نواختن در پوزیسیون دوم از نگاه اساتید (۳)

این روش به تسلط تدریجی هنرجو در سراسر گریف کمک خواهد کرد. با استفاده از دوی متحرک یا تونیک می‌توان قطعات دو نتی ساده اولیه را از انگشت گذاری ۰-۱ به ۱-۲ انتقال داد. با این نوع انگشت گذاری ملودی‌های ساده کودکانه را می‌توان در چندین پوزیسیون اجرا کرد. هنگامی که هنرجویان از همه انگشتان برای انگشت گذاری استفاده کردند می‌توان همین قطعات دونتی را به انگشت گذاری ۱-۴ هم انتقال داد و در پوزیسیون اول و دوم هم اجرا کرد. در این حالت تعویض سیم هم انجام می‌شود.

راه دیگر برای افزایش اعتماد به نفس هنرجو در پوزیسیون دوم این است که هنگام آموزش گام‌ها در پوزیسیون اول به جای استفاده از سیم دست باز در تعویض سیم، از انگشت گذاری ۱-۳-۴ استفاده شود. این الگو باید در هر دو جهت اجرا شود. کودکان هنگام تعویض سیم در پوزیسیون دوم دچار سردرگمی می‌شوند چون نمی‌توانند از سیم دست باز استفاده کنند.

بخش عمده رپرتوار سنتی ویولن-اتودها و قطعات- دشواری کار با پوزیسیون دوم را در نظر گرفته است. در منابع تاریخی آموزش ویولن برای مبتدیان موسیقی عمدتاً در پوزیسیون‌های اول، سوم و پنجم نوشته می‌شد و از پوزیسیون‌های دوم و چهارم بیشتر به عنوان پلی برای رسیدن به این پوزیسیون‌های خوش دست استفاده می‌شد. ویرایش جدید اتودهای آموزشی نیاز به استفاده بیشتر از پوزیسیون دوم را در نظر گرفته‌اند و انگشت گذاری‌های مدرن به کاهش این مشکل کمک می‌کنند. استقلال پوزیسیون دوم در حال پیشرفت است.

• گِزا سیلوی (Geza Szilvay): ابداع کننده روش آموزشی کالرسترینگ (Colourstrings) (هلسینکی۱۹۷۱) روشی نوین برای آموزش موسیقی و سازهای زهی به کودکان با بهره‌گیری از رنگ‌ها، تصاویر، آموزش شنیداری و فعالیت‌های حرکتی، مفاهیم موسیقی و نوازندگی را به صورت تدریجی و متناسب با توانایی‌های کودک آموزش می‌دهد. او در حال حاضر با برنامه آموزشی از راه دور “International Minifiddlers” همکاری دارد؛ برنامه‌ای که در ۱۲ کشور فعالیت می‌کند.

برخی نوازندگان ویولن پوزیسیون‌های دوم و چهارم را از پوزیسیون سوم دشوارتر می‌دانند. یکی از دلایل این است که بسیاری از مدرسان ابتدا پوزیسیون اول را آموزش می‌دهند و بعد از آن به سراغ پوزیسیون سوم می‌روند. اما احتمالاً دلیل اصلی، استفاده کمتر از پوزیسیون‌های دوم و چهارم است که باعث می‌شود این پوزیسیون‌ها برای بسیاری از نوازندگان ناآشنا و نامانوس باشد. با این وجود باید پوزیسیون دوم به اندازه دیگر پوزیسیون‌ها کامل و جدی آموزش داده و تمرین شود. زیرا در بسیاری از پاساژها این پوزیسیون می‌تواند راه حل‌های ظریف‌تری برای مشکلات تعویض سیم ارائه دهد و از تغییر پوزیسیون‌های غیر ضروری جلوگیری کند.

بین مدرسان سبک سوزوکی معمول است که وقتی هنرجو در پوزیسیون اول به وضعیت متعادل و صحیح دست چپ و اینتوناسیون مناسب دست یافت پوزیسیون سوم آموزش داده می‌شود. چون تفاوت آن با پوزیسیون اول محسوس‌تر است و طنین نت‌های لایوی که با انگشت اول گرفته می‌شوند مزیت مهمی درآموزش ایجاد می‌کند.

با این حال سوزوکی در کتاب‌ اتودهای پوزیسیون خود پوزیسیون دوم را پیش از پوزیسیون سوم آغاز می‌کند.

یکی از موثرترین راه‌ها برای ایجاد تسلط و راحتی در پوزیسیون جدید انتقال یک ملودی آشنا به آن پوزیسیون است. ابتدا انگشت اول را کوک و دقیق پیدا کنید و بعد انگشتان دیگر را نیز کوک روی سیم قرار دهید. همچنین باید بدانیم فواصل پرده و نیم پرده در کجا قرار می‌گیرند؛یعنی الگوی انگشت گذاری چیست؟ بعد از مشخص شدن این موارد باید راحت‌ترین زاویه قرارگیری دست را پیدا کنیم؛ به گونه‌ای که همه انگشتان متعادل و راحت روی سیم قرار گیرند.

از این مرحله به بعد از پوزیسیون جدید بیشتر استفاده کنید. ملودی‌های قدیمی و آشنا را در پوزیسیون جدید بنوازید و در رپرتوار خود پاساژ‌هایی را که شامل این پوزیسیون می‌شوند بیشتر تمرین و تقویت کنید. مثل همیشه بعد از یافتن راهی برای اجرای آسان‌تر، آن را به کار ببرید و به طور مداوم تمرین کنید.

* کوئن رنس (Koen Rens): ویولونیست و مدرس بلژیکی که به عنوان مدرس مهمان در اروپا، ایالات متحده، استرالیا و ژاپن فعالیت داشته است.
 thestrad.com