کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

برگردان نسخه‌ی فارسی
«مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» تا آنجا که می‌دانیم اولین کتابی است که به زبان فارسی در مورد فنون تجزیه و تحلیل موسیقی منتشر می‌شود (۵). بنابراین دور از انتظار نیست که مانند بسیاری از رهآوردهای محیط دانشگاهی غرب به زمانی طولانی نیاز باشد تا جامعه‌ی دانشجویان با آن آشنا شوند و به مهارتی برسند که بتوانند به دید انتقادی به آن نگاه کنند(۶).

متاسفانه بدون مقابله با متن اصلی نمی‌توان با اطمینان خاطر کافی در مورد کیفیت ترجمه‌ی یک اثر اظهار نظر کرد (۷).

اما در متن کتاب حاضر نشانه‌هایی هست که نشان‌دهنده‌ی کم دقتی ترجمه می‌توان به حسابشان آورد. از همه واضح‌تر و مسلم‌تر برگردان خود نام کتاب است. عبارت «Analysis of Tonal Music: A Schenkerian Approach» که می‌توانست به سادگی به «تجزیه و تحلیل موسیقی تونال: یک رویکرد شنکری» یا به شکلی روان‌تر در فارسی، «رویکردی شنکری به تجزیه و تحلیل موسیقی تونال» نوشته شود «مفاهیم شنکر …» ترجمه شده است. عبارت حاضر جدا از اشتباه بودن، به سختی در ذهن خواننده این تصور را پدید می‌آورد که «شنکر» نام پایه‌گذار روش تجزیه و تحلیلی است که قرار است در کتاب آموزش داده شود. برای روشن‌تر شدن موضوع در نظر بگیرید عبارتی مانند «مفاهیم بتهوون در فرم سونات» چه اندازه در مقایسه با «رویکرد بتهوون به فرم سونات» گویا است.

نمونه‌ی دیگری که تنها می‌توان وضعیت اصلی آن را به قرینه حدس زد این جمله است: «فرض بر این است که مخاطبین کتاب زمینۀ تحصیلی بالا در موسیقی دارند یا دانشجویانی هستند که در سال بعد در رشته موسیقی فارغ التحصیل می‌شوند.» (کادوالادر و گانیه ۱۳۹۱: ۱۲). ترکیب «زمینۀ تحصیلی بالا» که احتمالا برگردان «Highly Educated …» یا عبارتی مشابه آن است، به معنای کسی است که «به خوبی در موسیقی آموزش دیده» است، نه این که لزوما تحصیل دانشگاهی کرده باشد. به طور کلی متن کمی با لکنت پیش می‌رود و ساختار جملاتش خیلی سلیس نیست.

با در نظر داشتن این که متن اصلی روان و گویا بوده (۸) احتمالا مشکل در برگردان پیش آمده است.این بی‌دقتی و گنگی که در برخی از جملات -که تعدادشان نیز کم نیست- به چشم می‌خورد، در تضاد با هدف یک متن آموزشی معتبر (که فهماندن مطلب به بهترین وجه است) قرار گرفته و مانعی بر سر راه آن پدید می‌آورد.

پی نوشت
۵- البته تاکنون مقالات و کتاب‌هایی تحت عنوان تجزیه و تحلیل یا با موضوع مرتبط با آن به فارسی منتشر شده است، اما اغلب آنها در زمره‌ی مطالعات موردی مرتبط با موسیقی ایرانی قرار دارند. برای آگاهی از فهرست نسبتا جامعی از این نوشتارها رک. (صداقت‌کیش ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹الف و ۱۳۸۹ب).
۶- به نظر می‌رسد تنها تفاوت اکنون این است که بخش اعظم جامعه‌ی دانشوران و دانشجویان ما در صورت لزوم از متن‌های اصلی بهره می‌گیرند و تنها به ترجمه‌های انجام شده محدود نمی‌مانند.
۷- متن اصلی این کتاب را متاسفانه نتوانستم به دست بیاورم و مقابله‌ی دقیق کنم. از همین رو جز عنوان کتاب و چند نقل قول پراکنده که در متن‌های دیگر بود چیز دیگری برای مقایسه در اختیار نداشتم و ناگزیر در این بخش به کیفیت متن فارسی و قرینه‌یابی اشتباهات معمول ترجمه که می‌شناختم و نیز روند برگردان در آثار دیگر مترجم توجه کردم.
۸- این نکته را نقد و معرفی‌هایی که ذکر شد تصریح کرده‌اند. و چون هر سه به شکل‌های مختلف به آن اشاره کرده‌اند می‌توان تقریبا اطمینان داشت که چنین است.

یک دیدگاه

  • محمد ايمن
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۹۶ در ۴:۱۰ ب.ظ

    به نظرم ، این که آقای الهامیان ، همتی کردند و چنین چیزی را به ما شناساندند ، جای سپاس دارد . اگر این کتاب برای مخاطبینی با درجه ی سواد بالا در موسیقی نگاشته شده باشد ، قطعا این افراد خود خرد درک مناسب از جملات نویسنده را دارند . همیشه نقد راحتتر است از انجام کار . هر کاری دارای نواقصی امکان دارد باشد ، مثلا چرا اجوکیشن را تحصیلات ترجمه کرده و چرا آشنایی با موسیقی ترجمه نشده و امثالهم … اینها نقصی بر کار ایشان نیست و مراد نویسنده اصلی بر ما معلوم است

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد آرای محمدرضا درویشی (II)

اگرچه محمدرضا درویشی کتاب «بیست ترانه‌ی محلی فارس» را در سال ۱۳۶۳ با انتشارات چنگ منتشر کرده بود ولی می‌توان گفت، او فعالیت قلمی و نوشتاری در حیطه‌ی موسیقی را با چاپ نخستین مقاله‌اش با عنوان «موسیقی محلی ایران، سنّت یا نوآوری» در فروردین ماه ۱۳۶۷ در مجله‌ی آدینه (شماره‌ی ۲۱) آغاز کرد.

امیرآهنگ: تقریبا تمام کتاب های آموزشی موسیقی نظری غربی ایران کپی است

با قاطعیت می توان گفت بجز چند مورد بسیار نادر و اِستثنایی، تقریباً تمامِ کتاب ها و مِتُد های آموزشی ای که در خصوص آموزشِ تئوری موسیقی عمومی، سُلفِژ، هارمونی و غیره توسط موسیقی دانان ایرانی نوشته شده و چاپ شده اند، رونویسیِ دوباره و کپی برابر با اصل بطور عینی از کتاب های تألیفیِ نویسندگان خارجی آن هم اغلب بطور ناقص ارائه شده اند. آن هم بدونِ در نظر گرفتن اینکه آیا اصلا طریقه و شیوه موردِ نظرِ آموزش از نظر طریقه بیان در آن کتابِ مربوطه متناسب با درک و فهم هنرجوی ایرانی می باشد یا نه؟!

از روزهای گذشته…

گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (II)

گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (II)

من اغلب با گرفتن پرینتهایی از کتاب “روشهایی برای ویلنسلیت های جوان” (Pathways for Young Cellists) از اُلگا استائورت (Olga Stuart) با هنرجویان شروع می کنم. این کتاب شبیه کتاب اول پیانو است، در هر صفحه اطلاعات اندکی آمده و به هنرجویان حسی از یادگیری سریع را منتقل می کند. پس از آن با چندین کتاب روشها و تمرینها ادامه می دهم: روشهای فیلارد برای ویلنسلیست های جوان (Feuillard Method)، تمرینهای آرشه زدن سوچیک اپوس ۳ (Sevcik Opus 3)، کتاب دبیرستان ویلنسل نوازی پوپر (Popper High School of Cello Playing) و پیاتی کاپریسز (Piatti Caprices).

عرصه آثار موسیقی کلاسیک

علاقمندان رشته موسیقی می توانند از این پس، از طریق ایمیلhtalk.note@gmail.com سفارش های خود را در زمینه نت آهنگسازان موسیقی کلاسیک (پیش از قرن ۲۱) پست کرده و از طریق پیک دریافت کنند.
کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

«مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» تا آنجا که می‌دانیم اولین کتابی است که به زبان فارسی در مورد فنون تجزیه و تحلیل موسیقی منتشر می‌شود (۵). بنابراین دور از انتظار نیست که مانند بسیاری از رهآوردهای محیط دانشگاهی غرب به زمانی طولانی نیاز باشد تا جامعه‌ی دانشجویان با آن آشنا شوند و به مهارتی برسند که بتوانند به دید انتقادی به آن نگاه کنند(۶).
“رازهای” استرادیواری (XIII)

“رازهای” استرادیواری (XIII)

خط محیطی ساز: نکته مهم در ساخت ساز فرم داخلی آن بود یعنی قسمتی که کلافها و زوارها بر روی آن تنظیم می شدند. استرادیواری قالب های چوبی خود را با استفاده از نقشه های مربوطه که بر روی کاغذ ترسیم کرده بود، می ساخت.
مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

فریدون فرزانه، خطاب به سازندۀ عمیق ترین نغمه های تاریخ موسیقی ایران می نویسد: «موسیقی شما نه جنبۀ علمی دارد نه جنبهء هنری و نه جنبهء ملی حال از شما می‏خواهم بپرسم این سازهایی غربی در ارکستر شما چکار دارد؟» و جالب اینجاست کسی که خود تمام آثارش را برای سازهای غربی تنظیم کرده از خالقی (که ارکستر غربی را به طور کامل ملی می دید و با نگاهی مستقل و ایرانی، صدایی ایرانی از این ارکستر درمی آورد) بعد از زدن برچسب غیرعلمی، غیر هنری و غیر ملی بودن به آثارش می گوید، ساز غربی در ارکستر شما چه می کند!
مصاحبه ای با دیلنا جنسون (I)

مصاحبه ای با دیلنا جنسون (I)

مصاحبه ای با خانم دیلنا جنسون (Dylana Jenson) در ۱۶ فوریه ۲۰۱۰ ساعت ۴:۵۷ صبح. ویلنیست و استاد بزرگ ویلن، متولد ۱۴ مه ۱۹۶۱ در کالیفورنیا-آمریکا است. برای درک هنر خانم جنسون تنها به اثر جدید وی از کنسرتو ویلن شوستاگویچ گوش سپارید. این اثر مرا مجذوب خود نمود: قدرت، استعداد دیوانه کننده، غمی ژرف و شور… مرا به شنیدن آن وا داشت، مرا به گریستن سپرد.
جوابیه شرکت صوت آذین به مطلب “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی”

جوابیه شرکت صوت آذین به مطلب “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی”

چندی پیش مطلبی با عنوان “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی” درباره دستگاه ابداعی آقای افشین سپهوندی در این مجله به چاپ رسیده بود که امروز نامه آقای سپهوندی را در سایت می بینید که در جواب این مطلب فرستاده شده است.
یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۱- آذر ماه ۹۶) برگزار می شود

یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران (مگتان ۱۱- آذر ماه ۹۶) برگزار می شود

یازدهمین دوره مسابقات گیتار تهران در روز ۱۵ آذر ماه ۹۶ به صورت اینترنتی برگزار خواهد شد. از این پس مگتان سالی یک یا دو بار به صورت اینترنتی و یک بار در تابستان به صورت ترکیب اجرای زنده و اینترنتی طبق معمول با جوایز ارزنده گیتار انجام خواهد شد.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

چرا بیشتر انسان ها به این می‌اندیشند که کاری را انجام دهند اما در پایان آن را انجام نمی‌دهند؟ چرا آنها قدرت آن را ندارند که آن کاری را که در مغزشان می‌خواهند به آن عمل کنند عمل نمی‌کنند اگر آدم به انجام آن کار فکر کند باید به اجرای آن کار عمل کند.
بررسی اجمالی آثار شادروان<br> روح الله خالقی (قسمت پانزدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت پانزدهم)

این هم نفسی با حافظ، مستلزم طی طریقی است که انسان را از عالم ناسوت، حدّاقل در لحظاتِ خلق اثر، جدا سازد. شاید همراهِ دیرین خالقی، مرحوم استاد حسینعلی ملاح، در نامه به خانم گلنوش خالقی در ۱۳۷۰ از حقیقتی پرده برداشته که قبل از آن، براساس مطالبِ بالا، تنها میشد آنرا حدس زد: پدر شما سخت معتقد به عشق لاهوتی بود.