درباره یکى از آثار دیوید ایستراخ: نهیلیسم وحشى

یکى از سى دى هایى که ارزش شنیدنش را دارد اجراى استادانه دیوید ایستراخ از دوکنسرتو ویولن دو آهنگساز رمانتیک است. یکى از آنها کنسرتو ویولن و ارکستر برامس در رمینور ابوس ۷۷ و دیگرى کنسرتو ویولن و ارکستر چایکوفسکى در رماژر اپوس ۳۵ است. کنسرتو ویولن چایکوفسکى را ویولنیست هاى مطرح دیگرى چون آن سونى موتر یهودى منوهین، فراز و گرت اجرا کرده اند که این خود گواه اهمیت این اثر است. کنسرتو فرم موسیقى اى است که منشاء پیدایش آن از کلیسا بوده است. در کلیسا براى انجام مراسم مذهبى دو گروه کر وجود داشته است که یکى از آنها آیه ها را مى خوانده و دیگرى با خواندن خط آخر به آن جواب مى داده است و ساختى موسوم به آنتى فونى (ضد صدایى) داشته.

بعد ها با گذشت زمان این را براى ۳ یا ۴ گروه کر تنظیم کردند و پس از مدتى این فرم دیگر به کلیسا ها محدود نبود، بلکه آهنگسازان مطرح هم در نوشتن قطعاتشان بر این فرم طبع آزمایى مى کردند. کم کم با گذشت زمان صداى انسان حذف شد و به جاى آن یک ساز در مقابل یک ارکستر قرار داده شد. این دو با هم به جدال مى پرداختند. واژه کنسرتو هم از ریشه لاتین کنچرتاره به معنى جدال و رقابت گرفته شده است.

یوهان برامس (۱۸۹۷-۱۸۳۳) آهنگساز بزرگ آلمانى، پس از شک و تردید بسیار در سال ۱۸۷۸ خلق تنها کنسرتو ویولنش را شروع کرد. این اثر او در یکم ژانویه ۱۸۷۹ آماده اجرا بود. البته قبل از اجرا موومان دومش را کاملاً عوض کرد و یک آراجیوى جدید براى کنسرتویش نوشت.

audio file قسمتی از مومان سوم کنسرتو ویولون برامس با اجرای داووید اویستراخ

او در هنگام نوشتن اولین سمفونى اش هم همین احساس را تجربه کرده بود. او در ساخت این اثر تا حدودى تحت تاثیر ۲۹ کنسرتو ویولن ویوتى (آهنگساز ایتالیایى ۱۸۲۴-۱۷۵۵) بود. برامس براى برطرف کردن مشکلات تکنیکى قسمت سولوى این اثر با یوزف یواخیم مشورت کرد اما دیگر قسمت هاى آن را بدون بازبینى ساخت. برامس آهنگساز توانایى بود که شومان پس از اولین ملاقاتش با او، او را مسیح موسیقى خواند که این خود احساس دوگانه اى از ترس و خوشحالى به آهنگساز جوان داد. او در آرزوى رهبرى ارکستر هامبورگ بود ولى با درخواستش موافقت نشد، پس به ناچار به وین رفت و در آنجا به رهبرى ارکستر فیلارمونیک این شهر پرداخت.

در کل دو سبک خاص خود را دارد ولى در آثارش تاثیرپذیرى از باخ، بتهوون، موتسارت و هایدن به چشم مى خورد. اکثر آثار او ریتم هاى پرشور و هیجان انگیزى دارند که به خوبى مى توانند شخصیت تندخو و جنجالى او را نشان دهند. (البته کنسرتو ویولن او تم روان و ملودى دل انگیزى دارد و ایستراخ با اجراى قدرتمند خود آن را به بهترین نحو نواخته است) اما این برامس تندخو براى کمک به هنرمندان جوان همواره آماده بود و دور ژاک که بسیار لطف او را دیده بود، همیشه از آن یاد مى کرد. از قطعاتى که براى چند ساز نوشته است، مى توان از: سونات هاى پیانو و ویولن سل ابوس ۳۸ و ،۹۹ کریو براى ویولن، هورن و پیانو ابوس ۴۰ و کونیتتى براى کلارینت و سازهاى زهى یاد کرد. چایکوفسکى (۱۸۹۳-۱۸۴۰)، یکى از بزرگ ترین آهنگسازان روس است که در سن ۲۱ سالگى آموختن موسیقى را شروع کرد.

او هم در ساخت تنها کنسرتو ویولنش از راهنمایى هاى یکى از بهترین شاگردهاى کنسرواتوار بهره جست. او قسمت سولو را از لحاظ تکنیکى بررسى کرد. این کنسرتو را براى اولین بار هانس ریختر با ارکستر فیلارمونیک وین در ۴ دسامبر ۱۸۸۱ اجرا کرد.

اجراى بى روح و بى نظم او چنان خشم منتقدان را برانگیخت. یکى از آنها این اثر را به طور وحشیانه اى افتضاح خواند و دیگرى مى گفت: «این اثر وحشى ترین گونه نهیلیسم روسى است.» البته در این میان نظرات مثبتى هم وجود داشت که البته توانایى مقابله با توده عظیم مخالفان را نداشت. یکى از منتقدان مى گفت: «این کنسرتو یکى از اصلى ترین و جنجالى ترین آهنگ ها براى ویولن است.» امروزه هم تمام ویولنیست هاى مطرح جهان اجراى آن را در رپرتوآر خود دارند. ملودى جالب و دلنشین آن که در مواقعى هم موسیقى کولى ها را به یاد مى آورد، اکنون راهنماى بسیارى از آهنگسازان است.

چایکوفسکى استاد هارمونى کنسرواتوار جدید مسکو بود که بعدها با حمایت هاى مالى نادژدا فون مک، تمام وقت خود را صرف آهنگسازى کرد. با این که او چندان عمر طولانى اى در آهنگسازى ندارد، اما آکار ارزشمندى را تقدیم به عالم موسیقى کرده است که کنسرتو ویولن او از جمله بهترین هاى آنها است. از او باله هاى معروف، دریاچه قو، زیباى خفته و فندق شکن هم به یادگار مانده است.

Audio File قسمتی از فیلم کنسرت موومان سوم کنسرتو ویلن چایکوفسکی با اجرای داوید اویستراخ

تاثیر کرانه هاى روسى بر آثار او کاملاً مشهود است اما در کنار آن تاثیراتى هم از موسیقى آلمان، ایتالیا و فرانسه پذیرفته است. یکى از ویژگى هاى منحصر به فرد او استفاده از رنگ هاى صوتى متنوعى است که در ارکستراسیون از آنها بهره جسته است.

دیوید ایستراخ یکى از بهترین ویولنیست هاى جهان است که با تلاش بسیار و قدم به قدم این موفقیت را به دست آورد. صداى ساز او شفاف، دقیق و گیرا هست و در تکنیک هم هر نوازنده اى بخواهد به قله موفقیت برسد از او پیروى مى کند. البته چیزى که او را از دیگر ویولنیست ها متمایز مى کند، دقت اعجاب آورش به جزئیات، ساختار قطعه و موسیقى آن است.

او در سال ۱۹۰۸ به دنیا آمد و تجربه اولین کنسرتش را در سن ۱۵ سالگى با نواختن قطعه کنسرتو لامینور باخ کسب کرد. او در ۱۸ سالگى تحصیلاتش در کنسرواتوار اودسا را به پایان رساند و در همان دوران تحصیلش بود که در ارکستر کنسرواتوار مسکو به نواختن پرداخت. او ابتدا ویولاریس ویولن مى زد. او جایزه هاى جهانى متعددى هم در نوازندگى ویولن به دست آورد.

در دوران جنگ به تدریس در کنسرواتوار پرداخت و از سال ۱۹۳۴ کلاس هایى براى ویولن در آنجا برپا کرد که آنها تا پایان عمرش ادامه داشتند. او در ۲۴ اکتبر ۱۹۷۴ به طور ناگهانى درگذشت و عالم موسیقى را بسیار متاثر کرد.

روزنامه شرق

4 دیدگاه

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۵۱ ب.ظ

    سلام و خسته نباشید.
    مطلب ات را دوست داشتم و در وبلاگم به آن لینک دادم.

  • ناشناس
    ارسال شده در دی ۲۶, ۱۳۸۹ در ۳:۲۶ ب.ظ

    MAN KARE BRAHMS RO KE DAIVID OISTRAKH ZADARO GOOGSH KAR DAM VA MOT MAENNAM KE IN OON NIST

  • ramtin
    ارسال شده در فروردین ۲۸, ۱۳۹۰ در ۲:۲۰ ب.ظ

    ta hala hamchin chizi ro dabareye oistrakh nashnide boodam ke hamchin ahang hayi ro dar yek cd zade bashe vaghean ke site shuma behtarine

  • میثم
    ارسال شده در دی ۷, ۱۳۹۵ در ۱:۳۵ ق.ظ

    کنسرتوی برامس اپوس ۷۷ در رمینور نیست، در ر ماژور هستش.
    ممنون بابت این مطلب

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

مخالف خوانی (I)

مخالف خوانی (I)

درست بعد از انتشار آگهی افتتاح “مدرسهٔ عالی موسیقی”، در سال ۱۳۰۲ دشمنان و مخالفان کلنل علینقی خان وزیری سر از تخم بیرون می آورند.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت سیزدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سیزدهم)

نوائی که تنهایی و دوری از همهِ فریب افزارهای حیات، یعنی خلوص و وارستگی رندِ عافیت سوز را هنرمندانه مجسّم می سازد و راز و نیازش را با عالم بالا در مراوده اش با ارکستر شاهدیم. گفتگویی پر رمز و راز و عجیب آرام و ملایم که نوعی عبادتِ خاموش بودائیان را در ذهن متصوّر می سازد. گفتگوی ویولون تنها با ارکستر مملوّ از حالاتی است که در شعر وصف می شوند.
تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (I)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (I)

در پایان دوره قاجار و ورود به دوره انتقالی قدرت در ایران که به عنوان عصر مشروطه شناخته می شود؛ تحولات زیادی در موسیقی ایران بوجود آمد که این تحولات با روی کار آمدن شاگردان و پیروان مکتب علینقی وزیری، سرعت بیشتری گرفت. این تحولات تاثیرات زیادی در فیزیک سازها، نحوه نوازندگی، نحوه خوانندگی، آهنگسازی و… گذاشت.
گفتگو با ند رورم (II)

گفتگو با ند رورم (II)

من برای سالهای زیادی در فرانسه زندگی کرده ام، در حدود چهارصد یا پانصد هزار شعر دارم که ۲۰ تای آنها به زبان فرانسوی است و چندین قطعه برای کر به زبان لاتین دارم. به عقیده من اگر ما ادبیات خود را خلق نکنیم هیچ کس دیگری اینکار را برایمان انجام نخواهد داد. موسیقی هیچ معنای تعریف شده ای ندارد. هیچ کس نمی تواند ثابت کند که آن معنایی دارد آنچنان که ادبیات همواره معنایی دارد همچنین نقاشی… اما موسیقی آنگونه نیست، نمی توانید بگویید این یک سیب است، یا شخص است. حتی معانی انتزاعی تر همچون مرگ یا باد را نیز نمی دهد.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (I)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (I)

اگرچه پنج اثر سمفونیک حسین دهلوی، توجه اهالی موسیقی را چنان به خود مشغول کرد که او را در رده بزرگ ترین آهنگسازان ایران و مخصوصا دو اثر «بیژن و منیژه» و «مانا و مانی» را یکی از آثار با ارزش بین المللی موسیقی سمفونیک بدانند ولی عظمت و شکوه دو اثر نام برده نباید یک پژوهنده هنر را چنان شیفته خود گرداند که از دیگر گلهای باغستان حسین دهلوی روی گرداند.
روش سوزوکی (قسمت چهارم)

روش سوزوکی (قسمت چهارم)

این داستان در حدود چهارده یا این پانزده سال قبل در یک فصل بهاری در شهر اودا (Ueda) در حوزه شینشو (Shinshu) اتفاق افتاد. شرکت کنندگان پرورش استعدادها، در یک محیط مطبوع در خانه یکی از آشنایان به دور هم جمع شدند. بچه های خانم شیمادا و خانم کیوچی با ویلونهای کوچکشان وارد شدند.
درویش خان در گذار تمدن (I)

درویش خان در گذار تمدن (I)

غلامحسین درویش معروف به درویش خان، بخشی از زندگی خود را در روند دگردیسی یک تمدن گذراند و شاهد دو دوره ی تاریخی ایران- قاجار و پهلوی – بوده است. مشروطه از او انسان دیگری ساخت و زخمه هایش بر تار آهنگی دیگر گرفت. او در میانه های دوره ی قاجار در اولین سال سلطنت ناصرالدین میرزا در سال ۱۲۵۱ به دنیا آمد، با جنبش مشروطه به اوج رسید و به هنگام صدور فرمان تاریخی مشروطه و هم زمان با پیروزی و جشن و پایکوبی مردم، استادی بی مانند شده بود.
“رازهای” استرادیواری (VII)

“رازهای” استرادیواری (VII)

موزه Civic در کرمونا شامل مجموعه ای از قالبها، طرح ها، نقشه ها، الگوها و مطالعاتی هستند که توسط Stradivari صورت گرفته است که تا کنون، بیش از آنکه در معرض آزمایشات مهم قرار گیرند، در حکم موضوعاتی نادر بوده و همیشه کنجکاوی را تحریک کرده اند. زمانی که این گنجینه تحت اختیار استاد Fiorini بود امکانی برای من فراهم شد که بتوانم بر روی آن مطالعاتی انجام دهم. در آن زمان من کاربرد هر قطعه را به تنهایی شناسایی کردم. اغلب این قطعات ریز نوشته هایی از استراد یا پسرانش بودند.
موسیقی بودابار

موسیقی بودابار

کلاود شال (Claude Challe) از چهرهای شاخص موسیقی در فرانسه است. چهره موسیقی نه بخاطر آهنگ سازی یا نوازندگی بلکه بیشتر به این خاطر که مردم او را انسانی خارج از دنیای افراد عادی میدانند.
برگزاری مستر کلاسهای فلوت و تنفس توسط فیروزه نوایی

برگزاری مستر کلاسهای فلوت و تنفس توسط فیروزه نوایی

با همکاری موسسه چنگ فرزانه مستر کلاس‌های فیروزه نوایی برگزار می‌گردد. این کلاس‌ها شامل مباحث مختلفی می‌باشد؛ در کارگاه های ایشان شرکت برای همه هنرجویان در هر سطحی امکان پذیر است و اصول اولیه نوازندگی و آشنایی بیشتر و تخصصی تر با قسمتهای مختلف ساز بیشتر بررسی می‌شود.