از چه آکوردی به چه آکوردی برویم؟

سئوالی که برای بسیاری از نوازندگان سازهایی که توان نواختن آکورد را دارند (مانند پیانو و گیتار) پیش می آید این است که “چگونه میتوان متوجه شد که بعد از اجرای یک آکورد به چه آکورد دیگری برویم؟”

احتمالا خیلی از شما افرادی را دیده اید که توانایی همراهی با هر ترانه ای که یک خواننده می خواند را دارند. اینگونه از افراد با گوشهای دقیق، تجربه و معلوماتی که از دانش هارمونی دارند بسادگی می توانند به چنین قدرتی دست پیدا کنند. اما چگونه؟

قوانین بسیاری برای وصل آکوردها موجود است اگر به آنها از دید قوانین هارمونی چهاربخشی کلاسیک نگاه کنید شاید بسیار پیچیده بنظر آیند. اما در عین حال شما می توانید آنگونه که یک موسیقی دان پاپ یا جز به آن نگاه می کند، به این قوانین بنگرید، در اینصورت بسیار ساده توجیه پذیر خواهند بود.

این قوانین در عین حال که می توانند بعنوان راهنمای شما در انتخاب آکورد کاربرد داشته باشند، آنگونه نیستند که در مواقع لزوم نتوان آنها را زیر پا نهاد.

بتهوون در جایی می گوید : “هیچ قانونی در موسیقی نیست که برای زیباتر کردن آن نتوان آنرا زیر پا گذاشت”.

و یا دوک الینگتون آهنگساز و نوازنده پیانو Jazz میگوید : “آهنگ خود را اجرا اگه دیدید خوب صدا میدهد، خود را درگیر قانون و مقررات موسیقی نکنید.”

مهمترین توالی آکوردی که در تمام سبکهای موسیقی مفید هست چیزی است که به آن دایره پنجم ها (Circle of the fifths) گفته می شود. یک دایره بکشید و آنرا به دوازده قسمت تقسیم کنید.

در یکی از قسمتها نت C را بگذارید و بعد در یک جهت مثلا” در جهت عقربه های ساعت با فاصله های پنجم به پنجم خانه های بعدی را پر کنید.



C,G,D,A,E,B,F#,C#,G#,D#,A#,F,C میبینیم که در نهایت پس از طی کردن یک گام کروماتیک دوباره به نت C می رسیم.

با توجه به آنکه هر گام ماژور یک مینور نسبی دارد – که یک سوم کوچک پایین تر از گام بزرگ است – می توانیم با حرکت بر روی این داره به توالی آکورد های زیبایی (با انتخاب ماژور یا مینور نسبی) دست پیدا کنیم.

حال شروع کنید و روی ساز خود با آکورهای ساده مثلا” ماژور دایره پنجم ها را از C دور بزنید تا دوباره به C برسید، آکوردها را اجرا کنید. متوجه خواهید شد که وصل این آکوردها به یکدیگر چقدر مطبوع است هر چند طی چند انتقال از یک آکوردی که هیچ علامت تغییر دهند ندارد مانند C به یک آکورد مانن #F می رسید که تمام نتهای آن دارای علائم تغییر هستند.

برای ایجاد تنوع می توانید در هر قسمت که علاقه دارید بجای آکورد ماژور از مینور نسبی آن استفاده کنید. مثلآ بجای C,F,C,G,C می توان از C,Dm,C,G استفاده کرد و …

گفتگوی هارمونیک

8 دیدگاه

  • mohsen_raeisi
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۵, ۱۳۸۶ در ۱۲:۳۱ ب.ظ

    very good

  • رضا
    ارسال شده در آبان ۳, ۱۳۸۸ در ۹:۱۸ ب.ظ

    عالی عالی عالی…..!

  • محسن
    ارسال شده در خرداد ۵, ۱۳۸۹ در ۵:۰۹ ب.ظ

    مرسی از اطلاعاتی که دادین

  • sina
    ارسال شده در اردیبهشت ۵, ۱۳۹۱ در ۲:۴۶ ب.ظ

    besiar khoob bood mamnoon

  • kamal
    ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۹۴ در ۱۰:۰۹ ب.ظ

    بسیار عالی بود ممنون

  • سامان
    ارسال شده در شهریور ۲۹, ۱۳۹۶ در ۳:۳۹ ب.ظ

    واقعا ممنون اطلاعات فوق العاده ای بود

  • سامان سعیدی
    ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۹۷ در ۲:۱۸ ق.ظ

    عالی

  • ميثم
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۹۷ در ۱۱:۰۵ ب.ظ

    عالی

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

از روزهای گذشته…

جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (I)

جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (I)

همه‌ی آنها که دستی در نواختن سازی دارند احتمالاً در دوره‌ای از نوازندگی درگیر فشارهای اضافی ماهیچه‌ای شده‌اند؛ از گردن و شانه گرفته تا انگشت‌ها و مجاری تنفسی هنگام نوازندگی می‌توانند زیر فشار بیش‌از‌حد قرار بگیرند. این فشارها سبب هدر‌رفتن انرژی نوازنده و اغلب اُفت کیفیت نوازندگی می‌شوند. برای برخی این مشکل مقطعی است و سرانجام با تمرین درست و تمرکز برطرف می‌شود، اما عده‌ی قابل توجهی از نوازندگان همواره با این معضل دست‌به‌گریبان می‌مانند و آسیب‌هایی جدی می‌خورند. از آنجا که من نوازنده‌ی گیتار کلاسیک هستم، این نوشته را بر فشارهای اضافی ماهیچه‌ای در نواختن همین ساز محدود می‌کنم.
گوستاو مالر (IV)

گوستاو مالر (IV)

سمفونی های مالر مربوط به سه دوره می شوند: دوره اول؛ با اشعار آلمانی “Wunderhorn” غالب شده که مالر در این دوره چهار سمفونی اول خود را نوشت. سمفونی شماره ۱ از ایده ای ملودیک برگرفته از شعرهایی از “Gesellen” به وجود آمده که در قسمت اول این سمفونی قرار دارد، سومین قسمت سمفونی اول شامل اشعار فرانسوی “Frère Jacques” می باشد که در مینور است. نکته خاص سومین قسمت در سمفونی شماره ۲ کم بودن صدای ارکستر و بلند بودن صدای خواننده است. سومین قسمت در سمفونی شماره ۳ بار دیگر آهنگی خیالی از اشعار “Wunderhorn” است.
نوایی: میخواهیم  کر فلوت تشکیل بدهیم

نوایی: میخواهیم کر فلوت تشکیل بدهیم

از این رو بلافاصله پس از بازگشت به ایران در هنرستان به عنوان استاد یار استخدام شدم و در ارکستر سمفونیک هم به عنوان اولین نوازنده زن فلوت وارد ارکستر سمفونیک تهران شدم. البته قبل از من نوازنده فلوت زن در ارکستر بود ولی تمام آنها خارجی بودند. آقای مشکات از من امتحان گرفت و خیلی نوازندگی من را پسندید و آن زمان خیلی اصرار داشت که من حتماً در ایران بمانم. شش ماه پس از زمانی که من وارد ارکستر شدم، انقلاب شد.
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت ششم)

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت ششم)

در هر حال وزیری قطعات بسیاری از جمله سمفونی نفت، بندباز، تصنیف هایی برای آواز و پیانو و … را به شیوه ی دوصدایی (diaphonic) و چندصدایی ساخته بود که در بسیاری از آن ها تأکید بسیاری بر تعدیل و تامپره کردن موسیقی ایرانی رفته بود. وزیری در موسیقی خود گامی با بیست و چهار ربع پرده به وجود آورد و با خارج کردن فواصل از حالت طبیعی خود، آن ربع پرده ها را مساوی فرض می نمود. با وجود این که بر اساس اصول و متدولوژی علمی موسیقی شناسی، انطباق فواصل تیِرس در هارمونی غربی با موسیقی ایرانی به همان صورتی که با اصول آکوستیکی حاکم بر موسیقی غربی سازگار بود، به دلیل نسبت ها، فواصل خاص و فونکسیون های اصوات تشکیل دهنده ی موسیقی ایرانی، منتفی می گردد.
از کافه تا رودکی (II)

از کافه تا رودکی (II)

مهمترین عنصر گروه موسیقی در سفره خانه از نظر مراجعین، تماشاچیان و مدیر سفره خانه خواننده گروه است. با توجه به مشاهدات عینی در سه سفره خانه ی متفاوت در پایین شهر وسط شهر و بالای شهر تهران آشکارا می توان به محبوبیت بالای خواننده در میان شنوندگان، صاحبان سفره خانه ها و همچنین عوامل پذیرایی و کارکنان پی برد. بر خلاف گروه نوازندگان که در اکثر سفره خانه ها پوششی بصورت لباس فرم با نقوش سنتی خاص دارند و هنگام اجرا روی صندلی های خودشان می نشینند، خواننده ی گروه با پوششی دلخواه که غالبا کت وشلواری است با رنگ های متفاوت برای هر شب، به هنگام اجرا روی صحنه راه می رود و مستقیما با تماشاچیان در حین اجرا گفتگوی مختصری دارد.
موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

خسرو سلطانی (موسیقیدان ایرانی مقیم اتریش)، اخیراً آلبوم تازه ای به نام «ماهور کبیر» منتشر ساخته است. اجرای اثر را «گروه شیراز» – متشکل از خسرو سلطانی (سرنا، کرنا، بالابان)، مجید درخشانی (تار، سه تار، رباب)، علی اکبر شکارچی (کمانچه) و فرزانه نوایی (چنگ) _ به عهده داشته و بخش های آوازی توسط افسانه رثایی و علیرضا قربانی خوانده شده است.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br />روح الله خالقی (قسمت دوازدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت دوازدهم)

تردیدی نیست که عمق فکر و اندیشه، رشد روحی و دردمندی و رهایی و وارستگی انسانها از ارزشهای زمانه است که تأثیرپذیری آنها را از همهِ شاهکارهای هنری رقم میزند. بدین ترتیب نمیتوان انتظار داشت که همگان قابلیتِ درک زیبائیها و ظرائفِ هنری شاهکاری چون می ناب را داشته یا حتّی از آن تأثیری دریافت کنند. چه بسا دانشگاهیان دانا و فرهیخته یا حتّی آهنگسازان بنام معاصر که از حیثِ خلوص و دردمندی هرگز به مرحله ای نرسیده اند که با اثری از ایندست خلوت کنند و عمق و ژرفای وجودِ خویش را در آن بازیابند.
شهسوار تار

شهسوار تار

جلیل شهناز را می توان به جرات بنیانگذار سبکی در تارنوازی نامید که در دوران حکومت مکتب تهران بر موسیقی ایرانی، تار ملیح مکتب اصفهان را به اوج شکوفایی خود در پایتخت رساند.
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VI)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (VI)

آهنگساز باید آزادی کامل داشته باشد که به هر نوع استیل و تکنیکی که می خواهد کار کند. در موسیقی معاصر ایران باید بگذاریم که صدها و هزاران گل شکفته شود. ابتدا توضیحی راجع به سیستم می‌دهم.
ناظری نمودار یک فرهنگ ملی (II)

ناظری نمودار یک فرهنگ ملی (II)

چرا آواز خوانانِ جوانِ ما از مواد شکل گرفته، شکلی دوباره می سازند و آن چه تولید می کنند، معنایِ دوباره ای ندارد؟ چرا تنها یک الگو را بر می گزینند و با گزینش یک شیء صوتی آنقدر آن را بزک می کنند و برق می اندازند که بتواند در مقابل الگوی اولیه که برای آنان همانا خورشید است به رقابت بپردازد. اما نمی دانند که آن شیء یافته نزد آنها تقریبی است؟ متاسفانه تعداد بسیار اندکی از خوانندگانِ موسیقیِ امروزِ ایران این را فهمیده اند که شیءِ صوتی، فاصله ای بسیار با اثرِ هنری دارد.