گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

علیرضا میرعلی نقی

علیرضا میرعلینقی متولد ۱۳۴۵ در تهران
روزنامه‌نگار، پژوهشگر موسیقی و منتقد هنری

Posts by علیرضا میرعلی نقی

ما و آرشیوهای پراکنده (۱)

*حاشیه اول: مِی گویند اگر اصطلاحی، عبارتی و یا علامتی، استفاده نشود، نه تنها به تدریج معنا و کاربرد خود را از دست می دهد، بلکه شاید به نوعی، تبدیل به ضد مفهوم اولیه خودش هم بشود. از دم دست ترین مثال ها، مانند فیزیولوژی انسانی، می شود شاهد مصداق تراشید: عضلات اگر به کار گرفته نشوند و ورزیدگی پیدا نکنند، به تدریج موجب فرسودگی بدن و سائیدگی استخوان ها می شوند و در اثر بی حرکتی، مجموعه تن آدمی چنان استهلاکی پیدا می کند که آن حد استهلاک را تقریباً با هیچ پروسه ورزشی آشکار نمی شود ایجاد کرد.

به یاد سیداسماعیل نواب صفا، ترانه سرا و شاعر (۱)

مرشد صفا ، ۸۰ سال زیست و با همان لبخند تلخ همیشگی – لبخندی که شناسه او بود – سفر جاودانی خود را بار دیگر آغاز کرد. ۲۵ سال از این زندگی ۸۰ ساله اش در شرایطی گذشت که تحمل آن برای همه کس ممکن نبود. تمام دردها و تنهایی ها یک طرف، محرومیت از خواندن و نوشتن، رنج بزرگتری بود که از پس آن مهم با شکیبایی و خویشتنداری برآمد و بار سنگین عمر را به آخرین منزل رساند. آقامنش و بااصالت باقی ماند، نه فریب وعده های توخالی را خورد و نه گذشته فاخر و محترمش را به دلا لا ن هنر و موسیقی امروز، فروخت. تا آنجا که اجازه نداد هیچ کدام از ترانه های قدیمش، دوباره اجرا شوند و خاطرات زیبای گذشته را خراب کنند. می گفت که طی وصیت نامه ای، عواید برخاسته از آنها را وقف منظوری فرهنگی کرده است.
درباره این قضیه، افراد مطلع تری حضور دارند و شاید بتوانند توضیح بیشتری بدهند.

صفحه های گمشده موسیقی مشروطه

هیچ شاخصه بخصوصی از موسیقی این دوره نداریم و اگر برخی سرود را مربوط به این زمان می دانند باید گفت که سرود متعلق به زمانی خیلی قبل تر از مشروطه است، حتی تصنیف ملی نیز با عارف شروع می شود نه مشروطه. اولین ارکسترهای تک صدایی تنها در دوره مشروطه بروز پیداکردند که معمولاآهنگساز و سراینده شعر یک نفر بوده است و در محل های عمومی همانند پارک ها اجرا می شده، اما متاسفانه ما از دوره مشروطه هیچ سند شنیداری و صفحه ای نداریم که بتوانیم درباره آن صحبت کنیم.

درباره جواد بدیع زاده

سیدجواد بدیع زاده، خواننده، آهنگساز و ترانه سرای ایرانی (۱۲۸۱ـ ۱۳۵۸ ش). پدرش سیدمحمدرضا بدیع کاشی، ملقب به بدیع المتکلمین کاشی (۱۲۶۰-۱۳۴۰ ش) از واعظان نامی و مدرس موسیقی و ردیف آواز سنتی بود. مقدمات موسیقی را نزد پدر و دایی خود، سید یحیی (سعیدالواعظین) آموخت (نصیری فر، ج ۱، ص ۳۵۹). دوره ابتدایی را در […]

درباره آلبوم ۱۱ دونوازی از علی‌نقی وزیری (۳)

نماینده ایرانی کمپانی حتی حاضر به ضبط تار تنهای استاد هم نبود و می‌گفت مخاطبی ندارد. گرچه سی سال بعد و بعدتر، همان چند صفحه معدود، الگوی اعتلای تکنیکی تارنوازان جوان شدند و با وجود ارائه اجراهایی پاکیزه، توفیق ادراک آمال هنری تارنواز نوآور زمانه را نیافتند. وزیری خود به آن تصنیف‌ها و رِنگ‌ها (و به ویژه آواز بیات ترک را هیچ دوست نداشت)، عنوان «آهنگ های بازاری» را اطلاق می‌کرد، که به ‌هیچ‌ وجه بازاری و پیش پا افتاده نبودند و نیستند و حتی از موسیقی‌های ممتاز هم‌عصر خود هم بسی بالاتر بودند.

درباره محمد بهارلو، هنرمند، معلم و مؤلف

بیش از یک هفته از خبر تکان‌دهنده مرگ پرویز یاحقی نگذشته بود که خبر درگذشت نوازنده‌ای دیگر از تبار هنرمندان مطرح در سال‌های ۱۳۳۰-۱۳۲۰، دل‌های آشنایان موسیقی و موسیقیدانان ارزنده را از اندوه انباشت.

درباره آلبوم ۱۱ دونوازی از علی‌نقی وزیری (۲)

تعدادی از این ساخته‌ها؛ از چنان الگوهای ملودیک ماندگاری بهره دارند که شهرت عام و خاص یافته اند، و تعدادی دیگر نیز، به خواست سازنده‌شان، با تفکری متفاوت، ساخته و پرداخته شده‌اند. مانند دونوازی‌های «چاشت من» و «شام من» که در ابتدا برای اجرا با ارکستر مدرسه عالی موسیقی و کلوب موزیکال نوشته شده‌اند و شرح آن‌ها را باید در جلد دوم کتاب سرگذشت موسیقی ایران به قلم شاگرد وفادار و شارح او، استاد روح الله خالقی خواند.

کلاسیک‌سازی در دو فضای مجاور، درباره آلبوم «گوهر جان»

ساخته‌های سلمان سالک از دوجنبه قوی برخوردارهستند که مشخصه موسیقی کلاسیک ایرانی است: تسلط ردیف در نغمه‌ها و تسلط شعر کلاسیک فارسی در کلام. می‌توان گفت که آثار با کلام او به‌‌رغم احساس خوب و قالب‌های خوش ساختی که دارد، آثاری هستند شعر محور که موسیقی چون هاله‌ای دور آن را آذین بسته است.

شناسایی کوتاه یک تریوی بلند ایرانی (۲)

باید افزود ساخت قطعات ضربی براساس کاراکتر مضرابی رباب بوده است؛ کاراکتری که در آن صدای مضراب راست، توفق دارد؛ و اضافه بر نوع سنتی آن، نوع جدید آن به اصطلاح «پاز» (pedalize مثل فشردن پدال پیانو و رها کردن طنین سیم‌های آن) نیز در کار است.

بیشتر بحث شده است