کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

برگردان نسخه‌ی فارسی
«مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» تا آنجا که می‌دانیم اولین کتابی است که به زبان فارسی در مورد فنون تجزیه و تحلیل موسیقی منتشر می‌شود (۵). بنابراین دور از انتظار نیست که مانند بسیاری از رهآوردهای محیط دانشگاهی غرب به زمانی طولانی نیاز باشد تا جامعه‌ی دانشجویان با آن آشنا شوند و به مهارتی برسند که بتوانند به دید انتقادی به آن نگاه کنند(۶).

متاسفانه بدون مقابله با متن اصلی نمی‌توان با اطمینان خاطر کافی در مورد کیفیت ترجمه‌ی یک اثر اظهار نظر کرد (۷).

اما در متن کتاب حاضر نشانه‌هایی هست که نشان‌دهنده‌ی کم دقتی ترجمه می‌توان به حسابشان آورد. از همه واضح‌تر و مسلم‌تر برگردان خود نام کتاب است. عبارت «Analysis of Tonal Music: A Schenkerian Approach» که می‌توانست به سادگی به «تجزیه و تحلیل موسیقی تونال: یک رویکرد شنکری» یا به شکلی روان‌تر در فارسی، «رویکردی شنکری به تجزیه و تحلیل موسیقی تونال» نوشته شود «مفاهیم شنکر …» ترجمه شده است. عبارت حاضر جدا از اشتباه بودن، به سختی در ذهن خواننده این تصور را پدید می‌آورد که «شنکر» نام پایه‌گذار روش تجزیه و تحلیلی است که قرار است در کتاب آموزش داده شود. برای روشن‌تر شدن موضوع در نظر بگیرید عبارتی مانند «مفاهیم بتهوون در فرم سونات» چه اندازه در مقایسه با «رویکرد بتهوون به فرم سونات» گویا است.

نمونه‌ی دیگری که تنها می‌توان وضعیت اصلی آن را به قرینه حدس زد این جمله است: «فرض بر این است که مخاطبین کتاب زمینۀ تحصیلی بالا در موسیقی دارند یا دانشجویانی هستند که در سال بعد در رشته موسیقی فارغ التحصیل می‌شوند.» (کادوالادر و گانیه ۱۳۹۱: ۱۲). ترکیب «زمینۀ تحصیلی بالا» که احتمالا برگردان «Highly Educated …» یا عبارتی مشابه آن است، به معنای کسی است که «به خوبی در موسیقی آموزش دیده» است، نه این که لزوما تحصیل دانشگاهی کرده باشد. به طور کلی متن کمی با لکنت پیش می‌رود و ساختار جملاتش خیلی سلیس نیست.

با در نظر داشتن این که متن اصلی روان و گویا بوده (۸) احتمالا مشکل در برگردان پیش آمده است.این بی‌دقتی و گنگی که در برخی از جملات -که تعدادشان نیز کم نیست- به چشم می‌خورد، در تضاد با هدف یک متن آموزشی معتبر (که فهماندن مطلب به بهترین وجه است) قرار گرفته و مانعی بر سر راه آن پدید می‌آورد.

پی نوشت
۵- البته تاکنون مقالات و کتاب‌هایی تحت عنوان تجزیه و تحلیل یا با موضوع مرتبط با آن به فارسی منتشر شده است، اما اغلب آنها در زمره‌ی مطالعات موردی مرتبط با موسیقی ایرانی قرار دارند. برای آگاهی از فهرست نسبتا جامعی از این نوشتارها رک. (صداقت‌کیش ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹الف و ۱۳۸۹ب).
۶- به نظر می‌رسد تنها تفاوت اکنون این است که بخش اعظم جامعه‌ی دانشوران و دانشجویان ما در صورت لزوم از متن‌های اصلی بهره می‌گیرند و تنها به ترجمه‌های انجام شده محدود نمی‌مانند.
۷- متن اصلی این کتاب را متاسفانه نتوانستم به دست بیاورم و مقابله‌ی دقیق کنم. از همین رو جز عنوان کتاب و چند نقل قول پراکنده که در متن‌های دیگر بود چیز دیگری برای مقایسه در اختیار نداشتم و ناگزیر در این بخش به کیفیت متن فارسی و قرینه‌یابی اشتباهات معمول ترجمه که می‌شناختم و نیز روند برگردان در آثار دیگر مترجم توجه کردم.
۸- این نکته را نقد و معرفی‌هایی که ذکر شد تصریح کرده‌اند. و چون هر سه به شکل‌های مختلف به آن اشاره کرده‌اند می‌توان تقریبا اطمینان داشت که چنین است.

یک دیدگاه

  • محمد ايمن
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۹۶ در ۴:۱۰ ب.ظ

    به نظرم ، این که آقای الهامیان ، همتی کردند و چنین چیزی را به ما شناساندند ، جای سپاس دارد . اگر این کتاب برای مخاطبینی با درجه ی سواد بالا در موسیقی نگاشته شده باشد ، قطعا این افراد خود خرد درک مناسب از جملات نویسنده را دارند . همیشه نقد راحتتر است از انجام کار . هر کاری دارای نواقصی امکان دارد باشد ، مثلا چرا اجوکیشن را تحصیلات ترجمه کرده و چرا آشنایی با موسیقی ترجمه نشده و امثالهم … اینها نقصی بر کار ایشان نیست و مراد نویسنده اصلی بر ما معلوم است

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور» منتشر شد

کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور»، حاوی نُه اثر از درویش خان و موسی معروفی است که در اوایل دهه ی سی توسط طلیعه کامران برای سنتور بازنویسی و اکنون با ویرایش مجدد و اجرای آنها توسط شهاب مِنا ارائه شده است.

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

از روزهای گذشته…

اصول نوازندگی ویولن (VIII)

اصول نوازندگی ویولن (VIII)

۳/۱/۵/۱: هر گاه بنا به دلایل مختلف نوازنده مصمم به اجرای متوالی دو نت با فاصله نیم پرده توسط یک شماره انگشت باشد، لازم است تا هلال داخلی انگشت به مانند فنری باز شود. طبیعی است در حالت برگشت، هلال انگشت دوباره بایستی جمع شده و انگشت به شکل هلالی اولیه خود باز گردد (مراجعه به بند:۱/۲/۱/۳).
گفتگو با زوکرمن (III)

گفتگو با زوکرمن (III)

برای خود زوکرمن هم جالب است که علیرغم سابقه تحصیلی لکه دارش، امروز آدم سخت گیری شده که از شاگردانش می خواهد که بسیار منظم باشند و آنها نیز اینگونه اند. «چند سال پیش یکی از معلم هایم، خانم نرینس، را دیدم. او ناگهان در یکی از کنسرت ها ظاهر شد و از من پرسید: من را به خاطر می آوری؟ گفتم: اوه خدای من! خانم نرینس! او گفت: می بینم که بدون کمک من به جای خیلی خوبی رسیده ای».
شهرام ناظری و کامکارها پیشگام کمک به زلزله زدگان شدند

شهرام ناظری و کامکارها پیشگام کمک به زلزله زدگان شدند

شهرام ناظری و گروه موسیقی کامکارها کنسرت خیریه بزرگی را در تالار وزارت کشور برگزار می کنند که تمامی عواید آن به زلزله زدگان کرمانشاه* اختصاص پیدا می کند. شهرام ناظری، خواننده موسیقی مقامی و دستگاهی ایران، ضمن ابراز همدردی با هموطنان و همزبانان کردش، درباره برگزاری این کنسرت خیریه گفت: درست است که ما نمی توانیم همه مشکلات را حل کنیم اما بخشی از آنها را قطعا می‌توانیم. امیدوارم که مسئولین و هنرمندان در این زمینه بیاندیشند و راهکارهای خوبی برای آن پیدا کنند. من شخصا بسیار علاقمندم که در این زمینه با مردم کرد همدردی کنم و از همین روی برنامه ای را به همراه گروه موسیقی کامکارها برای روز ۲۹ آبان ماه است در سالن وزارت کشور تدارک دیده ام.
نت نگاری

نت نگاری

بدون شک یکی از عناصر ی که میتوان با آن فرهنگ یک ملت را محک زد و اطلاعات زیادی از آداب و رسوم و اعتقادات آنها کسب کرد موسیقی آن ملت است.
جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن (متولد ۱۵ سپتامبر ۱۹۴۵) یک خواننده اپرای آمریکایست. نورمن یکی از شگفت انگیزترین خواننده های اپرا و تکخوان است و یکی از بهترین اجرا کنندگان آواز در موسیقی کلاسیک است.
پس غذای عاشقان آمد سماع

پس غذای عاشقان آمد سماع

حجه الاسلام، ابو حامد، امام محمد غزّالی از دانشمندان و متفکران بزرگ اسلام بود که ولادتش را در سال ۴۵۰هـ . ق گفته‌، وفاتش را به سال ۵۰۵ هـ . ق ثبت کرده‌اند. در بخش طابران طوس از مادر بزاد و در همان جا دیده بر هم نهاد. غزّالی به پندار بیشماری از اندیشه ورزان شرق و غرب از بزرگان و نوادرِ علوم اسلامی بود که با نگاهی ژرف و دقتی کم نظیر در عالم اسلام به بازنگری و نگاه نو در متن دین پرداخت و به بیان خودش توانست « از حضیض و پستی تقلید به اوج استبصار و اجتهاد » بال بگشاید.
سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

آمدن من به ایران از جمله تصمیم‌های عجیب و غریبی بود که گاهی من انجام می‌دهم! من همه‌ی فعالیت بین‌المللی‌ام را برای یک سزون یا یک سالِ کاری به‌کل تعطیل کردم که البته مدیر برنامه‌هایم و خیلی‌های دیگر از این کار من بسیار ناراحت شدند، ولی تصمیمم این بود که بیایم ایران و بمانم و برای همین با خانواده و بار و اساس زیادی وارد ایران شدم تا در کشور بمانم. ولی کسی خبردار نبود که من تمام کارهایم را کنار گذاشته‌ام و در این یک سال بیکار خواهم بود، به‌جز چند برنامه‌ای که گذاشته بودم تا در کنار کنسرت‌های ایرانم انجام بدهم.<
اپوس

اپوس

Opus اوپوس یک کلمه لاتین میباشد که معنای – کار- را میدهد که معمولا برای کارهای هنری از این کلمه استفاده میشود. جمع اوپوس – اپرا – میشود که در موسیقی خود یک شاخه و سبک محسوب میشود. اما از منظر تاریخی می بینیم در حدود قرن ۱۷ میلادی بسیاری از آهنگسازان همچون بتهوون آثار موسیقیایی خود را بر اساس شماره گذاری بصورت اپوس دسته بندی نموده اند. که به صورت مختصر آنرا به صورت “Op” مینویسند و جمع آن “Opp” میباشد.
چند ساز از دوران رنسانس

چند ساز از دوران رنسانس

تعداد محدودی از سازهای دوران رنسانس همچنان بدون تغییر مورد استفاده قرار میگیرند اما نکته مهم آن است که بیشتر سازهای امروز شکل تکامل یافته آلات موسیقی گذشته می باشند.
about violin design – طرح و مدل (IV)

about violin design – طرح و مدل (IV)

در مرحله دیگر باید در نظر داشت که ساختار از اشکال ساده قرار است ایجاد شود و یا از اشکال پیچیده و یا به نوعی دیگر خواسته صوتی و نیاز موسیقی با توجه به تاریخ و گذشته آن هر چند کوتاه و مختصر چه روندی را طی نموده است، این خواستگاه در اشکال ساده تعریف می شود و یا در اشکال چند بعدی، سطوح تخت هستند و یا محدب، در معیار سطوح تخت با کیفیت های ساده مواجهیم و یا چند وجهی، همچنین نیز در سطوح محدب با چه نوع کیفیتی مواجه خواهیم بود؟