 |
|
|
ژورنال موسیقی
|
    |
سه شنبه ۹ خرداد ۱۳۸۵ ،
کاوه رهنما
"آرشین مال آلان" از جمله جذاب ترین داستان های فرهنگ آذربایجانی است که در سال 1910 میلادی توسط اوزیر حاج بایف (Uzeyir Hajibeyov) موسیقیدان شهیر آذری بصورت اپرای کوچک (Operetta) تهیه شد. این اپرا آنقدر مورد توجه علاقمندان به فرهنگ و هنر آذربایجان قرار گرفت که امروزه نیز به مناسبت های مختلف کماکان شاهد اجراهای مختلف از آن هستیم.
هر چند اصطلاح "آرشین مال آلان" را The Cloth Peddler به معنای دستفروش پارچه ترجمه کرده اند، اما جا دارد اشاره کنیم که آرشین (Arshin) واحد قدیمی اندازه گیری طول در روسیه بوده که تقریبآ معادل 71 سانتیمتر است و "مال آلان" به معنای کسی است که جنسی - یا همان مالی - را خریداری می کند و ترکیب "آرشین مال آلان" بیشتر به مفهوم افرادی است که پارچه را بصورت متری خریداری می کنند. 
آرشین مال آلان - قسمتی از مقدمه
بر اساس این داستان پنج نسخه فیلم (یکی از آنها در تهران و به زبان فارسی) تهیه شده است. نسخه های اول و دوم این اثر در سالهای 1916 و 1917 قبل از انقلاب بلشویک ها و پایه گذاری اتحاد جماهیر شوروی تهیه شد. چند ماه پس از نمایش اولین نسخه این فیلم، ترجمه آن در کشورهایی مانند روسیه، ارمنستان، یونان، ایران، انگلستان، فرانسه، ازبکستان و تاجیکستان نیز به نمایش در آمد. نسخه سوم فیلم به دستور استالین تهیه شد نسخه سوم فیلم، در زمان حکومت شوروی سابق و جنگ جهانی دوم تهیه شد که به اعتقاد همه دست اندرکاران هنری، با وجود آنکه بصورت سیاه و سفید تهیه شده است، موفق ترین نسخه این فیلم موزیکال شناخته شده است. کارگردانی این فیلم را رضا طهماسیب (Reza Tahmasib) و نیکولای لشنکو (Nikolai Leshenko) بر عهده داشتند.  صحنه ای از نسخه سال 1965 (بسیاری معتقد هستند که موزیکال "آرشین مال آلان" نگاهی انتقادی و طنز گونه به برخی آداب و رسوم اجتماعی قدیم دارد که باعث بوجود آمدن محدودیت در فعالیت اجتماعی زنان و یا برقراری ارتباطات اجتماعی میان زن و مرد می شود. حاج بایف پیش از این در "لیلی و مجنون" (1908) که منجر به تهیه دو فیلم موزیکال دیگر شد نیز چنین تجربه ای را کرده بود.)
آرشین مال آلان - دخترها
 Niyazi , 1912-1984
در رابطه با نسخه سوم ذکر این نکته نیز لازم است که استالین به زیبایی بدون حد و مرز موسیقی حاج بایف و علاقه مردم به این داستان به خوبی واقف بود و به همین دلیل با وجود آنکه کشور در گیر مشکلات جنگ جهانی بود، برای ایجاد وحدت و تقویت روحی مردم دستور داد تا مجددآ فیلمی در خور این موسیقی زیبا تهیه شود، که ماحصل آن این نسخه موفق بود.
نسخه سوم یکسال بعد جایزه استالین (Stalin Award) را دریافت کرد و دست اندر کاران آن یعنی آهنگساز، کارگردان و رهبر ارکستر نیز مفتخر به دریافت این جایزه شدند.
آرشین مال آلان - عسگر
نسخه بعدی بصورت رنگی توسط توفیق تقی زاده (Tofig Taghizade) در سال 1965 تهیه شد. در این نسخه خوانندگان بزرگ اپرا همچون رشید بهبودف در نقش عسگر، خورامان قاسیموف (Khuraman Gasimova) در نقش گلچهره و فیدان قاسیموف (Fidan Gasimova) در نقش آسیه بازی می کردند. نیاز جاجی بایف رهبری ارکستر نسخه پنجم را نیازی (Niyazi , 1912-1984) از بزرگترین رهبران ارکستر تاریخ آذربایجان بر عهده داشت. نیازی - با نام اصلی نیاز جاجی بایف (Kniaz Hajibeyov) - فرزند ذولفقار حاجی بیف (Zulfigar) آهنگساز آذری بود و عموی او کسی نبود جز اوزیر حاجی بیف (اوزیر حاج بیگوف) بنیانگذار موسیقی کلاسیک و تاج ذرین موسیقی آذری.
آرشین مال آلان - آسیه
او علاوه بر آنکه حدود 46 سال مسئولیت ارکستر سمفونیک آذربایجان را بعهده داشت، به درجه ای از توانایی رسید که رهبری ارکسترهای بزرگ سمفونیک جهان همچون، پراگ، برلین، بوداپست، بخارست، نیویورک، پاریس، لندن، پکن، ... و نیز تهران را بر عهده داشت. نیازی یکی از موثر ترین افراد در معرفی موسیقی آذری به جهانیان محسوب می شود.  Uzeyir Hajibeyov , 1885-1948
اوزیر حاجی بایف راجع به کار خود می نویسد :
"آرشین مال آلان نمونه ای از زندگی مردم شهر شوشا در قره باغ است، جایی که من در آن بزرگ شدم."
"من کمدی موزیکال آرشین مال آلان را هنگامی که در کنسرواتوآر سنت پترزبورگ مشغول تحصیل بودم تهیه کردم، آخرین کاری بود که پیش از انقلاب 1917 آنرا تمام کردم." او اضافه می کند : "مشکل بزرگ من پس از تهیه این بود که باید تلاش های بسیاری می کردم تا مجوزهای لازم به منظور جلوگیری از سانسور آنرا، بگیرم." "ازآنجایی که عسگر شخصیتی روشنفکر دارد، بسیاری فکر می کنند این کاراکتر خود من هستم، اما این نظر بطور کل غلط است. عسگر نمونه ای از مردم عادی است که همه چیز را از دریچه تجارت نگاه می کند." "و دلیل آن ساده است، اگر او می خواهد پیش از ازدواج همسر آینده اش را ببینید، نه بخاطر روشنفکری است بلکه به دلیل آن است که او تاجر است و ازدواج را با معامله یا خرید جنس یکسان می انگارد."
آرشین مال آلان - سلطان
یکی از هموطنان می گوید ... یکی از هموطنان آذری زبان ما می گوید در سال 1325 این فیلم در ارومیه پخش شد و نکته بسیار جالب برای ما این بود که فیلم زیرنویس نداشت، چرا که آنها به همان زبان ما صحبت می کردند. شنیدن صدای زیبای رشید بهبودف و مشاهده فرهنگ آشنای آذری در آن اثر بزرگ هنری، برای ما بسیار لذت بخش، خوشحال کننده و افتخار آفرین بود. "آرشین مال آلان" داستانی است که در دل هر آذری زبان جای دارد و هرگز فراموش نخواهد شد.
|
نسخه قابل چاپ
این مطلب را برای دوستتان بفرستید
افزودن لینک به OYAX
|
استفاده از مطالب گفتگوی هارمونیک با ذکر نام سایت مجاز است - Copyright (c) 2006 Harmony Talk, all rights reserved
|
خرداد ۹م, ۱۳۸۵ at ۵:۵۱ ب.ظ
واقعآ دست آقای رهنما و دست اندر کاران این سایت درد نکنه. من تا بحال چنین مقاله جالبی راجع به ارشین مالالان نخونده بودم. بازهم صد رحمت به استالین …
خرداد ۹م, ۱۳۸۵ at ۸:۵۷ ب.ظ
سلام خيلي قطعات زيبايي بودند و تفاوتي با کارهاي بزرگ نداشتند. جاي تاسف هست که ما در کشور خومون با پتانسيل هايي که داريم چنين کارهايي رو درست نکرديم. اگر کرديم يکي به ما آدرسش رو بگه.
خرداد ۹م, ۱۳۸۵ at ۱۰:۵۹ ب.ظ
دوستان گرامی این کار شما ستودنی است، چرا که فرزندان ما باید از فرهنگ غنی پدران خود آگاه باشند. از شما تشکر می کنیم، شنید صدای رشید عزیز ما را یاد دوران کودکی انداخت.
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۱۰:۴۵ ق.ظ
خسته نباشید. خیلی جالب بود. من از موسیقی آذربایجان اطلاع زیادی نداشتم ولی الان یه چیزایی فهمیدم!
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۱:۴۴ ب.ظ
با پدرم راجع به این موضوع صحبت کردمف میگفت زمان اونها این کارها رو بارها از تلویزیون پخش می کردند. جای تاسف هست که الان چنین کارهای زیبای موسیقی امکان پخش ندارند، فکر نمی کنم مشکل خاصی هم داشته باشند.
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۹:۴۰ ب.ظ
اگه میشه در مورد اپرای کوراغلو بنویسید.به جرات میتونم بگم ان بهترین اپرای حاجی بکف است.و اکثرا با این شاهکار اشنا نیستند.من وقتی گوش میکردمش گذر زمان رو حس نمیکردم.مرسی
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۹:۵۷ ب.ظ
علت ان که در ایران چنین کارهایی ساخته نشده انه که تو ایران همه میخوان در مورد همه چی نظر بدن.یکی هیچ اطلاعی از موسیقی ارانی نداره میخواد اپرا بنویسه با رنگ ارانی.یا عکسش.و دیگری ان دعوا و مرافعهای که بین ارانی و موسیقی کلاسیک وجود داره.حاجی بکف خودش نوازنده خوب تار بود.ولی توی سنت پترزبرگ هم درس خونده بود.تا تعادل بین ارانی و کلاسیک توی موسیقی ایرانی برقرار نشه(یعنی نه کلاسیک کلاسیکونه ایرانی ایرانی)مشکل حل نمیشه
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۹:۵۸ ب.ظ
علت ان که در ایران چنین کارهایی ساخته نشده انه که تو ایران همه میخوان در مورد همه چی نظر بدن.یکی هیچ اطلاعی از موسیقی اریانی نداره میخواد اپرا بنویسه با رنگ ایرانی.یا عکسش.و دیگری این دعوا و مرافعه های که بین ایرانی و موسیقی کلاسیک وجود داره.حاجی بکف خودش نوازنده خوب تار بود.ولی توی سنت پترزبرگ هم درس خونده بود.تا تعادل بین موسیقی ایرانی و کلاسیک در اثار موسیقی برقرار نشه(یعنی نه کلاسیک کلاسیک نه ایرانی ایرانی)مشکل حل نمیشه
خرداد ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۱۰:۰۲ ب.ظ
مشکل دیگم اینه که یک سری از ما فکر میکنیم ایرانی و فرهنگش بیکلاسه.و میخواهیم فرهنگمون رو فراموش کنیم.یک سری هم کم مونده حزب نازی ایران رو تاسیس کنن.(بخصوص بین موسیقیدانها)
خرداد ۱۵م, ۱۳۸۵ at ۷:۱۳ ب.ظ
maghaleye jalebi bud merc, uzeir hajebeyov avvalin kesi bude ke musighi magami ro ba classis dar ham amikhte, omidvaram az karhaye digeye ou ke muhaye adam ro sikh sikh mikonan ham bezarid, mamnuun,zemnan az tofigh guliev, qara qarayev va kheili az bozorgaan haam mishe maghalati ro gozasht.. merc dustan
مرداد ۲۶م, ۱۳۸۵ at ۳:۳۷ ب.ظ
با تشکر امروز آذربایجان نه موسیقی دارد نه فیلم و قبلی ها از یاد رفته
آذر ۲۵م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۰۷ ق.ظ
سلام. خسته نباشید. پر بیراه نیست که آرشین که به قول جنابعالی واحد طول در روسیه است همان ارش ARASH فارسی قدیم باشد. واحد طولی به اندازه حدود ۴۰ سانتیمتر.
آذر ۲۶م, ۱۳۸۵ at ۲:۲۷ ق.ظ
وقتی هنر و فرهنگ و مدنیت اجداد خودم را در تاریخ می بینم افتخار می کنم که آذری هستم
بهمن ۲۲م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۵۰ ب.ظ
آقای فرشچی و احمد خودتان ئذ مورد کلمه صد رحمت به استالین فکر کنید و در این مورد با اشخاصی که دچار مشکل با خود و اندیشه آزاد هستند نیز صحبت داشته باشید . و احمد جان امروز دز آذربایجان اگر مانند سابق سینما وجود ندارد و فیلمسازی پر رونق نیست اما سرعت رشد موسیقی در آذربایجان به حدی است که ما توان درک آن را نداریم .کافی است شما نه به جاز در آذربایجان و نه اپرا- موسیقی فیلم-فیلارمونی-و…کافی است سری به مدارس آن دیار زده وبا دانشگاههای موسیقی ما اگر بتوان دانشگاه گفت مقایسه کنید.
اسفند ۱۰م, ۱۳۸۵ at ۴:۵۹ ب.ظ
لطفا از آقای لطفیار ایمانوف هم بنویسید
خرداد ۲۳م, ۱۳۸۶ at ۸:۰۶ ق.ظ
vaghti ke dar site wikipedia name uzeyir hajibeyov ra minevisam va an ra search mikonam dar moghabele namash in tozih ha ra miavarad:ahangsaz,rahbare orkestr,nevisande,motarjem,nemayesh nameh nevis,daneshmand,…be nazare man tanha farg beyne mozzart,bethoven va gheyre va gheyre tanha tu ine ke una dar almano otrish va digar mamaleke ghodratmand be donya umadan vali uzeyir dar azerbaycan.albatte be khatere in az khoda mamnuunam
خرداد ۲۳م, ۱۳۸۶ at ۸:۱۰ ق.ظ
ba tashakkor
lotfan az shahkare uzeyir hajibeyov ke operaye koroghlu hast ham benvisid
albatte fekr konam uzeyir tanha kasi hast ke hameye asar hash shahkare
man in shakhs ro setayesh mikonam
nabeghe tanha onvane shayesteye in marde
آذر ۳م, ۱۳۸۶ at ۴:۳۵ ب.ظ
چوخ گوزل اولدی اللریز اغریماسین
فروردین ۲۳م, ۱۳۸۷ at ۱۰:۵۴ ق.ظ
I really wanted to know more about the director and the writer of the film. and also when the the film had been made. thank you for the information. I believe that the film making art has been very developed, compared with the Iranian ones.Nasser Faramarzi
فروردین ۲۹م, ۱۳۸۷ at ۱۲:۴۰ ب.ظ
سلام. خسته نباشید. آیا امکان این هست که من بتوانم فایل آسیه را کامل دانلود بکنم؟
باتشکر از شما.