از قطعی اینترنت تا تقلب با هوش مصنوعی؛ ناکامی آموزش آنلاین موسیقی

با نگاهی به پدیدۀ «آموزش مجازی»، آنچه نخست در اذهان علاقه‌مندان و فعالان این حوزه نقش می‌بندد، تصویری نسبتاً آرمانی از تعاملِ بی‌واسطه با اساتید، فارغ از محدودیت‌های جغرافیایی و همچنین امکان به اشتراک گذاری انواع محتوای صوتی، تصویری و نوشتاری از سوی مدرسان است. این دستاوردها که در دهه اخیر به عنوان نمادهای امیدبخش تحول دیجیتال در نظام آموزشی معرفی شده اند، بیش از هر چیز حاصل نگاهی خوش بینانه به ظرفیت های فضای مجازی به شمار می‌روند. با این حال، آنچه در عمل و هنگام پیاده سازی گسترده این شیوه از آموزش رخ می‌نماید، گاه فاصله‌ای چشمگیر با این کلیشه‌های خوشایند دارد.

در دو ترم تحصیلی اخیر، آنچه قرار بود تحولی دیجیتال در آموزش موسیقی ایجاد کند، عملا به بحرانی تمام عیار تبدیل شد. قطعی گسترده اینترنت و محدودیت دسترسی به اپلیکیشن‌های خارجی، کلاس‌های آنلاین را به فضایی غیرقابل تحمل برای هنرجویان و مدرسان بدل ساخته است.

سرعت پایین و محدودیت پهنای باند، اصلی‌ترین مانع انتقال همزمان تصویر و صدای باکیفیت بوده است. بسیاری از هنرجویان گزارش داده‌اند که ارتباط تصویری و صوتی با استاد مدام قطع و وصل می‌شده و گاه کلاس به کلی مختل و متوقف می‌شده است. به تایید بسیاری از مدرسان ساز: «عملا هیچ هنرجویی نتوانسته در این دو ترم پیشرفت معناداری در نوازندگی داشته باشد». آنچه از کلاس های آنلاین روی اپلیکیشن های داخلی شنیده می‌شد، صدایی پاره‌پاره و تصویری یخ‌زده بود که نه تنها امکان آموزش آنلاین ساز را نمی‌داد حتی امکان پخش نمونه‌های صوتی را هم به صورتی باکیفیت نداشت.

اما فناوری تنها عامل شکست نبود، کم علاقگی نسل جدید به تحصیل، مزید بر علت شده و مدرسان شاهد حضور ظاهری دانشجویان در کلاس بودند، بی آنکه توجه و تمرکزی در کار باشد: «هنرجو آنلاین بود ولی انگار در کلاس نبود؛ پاسخ نمی‌دادند و عموما دوربین را خاموش می‌کردند تا متوجه غیبت ذهنی‌شان نشویم»، این روایت تکراری اساتید است…

در این میان، نبود ابزارهای تخصصی آزاردهنده‌تر شده است. ناگفته پیداست که هیچ یک از اپلیکیشن های داخلی امکان نت نویسی استاندارد را فراهم نمی‌کنند. افزون بر این، اغلب هنرجویان از گوشی موبایل استفاده می‌کنند و صفحه کوچک آن، خواندن همزمان نت را غیرممکن ساخته است. مهم تر اینکه پخش فایل صوتی -که موضوع اصلی آموزش موسیقی است- در این بستر وجود ندارد و حتی کیفیت صدای مدرس نیز برای انتقال ظرایف ملودی کافی نیست.

وضعیت امتحانات اما فاجعه بارتر از کلاس ها بود: پاسخ های ارسالی دانشجویان، بوی هوش مصنوعی می‌داد! حاصل این آشفتگی، ترمی تحمیلی و بی‌فرجام برای علاقه‌مندان موسیقی بود؛ آموزه‌ای تلخ که نشان می‌دهد بدون زیرساخت مناسب و نرم افزارهای تخصصی، آموزش آنلاین موسیقی محکوم به شکست است.
روزنامه اعتماد (۱۹ خرداد ۱۴۰۵)