گفتگوی هارمونیک
جلد دوم کتاب «آموزش ساز هندپن»، نگاشته مهدی دیزانی توسط نشر خنیاگر منتشر شد. در این کتاب سادهترین تمرینات آرپژ و وارمآپ تا تمرینات انگشتان (از چگونگی حرکت مفاصل دست، مچ، آرنج و انگشتان دست هنگام ضربهزدن)، آموزش اولیۀ پلیریتم، آموزش ساختن ملودی با بررسی ریتم و آنالیز بعضی از ملودیهای مدیتِیشن غربی، ملودیهای غربی و در آخر ملودیهای مدیتِیشن ایرانی از نویسندۀ کتاب و آهنگهای ایرانی بهصورت کامل در دو حالت ساده و متوسط، همه و همه، بهصورت جامع و با جزئیات کامل توضیح داده شدهاند، بهطوریکه مطالب تکنیکی مندرج در آن هنرجو را از هر کتاب دیگری بینیاز میکند.
در این کتاب برای اولینبار برنامۀ تمرین روزانه برای هنرجویان در سه سطح مبتدی، متوسطه و پیشرفته نوشته شده است تا هنرجویان با عملکردن به آن بتوانند بهراحتی سطح آموزش یادگیری خود را بهمرور زمان بالا ببرند و زودتر به هدف خود_ که همان نواختن راحت، روان و بدون استرس است_ برسند. یکی از اهداف مهم نویسندۀ کتاب همین موضوع بوده و بعد از موفقبودن چاپ کتاب اول در سال ۱۳۹۹، با بیش از پنج سال تحقیق، تفحص و ممارست، سعی در بهترشدن و بینقصبودن جلد دوم کتاب کرده است.
هَندپَن یکی از سازهای کوبهای است که توسط آن میتوان ریتم و ملودی را همزمان اجرا کرد. این ساز بهدلیل داشتن صدا و تمبر بسیار شفاف و زیبا، شکل ظاهری بسیار خاص و روانبودن اجرای نتها روی آن به سازی منحصربهفرد تبدیل شده که امکانات وسیع ملودیک، ریتمیک و هارمونیکی را برای ملودیسازی در اختیار نوازنده قرار میدهد. هَندپَن تنها سازی است که هم بخش ریتمیک و هم بخش ملودی را بهصورت پلیریتم همزمان داراست و با آن میتوان طیف گستردهای از ریتم و ملودی را با بهترین تمبر و صدا، همزمان، حین اجرا بهکار گرفت.
معرفی تکنیکها
1. تکنیکهای ریتمیک و کوبهای ساز؛
2. تکنیکهای ملودیک، هارمونیک و مُدولاسیون؛
3. انواع آکوردها و آرپژها؛
4. انواع تمبرها و صداهای متنوع ساز.
البته زمانی میتوان از این تکنیکهای بینظیر و فراوان بهره برد که هنرجویان با آموزش آکادمیک زیرِنظر مدرس باتجربه تعلیم ببینند و بر اثر سالها تلاش، ممارست و خلاقیت از تکنیکها و امکانات گستردۀ این ساز بهرمند شوند.
در جلد اول کتاب هَندپَن بخشی از تکنیکهای کوبهای این ساز را معرفی کردم. در جلد دوم با تکنیکهای پیشرفتۀ متداول در هَندپَن و بعضی از تکنیکهای تخصصی نگارنده آشنا خواهید شد که در سبک نوازندگان غربی به هیچ عنوان استفاده نشده و کاملاً ایرانی است و هنرجویان عزیز گامبهگام با آنها آشنا خواهند شد؛ از جمله، آشنایی با ریتمها و ملودیهای ایرانی، فرمهای موسیقی سنّتی (بهخصوص فرم چهارمضراب)، تکنیکهای پیانویی، تکنیکهای تنبک و نیز تکنیکهای بیشمار دف، برگرفته از کتاب آموزش دفنوازی نگارنده، که از آنها بهرۀ فراوان گرفته شده است. نگارنده برای آموزش ساز هَندپَن در این کتاب از سابقۀ چهلسالۀ خود در امر آموزش و تدریس انواع سازهای ملودیک و کوبهای بهطور آکادمیک، گسترده و کاربردی بهره برده است.
کلام آخر: برای حرفهایشدن در ساز هَندپَن باید راه سختی را تحمل کرد و با سالها تلاش و ممارست در نواختن روزانه به نوازندگی خوب و عالی رسید.
معرفی بخشهای کتاب
این کتاب شامل یازده بخش است:
بخش اول
در این بخش معرفی گام رِمینور و آشنایی با آکوردهای آن، هم با کلید سُل و هم بهصورت سهخطی (شیوۀ نگارنده)، کاملاً توضیح داده شده و در ادامه دربارۀ تمرین روزانه همراه با گراف تصویر هَندپَن و… گفتوگو شده است.
بخش دوم
در این بخش برای اولینبار معرفی ریتمشناسی و خواندن نتها با شیوۀ اَتانین و فراگیری آن روی ساز هَندپَن کاملاً توضیح داده شده و هنرجویان را با این روش بسیار فنی و راحت آشنا کرده است.
بخش سوم
در این بخش تمرینات وارمآپ برای گرمکردن دستان و انگشتان نوشته شده که هنرجویان میبایست پیش از نواختن انجام دهند که برای نرمشدن انگشتان بسیار سودمند، و در روند آموزش الزامی است.
بخش چهارم
تکنیکهای پیشرفتۀ نواختن هَندپَن در این بخش بهصورت گامبهگام آموزش داده شده است.
بخش پنجم
آموزش کامل پلیریتمها از مبتدی تا متوسطه در این بخش آمده است. پلیریتم از مباحث بسیار پیچیده و یکی از تکنیکهای مهم و کاربردی ساز هَندپَن است. هنرجویان میبایست با تمرین مُستمُر تواناییهای خود را دراجرای پلیریتم بالا ببرند تا از عهدۀ اجرای خوب آن برآیند.
بخش ششم
در این بخش هنرجو با برخی از ملودیها و ریتمهای غربی، ساخته و نواختۀ نوازندههای مطرحی چون دِیوید کوچِرمَن، دِیوید کَرییِر و… آشنا میشود.
بخش هفتم
شامل آموزش انواع ترمولو (ریز)های معمول در نوازندگی ساز هَندپَن است که برای کمک به تقویت انگشتان دست و بالابردن سرعت انگشتان دستها نیز مفید است.
بخش هشتم
در بخش هشتم نت قطعات و ملودیهای زیبای ایرانی که بتوان بهطور کامل با هَندپَن اجرا کرد آمده است تا هنرجویان بتوانند ملودیهای ایرانی را فرا گیرند و با هندپن بنوازند.
بخش نهم
در بخش نهم با آهنگهای متنوع مدیتِیشن ایرانی، ساختۀ نگارندۀ کتاب آشنا میشوید.
بخش دهم
در این بخش تجزیهوتحلیل و ساخت ملودی از ریتمهای سازهای کوبهای و تبدیل آن به ریتم و ملودی در ساز هَندپَن آموزش داده شده تا با بهکارگیری این روش هنرجویان بتوانند با ریتمهای مختلف ملودیهای زیبا و جذاب خلق کنند.
بخش یازدهم
در آخر، شرح حال نوازندگان جهانی نسل اول و دوم هَندپَن آمده است.
۱ نظر