زهرا نصیری

دکتر فرانسیس مکنر (Francis Mechner) پژوهشگر و روانشناس رفتاری اجرای درست نوازندگان نخبه را بررسی کرد و این روش را برای مواجهه با«افزایش نشانه‌ها» پیشنهاد داد:

از حفظ اجرا کردن قطعات برای اکثر نوازندگان دغدغه‌ای قدیمی و چالش برانگیز است که با گذر زمان و ابداع روش‌های نوین می‌توان بر دشواری‌های آن فائق آمد. حتی نوازندگانی که معتقدند استعدادی در حفظ کردن قطعات ندارند می‌توانند با کمک گرفتن از متدهای جدید این توانمندی را در خود به وجود آورند تا اجرای لذت بخش و خوشایند را تجربه کند. (زهرا نصیری)

این روش به تسلط تدریجی هنرجو در سراسر گریف کمک خواهد کرد. با استفاده از دوی متحرک یا تونیک می‌توان قطعات دو نتی ساده اولیه را از انگشت گذاری ۰-۱ به ۱-۲ انتقال داد. با این نوع انگشت گذاری ملودی‌های ساده کودکانه را می‌توان در چندین پوزیسیون اجرا کرد. هنگامی که هنرجویان از همه انگشتان برای انگشت گذاری استفاده کردند می‌توان همین قطعات دونتی را به انگشت گذاری ۱-۴ هم انتقال داد و در پوزیسیون اول و دوم هم اجرا کرد. در این حالت تعویض سیم هم انجام می‌شود.

با این حال ریشه این مشکل را باید در شیوه‌های رایج آموزش در سال‌های نخست نوازندگی جستجو کرد. به دلایلی در بسیاری از کتاب‌های اتودهای مقدماتی پس از آموزش پوزیسیون اول پوزیسیون‌های سوم و پنجم آموزش داده می‌شود.

مقدمه
در پوزیسیون اول با کمک شیطانک و در پوزیسیون سوم با کمک بدنه (شانه) ویولن، دست روی دسته ویولن قرار می‌گیرد. ولی در پوزیسیون دوم نشانه‌ای برای قرارگیری دست و انگشتان وجود ندارد. این امر پوزیسیون دوم را برای بسیاری از نوازندگان دشوار کرده است. به گونه‌ای که از نواختن در این منطقه صرف نظر کرده و از پوزیسیون‌های دیگر برای اتود و قطعات استفاده می‌کنند. در حالی که استفاده از این پوزیسیون‌ها نیز، در اجرا، منجر به چالش‌های پیچیده‌تری می‌شود. (زهرا نصیری)

اولین بار که این روش جواب داد واقعا شگفت زده شدم. انگار نیرویی از پشت مرا به جلو هدایت می‌کرد. کمکم می‌کرد با آرامش و سهولت بیشتری پیش بروم. گویی در طول اجرا نیرویی مرا همراهی می‌کرد. در آن لحظه احساس تنهایی نداشتم بلکه حس می‌کردم پشتیبان دارم. چندین بار این ترفند را تجربه کردم. وقتی ذهن یک بار موفقیت را تجربه کند باور می‌کند که می‌تواند دوباره آن را بازآفرینی کند. به همین دلیل تمرین ذهنی نقش بسیار مهمی در فرایند تمرین و آمادگی شما دارد.

وقتی تکنیک‌های تفکر مثبت را به کار گرفتم و آنها را با سبک تمرین خودم تطبیق دادم، متوجه شدم در لحظات خاصی از نوازندگی ام تاثیرگذار هستند. موضوع فقط مثبت‌اندیشی کلی نبود، بلکه استفاده از این روش‌ها در لحظات حساس و تعیین کننده اجرا بود. معمولاً این لحظات روی صحنه و درست زمانی رخ می‌دهند که میزان‌ها یا جمله‌های حساس و سرنوشت ساز قطعه نزدیک می‌شوند. ما نوازندگان این لحظات را می‌شناسیم؛ بخش‌هایی از قطعه که بدنمان را منقبض می‌کنند، ضربان قلبمان را بالا می‌برند واغلب باعث اضطراب و فشار روانی می‌شوند. این‌ها همان قسمت‌هایی هستند که از آنها واهمه داریم، بخش‌هایی که احتمال خطا در آنها بیشتر است.

خلاقیت بخش اساسی موسیقیدان بودن است. با این وجود به راحتی امکان دارد که فرد درگیر افکار منفی شود، افکاری که انگیزه را سرکوب می‌کنند. در روانشناسی ورزشی به ورزشکاران آموزش داده می‌شود که برای غلبه بر موانع ذهنی و شکوفا کردن تمام توانایی‌های خود نگرش مثبتی داشته باشند. به همین ترتیب نوازندگان هم می‌توانند از خودگویی مثبت ذهنیتی رشد محور در خود پرورش دهند. جملاتی مانند «من پذیرای ایده‌های جدید هستم»، «من فردی خلاق هستم» یا«اشتباهات بخشی از فرایند هستند» اکتشاف و آزمایش را تشویق می‌کنند و به نوازنده اجازه می‌دهند بدون ترس از شکست فرایند خلاقیت را بپذیرند.

۴- افزایش خلاقیت و پذیرش ایده‌های نو خلاقیت بخش اساسی موسیقیدان بودن است. با این وجود به راحتی امکان دارد که فرد درگیر افکار منفی شود، افکاری که انگیزه را سرکوب می‌کنند. در روانشناسی ورزشی به ورزشکاران آموزش داده می‌شود که برای غلبه بر موانع ذهنی و شکوفا کردن تمام توانایی‌های خود نگرش مثبتی داشته […]

ورزشکاران اغلب پیش از بازی یا مسابقه مهم با لحظه‌ای از تردید نسبت به توانایی‌های خود روبرو می‌شود. این وضعیت پیش از اجرای یک کنسرت برای نوازندگان هم صادق است. تردید به خود می‌تواند عملکرد را مختل یا حتی فلج کند، اما خودگویی مثبت می‌تواند به فرد کمک کند تا تمرکز خود را دوباره بر مهارت‌ها و توانایی‌هایی که در طول زمان پرورش داده است معطوف سازد. با تکرار جملاتی مانند «من نوازنده توانمند هستم»، «من برای اجرا تمرین کرده ام»یا« من هنگام اجرا اعتماد به نفس دارم» نوازندگان باور خود به توانایی‌هایشان را تقویت می‌کنند. به مرور زمان این فرایند به تدریج اعتماد به نفس را در درون نهادینه می‌کند و پشتوانه‌ای روانی در مواجهه با چالش‌ها فراهم می‌آورد.