اپرای توسکا (I)

توسکا (Tosca) اپرایی است ایتالیایی در سه پرده اثر جاکومو پوچینی (Giacomo Puccini) و اشعاری از لوجیو الیکا (Luigi Illica) و ژوزپه جاکوزا (Giuseppe Giacosa) بر اساس نمایش نامه ای از ویکتورین ساردو (Victorien Sardou) به نام “توسکا”. این اپرا برای اولین بار در تاتر کوستانزی در روم در ۱۴ ژانویه ۱۹۰۰ اجرا شد. توسکا؛ یکی از مشهورترین اپراهای دنیا می باشد، موفقیتی که در اولین اجرای آن با استقبال تماشاگران به دست آمد، بسیار چشمگیر بود. اگرچه در ابتدا مورد تائید کامل منتقدین واقع نشد. امروزه، توسکا یکی از استاندارهای اپراتیک می باشد و در لیست سال ۲۰۰۸ “اپرا آمریکا” مبنی بر بیشترین اپراهای اجرا شده در آمریکای شمالی در رده هشتم قرار دارد.

نمایشنامه توسکا نوشته ساردو در پاریس در سال ۱۸۸۷ اجرا شد، پوچینی اول بار در همان سال اجرای آن را در میلان با بازی سارا برنارت (Sarah Bernhardt) در نقش توسکا دید.

آهنگساز بلافاصله از ناشر نمایشنامه؛ جیولیو ریکوردی (Giulio Ricordi) درخواست کرد تا حقوق قانونی برداشت از این نمایشنامه را برای ساخت قطعه ای دریافت نماید، اما در سال ۱۸۹۳ حقوق ساخت آن به آهنگساز دیگری به نام آلبرتو فرانچتی (Alberto Franchetti) رسید و پوچینی را بسیار مایوس ساخت.

الیکا اشعار آنرا نوشت و در اکتبر سال بعد، فرانچتی، ریکوردی، الیکا و ژوزپه وردی برای معرفی اثر نوشته شده، با ساردو ملاقات کردند. وردی به حقیقت مجذوب این داستان تراژدی قرار گرفته بود اما اگر ساردو حاضر به تغییر پایان آن نبود مجبور به رد آهنگسازی برای این اثر می شد.

audio file قسمتی از اپرای توسکا را بشنوید

پس از چندین ماه، فرانچتی اعتراف نمود که قادر به آهنگسازی برای چنین اپرایی نبوده، پس از آن ریکوردی از پوچینی درخواست کرد که این اپرا را بسازد. آهنگساز همچنان به دلیل اتفاق پیشین از آنان دلگیر بود و دیگر حاضر به قبول آن نبود، تنها مداخله وردی باعث شد که پوچینی شور پیشین خود برای ساخت این اپرا باز یابد و ساخت آن را پذیرفت. وی در سال ۱۸۹۶ آغاز به کار بر روی این اپرا کرد، پس از تکمیل “لا بوهم” اپرای مشهور دیگری از پوچینی، ریکوردی از جیاکوزا خواست تا به همراه الیکا روی اشعار جدید برای این اپرا کار کنند، اما جیاکوزا بر اساس استاندارهای قبلی خود بر روی این اثر کار نکرد و با ساردو دچار مشکل شدند. پوچینی نیز با الیکا، جیاکوزا و ریکوردی اختلاف داشت. هر سه آنان پیشنهاد دادند که برای پرده سوم “آهنگ جشن پیروزی” را قرار دهند اما پوچینی آنان را متقاعد کرد که تنها به خواندن قطعه “تریونفال… اسپم جدید” (Trionfal… di nuova speme) بسنده کنند.

در اکتبر ۱۸۹۹ پس از سه سال همکاری سخت، اپرا آماده اجرا شد. به دلیل آنکه این داستان در روم اتفاق افتاده بود تصمیم گرفته شد که اولین اجرای آن به جای لا اسکالای میلان در سرزمین جاودان روم در سالن تئاتر کوستانزی برگزار شود.

در اولین اجرای اپرای “توسکا” مشکلات و دخالتهای بسیاری برگزاری اجرا را مشکل ساز کرد. هاریسلا دارسله (Hariclea Darclee) خواننده سوپرانو در نقش توسکا، خواننده تنور امیلیو د مارچی (Emilio de Marchi) در نقش کاوارادوسی و خواننده باریتون ایجنیو جیرالدونی (Eugenio Giraldoni) در نقش اسکارپیا و لئوپولدو موجنون (Leopoldo Mugnone) کارگردان این اپرا بود.

audio file قسمتی از اپرای توسکا را بشنوید

در میان حضار اولین شب اجرا؛ ملکه مارگریتای ایتالیا، نخست وزیر؛ لوئیجی پولئوکس و آهنگسازان بسیاری از جمله پیترو ماسکانی (Pietro Mascagni)، فرانچسکو سیلیا (Francesco Cilea)، شخص فرانچتی و جیووانی سامباتی (Giovanni Sgambati) حضور یافتند. با آنکه توسکا موفقیتی فوق العاده بزرگ برای پوچینی محسوب می شد، با این وجود تفاوتهای بسیاری در فضای این اثر در مقایسه با آثار پیشینش وجود دارد.

2 دیدگاه

  • محسن
    ارسال شده در فروردین ۲۱, ۱۳۹۴ در ۶:۱۲ ب.ظ

    دوستان عزیز در زبان ایتالیائی giaجا خوانده میشود بنابراین جاکومو پوچینی و همینطور برای کلمات دیگر مثل جاکوزا جان کارلو یا جانینی giancarlo giacosa giannini نوشته میشود

  • ارسال شده در فروردین ۲۳, ۱۳۹۴ در ۱:۱۶ ق.ظ

    با سپاس از نظر شما

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (II)

پیش از انتشار این کتاب، استادانی بودند که موسیقی ایرانی را اول با گوشه‌های مدال ردیف درس می‌دادند؛ کسی که مجدانه در این زمینه تا امروز فعال بوده، حسین عمومی نوازنده و مدرس موسیقی دستگاهی است. عمومی در کلاس‌هایش قبل از آموزش کل ردیف، درسی به نام «پیش‌ردیف» را تدریس می‌کند که در زمانی حدود ۲۰ دقیقه، کل گوشه‌های مدال ردیف را پشت هم می‌خواند. (۵)

فراخوان سیزدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان منتشر شد

در بخش «موسیقی دستگاهی ایرانی تار، تنبک، دف، سنتور، سه‌تار، عود، قانون، کمانچه، نی؛ در بخش «موسیقی کلاسیک» نوازندگان سازهای ابوا، پیانو، ترومبون، ترومپت، فلوت، کلارینت، کنترباس، گیتار، ویلن، ویلنسل، ویولا، هورن؛ و در بخش «موسیقی نواحی ایران» خوانندگان و نوازندگان سازهای زهی، بادی و کوبه‌ای از مناطق مختلف کشور به رقابت خواهند پرداخت.

از روزهای گذشته…

جایمنوپدی

جایمنوپدی

جایمنوپدی، نام سه قطعه بسیار مشهور برای پیانو است که توسط اریک ستی (Erik Satie – ۱۹۲۵-۱۸۶۶) آهنگساز و پیانیست فرانسوی – ساخته شده و در سالهای ۱۸۸۸ به بعد در پاریس منتشر شده اند. قبل از اینکه به مقوله معنا و تاریخچه این نام بپردازیم، لازم است راجع به شیوه تفکر اریک ستی صحبتی داشته باشیم.
بوطیقای ریتم (VI)

بوطیقای ریتم (VI)

گونه‌ی دیگری از به کارگیری هنرمندانه‌ی ابهام متریک زمانی است که دوگانی ابهام-رفع ابهام به کار گرفته شود. یک خط ملودی که ذهن شنونده چند سیستم مختصاتی متریک مختلف برای آن پیشنهاد می‌کند «مبهم» است حال اگر ناگاه الگوهای تاکیدی و گروه‌بندی به گونه‌ای تغییر کنند که یکی از پیشنهادها برازندگی بیشتری بیابد متر دیگر مبهم نیست.
علیرضا جواهری

علیرضا جواهری

متولد ۱۳۵۳ مشهد آهنگساز و نوازنده سنتور لیسانس موسیقی [email protected]
موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (I)

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (I)

به باور اغلب کارشناسان، موسیقی مردم‌پسند (از نوع پاپ) بعد از انقلاب سیر نزولی را طی کرده است. اما، صنعت سینما و عناصر وابسته به فیلم (نظیر موسیقی فیلم) روندی صعودی داشته است. بصورتی که مسیر رو به رشد سینما در این چند دهه و کسب جوایز متعدد بین‌المللی در عوامل منسوب به سینما می‌تواند گواه این ادعا باشد. این نوشته به عنوان جستاری پیرامون موسیقی‌فیلم در سینمای بعد از انقلاب کارکرد این گونۀ هنری را تحلیل کرده و از پی آن پدیدۀ تیتراژخوانی ستاره‌های موسیقی در سینما را مورد واکاوی قرار خواهد داد.
بیاییم قراری خودآگاه بگذاریم!

بیاییم قراری خودآگاه بگذاریم!

همانطور که میدانید ما برای بیان کیفیت صدا همواره از کلمات زیر و بم استفاده میکنیم که در فارسی کلمه زیر معنی پائین و بم که مخفف بام است، معنی بالا می دهد! میبینید که این، کاملا مغایر با کابرد این دو کلمه در موسیقی است؛ یعنی: ما به صدای بالا، زیر و به صدای پایین بم میگوییم. بصورت کل، جمله اخیر بی معنی و بلاتکلیف مینماید لذا ما برای حل این نقیصه بطور ناخودآگاه قرار گذاشته ایم که دو اصطلاح زیر و بم را با هم و بالا و پائین را با هم بکار میبریم تا اشتباهی رخ ندهد. با این وجود…
گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (IV)

گفتگو با مدرس ویلنسل، ایرنه شارپ (IV)

در حقیقت خیر. من درباره وزن دست صحبت نمی کنم زیرا معتقدم دست برای ایجاد رفت و آمد آرشه روی سیمها است، همانند پاها برای راه رفتن، پاها هنگام راه رفتن احساس سنگینی نمی کنند، دستها زمانی که ویلنسل می نوازند باید حس سبکی داشته باشند. اینجاست که قیاس بال پرنده در میان می آید، زیرا بال پرنده حس سبکی در حرکت را، به وضوح به تصویر می کشد. به جای وزن دست، من روی قابلیتهای نقاط مختلف فشار روی خود سیمها تکیه می کنم. فشار سیم بستگی به چگونگی نواختن آن دارد، چقدر فاصله سیم تا پل نزدیک است زمانی که آرشه به روی سیم می آید و دست چپ نوازنده در چه ارتفاعی، بر روی دسته ساز می نوازد.
کریستوفر هاگوود: رهبر، موسیقی شناس و نوازنده کیبورد (II)

کریستوفر هاگوود: رهبر، موسیقی شناس و نوازنده کیبورد (II)

او همچنین در سال ۲۰۰۹ “The Rake’s Progress” از استراوینسکی را در سالن تیترو ریل مادرید به کارگردانی رابرت لپاژ رهبری کرد. او در اواخر سال ۲۰۱۰ و اوایل سال ۲۰۱۱ رهبری مجموعه ای از اجراهای عروسی فیگاروی موتسارت در خانه اپرای زوریخ را به عهده داشت. در تاریخ یک سپتامبر ۲۰۰۶، ریچار اگار (Richard Egarr) نوازنده هارپسیکورد به عنوان مدیر موسیقی آکادمی موسیقی باستانی جایگزین هاگوود شد و هاگوود به عنوان مدیر افتخاری آکادمی معرفی شد.
نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (V)

نگاهی به موسیقی در سال ۱۳۹۴ (V)

اما جشنواره فجر امسال نیز از وجود حاشیه های متعدد در امان نماند، سخنان تند و گزنده نوربخش، افشاگری های دبیر بخش بین الملل سنوات گذشته این جشنواره در مورد دخالتهای نوربخش و اطرافیانشان درجشنواره های گذشته و عدم همکاری بسیاری از دست اندرکاران برگزاری جشنواره سالهای قبل – که کارنامه خوب و قابل قبولی را نیز از خود بر جای گذاشته بودند – در این دوره و جشنواره امسال که در میان آنها نام امیر عباس ستایشگر و رامین صدیقی به چشم می خورد و سپس استعفاهای متعدد هنرمندانی چون پویا سرایی، نگار خارکن، شروین مهاجر از مقام داورای جشنواره، حساسیّتهای جشنواره سی و یکم را بیش از پیش نمایان کرد.
شبیه سازی فواصل گام ۲۴ قسمتی مساوی براساس هارمونیک ۱۱

شبیه سازی فواصل گام ۲۴ قسمتی مساوی براساس هارمونیک ۱۱

گام ۲۴ قسمتی مساوی گام پیشنهادی استاد وزیری برای موسیقی دستگاهی از ابتدا با بازخوردهای متفاوتی روبرو شد. با اینحال از همان ابتدا این گام مبنای تئوری موسیقی ایرانی قرار گرفته است. با توجه به اندازه هارمونیک ۱۱ ام و معادل بودن آن با یکی از درجات گام ۲۴ قسمتی مساوی در این نوشته سعی شده است حداقل به صورت نظری معادلی غیرمعتدل برای این گام با دقت بالا و براساس ساختار هارمونیک ارائه شود.
در باب متافیزیک موسیقی (IV)

در باب متافیزیک موسیقی (IV)

از سوی دیگر، اگر این رابطه رابطه ای غیر منطقی یا رابطه ای باشد که تنها با اعداد بزرگ قابل بیان است، هیچگونه تطابق عقلانی در ارتعاشات رخ نمی دهد، بلکه “این ها دائما بر سر هم فریاد می زنند” و به این ترتیب در برابر اینکه همراه با هم وارد درک ما شوند مقاومت می کنند و از این رو دیسونانس به حساب می آیند. در نتیجه این نظریه، موسیقی وسیله عقلانی ساختن نسبت های گویا (یا منطقی) و اصم (یا غیر منطقی) عددی است، البته نه به شیوه ریاضی و با کمک مفهوم، بلکه با در آوردن آنها به هیئت شناختی که کاملا مستقیم است و همزمان حواس را تحت تاثیر قرار می دهد.