صدای سنتور (II)
ژورنال موسیقی





120x100





120x100





120x100





120x100





120x100





120x100
نوشته های اخیر
صدای سنتور (II)
در ادامه به شرح عواملی می پردازیم که باعث تنوع صدای ایجاد شده از ساز سنتور می شوند.
1-وزن مضراب: معمولاٌ وزن مضرابها در تغییر حجم صدا موثرند. مضرابها ی کم وزن اکثراٌ قطر نازکتری دارند و همچنین دارای سر کوچک و نازکی هستند که همین امر باعث می شود مضرابها هنگام برخورد با سیم قدرت لازم یا کافی را نداشته باشند که در نتیجه صدای حاصله کم حجم خواهد بود و مضرابهای سنگین بالعکس.

2- میزان تشابه مضراب راست و چپ از لحاظ وزن،اندازه ،قطر،جنس: طبق قاعده واستاندارد فرض بر این است که جفت مضرابی که نوازنده آنرا دست می گیرد کاملاٌ از همه لحاظ مشابه باشند که درغیر اینصورت هم تفاوت درحجم صدای مضراب راست و چپ را خواهیم داشت و هم تفاوت در رنگ و مقدار زنگ موجود درصدا.

3-نقطه ی ثقل مضراب: معمولاٌ نقطه ی ثقل مضرابها حدوداٌ در یک چهارم اول آنها واقع شده است .طبیعی است به مقدار جلوتر یا عقب تر بودن نقطه ثقل مضراب حالت نواختن مضراب کمی تغییر می کند که در نهایت باعث تغییر ناچیزی درصدای ایجاد شده می شود.

4-نسبت اندازه و قطر حلقه،ساقه و سر مضراب : واضح است نسبت درست و دقیق این عوامل دلیل بوجود آمدن یک مضراب ایده آل و استاندارد خواهد بود که دراینصورت نقطه ثقل آن نیز در محل درست مضراب قرار خواهد گرفت.عدم رعایت دقیق این نسبتها نیز در چگونگی نواختن مضراب تاثیر گذاشته و نهایتاٌ باعث تفاوت در صدادهی ساز می شود.

5-جنس مضراب : نوازندگانی که بدون نمد می نوازند نسبت به اینکه مضراب آنها از چه جنسی است، وزن آن وحجم صدا، نرم یا خشک یا زنگ دار بودن صدا را تعریف می کند.

6-جنس و قطر نمد و طریقه ی چسباندن آن: طبیعی است هر چقدر قطر نمد بیشتر باشد صدا خفه تر و هر چقدر نمد نازکتر باشد صدا بازتر خواهد بود. اکثراٌ نمدهای مختلف با جنسهای متفاوت دارای رنگ صدای متفاوتی هستند و اینکه نوازنده کدام رنگ صدا را می پسندد و از چه نمد با چه قطری استفاده کند امریست تجربی و سلیقه ای. اگر برای چسباندن نمد از چسپ جامد استفاده شود صدای حاصله همان خواهد بود که مورد انتظار است اما اگر از چسب مایع استفاده شود بطوری که چسب باعث، تر شدن هر دو سوی نمد شده صدای ایجاد شده دارای کمی زنگ خواهد بود.

7-نحوه ی دست گرفتن مضراب: همانطور که می دانیم طریقه ی گرفتن مضراب از زمان قدیم تا امروز (بر اساس مدل مضراب ) کمی تغییر یافته است .نسبت به اینکه مضراب شما چه شکلی دارد وآنرا چگونه بدست می گیرید معرف نحوه ی نواختن مضراب شما و تا حدی تسلط شما به ساز می باشد که در مجموع در صدای حاصله مقداری تفاوت ایجاد می کند.

8-نوع مضراب زدن : اصولاٌ نواختن مضراب چند نوع است: بوسیله ی فقط انگشت -بوسیله ی فقط مچ- بوسیله ی فقط ساعد- بوسیله ی انگشت و مچ همزمان – بوسیله ی مچ و ساعد همزمان – بوسیله ی هر سه یعنی انگشت، مچ و ساعد. البته نا گفته نماند که درهر مدل، نواختن مضراب برآیند نیروها از ستون فقرات، کتفها،ساعد،مچ و انگشتان است .نسبت به اینکه شما چگونه مضراب می زنید به همان نسبت صدای ایجاد شده از سنتور شما متفاوت خواهد بود.

9-محل فرود مضرابها: وقتی مضراب شما بیشتر نزدیک خرک ها زده می شود صدا خشک تر وخشن تر به گوش می رسد و اینکه به چه اندازه دورتر ازخرکها مضراب می زنید اصوات نرمتر و ملایمتر خواهند بود.

10-چگونه قرار داشتن سنتور: نسبت به اینکه هنگام نواختن چه مساحتی از صفحه زیرین سنتور با جایی تماس نداشته باشد یا اینکه درصورت تماس با چه جنسی مماس است (چوب، فلز، پارچه و...) صدای ساز شما به همان نسبت تغییر خواهد کرد.

11-موارد فوق می توانند از نیم درصد تا شاید هفتاد درصد در صدای ایجاد شده از یک ساز موثر باشند (درحجم ،کیفیت ورنگ صدا)، اما به نظر من مهم تر از تمام این موارد این است که گوش موسیقایی یک نوازنده با توجه به سبک و سلیقه ی خودش چه نوع صدایی را چگونه می خواهد از ساز خارج کند که طبیعی است تمام موارد فوق تابع این قدرت تمیز و تشخیص وسلیقه نوازنده خواهد بود.

به غیر از مواردی که ذکر آن گذشت عوامل دیگری نیز می توانند درتفاوت صدایی یک ساز موثر باشند مثلاٌ کوک ساز که آیا دقیقاٌ با دیاپازون کوک شده است، یا بالاتر یا پایین تر، که نتیجتاٌ باعث میزان کشیدگی سیمها می شود (سفتی یا شلی) و در صدای ایجاد شده نرمی و خشن بودن صدا را تعریف می کند.

درپایان باید اضافه کرد؛ موارد دیگری مثل میزان گرمی یا سردی هوا -میزان رطوبت هوا– محیطی که ساز در آنجا به صدا در می آید (محیط باز، بسته، کاملاٌبسته) و چندین و چند عامل دیگر میتوانند موثر در تنوع صدای ایجاد شده از سنتور باشند که در مجال این گفتار نمی گنجند.
در این رابطه بخوانید
حنانه: هارمونی مدال ایرانی باید از بطن این موسیقی درآید
حنانه: اثر ایرانی باید منطق ایرانی داشته باشد
حنانه: ما از یکسری قوانین فیزیکی لذت میبریم
چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود
خیام و موسیقی نظری بررسی مقایسه ای (IV)
خیام و موسیقی نظری بررسی مقایسه ای (III)
خیام و موسیقی نظری بررسی مقایسه ای (II)
خیام و موسیقی نظری بررسی مقایسه ای (I)
تأملی در آرای موسیقی خیام (IV)
تأملی در آرای موسیقی خیام (III)
تأملی در آرای موسیقی خیام (II)
تأملی در آرای موسیقی خیام (I)
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (VI)
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (V)
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (IV)
اجرای اثری از شاهین مهاجری درفستیوال موسیقی میکروتونال نیویورک
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (III)
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (II)
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (I)
راهنمای کوک های مختلف برای سنتور
ویژگی های یک سنتور خوب (IX)
ویژگی های یک سنتور خوب (VIII)
کاظم داوودیان و موسیقی ایرانی با ارکستر سمفونیک
ویژگی های یک سنتور خوب (VII)
ویژگی های یک سنتور خوب (VI)
ویژگی های یک سنتور خوب (V)
ویژگی های یک سنتور خوب (IV)
ویژگی های یک سنتور خوب (III)
ویژگی های یک سنتور خوب (II)
ویژگی های یک سنتور خوب (I)
حسرت دیدار، مرئی و نامرئی
مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (III)
مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (II)
مرثيه ای فني براي يک سنتورنواز (I)
چرا سنتور سل کوک ؟ (III)
چرا سنتور سل کوک ؟ (II)
نور، دوربین (III)
چرا سنتورِ سُل کوک؟ (I)
نور، دوربین (II)
نور، دوربین (I)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (IV)
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)
دو مضراب چپ (قسمت نهم)
صدای سنتور (I)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (V)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (IV)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (III)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (I)
۲ نظر برای “صدای سنتور (II)”
  1. صادق :

    منظور از چسب جامد چه چسبی است؟
    لطفا ایمیل کنید

  2. مرتضی :

    با سلام
    ای کاش یخورده به فکر مبتدی ها هم بودین…
    مثلا تمام درسها رو در اختیار ما میگذاشتید.
    مثلا درسهای بسیار ساده، مثل په پو سلیمانی و …

فرستادن نظر

RSS / XML