نواختن در پوزیسیون دوم از نگاه اساتید (۱)

مقدمه
در پوزیسیون اول با کمک شیطانک و در پوزیسیون سوم با کمک بدنه (شانه) ویولن، دست روی دسته ویولن قرار می‌گیرد. ولی در پوزیسیون دوم نشانه‌ای برای قرارگیری دست و انگشتان وجود ندارد. این امر پوزیسیون دوم را برای بسیاری از نوازندگان دشوار کرده است. به گونه‌ای که از نواختن در این منطقه صرف نظر کرده و از پوزیسیون‌های دیگر برای اتود و قطعات استفاده می‌کنند. در حالی که استفاده از این پوزیسیون‌ها نیز، در اجرا، منجر به چالش‌های پیچیده‌تری می‌شود. (زهرا نصیری)

نواختن در پوزیسیون دوم از نگاه اساتید
پنج پداگگ برجسته با تجربیات و رویکردهای آموزشی متفاوت به بررسی دغدغه‌های نوازنده ویولن در پوزیسیون دوم می‌پردازند:
پس از سال‌ها نوازندگی ویولن همچنان در پوزیسیون دوم مشکل دارم. آیا این مسأله در میان نوازندگان رایج است؟ اگر چنین است علت آن چیست؟ برای برطرف کردن مشکل چه تمرین‌هایی می‌توانم انجام دهم؟ اسکات رنگین-استرالیا

بسیاری از نوازندگان علاقه‌ای به نواختن در پوزیسیون دوم ندارند. اما من پوزیسیون دوم را دوست دارم. پوزیسیون دوم می‌تواند بسیارکارآمد باشد. چون تنها نیم پرده از پوزیسیون اول بالاتر است. به نظر من در گذشته برای تغییر پوزیسیون با سُر دادن دست به سمت بالا و پایین جابجا می‌شدیم و از تماس دست با دسته ساز کمک می‌گرفتیم. در حال حاضر- به ویژه ۳۰ سال اخیر- هنگام تغییر پوزیسیون، بدون تکیه بر دسته ساز و فقط با استفاده از انگشتان جابجا می‌شویم بدون اینکه به شست متکی باشیم. این روش بسیار تمیزتر و ساده‌تر است.

کتاب «تکنیک نوازندگی ویولن» نوشته دیمیتریوس دونیس پداگگ برجسته ویولن اهل ایالات متحده عمدتاً به مبحث تغییر پوزیسیون می‌پردازد. تقریبا ۴۰ سال است هر روز برخی از تمرینات این کتاب را انجام میدهم. این تمرینات برای تقویت انگشتان بسیار سودمند هستند. اما نکته‌ای هشدار دهنده وجود دارد: هرگز از فشار اضافی استفاده نکنید چون ممکن است باعث ایجاد درد در بازو شود. روش‌های دونیس می‌توانند در اینتوناسیون و دوبل نت‌ها هم کمک کننده باشند.

• گیورگی پاوک (Gyorgy Pauk): استاد ویولن،دارنده کرسی آموزشی اِده زاتورچتسکی در آکادمی موسیقی لندن

(در آکادمی‌های موسیقی گاهی یک کرسی استادی به نام استاد برجسته نامگذاری می‌شود. اِده زاتورچتسکی (ویولنیست برجسته و پداگگ اهل مجارستان بود.)

در دوره‌های اولیه شکل‌گیری اتودهای ویولن پوزیسیون‌های زوج به طور نظام مند و علمی مورد توجه بوده‌اند. در مکتب فرانسوی اجرای اتودهای کرویتزر (۱۷۹۶) بدون ورود به پوزیسیون‌های زوج و تسلط بر آنها امکان‌پذیر نیست. کاپریس‌های رُد (Rode) نیز اتودهایی در پوزیسیون‌های دوم و چهارم دارند که از تمرین‌های کلیدی این مجموعه به شمار می‌روند. در کتاب «روش آموزش ویولن» اسپور (۱۸۳۲) اتودهای متعددی در پوزیسیون‌های دوم، چهارم و ششم آمده است. در دوره‌های نزدیک‌تر به زمان ما نیز، شرادیک و شوچیک در کتاب‌های آموزشی اولیه خود تمرین‌های فراوانی را به پوزیسیون‌های زوج اختصاص داده‌اند.