نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران

ارفع اطرائی
ارفع اطرائی
متن زیر حاصل گفتگوی وبلاگ مضراب با خانم ارفع اطرایی نوازنده و مدرس با سابقه سنتور و نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان هنرمند ایران است که توسط آقای سعید کمالی دهقان به دست ما رسیده . در این مطلب با سوابق و فعالیتهای این هنرمند آشنا می شوید و در مطلب بعدی مصاحبه ای با ایشان را می خوانید.

سرکار خانم ارفع اطرائی متولد تیرماه سال ۱۳۲۰ می باشند. وی سابقه چهل و هفت سال نوازندگی و تدریس مستمر در شغل رسمی و کلاس خصوصی و تربیت شاگردان ممتاز دارد. ایشان هنرجوی سومین دوره هنرستان عالی موسیقی ملی بوده است که دارای دیپلم از هنرستان موسیقی ملی و لیسانس از هنرکده موسیقی ملی می باشد که هر دو دوره را با کسب رتبه اول به پایان رساند.

اطرائی از شاگردان استاد صبا و استاد پایور و استاد محمود کریمی و کلیه اساتید پایه گذار هنرستان موسیقی ملی بوده است که بین سال های ۱۳۳۸ تا ۱۳۵۹ به استخدام رسمی در وزارت فرهنگ و هنر اداره کل فعالیت های هنری جهت تدریس سنتور تخصصی در هنرستان موسیقی در آمد و همچنین بصورت قراردادی در اداره کل فعالیت های هنری تلویزیون جهت تک نوازی و نوازندگی در ارکسترها استخدام شد.

وی همچنین در فعالیت های موسیقی به تکنوازی صوتی و تصویری برای رادیو و تلویزیون پرداخته و برای اجرای کنسرت از طرف وزارتخانه های تابع به کشورهای پاکستان (۱۳۳۹) ، ایتالیا (۱۳۴۲) ، افغانستان (۱۳۴۸) ، ترکیه (۱۳۴۹)، بحرین (۱۳۵۱)، آمریکا (۱۳۵۴)، عراق (۱۳۵۴)، کرواسی (۱۳۷۳) و بوسنی و هرزه گوین (۱۳۷۳) سفر کرده است و همچنین برای اجرای برنامه به شهرهای داخلی متعددی نیز سفر داشته است. وی از سال ۱۳۵۳ سرپرست گروه موسیقی تالار رودکی بوده و با افرادی چون محمد موسوی، ناصر افتاح، لطف الله مجد ، نادر گلچین، خاطره پروانه همکاری کرده است. وی کتب ارزنده ی فرهنگ موسیقی ایران (۱۳۶۰) ، سنتور و ناظمی (۱۳۶۴) دوازده مقام موسیقی ملی ایران (۱۳۶۹) زندگی و آثار حبیب سماعی (۱۳۷۱) بوی جوی مولیان (۱۳۸۱) ویرایش خودآموز سنتور حسین صبا (۱۳۸۱) هفت دستگاه و پنج آواز موسیقی ایرانی (۱۳۸۱) به نگارش درآورده است و آثاری چون سازشناسی موسیقی ایرانی (طبق برنامه درسی وزارت آموزش و پرورش) و قطعات هم نوازی (دوئو طبق برنامه هنرستان های موسیقی ملی) را در دست چاپ دارد.

وی دارای مدرک درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و همچنین بعنوان یکی از “زنان نام آور ایران” از طرف دفتر مشارکت زنان امور ریاست جمهوری شناخته شده است و عضو هیئت مدیره اولین دوره کانون پژوهشگران خانه موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو شورای فنی هنرستان موسیقی پسران و دختران و دانشگاه علمی کاربردی می باشد. وی در شورای مرکز موسیقی حوزه هنری عضویت دارد و عضو هیئت انتخاب و داوری جشنواره های موسیقی دانشگاه تهران و جشنواره های بانوان (گل یاس) و جشنواره های موسیقی جوان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (فجر) است.

اطرایی منتخب “برگزیده جشنواره موسیقی بانوان” مرداد ۸۴ شورای شهر تهران و منتخب “بازنشسته نمونه ملی” سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در شهریور ۸۴ و منتخب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان “پیشکسوت نمونه” در شهریور ۸۴ می باشد. وی به اجرای پایان نامه های دانشجویی مشغول است و از خدمات ارزنده ی ایشان می توان به چهل و هفت سال سابقه در موسیقی ایرانی و نوازندگی با سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک باس در ارکستر صبا به رهبری استاد حسین دهلوی و سنتور باس در ارکستر استاد فرامرز پایور و سنتور سل کوک و لا کوک در تکنوازی ها و گروه نوازی ها اشاره کرد.

وی هم اکنون مشغول تدریس مستمر ساز تخصصی سنتور است و در سال های کوتاهی کلاس های فرم موسیقی ایرانی و تئوری موسیقی ایرانی و همراهی ساز و آواز را بر عهده داشته است. در پایان باز از ایشان تشکر می کنیم و از خدواند متعال برای ایشان و تمامی موسیقیدانان این مرز و بوم آرزوی سعادت و کامیابی داریم.

7 دیدگاه

  • ابوطالب خدادادي
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۸:۴۰ ق.ظ

    با سلام

    من متاسفانه اولین بار بود که در مورد یک بانوی هنرمند که بهرهمند از کلاس استاد صبا بوده اند می شنیدم. از شما به این حاطر ممنونم که ایشان را به امثال بنده معرفی می کنید و از جهتی هم متاسفم که که من ایرانی چرا تا حالا نباید حتی یک بار قبلا نام ایشان را می شنیدم. امکان قرار دادن نمونه هایی از کارهای ایشان در این سایت هست؟ با سپاس از شما خوبان

  • محمود
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۸۶ در ۴:۴۶ ب.ظ

    سلام
    نمی دونم تو ایران هنرمندها رابا تروریست یا آدمکش اشتباه میگیرن که نباید اسنی از اونا برده شه یاشازشون که انگار اسلحه یا چیز دیگه است که نباید نشون داده شه.ما که عادت کردیم

  • مريم
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۸ ب.ظ

    باسلام
    ضمن تشکر از زحمات شما ، خواهشمندم که باز هم به معرفی بانوان هنرمندمون بپردازید چون کم کم داشتم به این نتیجه می رسیدم که موسیقی یه حرفه مردونه است و فقط آقایون در این هنر استعداد دارن .

  • ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۹ در ۱۱:۰۳ ب.ظ

    باعرض سلام وخسته نباشید
    اخلاق یگانه هنریست که شخصیت یک هنرمنددربدوورودش به این عرصه ازاوانتظارمی رودامیدوارم استادبزرگوارماخانم ارفع اطرایی ازاین هنرهم مانندهنرموسیقی اصیل ایرانی سرشار باشند
    فرزادمیرزایی

  • بهنوش
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۰ در ۸:۴۱ ب.ظ

    اتفاقا هنر یک حرفه زنونه س ولی چون مردان ایرانی ماشاالله بزنم به تخته راه نمیدن به خانم ها مثلا همین خوانندگی که بهترین خواننده ها در طول تاریخ زن بودن ولی الان مردها از حسادت اجازه نمیدن که زن خودش رو نشون بده در موسیقی هم به همین صورت!!!!!!!!!!!!!!!

  • -
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۱ در ۱:۰۵ ق.ظ

    من دقیقا متوجه نشدم (نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران) جه معنی میده؟ یعنی ایشان اولین کسی از بین خانمها بوده که حرفه اش را نوازندگی قرار داده؟ یعنی اولین خانمی بوده که هنرستان رفته؟ یعنی…؟ فکر کنم نویسنده بهتر بود در مورد دو کلمه اول توضیح میداد: موسیقیدان و حرفه ای. مثلا آیا شما قمرالملوک وزیری (و خیلی های دیکر که بر ایشان مقدمند) را موسیقیدان حساب می کنید؟ آیا حرفه ای یعنی کسی که از راه موسیقی درآمد کسب می کنه؟ یعنی کسی که موسیقی را در هنرستان و از روی روش خاصی آموخته و نوازنده ی خیلی خوبیست؟ یعنی کسی که کنسرت می داده؟ به هر کدام از این معنیها که اعتقاد داشته باشید خانم اطرایی نفر اول نیست. مگر این که منظورتون از موسیقیدان تنها نوازنده باشد (که نادرست است) و منظورتان هم از حرفه ای نه کسب درآمد از اجرای موسیقی و نه اجرای صحنه ای درخشان است. چرا که اگر بود برای اولی نوازندگان زن درباری شناخته شده ی عهد قاجار حداقل از ایشون قدیمی ترند و برای دومی حداقل طلیعه ی کامران رو می شناسیم که در اواخر دههی ۱۳۲۰ (وقتی خانم اطرایی تازه مدرسه می رفته) کنسرت می داده و بخشی از درس های استادش (سماعی) رو نت کرده، با حسین تهرانی دونوازی کرده که ضبط شده و در دسترسه، درسته که سالهای بعد حرفش رو نقاشی قرار داد اما در هر حال ده سالی زودتر ارفع اطرایی اجرای صحنه ای داشته. در مورد نوازندها و شاگردهای احتمالی هنرستان که ممکنه از ایشون جلوتر بودن چیزی نمیدونم اما بهتره وقتی سر و کار با تاریخ میافته کمی دقیقتر باشیم.

  • -
    ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۱ در ۱۰:۲۹ ق.ظ

    تو کامنت قبلم فراموش کردم اسمهای دیگه ای رو هم بیارم. مثلا توجه کنید که ملکه برومند (که به نام ملکه حکمت شعار و ملکه حکمت هنر و ملکه هنر هم ازش نام برده شده) سالها شاگرد سماعی و صبا بوده و حتا در ۱۳۱۸ همراه صبا به سوریه و لبنان رفته (و با هم دوصدایی خواندن)، از ۱۳۲۳ در جامعه ی باربد فعال بوده و در ۱۳۲۷ به یاد حافظ کنسرت داده و یکی از آثار وزیری رو خونده همین طور در ۱۳۲۸ … حالا یکبار دیگه برگردیم و عنوان این نوشته رو بخونیم: نخستین موسیقی دان حرفه ای جامعه بانوان ایران…
    برعکس کامنت قبلم فکر میکنم این کلمه ی “نخستین” باشه که نیاز به توضیح داره. ظاهرا در این نوشته منظور از نخستین چیز دیگری بوده که من متوجهش نشدم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

از روزهای گذشته…

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (II)

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (II)

یافتن دلیل این رویکرد همگانی نویسندگان و تفاوتی که با دیگر متن‌ها وجود دارد چندان ساده نیست زیرا عوامل تبدیل شدن قطعات و اشخاص به مرجع،بسیار پیچیده‌ هستند. اما در تحلیل اولیه چند دلیل به ذهن می‌رسد. نخست این که شاید پای نوعی اغراق ملی‌گرایانه‌ی شورویایی در میان بوده و در حقیقت موسیقی‌شناسان به نفع همکاران آهنگسازشان جهت‌گیری کرده باشند. دوم که درست عکس این است، شاید تاریخ موسیقی آوانگارد که تاکنون می‌شناخته‌ایم بیش از اندازه غرب‌محور (اروپای غربی و آمریکای شمالی) بوده است خواه به دلیل آن که نویسندگان در بیشتر سال‌های قرن بیستم دسترسی اندکی به آثار شوروی‌ها داشتند و درنتیجه این آثار در یک فرآیند ته‌نشینی طولانی مدت در کتاب‌های موسیقی‌شناسی جایگاهی نیافته‌اند و خواه به این علت که نوعی خودبینی و خودمحوری در کار منتقدان و موسیقی‌شناسان وجود داشته است و سوم که از این نقدهای پیچیده‌ی تاریخ علم به‌دور است شاید تنها با کاربردی بودن کتاب مربوط باشد؛ این یک کتاب آموزشی برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی در روسیه بوده پس عجیب نیست اگر لااقل بخشی از مثال‌هایش به آثاری اختصاص یابد که دانشجویان با آنها آشناتر هستند.
درباره کتاب «خاطره»

درباره کتاب «خاطره»

«خاطره» آموزش موسیقی کودک با بِلز (با رویکرد تقویت دو نیمکُرۀ مغز) کتابی است با تالیف مهدی عقیلی که سال جاری بوسیله انتشارات خنیاگر روانه بازار موسیقی شده است.
مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا، اپرا خوانی از چک

مگدلنا کوزنا (Magdalena Kožená) خواننده ای با صدای متسو- سوپرانو است متولد ۱۹۷۳ برنو- جمهوری چک. مگدلنا ، اولین تجربه خوانندگی و آشنایی با موسیقی را با گروه کُر بچه های برنو آغاز کرد. از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ در کنسرواتوری برنو در حضور اساتیدی چون؛ نیوا مگووا (Neva Megová) خواننده و ‍ژیری پیسا (Jiri Pesa) پیانیست، به یادگیری آواز و پیانو پرداخت. کوزنا پس از آن در کالج هنرهای نمایشی براتیسلاوا هنرجوی ایوا بالهووا (Eva Blahová) شد و در سال ۱۹۹۵ از آنجا فارغ التحصیل شد.
بزرگداشت حسین دهلوی و ئولین باغچه‌بان در لندن

بزرگداشت حسین دهلوی و ئولین باغچه‌بان در لندن

۲۹ نوامبر، لوگان‌هال در لندن میزبان برنامه‌ی بزرگداشتی برای حسین دهلوی آهنگساز و ئِولین باغچه‌بان، خواننده‌ی اپرا و از مؤثرترین چهره‌ها در هنر آواز گروهی در ایران است؛ برنامه‌ای که به روند موسیقی کلاسیک در ایران اختصاص دارد. علاوه بر بزرگداشت این دو هنرمند، آثاری از آهنگسازان ایرانی در این برنامه با ارکستر بزرگ به رهبری فرنوش بهزاد اجرا می‌شود. یک گروه رقص هنرنمایی خواهد کرد و همچنین جلسات بحث‌وگفت‌وگو نیز در برنامه گنجانده شده است.
تریسی چپمن

تریسی چپمن

تریسی چپمن متولد اوهایو، از سنین کودکی به سودن شعر و نواختن گیتار پرداخت. سپس در موسسه A Better Chance (فرصتی بهتر) پذیرفته شد. این موسسه ملی برای کشف، به کار گیری و پرورش دانش آموزان مستعد و رنگین پوستی است که میتوانند در آینده در رشته های مختلف به فردی پیشرو مبدل شوند.
جای پرسش بنیادی صدا (III)

جای پرسش بنیادی صدا (III)

اگر چنین رویدادهایی اصولا ارزشی داشته باشند، که دارند، سوای انگشت گذاشتن بر موفقیت یک گروه در فعالیت چندین ساله –که به سادگی هم ممکن است معنایی بیش از یافتن دوست و رفیق بیشتر در میان اهل موسیقی نداشته باشد، این است که بخش بزرگی از صداهای موجود شنیده شوند. مگر نه این که نام رویداد صدا، تهران، موسیقی است و تاکیدی هم بر موسیقی الکترونیک و الکتروآکوستیک دارد؟ پس چه چیز مهمتر از آن که در دل آن صداهایی تازه به جهان بیایند؟ فوران صداها دقیقا امری بود که در پنج روز رخ داد. فوران صداهایی که بعضی آن را صدای تهران دانستند. و خیلی بیراه هم نبود چون عنوان رویداد چنین چیزی را طلب می کرد.
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (II)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (II)

کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی»، نگارش مرجان راغب نیز ازجمله کتاب‌های پژوهشی نشر خنیاگر است که به تحلیل آثار و سبک‌شناسی عارف قزوینی پرداخته و در تابستان ۱۳۹۶ توسط نشر خنیاگر منتشر شده است. این کتاب در اصل پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد خانم راغب در رشتۀ نوازندگی ساز ایرانی است که در سال ۱۳۹۲ با استادراهنمایی دکتر هومان اسعدی ارائه شده بود.
سالی بدون همایون­پور (I)

سالی بدون همایون­پور (I)

از بخت شکر دارم از روزگار هم. کاری نمی­شود کرد، جامعه دچار نوعی گسست نسلی و نیز امتناع و انقطاع فرهنگی شده است. اما باید شکرگذار نیز بود، در روزگاری که به زعم مهندس مهدی بازرگان ( نخست وزیر دولت موقت ۱۳۵۷ – ۱۳۵۸ ) جامعه دچار قحطی­الرجال، وجود مفاخری نظیر استاد منوچهر همایون­پور غنیمیتی است.
ارکستر – قسمت دوم

ارکستر – قسمت دوم

برای معرفی ارکستر از ابتدایی ترین نوع آن در تاریخ این بحث را آغاز کردیم و به صورت اجمالی با تحولات مهم آن تا قرن حاضر آشنا شدیم ؛در ادامه این مبحث به این موضوع میپردازم که چند نوع ارکستر داریم و هر کدام چه زیر گروههایی را در بر گرفته و جزئیات هر کدام از آنها به چه صورت است ، برای این منظور و با توجه به اینکه معمولآ برای تفکیک انواع ارکستر از دو جنبه سازبندی و تعداد نوازندگان این مسئله بررسی میشود، بحث را پی میگیریم .
موسیقی و معنا (XII)

موسیقی و معنا (XII)

معانی موسیقایی در موسیقی غیرغربی، از دیدگاه روان‌شناختی بررسی نشده‌اند، هرچند این مسئله با توجه به میزان اندک مطالعات موسیقی‌شناختی در فرهنگ غیرغربی، در مقایسه با فرهنگ غربی، چندان تعجب‌آور نیست. مسئله‌ی معنای موسیقی تنها زمانی می‌تواند به کمک علوم شناختی به درستی مطرح می‌شود ‌که معانی مشروح در متون پرشمار قوم‌موسیقی‌شناسی، مرکز تحقیقات روان‌شناختی قرار گیرند.