کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور» منتشر شد

کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور»، حاوی نُه اثر از درویش خان و موسی معروفی است که در اوایل دهه ی سی توسط طلیعه کامران برای سنتور بازنویسی و اکنون با ویرایش مجدد و اجرای آنها توسط شهاب مِنا ارائه شده است.

در کتاب بازنویسی نت نگاشته های طلیعه کامران و ویراسته آنها طی دو بخش مجزا درج شده است.

نت نگاری دو قطعه از موسی معروفی نیز برای نخستین بار طی کتاب حاضر منتشر می شود. طلیعه کامران، سنتورنواز چیره دست پیشکسوت، از شاگردان حبیب سماعی بود که در سالهای ۱۳۲۸ و ۱۳۲۹ در کنسرتهای انجمن موسیقی ملی در حضور جمع نخبه ای از استادان موسیقی ملی با همراهی تنبک و آواز حسین تهرانی سنتور می نواخت و مورد تحسین قرار می گرفت. او سپس به فراگیری خط نت نزد روح الله خالقی و ابوالحسن صبا و سُلفژ نزد جواد معروفی پرداخت و پس از آن بود که بخشهایی از ردیف استاد خود، حبیب سماعی را در اوایل دهه سی به خط نت نگاشت که پیش تر منتشر شده است. اکنون باقی نت نگاشته های او، در کتاب حاضر، به یادبود وی در اولین سالگرد رحلتش منتشر می شود.

طراحی و نقاشی زیبای رو و پشت جلد کتاب اثر طلیعه کامران اند و اجرای خوب آن که بر تِم “زرد-مشکی” آثار طلیعه کامران استوار است توسط هنرمند صاحب ذوق، محمدصادق حیدری، صورت گرفته است. طرح روی جلد با نُه کبوتر بر عنوان کتاب دلالت دارد. پشت جلد نیز کبوتری را در حال پرکشیدن از باغی خزان زده نشان می دهد و بر رحلت هنرمند عزیز که چون کبوتر باطنی پاک و معصوم داشت دلالت دارد.

در مقدمه کتاب بیوگرافی مصور و مفصلی از سوابق هنری طلیعه کامران به ویژه در هنر موسیقی درج شده است.

موسی معروفی، او فرزند محمد اسماعیل‌خان امین‌الملک و برادرزاده‌ میرزاعلی‌اصغرخان اتابک، صدر اعظم ناصرالدین‌شاه در سال ۱۲۶۸ در خانواده‌ای متدین و موسیقی دوست متولد شد. او به موازات تحصیلات قدیمه (کلاسیک) نزد آقا یوسف صورتگر که از عکاسان خاص دربار ناصری بود نواختن سه تار را شروع کرد و گاه پیانو نیز می‌نواخت.

سپس او به محضر اساتید بزرگ آن زمان و دست آخر نزد غلامحسین درویش خان (درویش خان) رفت و به اخذ نشان تبرزرین از دست درویش خان نائل شد.

وی پس از چندی، نزد سلطان حسین خان هنگ آفرین (صاحب منصب نظام و نوازنده ویولون و سه تار) به فرا گرفتن نت پرداخت. او از همان سن نوجوانی به این فکر افتاد تا ردیف موسیقی دستگاهی ایران را به خط نت نوشته و به زعم خود آن را از دستبرد زمان و آسیب محفوظ دارد. در سال ۱۳۰۲ به مدرسه کلنل علی نقی وزیری رفت و معلومات علمی خود را در آنجا تکمیل کرد و سپس به عنوان استاد تار هنرستان مشغول به کار شد.

برای نوشتن ردیف با همه اساتید زنده زمان خود تماس گرفت تا با جمع‌آوری ردیف هر کدام از آن‌ها و انطباق آن‌ها با یکدیگر، صحیح‌ترین روایت را بیابد.

این کار سی سال از عمر و وقت موسی خان را گرفت و در این چند سال، نخست دکتر لطف‌الله مفخم پایان (نوازنده ویولن و استاد جغرافیا)، و بعدها محمد بهارلو ( نوازنده ویولن) تنها یاوران او بودند.

معروفی در سالها ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۷ که دوباره ضبط صفحات موسیقی باب شد، به همراه ابوالحسن صبا و مشیر همایون شهردار و چند نفر دیگر به خارج مسافرت کرد و صفحاتی را ضبط نمود.

شیوه نوازندگی او تا سال ۱۳۰۲ که وارد مدرسه موسیقی کلنل شد، همان شیوه میرزا حسینقلی و درویش بود ولی بعد از آن تحت تاثیر مدرسه و تعلیمات کلنل، تغییراتی را در شیوه خود داد.

معروفی علاوه بر نوازندگی، ذوق آهنگسازی نیز داشت و در سال ۱۳۳۰، روح‌الله خالقی تصنیف «مرغ حق» او را با شعر رهی معیری و آواز بنان در ارکستر گل‌ها اجرا کرد. غیر از این اثر چندین تصنیف و قطعات سازی دیگری از موسی معروفی به شهرت عمومی رسید.

او در اوایل تاسیس رادیو در سال ۱۳۱۹، با نوازندگان رادیو همکاری داشت ولی این دوران کوتاه بود. معروفی سال‌ها در هنرستان موسیقی ملی تدریس کرد و در دوره روی کار آمدن غلامحسین مین باشیان مجبور به ترک تدریس تار و همکاری در قسمت اداری هنرستان بود. پس از روی کار گذاشته شدن مین باشیان موسی خان معروفی دوباره استاد تار و شرعیات هنرستان شد.

مهمترین شاگردان موسی معروفی: هوشنگ ظریف، جلال ذوالفنون، فریدون حافظی و فرزندش جواد معروفی هستند.

ردیفی که او گردآوری کرده بود در سال ۱۳۴۲ منتشر شد و بنا به پیشنهاد موسی معروفی، سلیمان روح‌افزا نوازنده‌ تار، این ردیف مذکور از روی نُت با تار اجرا و ضبط کرد. دو سال پس از انتشار این ردیف موسی معروفی به تاریخ ۷ شهریور ۱۳۴۴ در تهران درگذشت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر موسیقیِ متنِ فیلم «آندرانیک»

آنچه در موسیقیِ اغلب فیلم‌های گروه «هنر و تجربه» می‌توان شناسایی کرد این است که به نظر می‌رسد چنین باوری شکل گرفته‌ که فیلم‌های غیربازاری، کم‌کنش و درون‌گرایانه باید موسیقی‌ای کم‌کنش و دور از تلاطم داشته باشند. موسیقیِ «آندرانیک» گویی از چنین باوری حاصل شده‌است. درحالیکه لزوماً اینگونه نیست. به اقتضای هر فیلم این موضوع جنبه‌های متفاوتی می‌یابد و موسیقی گاه می‌تواند به جای تصویر، یک آشوب درونی را بازنمایاند.

گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری: تک‌نوازی کمانچه در فرهنگسرای سرو به تاریخ سوم بهمن ۱۳۹۸ که توسط شهاب مِنا تهیه شده است:

از روزهای گذشته…

جایگاه و نقش استاد ناهید در گسترش و اشاعه ساز نی

جایگاه و نقش استاد ناهید در گسترش و اشاعه ساز نی

یکی از مهم‌ترین اصولی که همواره اساتید هنر از جمله اساتید موسیقی در ایران به رسم دیرین به هنرجویان خود آموزش داده و می‌دهند رعایت اخلاق، نظم و جدیت در کار است. شاید در ابتدای امر هنرجو پی به راز این نکات و تأثیر آن در آینده‌ی هنری خود نبرد؛ ولی آنچه مسلم است این است که هنرمندانی که در تاریخ نام آنها ماندگار بوده و از آنها همیشه به نیکی یاد می‌شود در دوران زندگی خود این اصول را سرلوحه‌ی اعمال و رفتار خود قرار داده‌اند. در روزگار ما هستند اساتید و هنرمندانی که در کنار تبحر و جایگاه والای هنری خود، به عنوان یک معلم اخلاق نیز می‌توان از آنها یاد کرد.
یک خبرنگار

یک خبرنگار

شاید بیشتر از آنکه نام مارک ناپفلر (Mark Knopfler) در ذهن دوستداران موسیقی باشد، نام گروه دایر استریتس (Dire Straits) شهره عام و خاص باشد. وی قبل از آنکه گروه دایر استریتس آغاز بکار کند مشغول فعالیت های خبرنگاری و تدریس بود.
درباره کتاب «گلهای جاویدان» (I)

درباره کتاب «گلهای جاویدان» (I)

کتاب «گلهای جاویدان» (دل انگیز طلیعه ای بر موسیقی ایران) توسط علی شریفی و با مقدمه دکتر شاهین فرهت منتشر شد. این کتاب در قالب پنج فصل اولین برنامه از سلسله برنامه های رادیویی «گلها» را بررسی می نماید.
تغییر زمان برگزاری جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک به جمعه ۲ خرداد

تغییر زمان برگزاری جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک به جمعه ۲ خرداد

دوستان گرامی، به دلیل پاره ای از مشکلات، جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک با یک روز تاخیر، در روز جمعه ۲ خرداد ساعت ۱۷ در فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود.
همراه با موسیقی تا آخرین لحظه

همراه با موسیقی تا آخرین لحظه

فریدون ناصری رهبر دائم ارکستر سمفونیک تهران جمعه هفدهم تیر ماه در بیمارستان مدائن تهران درگذشت. وی در سال ۱۳۶۹ در مراسمی که به مناسبت بزرگداشت مرتضی حنانه رهبر و دوست دیرینه او، برگزار شده بود، برای اولین بار هدایت ارکستر سمفونیک تهران را به دست گرفت.
فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت (Felicity Lott) خواننده سوپرانو انگلیسی متولد ۸ مه ۱۹۴۷ در چلتنهام انگلستان است. لُت از سن بسیار پائینی به دنیای موسیقی وارد شد، در سن پنج سالگی به یادگیری پیانو پرداخت، دوازده سالگی نوازندگی ویلن و خواندگی را آغاز کرد. در دانشگاه لندن به تحصیل زبانهای فرانسه و لاتین پرداخت. در زمان اقامتش در پاریس در کلاسهای خوانندگی کنسرواتوری شهر گرنبل شرکت کرد. او در آکادمی رویال لندن به تحصیل موسیقی پرداخت و جایزه آکادمی آن را دریافت نمود.
تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

تکنیک های هارمونی در موسیقی های امپرسیونیسم و رومانتیسم (IV)

آکورد های مرکب حاصل ترکیب دو آکورد متفاوت هستند و می توان شماره هر کدام از آکورد های ترکیب شده را بر روی آکورد مرکب نوشت. مانند ترکیب آکورد I و VI (میزان اول). یک مورد ویژه از این نوع ترکیب را می توان از ترکیب دو آکورد پایه گی بدست آورد به طوری که یکی از آنها در گام ماژور و دیگری در گام مینور باشد. در این نوع از ترکیب که فواصل سوم بزرگ و کوچک همزمان شنیده می شوند معمولا یک فاصله اکتاو دو آکورد را از هم مجزا میکند (میزان دوم و سوم).
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (III)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (III)

مجلهء موزیک ایران را بهمن هیربد، شش سالی پیش از دورهء سوّم مجله موسیقی، بنیاد کرده بود. جالب است که هیربد، که کارمند وزارت دارائی بود و تنها آشنائی تفنن‌آمیزی با ویولن داشت، بدون برخورداری از حمایت‌های مالی دولتی، توانسته بود جمع مخاطبان گسترده‌تری برای مجلهء خود فراهم آورد. مجلهء موزیک ایران‌ را هم استادان و هنرجویان هنرستان‌ها می‌خواندند، هم جانبداران موسیقی‌ مغرب زمین و هم هواخواهان موسیقی سنتی و حتی جوانان و نوجوانانی که به‌ موسیقی سبک شهری (ترانه‌ها) دلبسته بودند.
فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فرصتی به وجود آمده که با کمک آقای تفرشی که در واقع در نقش مدیر برنامه هستند به اتفاق سالار عقیلی ارکستر راه اندازی کنیم. ما ۴۵ نفر از بچه‌های نوازنده را جمع کردیم که بعضی در ارکستر ملی قبلی هم بوده اند و می خواهیم به طور مستقل کاری را شروع کنیم؛ تمرینات از ۹ مهر آغاز می‌شود. در این کنسرت هشت قطعه جدید و هشت قطعه تکراری اجرا خواهیم کرد.
موسیقی و معنا (VII)

موسیقی و معنا (VII)

تجربه‌ی موسیقایی برای تبدیل شدن به تجربه‌ای زیبایی‌شناختی، باید هر دو نوع تصدیق را داشته باشد. تنها در صورت وجود این دو شرط است که موسیقی فهمیده و معنای آن حاصل می‌شود. اسکراتون نیز معتقد است که تبلور احساس در موسیقی به شکلی کلی صورت می‌گیرد و نمی‌توان تعیین کرد که کدام ویژگی‌های موسیقی مستقیماً مسئول بیان یک احساس مشخص هستند (۱۹۸۷، ۱۹۹۷). او می‌گوید: «آدمی در واکنش به یک قطعه‌ی موسیقی به حالت هایی رهنمون می‌شود که مفهومشان را از کل مجموعه دریافت می‌کنند» (۱۹۹۷: ۳۵۷)، اما برای دریافت این وجه از معنای موسیقی، مخاطبان باید بتوانند موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند. بنابراین اسکراتون بر آن است که معنای موسیقی ریشه در دریافت استعاری آن دارد و این معنا در فرهنگ موسیقایی و خاصه در یک فرهنگ موسیقی تعریف می‌شود؛ این فرهنگ توانایی تفسیر شهودی مخاطبان را با طرح‌ها و اهداف آهنگ‌سازان و اجراکنندگان موسیقی همسو می‌کند.