گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

علیرضا میرعلی نقی

علیرضا میرعلینقی متولد ۱۳۴۵ در تهران
روزنامه‌نگار، پژوهشگر موسیقی و منتقد هنری

Posts by علیرضا میرعلی نقی

برای فخر ملک پیانوی ایرانی (۲)

بانو ملک پور یک تنه به اندازه چند شاگرد وفادار کار کرده و چراغ مکتب استاد محجوبی را روشن نگه داشته‌اند. چهل سال اخیر زندگیشان وقف این کار بوده و به تمامی لایق واژه «وقف» است. تاریخ موسیقی ایران، حتی در حد یک نفر، یاد ندارد کسی را که سال‌ها و سال‌ها، دهها شاگرد را بدون پذیرش دیناری و بدون هیچ توقعی آموزش بدهد و تنها خواسته‌اش رعایت شئونات هنری و اخلاقی باشد. دریغ که این هنرمند فداکار و ایثارگر، هیچگاه پاسخ درستی از این همه پاکی و درستی نگرفته و از حق ناشناسی‌های پیاپی، روحی آزرده و ناخرسند دارد. البته هواخواهان و دوستدارانشان نیز فزون از حد و شمارند و جمعیت غیرقابل تصوری که در زمستان ۱۳۹۷ برای بزرگداشتشان در تالار وحدت گرد آمدند، گواه این محبوبیت استثنایی است.

برای فخر ملک پیانوی ایرانی (۱)

درباره فخری ملک پور بانوی هنرمند، فخری ملک پور (مدرس) یکی از نمونه‌های عالی برای مفهوم «مکتبداری» در موسیقی کلاسیک ایرانی است. همین موضوع قدر و مرتبه ایشان را بسی بالاتر از یک نوازنده دانا و با احساس ترسیم می‌کند. از چندین جهت، مقام ایشان در موسیقی کلاسیک ایرانی، ممتاز و متمایز از دیگر کسانی […]

زبان آتشینی که در نمی گرفت (۳)

فریدون ناصری چند سال آخر عمر را روی سکوی رهبر ارکستر سمفونیک تهران ایستاد. او درس رهبری را در بلژیک خوانده بود، اما مهارت در این کار، یک عمر تجربه می‌خواهد و ناصری این یک عمر تجربه را نداشت. دورهٔ «رهبری ارکستر» او را می‌توان به راحتی قلم گرفت و فراموش کرد و لطمه‌ای هم به چهرهٔ فرهنگی او وارد نمی‌شود. آنچه مهم است، ناصری آهنگساز، ناصری معل‍ّم و ناصری مؤلف است.

شاگردان او هیچکدام بازنده نیستند

هرچه بیشتر می گذرد ارزش ها و امتیازاتش برای افرادی که ایشان را می شناختند و یا از درس هایشان استفاده برده اند، روشن تر می شود. استادانی که به راستی «بزرگ» هستند، اینچنین اند. گذشت زمان اثر دست شان را کمرنگ نمی کند و از بین نمی برد. بلکه غبار بی توجهی و سرسری […]

زبان آتشینی که در نمی گرفت (۲)

فریدون ناصری هنگام تحصیل در اروپا، تنها موسیقی نیاموخت، بلکه با ابعاد مختلف و گسترده‌ای از فرهنگ، ادبیات، فلسفه و هنر آشنا شد. کتابخانه وسیع او را در خانه کمتر موسیقیدانی می‌شد دید. کتابخانه‌ای سرشار از کتابهای معتبر درباره موسیقی و فلسفه و ادبیات، به فارسی و فرانسه (و اگر اشتباه نکنم به انگلیسی). آرشیو صفحات او از موسیقی کلاسیک اروپا و موسیقی جاز آمریکا و موسیقی ملل سراسر دنیا نیز تقریبا‌ً کم‌نظیر است و این غیر از نوارهای فراوانی بود که با علاقه و زحمت بسیار و با شرایط سخت کاری و سفر و ضبط موسیقی، در سالهای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ فراهم آورده بود.

زبان آتشینی که در نمی گرفت (۱)

یک سال و نیم پیش، همسفر وفادار و فداکارش، زنده‌یاد آذر‌میدخت اصدقا را از دست داده بود و در سکوت، اندوه تنها ماندن در سنین کهولت را تحمل می‌کرد. دیگر از فریادهای توفنده و خشم و خروش های همیشگی برای تفهیم باورهای هنری‌اش، طنز تلخش در برخی جلسات خانه موسیقی و حافظه شگفت‌انگیزش در ثبت و یادآوری اطلاعات وسیعش خبری نبود. فریدون ناصری، تنهایی را یک سال و نیم بیشتر طاقت نیاورد. مرگ او در هفتاد و پنج سالگی اتفاق افتاد.

درباره روبیک گریگوریان (۱۲)

مقاله مختصری که می خوانید، خلاصه ای از کتاب «روبیک گریگوریان» است. این کتاب، یگانه متن مستقل به زبان فارسی است و ویژه موسیقیدانی است که از مطرح ترین چهره های موسیقی معاصر ایران محسوب می شود. کتاب، شامل شرح حال، مقالات او و نُت هایی است که پنجاه سال قبل در ایران چاپ شده است. از فصلنامۀ پیمان تشکر می کنم که پیش از انتشار کتاب فرصتی برای یاد کردن از روبیک فقید در اختیار بنده قرار داد.

درباره روبیک گریگوریان (۱۱)

روبیک گریگوریان، یک بار در سال ۱۳۵۵ و بار دیگر در سال ۱۳۵۶ به ایران بازگشت، و دوره های اقامت سه ماهه و شش ماهه داشت. او دیگر شصت ساله بود، مویش سپید شده بود و همه به او احترام می گذاشتند. دولت وقت که بودجۀ فراوانی برای راه اندازی ارکستر مجلسی معروف رادیو تلویزیونش […]

درباره روبیک گریگوریان (۱۰)

در اهمیت و میزان موفقیت های هنری روبیک گریگوریان،‌ همین بس که بگوییم در کشوری که صاحبان بالاترین تخصص ها، به زحمت می توانند مقام هنری خود را در سلسله مراتب اداری حفظ کنند، رهبر یکی از معتبرترین ارکسترهای موجود در ایالت بوستون بود، آن هم در مدتی بیش از ۳۰ سال، همرا با تدریس، […]

درباره روبیک گریگوریان (۹)

سعدی حسنی (۱۳۰۵-۱۳۶۵۵) موسیقی شناس، می نویسد: «کارهای گریگوریان از حیث هارمونی و ارکستراسیون قوی نیست ولی در رنگ آمیزی ارکستر، انتخاب ملودی و بسط آن سلیقه بسیار دارد». این اظهار نظر که ارزش آن تا زمان اجرای کارهای روبیک در ایران یعنی تا سال ۱۳۳۰ بوده، ۴۵ سال است که تکرار می شود و […]

بیشتر بحث شده است