نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران

ارفع اطرائی
ارفع اطرائی
متن زیر حاصل گفتگوی وبلاگ مضراب با خانم ارفع اطرایی نوازنده و مدرس با سابقه سنتور و نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان هنرمند ایران است که توسط آقای سعید کمالی دهقان به دست ما رسیده . در این مطلب با سوابق و فعالیتهای این هنرمند آشنا می شوید و در مطلب بعدی مصاحبه ای با ایشان را می خوانید.

سرکار خانم ارفع اطرائی متولد تیرماه سال ۱۳۲۰ می باشند. وی سابقه چهل و هفت سال نوازندگی و تدریس مستمر در شغل رسمی و کلاس خصوصی و تربیت شاگردان ممتاز دارد. ایشان هنرجوی سومین دوره هنرستان عالی موسیقی ملی بوده است که دارای دیپلم از هنرستان موسیقی ملی و لیسانس از هنرکده موسیقی ملی می باشد که هر دو دوره را با کسب رتبه اول به پایان رساند.

اطرائی از شاگردان استاد صبا و استاد پایور و استاد محمود کریمی و کلیه اساتید پایه گذار هنرستان موسیقی ملی بوده است که بین سال های ۱۳۳۸ تا ۱۳۵۹ به استخدام رسمی در وزارت فرهنگ و هنر اداره کل فعالیت های هنری جهت تدریس سنتور تخصصی در هنرستان موسیقی در آمد و همچنین بصورت قراردادی در اداره کل فعالیت های هنری تلویزیون جهت تک نوازی و نوازندگی در ارکسترها استخدام شد.

وی همچنین در فعالیت های موسیقی به تکنوازی صوتی و تصویری برای رادیو و تلویزیون پرداخته و برای اجرای کنسرت از طرف وزارتخانه های تابع به کشورهای پاکستان (۱۳۳۹) ، ایتالیا (۱۳۴۲) ، افغانستان (۱۳۴۸) ، ترکیه (۱۳۴۹)، بحرین (۱۳۵۱)، آمریکا (۱۳۵۴)، عراق (۱۳۵۴)، کرواسی (۱۳۷۳) و بوسنی و هرزه گوین (۱۳۷۳) سفر کرده است و همچنین برای اجرای برنامه به شهرهای داخلی متعددی نیز سفر داشته است. وی از سال ۱۳۵۳ سرپرست گروه موسیقی تالار رودکی بوده و با افرادی چون محمد موسوی، ناصر افتاح، لطف الله مجد ، نادر گلچین، خاطره پروانه همکاری کرده است. وی کتب ارزنده ی فرهنگ موسیقی ایران (۱۳۶۰) ، سنتور و ناظمی (۱۳۶۴) دوازده مقام موسیقی ملی ایران (۱۳۶۹) زندگی و آثار حبیب سماعی (۱۳۷۱) بوی جوی مولیان (۱۳۸۱) ویرایش خودآموز سنتور حسین صبا (۱۳۸۱) هفت دستگاه و پنج آواز موسیقی ایرانی (۱۳۸۱) به نگارش درآورده است و آثاری چون سازشناسی موسیقی ایرانی (طبق برنامه درسی وزارت آموزش و پرورش) و قطعات هم نوازی (دوئو طبق برنامه هنرستان های موسیقی ملی) را در دست چاپ دارد.

وی دارای مدرک درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و همچنین بعنوان یکی از “زنان نام آور ایران” از طرف دفتر مشارکت زنان امور ریاست جمهوری شناخته شده است و عضو هیئت مدیره اولین دوره کانون پژوهشگران خانه موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو شورای فنی هنرستان موسیقی پسران و دختران و دانشگاه علمی کاربردی می باشد. وی در شورای مرکز موسیقی حوزه هنری عضویت دارد و عضو هیئت انتخاب و داوری جشنواره های موسیقی دانشگاه تهران و جشنواره های بانوان (گل یاس) و جشنواره های موسیقی جوان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (فجر) است.

اطرایی منتخب “برگزیده جشنواره موسیقی بانوان” مرداد ۸۴ شورای شهر تهران و منتخب “بازنشسته نمونه ملی” سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در شهریور ۸۴ و منتخب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان “پیشکسوت نمونه” در شهریور ۸۴ می باشد. وی به اجرای پایان نامه های دانشجویی مشغول است و از خدمات ارزنده ی ایشان می توان به چهل و هفت سال سابقه در موسیقی ایرانی و نوازندگی با سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک باس در ارکستر صبا به رهبری استاد حسین دهلوی و سنتور باس در ارکستر استاد فرامرز پایور و سنتور سل کوک و لا کوک در تکنوازی ها و گروه نوازی ها اشاره کرد.

وی هم اکنون مشغول تدریس مستمر ساز تخصصی سنتور است و در سال های کوتاهی کلاس های فرم موسیقی ایرانی و تئوری موسیقی ایرانی و همراهی ساز و آواز را بر عهده داشته است. در پایان باز از ایشان تشکر می کنیم و از خدواند متعال برای ایشان و تمامی موسیقیدانان این مرز و بوم آرزوی سعادت و کامیابی داریم.

7 دیدگاه

  • ابوطالب خدادادي
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۸:۴۰ ق.ظ

    با سلام

    من متاسفانه اولین بار بود که در مورد یک بانوی هنرمند که بهرهمند از کلاس استاد صبا بوده اند می شنیدم. از شما به این حاطر ممنونم که ایشان را به امثال بنده معرفی می کنید و از جهتی هم متاسفم که که من ایرانی چرا تا حالا نباید حتی یک بار قبلا نام ایشان را می شنیدم. امکان قرار دادن نمونه هایی از کارهای ایشان در این سایت هست؟ با سپاس از شما خوبان

  • محمود
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۸۶ در ۴:۴۶ ب.ظ

    سلام
    نمی دونم تو ایران هنرمندها رابا تروریست یا آدمکش اشتباه میگیرن که نباید اسنی از اونا برده شه یاشازشون که انگار اسلحه یا چیز دیگه است که نباید نشون داده شه.ما که عادت کردیم

  • مريم
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۸ ب.ظ

    باسلام
    ضمن تشکر از زحمات شما ، خواهشمندم که باز هم به معرفی بانوان هنرمندمون بپردازید چون کم کم داشتم به این نتیجه می رسیدم که موسیقی یه حرفه مردونه است و فقط آقایون در این هنر استعداد دارن .

  • www.musicfarzad1977@yahoo.com
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۹ در ۱۱:۰۳ ب.ظ

    باعرض سلام وخسته نباشید
    اخلاق یگانه هنریست که شخصیت یک هنرمنددربدوورودش به این عرصه ازاوانتظارمی رودامیدوارم استادبزرگوارماخانم ارفع اطرایی ازاین هنرهم مانندهنرموسیقی اصیل ایرانی سرشار باشند
    فرزادمیرزایی

  • بهنوش
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۰ در ۸:۴۱ ب.ظ

    اتفاقا هنر یک حرفه زنونه س ولی چون مردان ایرانی ماشاالله بزنم به تخته راه نمیدن به خانم ها مثلا همین خوانندگی که بهترین خواننده ها در طول تاریخ زن بودن ولی الان مردها از حسادت اجازه نمیدن که زن خودش رو نشون بده در موسیقی هم به همین صورت!!!!!!!!!!!!!!!

  • -
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۱ در ۱:۰۵ ق.ظ

    من دقیقا متوجه نشدم (نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران) جه معنی میده؟ یعنی ایشان اولین کسی از بین خانمها بوده که حرفه اش را نوازندگی قرار داده؟ یعنی اولین خانمی بوده که هنرستان رفته؟ یعنی…؟ فکر کنم نویسنده بهتر بود در مورد دو کلمه اول توضیح میداد: موسیقیدان و حرفه ای. مثلا آیا شما قمرالملوک وزیری (و خیلی های دیکر که بر ایشان مقدمند) را موسیقیدان حساب می کنید؟ آیا حرفه ای یعنی کسی که از راه موسیقی درآمد کسب می کنه؟ یعنی کسی که موسیقی را در هنرستان و از روی روش خاصی آموخته و نوازنده ی خیلی خوبیست؟ یعنی کسی که کنسرت می داده؟ به هر کدام از این معنیها که اعتقاد داشته باشید خانم اطرایی نفر اول نیست. مگر این که منظورتون از موسیقیدان تنها نوازنده باشد (که نادرست است) و منظورتان هم از حرفه ای نه کسب درآمد از اجرای موسیقی و نه اجرای صحنه ای درخشان است. چرا که اگر بود برای اولی نوازندگان زن درباری شناخته شده ی عهد قاجار حداقل از ایشون قدیمی ترند و برای دومی حداقل طلیعه ی کامران رو می شناسیم که در اواخر دههی ۱۳۲۰ (وقتی خانم اطرایی تازه مدرسه می رفته) کنسرت می داده و بخشی از درس های استادش (سماعی) رو نت کرده، با حسین تهرانی دونوازی کرده که ضبط شده و در دسترسه، درسته که سالهای بعد حرفش رو نقاشی قرار داد اما در هر حال ده سالی زودتر ارفع اطرایی اجرای صحنه ای داشته. در مورد نوازندها و شاگردهای احتمالی هنرستان که ممکنه از ایشون جلوتر بودن چیزی نمیدونم اما بهتره وقتی سر و کار با تاریخ میافته کمی دقیقتر باشیم.

  • -
    ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۱ در ۱۰:۲۹ ق.ظ

    تو کامنت قبلم فراموش کردم اسمهای دیگه ای رو هم بیارم. مثلا توجه کنید که ملکه برومند (که به نام ملکه حکمت شعار و ملکه حکمت هنر و ملکه هنر هم ازش نام برده شده) سالها شاگرد سماعی و صبا بوده و حتا در ۱۳۱۸ همراه صبا به سوریه و لبنان رفته (و با هم دوصدایی خواندن)، از ۱۳۲۳ در جامعه ی باربد فعال بوده و در ۱۳۲۷ به یاد حافظ کنسرت داده و یکی از آثار وزیری رو خونده همین طور در ۱۳۲۸ … حالا یکبار دیگه برگردیم و عنوان این نوشته رو بخونیم: نخستین موسیقی دان حرفه ای جامعه بانوان ایران…
    برعکس کامنت قبلم فکر میکنم این کلمه ی “نخستین” باشه که نیاز به توضیح داره. ظاهرا در این نوشته منظور از نخستین چیز دیگری بوده که من متوجهش نشدم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شریف لطفی در شیراز سخنرانی خواهد کرد

روز چهارشنبه نهم اسفند ماه سال جاری به همت آموزشگاه موسیقی نگین فارس و با حمایت مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی فارس، شیراز میزبان شریف لطفی است. وی برنامه ریزی و تدوین رشته های تحصیلی موسیقی برای دوه های کارشناسی ناپیوسته، کارشناسی و کارشناسی ارشد را پس از انقلاب به عهده داشته و نیز رهبر و بنیان گذار ارکستر فیلارمونیک تهران است. شریف لطفی سالها به عنوان نوازنده هورن ارکستر سمفونیک تهران و آهنگساز و مدرس موسیقی شهرت دارد.

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (I)

تاریخ نگاری در مقوله ی هنر، در فرهنگ ایرانی و فارسی بیشتر به شعر و ادبیات اختصاص یافته و تنها در این بخش است که بررسی های تاریخی مفصل، معتبر و متنوع موجود است. بررسی های تاریخی در هنرهای دیگر، از جمله موسیقی، کم یاب اند و آنچه که هست (چنان که در این نوشته بررسی خواهد شد) چندان معتبر و مفصل نیستند.

از روزهای گذشته…

علوانی فقط یک آواز نیست (V)

علوانی فقط یک آواز نیست (V)

همان طور که اطلاع دارید ما در مکاتب عرب هفت مقام اصلی داریم که شامل: بیات، راست، نهاوند، حجاز، سه گاه، عجم و صبا و عده ای دیگر با اضافه کردن دو مقام “کرد” و “نوا اثر” تعداد آنها را تا نه عدد می دانند. (۱۷) در کل باید مقامات دارای هشت درجه صعودی و نزولی می باشد. از اتصال و یا انفضال و یا ادغام دو تتراکورد (جنس یا دانگ) به هم دیگر تشکیل می شوند. در مقامات ما دارای نت آغاز، اوج، متغیر و فرود موقت می باشیم. یکی از فرق های اصلی مقامات با سیستم دستگاهی موسیقی ایران در وسعت دستگاه نسبت به مقام می باشد.
نت هایی از حاشیه های موسیقی (I)

نت هایی از حاشیه های موسیقی (I)

مقاله ای که در زیر می خوانید ترجمه ای است از مقاله ای که چند ماه پیش در سایت روزنامه ی گاردین درباره ی نابرابری تعداد آهنگسازان زن و مرد در جامعه ی بریتانیا منتشر شده است. اهمیت ترجمه ی این مطلب از این روست که این نابرابری در جامعه ی موسیقیایی ایران نیز مشاهده می گردد. هرچند بی شک شرایط اجتماعی ایران و بریتانیا متفاوت است، اما شباهت های زیادی می توان در قیاس کمّی تعداد آهنگسازان زن این دو کشور دید.
نقدی بر اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر(I)

نقدی بر اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر(I)

مراسم اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر، ۱۹ بهمن در تالار وحدت برگزار شد و با وجود بارش برف تا بالکن سه تالار مملو از جمعیت بود. اولین گروه، کر کلیمیان بود که به اجرای برنامه پرداخت، این گروه همراه با یک پیانو قطعه کرال “آزادی” ساخته ارزشمند گلنوش خالقی را اجرا کرد که روی هم رفته هماهنگ و دقیق اجرا شد، هر چند شنیدن این قطعه با گروههای کر بزرگتر جذابیت بیشتری دارد.
درباره علیرضا فرهنگ

درباره علیرضا فرهنگ

با توجه به عمر کم موسیقی پیشرو و علمی در ایران، هرگاه سخن از این موسیقی در کشورمان می آید ذهن کثیری از افراد به سوی آهنگسازانی با نام هایی آشنا همچون علیرضا مشایخی، شاهرخ خواجه نوری، کیاوش صاحب نسق و عده ای دیگر از این عزیزان معطوف میشود. در حالی که آهنگسازان دیگری هستند که هم در داخل و هم در خارج از کشور (اروپا و امریکا) مشغول تحصیل و یا فعالیت های خود هستند و متاسفانه حتی نام آنها را یک دانشجوی موسیقی هم نشنیده است و یا افراد اندکی آنها را می شناسند که این مساله می تواند نویدی از بی توجهی مسئولان، رسانه ها و نهاد های داخل کشور به موسیقی فاخر ( بالاخص موسیقی پیشرو و علمی) باشد.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت شانزدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت شانزدهم)

بسیاری از سرودهای ساخته شده بوسیلهِ خالقی بنا به تقاضای سازمان یا تشکیلاتی خاصّ بوده و طبیعتاً متناسب با آنزمان ساخته شده اند. به همین علّت جای تعجب نیست که این سروده ها به ندرت شنیده شده اند یا امروزه در دسترس عموم قرار ندارند. امّا تردیدی نیست که جمع آوری و حفظِ همگی این ساخته ها در مجموعهِ آثار آهنگساز از اهمیتی تاریخی برخوردار است، بویژه آنکه در ساخت و پرداختِ تمامی این آثار دقت و ظرافتی کم نظیر بکار رفته است.
فریبا جواهری: جواد معروفی گفت به من استاد نگو

فریبا جواهری: جواد معروفی گفت به من استاد نگو

با وقت قبلی خدمت فریبا جواهری مدرس و نوازنده پیانو (متولد ۱۳۳۹) رسیدم، در کمال مهربانی و سادگی و مهماندوستی سخن گفت و بسیار راحت صحبت می کرد.
آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (I)

آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (I)

هنگامی که تصمیم برای شروع و نوشتن مطالبی درباره آرشه گرفته شد راههای متفاوتی برای چگونگی بیان بهتر آن به ذهن رسید و تلاشی سخت برای شروع آن پدید آمد، زیرا در این زمان که در حال عبور از آن هستیم، تلمبار اطلاعات درست، مبهم و پیجیده، آنقدرسنگین هست که نیرو و توان تحلیل را از انسان سلب نمایدو شاید این سوال پیش آید که مگر در رابطه با چه موضوعی قرار است بحث و گفتگو شود ؟ تحلیل و تفکیک آن نباید دشوار باشد!
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (I)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (I)

کارلهاین اشتوکهاوزن که در ۷۹ سالگی درگذشت یکی از موزیسین های آینده بین و برجسته قرن بیستم بود. اشتوکهاوزن پیوسته یک بیت شعر از ویلیام بلیک را نقل می کرد: «کسی که لذت را در لحظه در می یابد، در طلوع جاودانگی به سر می برد». اشتوکهاوزن که مانند بلیک، تصویر های ذهنی خود را دنبال می کرد؛ همانند او به راه های عجیب غریب کشانده شد. در نتیجه او احترام فرقه ای را به خود جلب کرد که پیروی از آن در بین آهنگسازان قرن بیستم منحصر به فرد است. البته باید اشاره کرد که نتیجه فعالیت های او همچنین به تمسخر این آهنگساز نیز منجر شد. شاید این جمله از راجر اسکروتن که می گوید: «اشتوکهاوزن بیشتر از اینکه امپراطوری برهنه باشد، ستی از لباس های با شکوه است که یک امپراطور کم دارد» این دید تردید آمیز درباره اشتوکهاوزن را به خوبی توضیح می دهد. این دیدگاه از دهه ۷۰ قرن بیستم در کشورهای آنگلوساکسون حاکم است.
مشکاتیان را تنها باید شنید (II)

مشکاتیان را تنها باید شنید (II)

مشکاتیان، موسیقیدانی است که در مقابل او، سرنوشت و تاریخ موسیقی به شیوه ای مطرح می گردد که منحصر به خود اوست و این شیوه در حضور هیچ موسیقیدان دیگری قبل از او بدین گونه نبوده است. شگفتی عارف قزوینی در این بود که در قالب قراردادیِ محدود به قرائت موسیقایی شعر فارسی پیش از خود قرار نمی گیرد و رفتار محفلی موسیقایی را به اجتماعی بزرگ تر از محافل دوستانه و نشست های کوچک، یعنی جامعه ی عینی شهرنشین می کشاند و در ضمن آن را با ضرب فکری ـ عاطفی و اندیشه ی کلی جامعه ی دوران خود ترکیب می سازد و به حق موسیقی ای متأثر از اجتماع به معنای واقعی از شالوده ی اجتماع پدید می آورد که البته این ریشه دارد در تاریخ موسیقی و شعر کلاسیک ایران.
روش سوزوکی (قسمت سی هفتم)

روش سوزوکی (قسمت سی هفتم)

طبق معمول درهای کارخانه ویولون سازی ساعت هفت صبح باز می شد، اما از نظر کارکنان توقعی نبود که پدر من و ما بچه‌ها که به مدیریت کارخانه تعلق داشتیم زودتر از ۹ صبح در آنجا دیده بشویم. از همان روز اول کار با خودم فکر کردم که در حقیقت من هم مانند بقیه یکی از کارکنان این کارگاه هستم؛ چرا باید برتری طلبی رئیس مآبانه داشته باشم؟ از نگاه انسانی به نظرم غیرعادلانه بود که اگر دیگران ساعت هفت صبح شروع به کار می‌کنند و من دو ساعت بعد از آن ساعت شروع به کار ‌کنم و تصمیم بر این کار گرفتم. گمان می‌کنم این دید و برخورد را هم از تولستوی آموخته بودم!