پای صحبت طراح صداهای Star Wars

Ben Burtt
Ben Burtt
بن بارت (Ben Burtt) طراح اصلی مجموعه صداهای فیلمهای Star Wars در باره کار خود می گوید :

در کار تهیه فیلم در واقع سه شغل مختلف دست اندر کار تولید مجموعه اصواتی هستند که شما در یک فیلم میشنوید. سه کار خلاقانه که در نهایت نوار صدای فیلم را تهیه میکنند، یکی از آنها صدابردار صحنه است.

کار این شخص ضبط صداهایی است که هنگام فیلمبرداری ایجاد میشوند و عمده ترین این اصوات، دیالوگها هستند. این اشخاص با یک میکروفن در صحنه حضور دارند و تمام گفتگوها و جلوه های صوتی (Sound Effect) ایجاد شده در صحنه را ضبط میکنند.

دومین نفر تدوینگر صدا است. این شخص کسی است که در استودیو کار میکند و مجموعه ای از انواع صداهای ممکن را در آرشیو خود دارد. او همچنین به یک دستگاه ضبط دستی قوی مجهز است که در صورت لزوم صداهایی را از محیط اطراف ضبط کند و سپس با در کنار هم قرار دادن آنها، کم و زیاد کردن درجه شدت هر صدا، کشش دادن، کوتاه کردن و خلاصه هر تغییری که ممکن است در ساختن صدای مورد نیاز لازم باشد، صدای تولید شده را به نوار صدای فیلم اضافه کند.

نفر سوم، ترکیب کننده صدا (Sound Mixer) است. این شخص تمام صداهای موجود در فیلم که شامل گفتگوها، موسیقی و جلوه های صوتی هستند را با یکدیگر ترکیب میکند و به یک نوار صدای واحد مبدل میکند. کار او بسیار دقیق و پیچیده است زیرا باید بلندی صداها را طوری کنترل کند که در هر صحنه بیننده آنچه را که مهمتر است بشنود و برای مثال، موسیقی موجب شنیده نشدن یک گفتگوی مهم نشود.

طراح صدا – Sound Designer
در دهه گذشته و در واقع پس از اینکه سری فیلمهای “جنگهای ستاره ای” علاقه تازه ای را در تولید خلاقانه اصوات در فیلم به وجود آورد و از آن زمان اصطلاح “طراح صدا” یا Sound Designer مورد استفاده قرار گرفت.

من (بن بارت) خود را یک طراح صدا میدانم زیرا در واقع من نه صدا بردارم، نه تدوینگر و نه ترکیب کننده صدا. من مقداری از وظایف هر کدام را انجام میدهم، اما من قادر هستم که کارم را از همان اولین قدمهای تولید فیلم آغاز کنم.

یعنی من میتوانم در مسیر تولید و با مطالعه فیلمنامه، جلو بروم و نظر خودم را در مورد چگونگی تولید یک صدا و یا اینکه چه صدایی برای هر صحنه لازم است، ابراز کنم و از قبل اعلام کنم که برای هر بخش از فیلم، به چه صداهایی احتیاج داریم.

من هنگام فیلمبرداری بعضی از صحنه ها حضور دارم تا بعضی از صداها را ضبط کنم یا اینکه ببینم چه اتفاقاتی در حال وقوع است و بعد بروم و صداهای لازم را بسازم و اصواتی را که در صحنه های آتی مورد نیاز خواهند بود را تهیه کنم. من همچنین در هنگام تدوین فیلم هم، به عنوان تدوینگر صدا حضور دارم.

در این کار صداهای آرشیوی یا اصواتی که خودمان تهیه کرده ایم، با توجه به صحنه و ریتم آن، انتخاب، تدوین و هماهنگ و Synchronize میشوند. من غالبا به عنوان ترکیب کننده صدا هم کار میکنم و البته اینکه یک نفر در چند شغل مختلف برای یک فیلم کار کند، چندان معمول نیست.

این مشاغل معمولا به شدت تقسیم بندی شده اند. میدانید، نمیشود یک نفر، مثلا صدا بردار کار تدوین را هم انجام بدهد و تدوینگر نباید کار ترکیب صدا را انجام دهد. این رسم طبقه بندی شغلی در فیلمهای بلند است. اما از آنجایی که من استثنایی در این قاعده بودم، مجبور شدم کار خودم را با عنوانی جدید مطرح کنم و به این ترتیب از واژه “طراح صدا” استفاده کردم که در واقع به این معنا است که هرچند من بر کار خلاقه خود تاکید کرده ام، اما شغل من هماهنگ کردن تمام اصواتی است که شما در فیلم نهایی میشنوید.

بن بارت از زبان سون کارلسون (Sven Carlson)
بن بارت از زمان کودکی خوره صدا بود و در دانشکده فیلم دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (Southern California’s film School) به تحصیل پرداخت و قصد داشت کارگردان شود. در این حین یک کار دانشجویی به او پیشنهاد شد که آرشیو صوتی کمپانی کلمبیا که به دانشگاه اهدا شده بود را فهرست بندی و مرتب کند.

گری کارتز (Gary Kurtz)، تهیه کننده “جنگهای ستاره ای” با دانشگاه تماس گرفت و بارت به او معرفی شد. مصاحبه موفقیت آمیز بود و به او اختیار تام داده شد تا سر فرصت هر صدایی را که به نظرش برای فیلم مفید می آید، ضبط و نگهداری کند.

او برای ضبط هر چیزی که بتوان آنرا سر و ته پخش کرد یا از تکه تکه کردنش صدایی بیرون کشید و بتوان با آن به دنیای جورج لوکاس George Lucas جان بخشید، یک سال تمام وقت صرف کرد.

filmsound.org/starwars

میراث منگوری (III)

وقتی «ریچارد ریکو استوور» در سن ۷۳ سالگی (۳ فوریه) بر اثر سرطان در ایالت واشنگتن (ایالت متحده آمریکا) درگذشت، گیتار کلاسیک جهان چهره مهم دیگری را از دست داد. ریکو، مشهورترین فردی است که تمام زندگی خود را وقف مطالعه و ترویج زندگی و آثار آهنگساز و گیتاریست پاراگوئه ایی، «آگوستین باریوس» کرده بود. او نه تنها زندگی نامه ی قطعی، «شش پرتوی نقره ای ماه»، (زندگی و بارهای آگوستین باریوس منگوره) را نوشت، همچنین بیش از هر شخص دیگری مسئولیت پخش گسترده موسیقی باریوس را برای گیتاریست ها به عهده داشت.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (I)

موضوع اصلی در فرآیندهای زایندگی و خلاقیت اتصالی است که این روند میان میراث های گذشتگان با خواسته ها و آرزوهای آیندگان (و حتی گذشتگان) برقرار می کند. در این شرایط به همان اندازه که میراث ها قادرند برای خود حریمی از تکرار و فرومردگی در خود را پدید آورند خواسته ها و آرزوها نیز از نیروی تحمیل توهم به خودآگاه فرد راهی شده بهره مندند.

از روزهای گذشته…

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XII)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XII)

در اینجا صحبتم را تمام می‌کنم و توجه را جلب می‌کنم به منابع مکمل شفاهی و مکتوب و تاریخی‌ای که وجود دارند و در نهایت باز هم به جناب آقای دکتر قادری تبریک می‌گویم چون این ردیف نزد معدودی از اهل فن مشهور بود و می‌شناختند و سال‌ها رویش کار می‌کردند ولی تا وقتی اجرا نشود و به نت‌نویسی‌ای قابل فهم برای اکثریت جامعۀ موسیقی تبدیل نشود تأثیری ندارد، کمااینکه چند سال است نسخۀ خطی نت‌نوشته‌های هدایت چاپ شده و فکر نمی‌کنم کسی دیده باشد و شاید پنج نفر، ده نفر با آن دست‌وپنجه نرم کرده‌ باشند. به همین خاطر، قطعاً این کتاب در معرفی‌ این ردیف به جامعۀ بزرگ‌تر موسیقی بسیار ارزشمند است و امیدوارم در آینده هر دو دوست عزیزمان به این نکات استیل اجرایی هم بیش از پیش توجه کنند.
معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

زمانی که صحبت از موسیقی میکروتونال به میان می آید ممکن است علاقه مند شویم تا دراین فضای صوتی جدید و گامهای مختلف آن تجربه شنیداری داشته و خودمان ملودی بسازیم. در این نوشتار قصد داریم به سراغ اپلیکیشن ۱۶۳ کیلوبایتی “Microtonal eXplorer” رفته و با امکانات آن آشنا شویم. با این اپلیکیشن می توان وارد دنیای موسیقی میکروتونال شد و از آن لذت برد.
یک آلبوم پیانوی سولو

یک آلبوم پیانوی سولو

آلبوم “آخرین لبخند تو” با آهنگسازی بهداد بهرامی و نوازندگی پیانوی رضا تاجبخش به صورت آلبوم mp3 در سایت آی تیونز منتشر شد. این آلبوم دربردارنده ۱۲ قطعه تکنوازی پیانو در سبکهای لایت کلاسیک و جز است. نیما قهرمانی، منقد موسیقی، در مقاله ای به بررسی این اثر پرداخته که در ادامه می خوانید:
چند گام… در امتداد راه علی‌نقی وزیری (IV)

چند گام… در امتداد راه علی‌نقی وزیری (IV)

در اینجا «تعلق» به‌معنی جنسیت هم نیست و کاملاً بی‌ربط به‌نظر می‌رسد. گام سه‌گاه در مرحلۀ بعدی تئوری‌پردازی در آوازشناسی وزیری و در نظری به موسیقی نوشتۀ روح‌الله خالقی، «متعلق» به چهارگاه نیست و با شاهد به‌عنوان تنیک شروع نمی‌شود و تنیک سه‌گاه «سی کرن» صدای «سل» است؛ و در هر دو حال جنسیت مجنب و همجنس با شور شنیده می‌شود. (۸)
گفتگو با حسین علیشاپور (II)

گفتگو با حسین علیشاپور (II)

دلیل دوم هم بحث عدم تحقیق است که این دوستان در شیوه هایی مانند شیوه ی تاج، شیوه ی ادیب، شیوه ی اقبال، شیوه ی طاهرزاده و … خیلی غور و تفحص نمی کنند و در این جزییات وارد نمی شوند که از آنها آگاهی یابند و با توجه به گفتمان امروزی آواز بتوانند حرف امروز خود را با شیوه ی خاص خود بیان کنند. مرحوم همایونپور همیشه به بنده نصیحتی می کردند که ”تو اگر در آواز خواندن تقلید نکنی، به شخصیت خودت احترام گذاشته ای و اثبات می کنی که یک انسان مستقل با فکری مستقل هستی”.
در جست و جوی زنانِ خنیاگر

در جست و جوی زنانِ خنیاگر

نخستین زنانی که به تصنیف یا روایتی آهنگین پرداختند، نغمه ها را از زبانِ جاریِ طبیعت فراگرفتند و رفته رفته به تذهیب و آراستنِ آن نغمات، پرداختند و اینگونه مادران به درونی کردن گوهره ای از پیوندِ بشری که همانا نسبتِ آیینی میان روایت گر و مخاطب -که در اولین دیدار، مادر و فرزند اند- دست یازیدند و هنوز پس از گذشت قرن ها، با تمام دگرگونی های جوامع، این آوای رمز آلود، همچنان دوست داشتنی و گیراست و بوی بهار می دهد.
از کافه تا رودکی (III)

از کافه تا رودکی (III)

یکی از بخشهایی که در کارگان این خواننده همواره با استقبال مواجه می شود اجرای ساز و آواز روی قطعات ریتمیک کاور شده از موسیقی عربی است که آواز را معمولا ویولن پاسخ می دهد و گاهی بسته به حال و هوای نوازندگان بداهه نوازی کوتاهی نیز انجام می شود و کاملا یادآور خوانندگان کافه های پیش از انقلاب است. این قطعات معمولا در میان تصانیف و ترانه ها بصورت بداهه شکل گرفته و بعداز اجرا با شکست ریتم به حالت ابتدایی ترانه بر می گردد.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XII)

یکی از موارد مهم در زمینه موسیقی کنونی ایران که بسیار با اهمیت است، وجود و لزوم حضور فواصل کوچکتر از نیم پرده یا میکروتُن (ریز پرده) است. با حذف این فواصل یکی از اصلی ترین خصوصیات درونی موسیقی ایران دچار فقدان می گردد و این موسیقی دیگر خاصیت خود را نخواهد داشت.
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

در این وقت «قاسم آفرین» پرسید؛ به نظر شما آیا این دگرگونی‌ها در محتوا هم اتفاق افتاده یا تنها در شکل ظاهر آثار است؟ برای پاسخ به این پرسش مدرس از وی خواست دقیقاً توضیح دهد که آیا منظورش از محتوا، محتوای موسیقایی (Musical Content) و قرار دادن آن در برابر فرم است؟ یا موضوع دیگری؟ در هر حال به گفته‌ی مدرس قصد نشان دادن تغییرات در گروه‌نوازی (به‌ویژه رنگ) بود و بحثی از تغییر دیگر مولفه‌های محتوای موسیقایی به میان نیامده است.
موسیقی بلوز – قسمت هفتم

موسیقی بلوز – قسمت هفتم

از دیدگاه تاریخی می توان بلوز را به دو دوره تقسیم کرد: بلوز قبل از جنگ جهانی دوم (Prewar Blues) و بلوز بعد از جنگ (Postwar Blues). استفاده از این طبقه بندی از جنبه سبک شناختی نیز مفید است.