گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

علیرضا میرعلی نقی

علیرضا میرعلینقی متولد ۱۳۴۵ در تهران
روزنامه‌نگار، پژوهشگر موسیقی و منتقد هنری

Posts by علیرضا میرعلی نقی

وزیری خالق نواهای ماندگار (۱)

عنوان کامل این گفتار، چنین است: تبارشناسی آثار ضبط شده استاد علینقی وزیری در قرب و بعد موسیقی زمانه خود، در مقطع ده ساله ۱۳۰۳ تا، ۱۳۱۳ یعنی از زمستان ۱۳۰۲ و بازگشت از فرنگ به تهران و تاسیس مدرسه عالی موسیقی تا برکناری از همه امور اجرایی و اداری مربوط به موسیقی و خانه نشینی و دوری ۴۵ ساله از مناصب اجرایی موسیقی کشور که البته بیشتر به مشاغل و مطالعات دانشگاهی گذشت. به گفته خود استاد، این مقطع ده ساله، پرکارترین دوره زندگی او از لحاظ خلق آثار بسیار بوده است. درواقع، ما ضبط صفحات استاد وزیری را مدیون یک اتفاق نامبارک در زندگی او هستیم: آتش گرفتن سینمای صنعتی برای بانوان و کلوب موسیقی او در سال ۱۳۰۷ و اقدام به ضبط صفحه برای جبران خسارت های مادی و پرداخت قرض ها.

دربارۀ سید حسن کسایی؛ نای افسونگر دوران (۲)

در سن ۲۰ سالگی نخستین اجرای تک‌نوازی نی خود را در دستگاه همایون در تئاتر اصفهان به صحنه برد و یک سال بعد قطعۀ معروف «سلام» را در دستگاه چهارگاه ساخت که از معروف‌ترین قطعات موسیقی ایرانی به شمار می‌رود. (این قطعه بعدها توسط حسین علیزاده در آلبوم صبحگاهی با سازبندی و ارکستراسیونی حجیم بازسازی شد.)

دربارۀ سید حسن کسایی؛ نای افسونگر دوران (۱)

گاه اتفاق می‌افتد که حادثه‌ای، پدیده‌ای یا فردی، چنان محتوم و قطعی است که نه عدمش را تصور توان کرد و نه نظیری را برای آن می‌توان در نظر گرفت. بعضی افراد، آفریده می‌شوند تا مأموریتی کاملاً مشخص و یکتا را به انجام برسانند و جز در این هاله تقدیری در هیچ موقعیت دیگری قابل‌تصور نیستند.

امین السادات شهمیری، آکوستیکدان، معلم و مؤلف (۳)

در حوزه سازشناسی باید استاد امین شهمیری را از پیشکسوتان دانست. نخستین محققی که از نسل او به این مقوله توجه کرد، زنده یاد حسینعلی ملاح موسیقیدان و پژوهشگر بود که بخش مهمی از عمر حرفه ای خود را در این راه گذاشت و مجموعه یادداشت های به جا مانده از او در کتاب «فرهنگ سازها» به چاپ رسید. می توان امین شهمیری و زنده یاد محمدتقی مسعودیه را از نخستین پیشگامان (بعد از ملاح) در این زمینه دانست اما مشغله های تدریس مانع شد که به سازشناسی وقت بیشتری اختصاص دهد. او ادامه این کار را مشروط به حمایت دولتی و امکانات کافی می داند و معتقد است که باید یک گروه پژوهشی مجرب به این کار بپردازند.

امین السادات شهمیری، آکوستیکدان، معلم و مؤلف (۲)

در واقع باید کارنامه تدریسی و تحقیقی استاد امین السادات شهمیری را در نظر گرفت، نه کارنامه تالیفی او را که آن هم پربار است. جزوه های تدریسی او، تنوع قابل توجهی در موضوع ها دارد: سازهای الکترونیکی و نقش آن در اجرای موسیقی جدید، موسیقی آزمایشی و موسیقی نو، گیتار: سازی کهن برای موسیقی نو، گام های ایران و بررسی کامل گام فارابی، صفی الدین، مراغی، ابن سینا، ابن زید و… ابزارشناسی در عکاسی، پرسپکتیو رنگ و نور در سینما، اصول نورپردازی در دکورسازی و صحنه آرایی، موسیقی در نمایش عروسکی، اصول ساخت ساز در کارگاه سازسازی، نقش چوب در ساختمان سازها، اصول فنی صدابرداری آکوستیک، سرپرستی کارگاه و آزمایشگاه سازسازی و…

امین السادات شهمیری، آکوستیکدان، معلم و مؤلف (۱)

امین السادات شهمیری، هفتاد و هفت ساله است!* اما مانند مردی حداکثر ۶۰ ساله به نظر می آید. شصت ساله ای نیرومند و توانا و پرکار. او از اولین نسل آکوستیک دانان و مدرسان فیزیک اصوات، بعد از نسل دکتر مهدی برکشلی و نسل ضیاءالدین اسماعیل بیگی است که متاسفانه به طرز روشنی، شناسانده نشده و فروتنی او نیز عاملی مزید بر علت اصلی بوده است.

درباره هوشنگ استوار (۴)

مواقعى پشت پیانو مى‌نشستم و براى خودم قطعاتى از همان دوره‌ها مى‌زنم و به هیچ وجه هم ناراحت نیستم. من همیشه مدافع موسیقى‌هاى به اصطلاح غیرکلاسیک بودم. در کشور ما طرز برخورد با موسیقى غربى به هیچ وجه از راه درست وصحیح نبود و برداشت درست از فرهنگ غرب نبوده و اشتباهاً فکر مى کنیم که موسیقى غرب فقط بتهوون و واگنر است. در حالى که قسمت موسیقى تفریحى شان براى غربى‌ها خیلى جدى است.»

درباره هوشنگ استوار (۳)

استوار در سال ۱۳۳۶ به ایران بازگشت و على محمدرشیدى در مجله موزیک ایران ـ تریبون روشنفکرى موسیقى در ایران آن روز ـ با مقاله‌اى او را معرفى کرد. با همه سفرهاى پى درپى به فرانسه و سوئیس و بلژیک، استوار عملاً در ایران اقامت داشت و حتى در سالهاى پیش از آن نیز با ایرانیان فرهیخته در ارتباط بود: «از سال ۱۳۳۲ با احمد شاملو آشنا بودم. یک بار یک آهنگ خراسانى خیلى جالب را برایم خواند که نت آن را نوشتم و هنوز هم دارم. ولى هیچ وقت اجرا نشد. قطعه «لالایى» را همان موقع ساختم. براساس اشعار لالایى که شاملو چندبار برایم خواند.»

درباره هوشنگ استوار (۲)

این باغ ها و عمارت‌هایشان هر دو اکنون از بین رفته و خیابان سید محمدحسین شهریار و تالار رودکى جاى آنها را گرفته است. حسین استوار ذوق آهنگسازى و پیس‌نویسى داشت و از مهارت‌هاى خود در ترتیب دادن برنامه‌هاى تئاتر و موسیقى و ضبط صفحه استفاده مى‌کرد. تعدادى از ساخته‌هاى او در صفحات ۷۸ دور با پیانوى خلاقش، دیوان ابراهیم منصورى، تار سالارى و آواز جمال صفوى و بانو لرتا هاپراپفیان (بازیگر نامدار تئاتر و همسر عبدالحسین نوشین) ضبط شده است. تئاترها و برنامه‌هاى موسیقى او در لاله زار تهران سال‌هاى ۱۳۲۰ ـ ۱۳۰۰ شور و استقبال خارج از حدى را به دنبال مى‌آورد و استوار پدر، از هر حیث، بین موسیقیدانان همدوره خود از مردان موفق حساب مى‌شد.

درباره هوشنگ استوار (۱)

براى موسیقیدانان جدى و جوانسالى که میانگین سنى بین ۳۵ تا ۴۵ سال را دارند، نام هوشنگ استوار، نامى آشناست؛ ولى فقط در حد آشنایى با یک نام فاخر و پراحترام، نه در حد ورود به دنیاى او که جزو موسیقى او نیست و البته موسیقى او را این نسل نشنیده است و نسلهاى قبل هم که کمى شنیده اند، قضاوت هاى خودشان را دارند که در هر صورت جاى شنود مستقیم آن آثار را نمی‌تواند بگیرد.

بیشتر بحث شده است