سجاد پورقناد
ارکستر سمفونیک تهران در تازهترین حضور صحنهای خود، شبی سرشار از شکوه و خاطره آفرید. این برنامه با عنوان «واگویهها» برگزار شد و دو اثر برجسته را در قسمت: یکی از فلیکس مندلسون و دیگری سمفونی شماره یک محمدرضا تفضلی به روی صحنه برد؛ «واگویهها» یا سمفونی شماره یک ساخته تفضلی، اثریست با بهرهگیری از الحان ایرانی در فضای نئوتونال، پلیتنال و بعضاً آتونال کانون اصلی این کنسرت بود.
جسارت در انتخاب و اجرا
اجرای سمفونی دشوار و پیچیده تفضلی، نشانی روشن از جسارت و توانمندی ارکستر سمفونیک تهران است. این ارکستر که امروز ترکیبی جوان و پرانگیزه از نوازندگان زیر پنجاه سال را در خود جای داده، با انسجام و مهارت تحسین برانگیزی، یکی از چالشبرانگیزترین آثار سمفونیک معاصر ایران را به صحنه آورد. نصیر حیدریان، رهبر ارکستر، در سخنان خود تأکید کرد که نوازندگان برای اجرای این اثر «از جان و دل مایه گذاشتهاند».
جایگاه تفضلی در موسیقی ایران
محمدرضا تفضلی، آهنگساز برجسته و استاد خوشنام «دانشگاه هنر ایران» و «هنرهای زیبای دانشگاه تهران»، سالهاست با کلاسهای آهنگسازی و فرم خود تأثیری ژرف بر نسل تازه آهنگسازان ایرانی نهاده است. استقبال پرشور و تشویقهای مداوم و آبشارگونه مخاطبان در این کنسرت، گواهی روشن بر جایگاه و محبوبیت او در میان دوستداران موسیقی سمفونیک کشور بود.
بازتابی از اوایل قرن بیستم
سمفونی شماره یک تفضلی در سیاقِ موسیقی سمفونیک اوایل قرن بیستم تصنیف شده است؛ دورانی که آثار پیچیده و تکنیکی آن، همچنان معیار و میزان آهنگسازی سمفونیک به شمار میرود. «واگویهها» که در سیسالگی آهنگساز تصنیف شده، نشاندهنده تسلط او بر ارکستراسیون و توانایی در بسط و گسترش موسیقایی است.
پایبندی به «فرم»
هرچند این سمفونی با هارمونیهای دیسونانس و مدهای متغیر خود در زمره آثار مدرن قرار میگیرد، اما در عین حال به وضوح پایبند به هنرِ «فرم» است. شنونده در طول قطعه میتواند روند گسترش و توسعه موسیقایی را با وضوح دنبال کند؛ ویژگیای که آن را از بسیاری آثار مدرن متمایز میسازد.
استفاده از مواد موسیقی ایران
عموماً بهرهگیری آهنگسازان ایرانی از مواد موسیقی دستگاهی، با نگاه فرمال نبوده و بیشتر در جهت چند صدایی کردن یک تم و هویت بخشی به اثر موسیقی سمفونیک بوده است. اما در این اثر با اینکه تفضلی تمهای موسیقی دستگاهی و محلی ایرانی را به صورت واضح و مشخص معرفی میکند، در ادامه از همین مواد برای بسط و گسترش استفاده میکند.
سخن پایانی
در پایان باید از مدیران ارکستر سمفونیک تهران تقدیر کرد که با گنجاندن آثار آهنگسازان ایرانی در کنار رپرتوار جهانی، بستری ارزشمند برای معرفی موسیقی معاصر ایران فراهم آوردهاند. امید است این رویکرد در آینده نیز استمرار یابد تا جایگاه آهنگسازان ایرانی بیش از پیش در صحنههای ملی و جهانی تثبیت شود.
روزنامه اعتماد
۱ نظر