اقدامی نیکو از شجریان (I)

مجید وفادار
مجید وفادار
در هر جامعه ای عناصر فرهنگی آن به تبع دیگر جنبه های اجتماعی و اقتصادی به تناسب نیاز روز در حال دگرگونی است. موسیقی هر کشور نیز رفته رفته به حسب تغییر شرایط فرهنگی، تغییر میکند. برای مثال اگر موسیقی کشور خودمان را در صد سال گذشته نگاه کنیم متوجه خواهیم شد در هر دوره گذار فرهنگی و اجتماعی، موسیقی نیز متحول شده و ما اگر به یک آهنگ که در دهه ۴۰ یا ۵۰ ساخته شده گوش کنیم شاید آن تأثیری که در زمان ساخت آهنگ بوده امروز نباشد.

البته از این موضوع نباید نتیجه گرفت که گوش کردن به موسیقی گذشتگان حاوی هیچگونه تأثیری نیست و به اصطلاح با شرایط امروزی تطابق ندارد. زیرا ما هنگامی که به آهنگی که در سالهای قبل (حتی قبل از تولد) ما ساخته شده گوش میدهیم، ناخودآگاه سعی میکنیم خود را در حال و هوای آن دوره برده و با پیش زمینه ذهنی با موسیقی ارتباط برقرار کنیم؛ مثلاً جذاب بودن یک تصنیف که در سالهای انقلاب ساخته شده تنها به خاطر این است که خود را در شرایط آن دوران قرار می دهیم و خود موسیقی هم البته ما را به آن حال و هوا می برد.

دیگر اینکه بسیاری از ملودیهای ساخته شده مربوط به دوران خاصی نیست و در هر زمان قابلیت اجرای مجدد را دارد که اجرای مجدد این آثار چند فایده میتواند داشته باشد. اوّلین فایده این است که بسیاری از آثاری که در گذشته ضبط شده امروزه با کیفیتی مطلوب در دست نیست و حتی ممکن است بر اثر گذشت زمان و شرایط بد محیطی صفحه یا ریل مزبور قابل استفاده نباشد و با اجرای دوباره مصون از فراموشی و از بین رفتن شود و با کیفیت صدایی مطلوب در دسترس مردم قرار گیرد. دوّم اینکه ممکن است آهنگی که در گذشته ضبط شده به دلیل برخی محدودیتها مثل تکنیک خواننده یا نوازنده آنطوری که مد نظر آهنگساز یا قابلیت قطعه بوده اجرا نشده اجرای مجدّد این آهنگ ها با امکانات بیشتر باعث عرضه مطلوب شود. سوّم اینکه گاهی اوقات ما یک ملودی را میشنویم و فکر میکنیم میتوان این ملودی را با تنظیم مناسب و سازبندی بهتر اجرا کرد که دارای تأثیر بیشتری باشد؛ یعنی برخی آهنگها هستند که یا به خاطر کمبود ساز یا به خاطر سطح اطلاعات آهنگساز، به طوری که باید پرورش نیافته و میتوان آن را دوباره اجرا کرد.

امروزه ما شاهد باز خوانی برخی تصانیف و قطعات قدیمی هستیم که در قالب نوار یا CD منتشر میشوند. این کار به نظر برخی مفید نیست و نوعی به اصطلاح در جا زدن محسوب میشود و موجب شده شرکتهایی که ناشر آثار موسیقی هستند از انتشار این قبیل آهنگها خودداری کنند مگر به خاطر وجود آهنگساز یا نوازنده مورد قبول مردم، در واقع بازخوانی این آثار توسط افراد خاصی مقدور است.

هر چند این نکته را هم باید در نظر داشت که اجرای مجدد آثار قدیمی میبایست در جهت بالا بردن کیفی آن قطعه باشد و صرفاً افرادی که در این کار صلاحیت دارند باید متولی این امر شوند. استاد فرامرز پایور را میتوان به عنوان پیشگام این عرصه نامید. اجرا و انتشار آثاردرویش خان، رکن الدین مختاری، صبا، وزیری و بسیاری از تصنیفهای قدیمی ترانه سرایان مشهور موسیقی ایران مثل عارف، شیدا، امیرجاهد و… توسط گروه پایور در جهت نیل به این هدف بوده که قابلیت و امکانات ملودیک این قطعات به خوبی به نمایش گذاشته شود.

استاد محمد رضا شجریان نیز با اجرای مجدّد بسیاری از تصنیفهای قدیمی به همراه گروهها و ارکستر های مختلف سهم قابل توجهی در این زمینه دارد. البته او آثاری که قبلاً خود اجرا کرده و از رادیو پخش شده یا برخی اجراهای خصوصی که بیشتر در اوخر دهه ۵۰ و اوایل دهه ۶۰ ضبط شده آثاری را که قابلیت انتشار داشته مثل “سر عشق” یا” نوا مرکب خوانی” را منتشر نموده است. در سال ۸۴ اثری از محمدرضا شجریان منتشر شد به نام “جام تهی” که با همکاری فریدون شهبازیان و تکنوازی مرحوم حبیب الله بدیعی دربرنامه شماره ۷۷ گلها پخش شده بود. این اثر تا قبل از انتشار با کیفیت نامناسب و مقداری تغییر کوک به واسطه دور تند ضبط شدن آن در دست مردم بود، که پس از انتشار، این نقایص بر طرف گردید.

دیگر خوانندها نیز مثل علیرضا افتخاری ،شهرام ناظری و… چند اثر قدیمی را بازخوانی کرده اند. همایون شجریان هم با بازخوانی دو تصنیف قدیمی نشان داده که نسبت به این موضوع بی تفاوت نبوده. اولین تصنیفی که با آواز وی پخش شده از ساخته های مرتضی نی داوود با مطلع “آتشی در سینه دارم جاودانی” بود که قبلاً در باره این تصانیف مطالبی در سایت نوشته شده. دوّمین تصنیفی که وی اجرا کرده audio file “شب جدایی” از ساخته های مجید وفادار نام دارد. در قسمت بعد راجع به این تصنیف بیشتر خواهیم گفت.

29 دیدگاه

  • سحر
    ارسال شده در اردیبهشت ۴, ۱۳۸۵ در ۹:۲۱ ب.ظ

    با تشکر از مطلب خوبتون، به نظر من این اجراهای مجدد نه تنها بد نیست بلکه بسیار خوب و مفید هم هست. اگر به طور مثال به آثار کلاسیک غربی توجه کنیم می بینیم که این اثار با اجراهای “هزاران باره”همیشه غنا و پرورش پیدا کرده اند. در مورد بازخوانی های همایون شجریان هم من فکر می کنم این تصنیف ها از مجموعه قطعاتی که برای این خواننده مستعد تا به حال ساخته شده “به مراتب” بهتر اند پس چرا با دگم اندیشی مانع بوجود آمدن چنین اجراها و ضبط های ارزنده ای باشیم؟!

  • سمن
    ارسال شده در اردیبهشت ۴, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۸ ب.ظ

    بسیار عالی !
    به نظر من یکی از توانهای بسیار بالا در اجرای مجدد آثار قدیمی فرزند برومند استادشجریان جناب همایون شجریان است.ایشان مخصوصا بسیار در اجرای آثاری که قبلا با صدای استاد قوامی خوانده شده توانمند به نظر میرسند.

  • دیدار
    ارسال شده در اردیبهشت ۴, ۱۳۸۵ در ۱۰:۲۴ ب.ظ

    مرسی از این که به این مقوله پرداختید!
    اما خیلی وقتها هم این اجراها با تنظیمهای ضعیف و اجراهای ضعیفتر خاطره ی خوب آهنگها را در ذهن آدم خراب هم میکند..اینجوری هم کم نیست!
    و واقعا باید از تنظیم کننده ی این آهنگ و همایون خواننده ی آن تشکر کرد که اجرای زیبایی از آنرا عرضه کردند.

  • ارسال شده در اردیبهشت ۵, ۱۳۸۵ در ۶:۴۳ ب.ظ

    ostad bia ta dar kharabat berim …berim be didare khaje hafez berim /// benoushim jami az an jame sharab ….berim be didare an mah rokhe ziba berim // bashad ta dami aram girad ghalbe khasteman … berim be aan jebheye roya berim …………..man khodam dar hadi namibinam ke bekham dar morede kar haye ostade bozorgvaram ezhare nazar konam ….man ino midoonam ke ostadam hich gah bedoone fekro tadbir kari anjam namidahad .nemooneye karhaye bozorge ostad perojeye baghe honare bam hast .vaghen be joat migam ke in bozorgtarin khedmati bood ke mishod dar haghe in mardome zajr dide va ghose dar kard . in kare ostad ham hamchoon porojeye baghe honare bam ba arzesh va javdane khahad bood .va nasle ayande az ostadam be niki yad khahand kard . hamchoon khajeye bozorg hafeze shiraz va ya aref bozorg sadie shirazi va hezaran chehreye javdane ke dar in saraye hasti va in mahde tamadon sal haye toolani omre khodeshoon ro sarf pishrafte va hefze in tamadon kardan . man in harfaro goftam va mikham natijeye khoobi az oon begiram ….inke ostad ham edame dahandeye rahe oon bozorgan hast pas biayid ma ham edame dahandeye rahe ostad bashim ….in rah chizi nist joz khedmat be khalghe khoda …baraye hameye honarmandan\ va honardoostane aziz arezooye salamati va movafaghiat daram … khake paye mardom iran ……

  • پوریا فرجی
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱:۲۴ ق.ظ

    با سلام متاسفانه این امر کمرنگ شده و به قول اکثریت این کارهادر جازدنه ولی آیا همنطور که ردیف موسیقی ایران همیشه جاودانه مونده تصانیف قدیمی هم تموم شده به نظر میاد؟ خوشبختانه دوباره به این رویکرد توجه داره میشه و شرکت ماهور با انتشار اثر شش تصنیف قدیمی و اثر ۱۸۶ تصنیف قدیمی که آقای کرامتی خونده و در دست انتشار هست حرکت بزرگی کردند.امیدوارم این قبیل کارها بیشتر انجام بشه.باتشکر

  • peyman
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۲, ۱۳۸۵ در ۱:۱۰ ب.ظ

    اجرای بسیار استادانه ای بود.

  • ارسال شده در اردیبهشت ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۵ ق.ظ

    Salam
    Ostad Shajarian Dar hale Hazer Tak Satareye Kamelan Derakhshane Mosigheye Asill e Iran zamin Ast .
    Ghadr Bedanim ta Hast

  • آنک
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱:۲۵ ب.ظ

    اینقدر زیبا بودکه من جرات نمی کنم درباره اش نظربدهم.

  • ارسال شده در اردیبهشت ۱۵, ۱۳۸۵ در ۱۱:۳۴ ق.ظ

    امیدواریم که ستاره هنر استاد شجریان و فرزند گرامیشان در آسمان هنر این مرز و بوم هر روز پر فروغ تر گردد .دعای صاحب دلان توشه راه تو.

  • Vahid
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۴, ۱۳۸۵ در ۸:۴۶ ق.ظ

    salam
    Ba in ke sedaye homayoon khobe vali hanooz baraye behtar shodan dare a be moroore zaman pokhte tar va baz tar khahad shod

  • sepideh
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۳ ق.ظ

    be nazare man homayoon nemoneye bologhe mosighi ast

  • زهرا طالبی
    ارسال شده در خرداد ۲۴, ۱۳۸۵ در ۴:۱۳ ب.ظ

    من دانشجوی گرافیک رایانه هستم و چون تا حدودی به برنامه پریمیر اشنایی دارم ازموسیقی اقای همایون شجریان بنام نبسته ام به کس دل یک کلیپ از فاطمه زهرا ساخته ام .
    میخواستم این نمونه کارم را برای ایشان بفرستم .
    اگر تمایل به دیدن این کلیپ که با موسیقی ایشان درست کرده ام داشتید از طریق ایملی که نوشته ام برایم پیغام بگذارید. ممنونم

  • محمود مشهودي
    ارسال شده در تیر ۲۰, ۱۳۸۵ در ۲:۱۹ ق.ظ

    من هم از استاد متشکرم.

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۳۴ ق.ظ

    محمد علی حقیقت بین

    درود بر خسرو آواز ایران

    مرداد۸٫ ۱۳۸۵

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۳ ق.ظ

    به آنان که با سوختن شمع وجودشان پاسدار فرهنگ ایرانی بوده اند.

    متشکرم

    مرداد۸٫ ۱۳۸۵

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۳ ق.ظ

    به آنان که با سوختن شمع وجودشان پاسدار فرهنگ ایرانی بوده اند.

    متشکرم

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۴۷ ق.ظ

    دلا بسوز که سوز تو کارها بکند

    نیاز نیم شبی دفع صد بلا بکند

  • ارسال شده در مرداد ۸, ۱۳۸۵ در ۱۱:۵۲ ق.ظ

    مصلت نیست که از پرده برون افتد راز

    ورنه در مجلس رندان خبری نیست که نیست

  • آرش
    ارسال شده در آبان ۴, ۱۳۸۵ در ۴:۴۷ ب.ظ

    واقعا متاسفم هم برای جواد ضرابیان و هم همایون شجریان
    مدتهاست انتظار یک آلبوم خوب رو داریم ولی کارهای همایون روز به روز بدتر میشه.
    همایون باید با اساتیدی چون درخشانی مشکاتیان لطفی کار کند نه با (…)

  • زماني
    ارسال شده در آبان ۱۷, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۰ ق.ظ

    عجیب است که نویسنده مقاله آلبوم”نوا مرکب خوانی” را در زمره ی اجراهای خصوصی آورده است.

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۱۷, ۱۳۸۵ در ۴:۲۷ ب.ظ

    آواز نوار مرکب خوانی در منزل شجریان ضبط شده و خصوصی است.

  • روح الله طهماسبی
    ارسال شده در فروردین ۲۰, ۱۳۸۶ در ۱۲:۰۴ ب.ظ

    هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست
    ور نه تشریف تو بر بالای کس کوتاه نیست
    ممنون از خسرو موسیقی ایران

  • کردستان
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۰, ۱۳۸۶ در ۶:۴۸ ب.ظ

    سلام واقعاالبومهای (نای شکسته.کوچه سارشب)ازاستاد شجریانوالبومهای (ناشکیبا.شوق دوست)ازهمایون شنیدنی است.

  • sara
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۸۶ در ۱۱:۴۲ ق.ظ

    تمامی البوم های خود استاد و پسرشان(همایون شجریان)بسیار عالی وزیباست.

    باتشکرفراوان
    از”استادشجریان وهمایون شجریان”

  • ارسال شده در شهریور ۹, ۱۳۸۶ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    ازاینکه مو سقیی ایران حرف اول دردنیا می زند شک نکنید

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۲۴, ۱۳۸۶ در ۴:۰۰ ق.ظ

    سلام سلام
    سپاس

  • چلچله
    ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۸ در ۴:۲۵ ب.ظ

    در باز خوانی ترانه ها و تصنیف های قدیمی هیچ کس به پای علیرض افتخاری نمیرسه و اجراهای ایشان حتی از اجراهای اولیه زیباتر قوی تر و جذابتر است

    ممنون

  • غضنفر
    ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۱۶ ق.ظ

    با درود و خسته نباشید.

    بسیار عالی

    یک سئوال. چرا نسل جوان به سمت موسیقی ایرانی

    گرایش ندارد.

  • mahdis
    ارسال شده در تیر ۱۳, ۱۳۹۰ در ۲:۲۶ ب.ظ

    man ham asheghe sedaye homayounam o ham babash,b khoda harf nadaran .sedashun divane konandas,b nazare shoma intor nis?!!!!!!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

از روزهای گذشته…

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (VIII)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (VIII)

جمله «بطلمیوس» و «تامسطیوس» (۲۱) اشاره می‌کند، از سوی دیگر نام «فیثاغورث» را چندین بار بر سبیل نقد نظرات‌اش می‌آورد. اگر همین روش بررسی جزء به جزء را ادامه دهیم خواهیم دید که علاوه بر توافق در مبادی روش‌شناختی در موضوع مورد بررسی علم موسیقی، در «صناعت نظری موسیقی» نیز با آریستوگزنوس شباهت تام می‌یابیم:
نقدی بر اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر (I)

نقدی بر اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر (I)

مراسم اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر، ۱۹ بهمن در تالار وحدت برگزار شد و با وجود بارش برف تا بالکن سه تالار مملو از جمعیت بود. اولین گروه، کر کلیمیان بود که به اجرای برنامه پرداخت، این گروه همراه با یک پیانو قطعه کرال “آزادی” ساخته ارزشمند گلنوش خالقی را اجرا کرد که روی هم رفته هماهنگ و دقیق اجرا شد، هر چند شنیدن این قطعه با گروههای کر بزرگتر جذابیت بیشتری دارد.
صهبایی: ما فعلا” در ایران یک اکول خاص نداریم!

صهبایی: ما فعلا” در ایران یک اکول خاص نداریم!

بدنبال تهیه مطالب “آخرین پرچمدار” و “ترجیح میدهم بیشتر آثار ایرانی ضبط شود” اینک در این مطلب قسمت دوم مصاحبه با منوچهر صهبایی موسیقیدان معاصر را میخوانید.
SRV (بخش دوم)

SRV (بخش دوم)

استیو ری واگان نوازنده چیره دست بلوز در زمره محبوب ترین نوازندگان گیتار دهه هشتاد به شمار می رود. او گیتار را با سرعت اعجاب آوری می نواخت و در اجرای جلوه های صوتی، که جیمی هنریکس از پیشگامان آن است، مهارت خاصی داشت.
سلطانی: انسان نمیتواند از حدود “ذاتیت” خود پیش رود

سلطانی: انسان نمیتواند از حدود “ذاتیت” خود پیش رود

پیمان سلطانی، آهنگ ساز، رهبر ارکستر، نوازنده، منتقد و نویسنده؛ از معدود موسیقی دانانی است که توانسته پیوند مناسبی بین موسیقی و هستی شناسی ایجاد کند. گفته ها و نوشته های فلسفی- موسیقایی او همیشه بحث برانگیز بوده و نگاه او به مدرنیته و نوآوری در موسیقی نیز پرسش های فراوانی را در پی داشته است. وی سال هاست که به تدریس فلسفه ی موسیقی معاصر، مبانی آهنگ سازی قرن بیستم و شناخت مکتب ها، جنبش ها و جریان های موسیقی قرن بیستم مشغول است و از دهه ی هفتاد تا کنون فعالیت و حضوری جدی در معرفی جنبه های ایدئولوژیک و هستی شناسانه ی موسیقی قرن بیستم داشته است.
اعجاز پاگانینی (I)

اعجاز پاگانینی (I)

زمین ارتعاش گام‌های یکی از بزرگترین نوابغ تاریخ بشری را در ذهن خاکی‌اش ذخیره می‌کند. شاید از زمان پیدایش موسیقی نام هیچ نوازنده‌ای به اندازۀ او با تقدیر یک ساز گره نخورده باشد؛ چندان که تا همین امروز هم اجرای کامل و بی‌نقص کاپریس‌های او یکی از مهلک‌ترین ملاک‌ها و دشوارترین آزمون‌های ویرتوئوزیته برای ویولنیست‌ها در سرتاسر دنیاست. در موردش گفته‌اند و بس نیکو هم گفته‌اند که «پاگانینی ویولن را از جایی شروع کرد که دیگران تمام کرده بودند!» این جمله به وفادارترین شکل ممکن و بهتر از هر جملۀ ستایش‌آمیز دیگر، وصف حال اعجوبه‌ای‌ست که تکنیک‌های این ساز را به دوردستی دهها سال جلوتر از عصر خودش پرتاب کرد.
بیابانگرد: فضای مجازی به کمک ناخوانندگان آمده!

بیابانگرد: فضای مجازی به کمک ناخوانندگان آمده!

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با ماری بیابانگرد، خواننده و مدرس آواز ایرانی، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. ماری بیابانگرد ماسوله متولد ۱۲ بهمن ۱۳۳۹ است وی آواز را در دوره کودکی آغاز کرد و مشوق اصلی او مادرش بود که خود صدای خوبی داشت. در آن زمان از طریق گوش سعی در تقلید آواز های پریسا و مرضیه داشت و از آنها به عنوان معلم های غیر حضوری خود نام می برد. از سال ۱۳۵۹ در کانون چاووش نزد نصرالله ناصح پور به فراگیری ردیف آوازی عبدالله دوامی پرداخت. پس از این دوره نزد صدیق تعریف به فراگیری همان ردیف پرداخت.
تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

تفاوتهای صوتی استردیواری و گوارنری (IV)

نمودار ۵ تفاوت بین منحنی های میانگین نشان داده شده در نمودار ۴ را به تصویر می کشد. منحنی ها شباهت هایی را نشان می دهند که بر اساس آنها علیرغم تنوع سازهای نواخته شده، فرکانس صدای هر ساز نیز تاثیرگذار بوده است. احتمالا یک ویولون استرادیواری متوسط در باندهای ۲۰۰ هرتز، ۲۵۰ هرتز و ۶/۱ کیلو هرتز، سطوح صوتی بالاتری دارد.
نگاهی به کنسرت ˝نغمه‌های مرکب˝ (I)

نگاهی به کنسرت ˝نغمه‌های مرکب˝ (I)

یادداشت زیر نگاهی‌ است کوتاه به کنسرت ˝نغمه‌های مرکب˝ که اوّل و دوم آبان‌ماه در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد. سعید نایب‌محمدی، آهنگساز و نوازنده‌ عود این برنامه بود که آواز مهدی امامی و تنبک و بندیر حمید قنبری او را همراهی می‌کردند.
قصر هنر های ملکه سوفیا

قصر هنر های ملکه سوفیا

قصر هنر های ملکه سوفیا (El Palau de les Arts Reina Sofía) خانه اپرا و مرکزی فرهنگی است در والنسیای اسپانیا. سالن تئاترآنجا در ۸ اکتبر ۲۰۰۵ بازگشایی شد. اولین اپرایی که آنجا اجرا شد، Fidelio اثر بتهوون بود که در ۲۵ اکنبر ۲۰۰۵ به روی سن رفت. هلگا اشمیت (Helga Schmidt) مدیر امور اداری کمپانی می باشد که او پیش از آن این سمت در خانه اپرای رویال لندن از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۱ مسئولیت داشت. اشمیت چندی از هنرمندان مشهور را جذب کرد تا به قصر ملکه سوفیا بپیوندند.