرای لیلی و مجنون اثر اوزیر حاجی بیف (Uzeyir Hajibeyov) در دوازدهم ژانویه ۱۹۰۸ میلادی برای نخستین بار در باکو اجرا شد. آذربایجانی ها افتخار می کنند که این اپرا، اولین اپرایی است که نه در کشور آذربایجان بلکه در کل جهان اسلام بر روی صحنه رفته است. علاوه بر این، این اپرا اولین اثری است که در آن بداهه نوازی های مقام (mugam) سنتی آذربایجان در قالب اپرای اروپایی گنجانده شده است.
در بازار موسیقی

در بازار موسیقی

بعد از انقلاب در کشور ما همواره به دلیل نبود تریبونی برای معرفی موسیقی خوب، تنها مکان عرضه و معرفی این کالاهای فرهنگی، نوار فروشی ها بوده است! متاسفانه بیشتر نوار فروشی ها از کم و کیف آثاری که به فروش گذاشته می شود بی خبر بوده و حتی گاهی آنها را نسبت به رنگ جلد طبقه بندی می کنند!
رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (II)

رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (II)

در بهار ۱۹۴۵، بعد از انقلاب پاریس، رامپال توسط آهنگساز Henri Tomasi و سپس رهبر ارکستر ملی فرانسه (Orchestre National de France ) دعوت شد تا در رادیوی ملی فرانسه بطور زنده کنسرتو فلوت Jacques Ibert را که در سال ۱۹۳۴ برای Marcel Moyse نوشته بود را اجرا کند. این برنامه او در رادیو اولین در میان برنامه های مشابه بود و به شروع کنسرتهای او کمک کرد. در این زمان او فلوت را به عنوان یک ساز سلو در کنسرتها ترویج داد که بوضوح این کار رامپال بر اثر راهنمایی های Moyse بود.
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (II)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (II)

قبل از پرداختن به رد یابی «عامیانه گویی» در نوشته های موجود در زبان فارسی، باید بدانیم «عامیانه گویی» چیست و چگونه شناسایی می شود. برای روشنی بیشتر در پی شناساییِ «عامیانه» از مقوله دیگری، غیر از موسیقی، مدد می گیرم.
ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (I)

ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (I)

ماریان اندرسون (Marian Anderson) خواننده سیاه چرده آمریکایی و یکی از با استعدادترین خوانندگان قرن بیستم بود. وی صدایی قوی، لرزان و زیبا داشت. بیشتر آثار او بین سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۶۵ بود که شامل اجراهایی در کنسرتها به همراه ارکسترهای بزرگ آمریکا و اروپا می باشد. اگرچه بسیاری از اپراهای مهم اروپا از وی دعوت به اجرا و بستن قرارداد کردند اما خانم اندرسون هیچ کدام را نپذیرفت و ترجیح داد به جای اجرا در اپرا، تنها در رسیتالها و کنسرتها خوانندگی اش را ادامه دهد. البته بعدها در اپرا هم هنر زیبای خود را به گوش همگان رسانید. وی آلبومهای فراوانی دارد که نشان دهنده اجراهای وسیع و فراوانش می باشد، از دانش درباره ادبیات اجرا در یک کنسرت گرفته تا اشعار و اپرا تا اشعار سنتی و معنوی آمریکایی… این خواننده آمریکایی-آفریقایی به عنوان یک هنرمند سیاهپوست در راه مبارزه با تبعیض نژادی در اواسط قرن بیستم آمریکا به شخصیتی مهم بدل شد.
نگاهی به اپرای عاشورا (II)

نگاهی به اپرای عاشورا (II)

با ریتمی دو چهارم در دستگاه نوا با رنگ آمیزی شوخ طبعانه بادی چوبی ها آغاز شده و سپس صدای قهقه های پی در پی، شنونده را مطلع میکند که در دربار یزید هستیم… آری داستان از این پرده آغاز میشود…
ارکستر سمفونیک تهران، چطور محو شد (I)

ارکستر سمفونیک تهران، چطور محو شد (I)

در اولین روزهای روی کار آمدن دولت جدید بود که خبر بازگشایی «خانه سینما» منتشر شد؛ مرکزی که قبل روی کار آمدن دولت جدید، قول بازگشایش داده شده بود. در میان وعده های دولت جدید، تنها خبری که وجود نداشت، قول سامان گرفتن ارکستر سمفونیک تهران بود، چراکه هنوز نام موسیقی به سختی به لبان دولت مردان می آید، چه برسد به نامی غریب که «ارکستر سمفونیک تهران» باشد!