نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران

ارفع اطرائی
ارفع اطرائی
متن زیر حاصل گفتگوی وبلاگ مضراب با خانم ارفع اطرایی نوازنده و مدرس با سابقه سنتور و نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان هنرمند ایران است که توسط آقای سعید کمالی دهقان به دست ما رسیده . در این مطلب با سوابق و فعالیتهای این هنرمند آشنا می شوید و در مطلب بعدی مصاحبه ای با ایشان را می خوانید.

سرکار خانم ارفع اطرائی متولد تیرماه سال ۱۳۲۰ می باشند. وی سابقه چهل و هفت سال نوازندگی و تدریس مستمر در شغل رسمی و کلاس خصوصی و تربیت شاگردان ممتاز دارد. ایشان هنرجوی سومین دوره هنرستان عالی موسیقی ملی بوده است که دارای دیپلم از هنرستان موسیقی ملی و لیسانس از هنرکده موسیقی ملی می باشد که هر دو دوره را با کسب رتبه اول به پایان رساند.

اطرائی از شاگردان استاد صبا و استاد پایور و استاد محمود کریمی و کلیه اساتید پایه گذار هنرستان موسیقی ملی بوده است که بین سال های ۱۳۳۸ تا ۱۳۵۹ به استخدام رسمی در وزارت فرهنگ و هنر اداره کل فعالیت های هنری جهت تدریس سنتور تخصصی در هنرستان موسیقی در آمد و همچنین بصورت قراردادی در اداره کل فعالیت های هنری تلویزیون جهت تک نوازی و نوازندگی در ارکسترها استخدام شد.

وی همچنین در فعالیت های موسیقی به تکنوازی صوتی و تصویری برای رادیو و تلویزیون پرداخته و برای اجرای کنسرت از طرف وزارتخانه های تابع به کشورهای پاکستان (۱۳۳۹) ، ایتالیا (۱۳۴۲) ، افغانستان (۱۳۴۸) ، ترکیه (۱۳۴۹)، بحرین (۱۳۵۱)، آمریکا (۱۳۵۴)، عراق (۱۳۵۴)، کرواسی (۱۳۷۳) و بوسنی و هرزه گوین (۱۳۷۳) سفر کرده است و همچنین برای اجرای برنامه به شهرهای داخلی متعددی نیز سفر داشته است. وی از سال ۱۳۵۳ سرپرست گروه موسیقی تالار رودکی بوده و با افرادی چون محمد موسوی، ناصر افتاح، لطف الله مجد ، نادر گلچین، خاطره پروانه همکاری کرده است. وی کتب ارزنده ی فرهنگ موسیقی ایران (۱۳۶۰) ، سنتور و ناظمی (۱۳۶۴) دوازده مقام موسیقی ملی ایران (۱۳۶۹) زندگی و آثار حبیب سماعی (۱۳۷۱) بوی جوی مولیان (۱۳۸۱) ویرایش خودآموز سنتور حسین صبا (۱۳۸۱) هفت دستگاه و پنج آواز موسیقی ایرانی (۱۳۸۱) به نگارش درآورده است و آثاری چون سازشناسی موسیقی ایرانی (طبق برنامه درسی وزارت آموزش و پرورش) و قطعات هم نوازی (دوئو طبق برنامه هنرستان های موسیقی ملی) را در دست چاپ دارد.

وی دارای مدرک درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و همچنین بعنوان یکی از “زنان نام آور ایران” از طرف دفتر مشارکت زنان امور ریاست جمهوری شناخته شده است و عضو هیئت مدیره اولین دوره کانون پژوهشگران خانه موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو شورای فنی هنرستان موسیقی پسران و دختران و دانشگاه علمی کاربردی می باشد. وی در شورای مرکز موسیقی حوزه هنری عضویت دارد و عضو هیئت انتخاب و داوری جشنواره های موسیقی دانشگاه تهران و جشنواره های بانوان (گل یاس) و جشنواره های موسیقی جوان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (فجر) است.

اطرایی منتخب “برگزیده جشنواره موسیقی بانوان” مرداد ۸۴ شورای شهر تهران و منتخب “بازنشسته نمونه ملی” سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در شهریور ۸۴ و منتخب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان “پیشکسوت نمونه” در شهریور ۸۴ می باشد. وی به اجرای پایان نامه های دانشجویی مشغول است و از خدمات ارزنده ی ایشان می توان به چهل و هفت سال سابقه در موسیقی ایرانی و نوازندگی با سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک باس در ارکستر صبا به رهبری استاد حسین دهلوی و سنتور باس در ارکستر استاد فرامرز پایور و سنتور سل کوک و لا کوک در تکنوازی ها و گروه نوازی ها اشاره کرد.

وی هم اکنون مشغول تدریس مستمر ساز تخصصی سنتور است و در سال های کوتاهی کلاس های فرم موسیقی ایرانی و تئوری موسیقی ایرانی و همراهی ساز و آواز را بر عهده داشته است. در پایان باز از ایشان تشکر می کنیم و از خدواند متعال برای ایشان و تمامی موسیقیدانان این مرز و بوم آرزوی سعادت و کامیابی داریم.

7 دیدگاه

  • ابوطالب خدادادي
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۸:۴۰ ق.ظ

    با سلام

    من متاسفانه اولین بار بود که در مورد یک بانوی هنرمند که بهرهمند از کلاس استاد صبا بوده اند می شنیدم. از شما به این حاطر ممنونم که ایشان را به امثال بنده معرفی می کنید و از جهتی هم متاسفم که که من ایرانی چرا تا حالا نباید حتی یک بار قبلا نام ایشان را می شنیدم. امکان قرار دادن نمونه هایی از کارهای ایشان در این سایت هست؟ با سپاس از شما خوبان

  • محمود
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۸۶ در ۴:۴۶ ب.ظ

    سلام
    نمی دونم تو ایران هنرمندها رابا تروریست یا آدمکش اشتباه میگیرن که نباید اسنی از اونا برده شه یاشازشون که انگار اسلحه یا چیز دیگه است که نباید نشون داده شه.ما که عادت کردیم

  • مريم
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۸ ب.ظ

    باسلام
    ضمن تشکر از زحمات شما ، خواهشمندم که باز هم به معرفی بانوان هنرمندمون بپردازید چون کم کم داشتم به این نتیجه می رسیدم که موسیقی یه حرفه مردونه است و فقط آقایون در این هنر استعداد دارن .

  • ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۹ در ۱۱:۰۳ ب.ظ

    باعرض سلام وخسته نباشید
    اخلاق یگانه هنریست که شخصیت یک هنرمنددربدوورودش به این عرصه ازاوانتظارمی رودامیدوارم استادبزرگوارماخانم ارفع اطرایی ازاین هنرهم مانندهنرموسیقی اصیل ایرانی سرشار باشند
    فرزادمیرزایی

  • بهنوش
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۰ در ۸:۴۱ ب.ظ

    اتفاقا هنر یک حرفه زنونه س ولی چون مردان ایرانی ماشاالله بزنم به تخته راه نمیدن به خانم ها مثلا همین خوانندگی که بهترین خواننده ها در طول تاریخ زن بودن ولی الان مردها از حسادت اجازه نمیدن که زن خودش رو نشون بده در موسیقی هم به همین صورت!!!!!!!!!!!!!!!

  • -
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۱ در ۱:۰۵ ق.ظ

    من دقیقا متوجه نشدم (نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران) جه معنی میده؟ یعنی ایشان اولین کسی از بین خانمها بوده که حرفه اش را نوازندگی قرار داده؟ یعنی اولین خانمی بوده که هنرستان رفته؟ یعنی…؟ فکر کنم نویسنده بهتر بود در مورد دو کلمه اول توضیح میداد: موسیقیدان و حرفه ای. مثلا آیا شما قمرالملوک وزیری (و خیلی های دیکر که بر ایشان مقدمند) را موسیقیدان حساب می کنید؟ آیا حرفه ای یعنی کسی که از راه موسیقی درآمد کسب می کنه؟ یعنی کسی که موسیقی را در هنرستان و از روی روش خاصی آموخته و نوازنده ی خیلی خوبیست؟ یعنی کسی که کنسرت می داده؟ به هر کدام از این معنیها که اعتقاد داشته باشید خانم اطرایی نفر اول نیست. مگر این که منظورتون از موسیقیدان تنها نوازنده باشد (که نادرست است) و منظورتان هم از حرفه ای نه کسب درآمد از اجرای موسیقی و نه اجرای صحنه ای درخشان است. چرا که اگر بود برای اولی نوازندگان زن درباری شناخته شده ی عهد قاجار حداقل از ایشون قدیمی ترند و برای دومی حداقل طلیعه ی کامران رو می شناسیم که در اواخر دههی ۱۳۲۰ (وقتی خانم اطرایی تازه مدرسه می رفته) کنسرت می داده و بخشی از درس های استادش (سماعی) رو نت کرده، با حسین تهرانی دونوازی کرده که ضبط شده و در دسترسه، درسته که سالهای بعد حرفش رو نقاشی قرار داد اما در هر حال ده سالی زودتر ارفع اطرایی اجرای صحنه ای داشته. در مورد نوازندها و شاگردهای احتمالی هنرستان که ممکنه از ایشون جلوتر بودن چیزی نمیدونم اما بهتره وقتی سر و کار با تاریخ میافته کمی دقیقتر باشیم.

  • -
    ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۱ در ۱۰:۲۹ ق.ظ

    تو کامنت قبلم فراموش کردم اسمهای دیگه ای رو هم بیارم. مثلا توجه کنید که ملکه برومند (که به نام ملکه حکمت شعار و ملکه حکمت هنر و ملکه هنر هم ازش نام برده شده) سالها شاگرد سماعی و صبا بوده و حتا در ۱۳۱۸ همراه صبا به سوریه و لبنان رفته (و با هم دوصدایی خواندن)، از ۱۳۲۳ در جامعه ی باربد فعال بوده و در ۱۳۲۷ به یاد حافظ کنسرت داده و یکی از آثار وزیری رو خونده همین طور در ۱۳۲۸ … حالا یکبار دیگه برگردیم و عنوان این نوشته رو بخونیم: نخستین موسیقی دان حرفه ای جامعه بانوان ایران…
    برعکس کامنت قبلم فکر میکنم این کلمه ی “نخستین” باشه که نیاز به توضیح داره. ظاهرا در این نوشته منظور از نخستین چیز دیگری بوده که من متوجهش نشدم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مرور آلبوم «مثنوی صبا»

بازنویسی/تنظیم آثار برای سازهای دیگر در اولین سطح به کار گستراندن کارگان (رپرتوار) می‌آید، حال با هدف آموزش باشد یا دسترسی‌پذیری قطعات برای نوازندگان آموزش دیده. از این رو نفس حضور آلبوم «مثنوی صبا» (و بیش از آن کتاب نغمه‌نگاری‌‌اش) مغتنم است. آنچه در خود آلبوم شنیده می‌شود ۲۱ قطعه و نواخته از «ابوالحسن صبا» موسیقیدان افسانه‌ای و پرجاذبه‌ی تاریخ ماست که اگر از سطح نخست برگذریم ابعادی از مساله‌ی کارهای مشابه را بر ما هویدا می‌کند.

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (I)

تمپرلی در مقاله اش با نام «متر و دسته بندی در موسیقی آفریقایی» این سوالات را مطرح می کند: «چگونه می توان ریتم آفریقایی را با دید رایج تئوریک ریتم مطابقت داد؟»، «چه شباهت ها و تفاوت های بین ریتم آفریقایی و ریتم غربی وجود دارد؟ با توجه به این که ریتم غربی در بر اساس تئوری موسیقی سنجش می شود.» دیدگاه من در این مقاله نیز تفاوت چندانی با سوالات مطرح شده ندارد. مانند تمپرلی من نیز می خواهم مفاهیم تئوری های اخیر ریتم و متر را با توجه به موسیقی غربی مورد بحث قرار دهم. با این حال، من صرفا موسیقی آمریکایی را مد نظر قرار نمی دهم.

از روزهای گذشته…

منصوری: آشنایی ما با خانم آداما، یک شانس بزرگ بود!

منصوری: آشنایی ما با خانم آداما، یک شانس بزرگ بود!

دیشب آخرین اجرای اپرای « فلوت سحرآمیز» ساخته فولفگانگ آمادئوس موتسارت توسط گروه اپرای آیو به رهبری پیمان منصوری و همراهی آرا کاراپتیان به عنوان سرپرست خوانندگان و رهبر کُـر و کارگردانی داینا آداما در تالار وحدت به اجرا گذاشته شد و با استقبال خوب علاقمندان اپرا، مواجه شد. پیش از اجرای این اپرا، در یکی از تمرین ها حاضر شدم و گفتگویی با رهبر این اپرا تهیه کردم که می خوانید:
سلطانی: مشخصه اصلی موسیقی داوودیان هویتش است

سلطانی: مشخصه اصلی موسیقی داوودیان هویتش است

اولین بار من نام کاظم داوودیان را در سال ۱۳۶۸ شنیدم و به طور اتفاقی با ایشان آشنا شدم، بعدا با اینکه از دوستان در مورد جایگاه هنری و اخلاقی و منش ایشان، میشنیدم ولی خبری از ایشان نبود تا اینکه اواخر دهه ۷۰ از آقای محمدرضا شجریان شنیدم که مجموعه ای را با آقای داوودیان کار میکنند که متاسفانه بعد از گذشت ۱۲ سال هنز این آثار منتشر نشده است!
موسیقی و نابینایان (I)

موسیقی و نابینایان (I)

مقاله ی حاضر نوشتاری است در باب بیان تعاریف و ادراک موسیقی در نابینایان با تاکید بر آراء ” آرتور شوپنهاور” در زمینه ی موسیقی. شوپنهاور موسیقی را یک استثنا می داند؛ وی بر این عقیده بود که موسیقی از هنرهای دیگر نافذتر و قویتر است؛ زیرا هنرهای دیگر با سایه اشیاء سروکار دارند و موسیقی با خود آنها.
نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (III)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (III)

در واقع هنرمندان این سبک، تلاش کردند تمام اجزای آن را برای اعتراض به وضع حاکم و شکستن هاله قدسی و سنگین پیرامون آن بکار گیرند و بجای آن، همه را به جدی ‌گرفتن مشکلات واقعی مردم، فارغ از تبلیغات پوشالی رسانه ‌ها و ژست ‌های رسمی دعوت کنند. ضرب‌آهنگ تند، نشان ‌دهنده درد دل های فراوان و عصبانیت از معضلات اجتماعی است؛ بی ‌اعتنایی به ساختارهای آهنگ سازی و قافیه ‌پردازی نیز ناشی از نارضایتی فرد از وضعیت موجود و مخالفت با مشکلاتی است که ساختارهای رسمی مدرنیسم بر جامعه تحمیل کرده است. به بیان دیگر خواننده با همه توان و بکارگیری همه ابزارهایی که در اختیار دارد، هواداران خود را به شکستن تصورات نادرست از پیشرفت جامعه و توجه به واقعیت ‌های تلخ و ناشنیده از زندگی محرومان مجبور می کند.
علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

پس غیر از گوش دادن به طور علوانی و مقایسه کردن فواصل این آواز در مباحث تئوری هم به این نتیجه می رسیم که فواصل اجرای این طور شباهت زیادی با فواصل و ذائقه موسیقایی جنوب کشور دارد. همین نکته باعث وجود یک طور خاص در کل مکاتب عرب شده است.
رستروپویچ، نوازنده ای حامی آزادی

رستروپویچ، نوازنده ای حامی آزادی

تیسلاو لئوپولدوویچ رستروپویچ Mstislav Leopoldovich Rostropovich ، که معمولا با نام اسلاوا Slava از او یاد می شود، نوازنده ویولن سل و رهبر ارکستر روسی – آمریکایی است که بسیاری او را بزرگترین نوازنده ویولن سل جهان می دانند. عمده شهرت اسلاوا به دلیل تعابیر موسیقیایی اش از کنسرتوی ویولن سل Dvořák در B minor و کنسرتوی ویولن سل هایدن در C and D است.
هرآنچه که باید درباره “ریورب” بدانیم (I)

هرآنچه که باید درباره “ریورب” بدانیم (I)

در هنگام ضبط یک قطعه موسیقی، زمانی که سازها (از جمله سازهای سولو، آنسامبل، ارکستر، گروه کر و یا هر ساز دیگری ) شروع به نواختن می کنند، صدا در جهات مختلف شروع به برخورد با سطوح اطراف (نظیر دیوار ها، گوشه ها، کف و سایر نقاط استیج) می نماید. این برخورد به سرعت و انقدر انجام می شود تا در نهایت صدا به گوش شنونده برسد. پس در حقیقت صداهای آزاد شده از بند، خودشان را به تمامی اجسام سخت و یا نرم در مقابلشان میزنند پس از برخورد، از آنها منعکس می شوند. اینکار آنقدر اتفاق می افتد تا زمانی که قدرت این انعکاسها ضعیف شده و دیگر شنیده نشوند.
نقش سکوت در موسیقی

نقش سکوت در موسیقی

تشبیه سکوت به صفحه سفیدی که موسیقی بر آن نقش میشود، چندان صحیح نیست. در واقع سکوت، یکی از رنگهای موجود در جعبه رنگ آهنگساز است. آنچه موسیقی جز را از قالبهای دیگر موسیقی مجزا میکند این است که هر نوازنده –از طریق بداهه نوازی- به نوعی آهنگساز هم محسوب میشود و باید شیوه استفاده موثر از سکوت را به خوبی بشناسد.
پروژه موسیقی Era

پروژه موسیقی Era

Era یک پروژه موسیقی است که توسط اریک لوی آغاز شده و غالباً حاوی سرودهایی به زبانی خیالی نزدیک به زبان لاتین است. این موسیقی را میتوان در دسته نیو ایج (عصر نو ) در نظر گرفت با اینهمه ، موسیقی آنها ترکیبی از موسیقی کلاسیک، اپرا، سرودهای مقدس مسیحی و سبک های دیگر معاصر است.
مغالطات ایرانی – موسیقی کودک (II)

مغالطات ایرانی – موسیقی کودک (II)

حال به موسیقی برمی گردیم… در دسته بندی هایی که برای موسیقی وجود دارد، به عنوان موسیقی کودک بر خورد می کنیم که این موسیقی ها اکثر شامل این سه دسته می شود: ۱- موسیقی سطح پایین و گاه مبتذل که به زعم سازندگانش قابل فهم برای کودکان است ۲- روش موسیقی ارف که به غلط در ایران به عنوان روشی برای ورود به دنیای موسیقی کلاسیک معرفی شده است ۳- نوعی از موسیقی کلاسیک (که نوعی از متسو میوزیک است و) شامل آثاری فاخر با سطح پیچیدگی پایین تر از نظر تکنیک آهنگسازی و چند صدایی برای کودکان است که قابل استفاده بزرگ سالان نیز می باشد.