به یاد استاد سعید هرمزی
ژورنال موسیقی
سعید هرمزی
سعید هرمزی
نوشته های اخیر
به یاد استاد سعید هرمزی
دی ماه 1355 استاد بزرگ موسیقی و نوازنده نامی تار و سه تار، استاد سعید هرمزی در تهران دیده از جهان فروبست. نوشته زیر توسط یکی از پیگیران جدی آثار مرحوم هرمزی نگاشته شده که در پی می آید.

استاد سعید هرمزی در سال 1276 خورشیدی در تهران، محله سنگلج (پارک شهر فعلی) دیده به جهان گشود. پدرش مرحوم میرزاحسین خان ثقه السلطنه از مدیران و صاحب منصبان دوران قاجار و مادرش شاهزاده ملوک خانم بود که از معلمین خصوصی پیانو، زبان فرانسه و انگلیسی را آموزش دیده بود و با این هنرها آشنا بود. فرزندان هم کم و بیش در کنار مادر هنرمند و هنردوست علاقه ای به این هنرها پیدا کرده بودند.

یکی از فرزندان این خانواده به نام ابوالفتح نیز آموختن تار را پیش خود و سپس در محضر میرزا حسینقلی، استاد و نوازنده چیره دست تار و یکی از پیشگامان موسیقی ایرانی فراگرفت و به گفته برادرش تار را به زیبایی می نواخت. شنیدن صدای تار برادر، آنچنان تاثیری در دل برادر کوچکتر گذاشت که در خواست خرید تار و مشق در خدمت برادر را کرد.

پس از مدتی به خدمت استاد درویش خان که خود از بهترین شاگردان میرزاحسینقلی و صاحب ابداعات پیش درآمد یا رنگ ها در موسیقی ایرانی بود، رفت و با عشق و کار شبانه روزی موفق به آموختن ذخائر هنری استاد خویش، درویش شد و از استاد، تبرزین طلا را که درویش به بهترین شاگردان می داد گرفت.

سپس در سال 1307 در خیابان شاپور، کلاس مشق موسیقی دائر نمود و شاگردان زیادی داشت. پس از مدتی به علت کار در بانک سپه و انتقال به مشهد، کلاس تعطیل شد. اما استاد از پای ننشست و در مشهد به تعلیم شاگردانی پرداخت و به گفته خود وی، یکی از شاگردانش اندوخته های استاد را فراگرفته و به خوبی می نواخت.

پس از بازگشت از مشهد، در خلوت خود ساز میزد و مدتی هم نزد استاد حاج علی اکبرخان شهنازی فرزند خلف میرزاحسینقلی، رنگها و ضربیهای وی را فراگرفت و همچنین پیش درآمدها و تصنیف های موسی خان نی داوود و رکن الدین خان مختاری را که از نوازندگان و موسیقیدانان بزرگ بودند یاد گرفت و به زیبایی با شیوه خود می نواخت.

استاد به علت کسالت و عمل جراحی، وزن تار و صدای آن به گوششان سنگین می آمد و سه تار را برای نواختن ترجیح دادند.

در سال 1350 بنا به درخواست رادیو تلویزیون ملی ایران در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به تعلیم نوازندگانی که خود از فارغ التحصیلان رشته موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بودند و اکنون از اساتید موسیقی هستند، مشغول شدند. از آن جمله: آقایان لطفی، طلایی، علیزاده، جنگوک و خانم توفیق.

استاد به درخواست همین موسسه تمام دستگاههای ایرانی را توسط مرحوم کمالیان، که خود سه تار می ساخت و مدتی هم شاگرد استاد بود، ضبط نمود که در آرشیو حفظ و اشاعه موجود است.

متاسفانه هیچ یک از شاگردان نتوانستند سبک استاد را یاد گرفته و بنوازند، اگرچه تا حدودی نواختن سه تار مرحوم کمالیان شباهتی به استاد داشت.

مرحوم استاد هرمزی تمام اندوخته هایی را که از استادش فراگرفته بود به خوبی می نواخت. انگشت راست محکم و چپ روان و سریع داشت که با قدرت و سرعت و نرمی روی سه تار حرکت می کردند.


دکتر عطا الله امیدوار و استاد سعید هرمزی
استاد با مرحوم استاد سلیمان امیر قاسمی که از اساتید بنام آواز موسیقی ایران بود، دوستی فراوان داشت و هر هفته یک بعد از ظهر در منزل استاد امیر قاسمی حضور پیدا می کرد و دمی را با هم به نواختن و آواز خواندن و یادآوری موسیقی می پرداختند و اینجانب هم افتخار همراهی را داشتم و درس آواز را با آنها تعلیم می گرفتم و نوازهایی را از ساز و آواز این دو استاد و اجرای خصوصی آنها در اختیار دارم.

از دوستداران مخلص ایشان مرحوم استاد شهریار، شاعر بزرگ زمانه بود که هر فرصتی در تهران پیدا میکرد به منزل استاد می رفت و از مجالست و شنیدن صدای ایشان لذت میبرد و شعری را هم در وصف استاد سرود. استاد هرمزی سرانجام پس از یک عمر تلاش و کوشش در راه اعتلای موسیقی اصیل ایرانی، پس از طی یک دوره مریضی طولانی در 9 مهر ماه 1355 در منزل کوچک شخصی خود در خیابان شاپور سابق دار فانی را وداع گفت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. روحش شاد.

سروده ای از استاد شهریار در وصف استاد سعید هرمزی:

ای جگر گوشه! کیست دمسازت
با جگر حرف میزند سازت
تار و پودم در اهتزاز آورد
سیم ساز ترانه پردازت
نازنینا! نیازمند توام
عمر اگر بود میکشم نازت
حیف، نای فرشتگانم نیست
که کنم ساز دل هم آوازت
شور فرهاد و عشوه شیرین
زنده کردی به شور و شهنازت
چشم من در پی تو خواهد بود
در کجا بینم ای پسر! بازت
گاهی از لطف سرافرازم کن
شکر سرو قد سرافرازت
شهریار! این نه شعر حافظ بود
که بسر زد هوای شیرازت

۱۸ نظر برای “به یاد استاد سعید هرمزی”
  1. پرنیان :

    بسیار عالی لذت بردیم.ممنون!

  2. محمد :

    اگر یک قطعه برای دانلود میگذاشتید باحال تر میشد ولی باز دمتون گرم

  3. مسعود :

    یادش شاد و روحش ارام…این روز ها بیشتر از قبل خالی حضور این اساتید در فضای درهم و راکد موسیقی ما احساس می شود…

  4. فریده هرمزی :

    خیلی خوشحالم که به بزرگان در گذشته توجه دارید و از آنان که عمری با همه وجود پاسدار موسیقی اصیل ایرانی بوده اند یاد میکنید .

  5. مرجان :

    روحشان شاد و یادشان گرامی باد. من هم با این نظر که ای کاش یک قطعه از کارهای استاد برای آشنایی بیشتر خواننده ها اینجا داون لود میشد موافقم.

  6. AVA :

    تشکر.

  7. محسن :

    با سلام

    طفیل هستی عشقند آدمی و پری

    ارادتی بنما تا سعادتی ببری

    باتشکر از دوستانی که درزمینه موسیقی ایران فعالیت دارند

  8. مهدی :

    تشکر از مطالب خوبتون
    اگر یک کلیپ ویدیویی واسه دانلود بودعالی میشد

  9. Anonymous :

    السلام علیکم . من از اهواز الخوزستان برای شما مینویسم .لطفا به زندان صبا را بگذارید.

  10. علیرضا :

    سلام
    عالی بود ممنون
    خدانگه دار

  11. Dr.Ataollah Omidvar :

    ba salam mitavanidsaz ostad ra dar sayt man http://www.omidvar.net gosh conid
    http://www.omidvar.net/music/ostad%20hormozi%20ata.mp3

  12. علیرضا :

    سلام دوست عزیز از دیدن وبلاگ خیلی جالبتون خیلی خوشحال شدم . من هفته آینده میام برای دانلود موسیقی ، امیدوارم که چیزی واسه دانلود گذاشته باشید.(دوستان به من هم سربزنید ،پشیمون نمی شید)

  13. Amir :

    Shoma agar mezrabi be tar zade ya nakhono be 3tar keshide bashid…va dar in kar momaresat nemode bashid…bi goman taiig khahid kard ke mardani manande ostad hormozi mardani az nasle asatir bodeand…aya marg baraye kasani chon ostad hormozi va shahnazio darvishkhanp va….manaii darad??????????

  14. omidvar :

    اذان همایون با صدای دکتر عطاءا… امیدوار را بشنوید
    —– Original Message —–
    From: hooshang samani
    To: info@sol.ir
    Sent: Monday, June 25, 2007 4:05 PM
    Subject: Islam with Persian Music

    Islam with Persian Music

    http://hooshang-samani.blogfa.com/post-109.aspx

  15. معین :

    قشنگ بود عزیز مخصوصا که کسی که که این وب سایت سا خته تا هیچ وقت چنین ادمهایی از یاد نرن قربونش برم

  16. هادک :

    با عرض سلام
    نمی دانم جناب عطاء ا… امیدوار این نظرات را می خواند یا نه!
    در هر صورت از تمام عزیزانی که این مطلب را می بینند خواهش می کنم اگر از آدرس دقیق محل دفن مرحوم هرمزی خبر دارند در کار تحقیقی ما شریک شوند و ما را با خبر کنند .
    منتظریم!

  17. dr ata omidvar :

    مقبرهاستاد هرمزی در بهشت زهرا در ساختمان مقابر خاندان قندجی میباشد

  18. فاطمه :

    بر در میخانه رفتن کار یکرنگان بود
    خود فروشان را به کوی می فروشان راه نیست

    بنده پیر خراباتم که لطفش دائم است
    ورنه لطف شیخ و زاهد گاه هست و گاه نیست

    حافظ ار بر صدر بنشیند، ز عالی مشربیست
    عاشق دردی کش اندر بند مال و جاه نیست
    خیلی لذت بردم .مرسی
    بازگشت | بالا

فرستادن نظر

RSS / XML