میرهادی: فیوژن ایرانی با عوام گرایی مخلوط شده!

کیوان میرهادی
کیوان میرهادی
همانطور که قبلا” اشاره شد این امکان برای سایت گفتگوی هارمونیک مهیا شد تا از نظرات آقای کیوان میرهادی موسیقیدان بنام عصر حاضر کشورمان در باره موسیقی روز کشور آگاه شویم. قسمت اول این مصاحبه تحت عنوان دیدگاه های کیوان میرهادی راجع به موسیقی امروز قبلا” منتشر شد دراینجا از شما دعوت میکنیم تا به قسمت دوم نظرات ایشان توجه نمایید.

در مورد تعریف ژانر و فرم صحبت کنید
در موسیقی با پدیده فرم سرکار داریم، اصلا“ ما با فرم حرف می زنیم …. ما یک کاتالوگ فرکانسی داریم که در تمام طبیعت پخش است و هر فرهنگ، از این کاتالوگ فرکانس یک قسمت خاصی را برای خود قبول می کند. برای همین هم هست که ما می گوییم سنتی ایران، سنتی هند یا کلاسیک سرخپوستی …

تلاش برای قوام دادن فرکانسها همان فرم است. حالا این قالب در فرهنگها معنی متفاوتی دارد؛ یک فرهنگی که پیشرفتش زیاد بوده چون مثلا“ دکارت را داشته که ۵۰۰ سال پیش می خواسته از جزئیات به کل برسه و دوباره به جزء …و توانستند این مسئله را با موزیک تطبیق بدند و ما شرقیها نتونستیم چون در شرق ممنوعیاتی بود و … ولی در غرب شده.

وقتی تو کتابهامون هارمونی داریم درس میدیم، تفکر علمی داره پیش می تازه؛ (تفکری که مال ۵۰۰ ساله پیش اروپا است)، دانشجوی آوانگارد ما (که خیلی هم با هوش است)، وقتی می گیم تفکر سنتی غرب، دانشجوی ما ملق میزنه! این تفکر ۵۰۰ سال پیش اروپا هست در موزیک! حالا به این دانشجو می خواهیم بگوییم موزیک اسپکترال! البته همین دانشجو وقتی من دارم تصویری براش پخش می کنم که یک نوازنده ویلن سل داره آرشه می کشه و سه نوازنده دیگر روی لیوانهای آب آرشه می کشند و مد فریژین شنیده میشه، همین دانشجو می گوید قطع نکن تا آخرش ببینیم! این خیلی آوانگارده!

خوب تلاشهای در اروپا برای این قوام شده و نتیجش: سمفونی، سونات و …بوده. ما چهارچوب صحبتمون تلاش فرمی هست. وقتی میگیم ردیف، این تلاش فرمی است که در ایران انجام شده و لازم هم نیست داقونش کنیم! وقتی می خوای یک سمفونی بسازی چرا بهش بگی پنجره!؟ خوب اگر حرفی داری بزن … چرا، چون تلاشی شده، قرنها روی این سازها کار شده تا شده ارکستر سمفونیک، لازم نیست نابود بشه، شما حرفی داری خوب حرف بزن!

پس نباید خیلی تند رفت و خیلی چیزها را داقون کرد. دبوسی در ۱۰۰ سال پیش قطعه ای ساخت به نام ”بعد از ظهر یک دیو“ گفت فرمش پرولود هست! که خیلی هم هوشمندانه این را مطرح کرد! ولی مخصوصا“ گفت پرولود است، چون تلاش ضد فرمی داشت اون نگرش با الان خیلی فرق داره، الان ما اصلا“ لازم نیست تلاشهامون غیر فرمال باشه، وقتی دبوسی اون حرف را زد آنرا لازم داشتند و نتیجه کارشون هم معلوم شد و باعث یک جهش بزرگ فرهنگی در غرب شد. پس لازم نیست فرمهای سنتی را نابود کنیم …

در اینجا یک پرانتز باز کنم که از این کارهایی که باب شده به نام تلفیقی با یک مقدار عوامی گری ایرانی مخلوت شده، یک پدیده سطح پایینی داره بوجود میآد به اسم فیوژن یا تلفیقی این پدیده ها در کشور باکو، هند، افغانستان و کشورهای عربی که خیلی در این کار سابقه دارند تموم شده! فیوژنهایی که در ایران اومده و تاثیراتی که روی سلیقه گذاشته با مقداری تنبلی همراه شده! تنبلی ذهنی که در موزیسینهای ایرانی بوده، چاشنی کار شده! و یک مقدار عوامگرایی مخلوت شده که این پدیده خوبی نیست. در ایران تلفیقی یعنی یک درام، یک گیتار باس، یک سنتور، کمانچه، یک خواننده هم در دستگاه اصفهان روی ردیف بخواند، بعد هم برود چهارگاه! و خواننده هم اصلا“ یک گام یا یک مد غربی نمیداند و حتی در دستگاههای ایرانی هم یک حرکت جسورانه نمی کند! این کار CD و کاست هم می شود!

3 دیدگاه

  • ارسال شده در فروردین ۲۶, ۱۳۸۶ در ۱۱:۳۱ ب.ظ

    اگر می شود از مطالبی جدید اسیتفاده شود

  • ناشناس
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۸۶ در ۱:۰۰ ق.ظ

    از مطالب جدید استفاده کنید

  • پیمان
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۶ در ۳:۲۳ ب.ظ

    داقون؟!
    مخلوت ؟!

    برای سایت بده بابا !

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نماد‌شناسی عود (VII)

ابن سینا در کتاب خود «شفا» (کتاب ریاضیات) (۲۲) بخش زیادی از فصل مربوط به آلات موسیقی را به بحث کوک و فواصل و فیزیک صدا اختصاص داده و در آن بیان کرده‌است که عود بهترینِ سازها و محبوب‌ترینِ آنها نزد مردم است. (۲۳) مضاف بر این در ادامه‌ راجع به تعداد سیم‌های عود می‌گوید که ما پیش‌تر آن را در یکی از افسانه‌هایی با نگاهی تن-نمایانه برای عود یافتیم: او می‌گوید که عود گاهی دارای ۵ جفت سیم است اما بیشتر ۴ جفت سیم دارد(۲۴) و در هر دو صورت سیم‌های این ساز معمولاً با یک فاصله‌ی چهارم نسبت به هم کوک می‌شوند.(۲۵)

مغالطات ایرانی – اجرای جهانی

یکی از مهمترین معیارهای سنجش کیفیت یک اثر موسیقایی در فضای موسیقی کلاسیک، اجرای چندین باره یک اثر توسط گروه ها و ارکستر های مختلف در اعصار مختلف است. این اعتقاد در بعضی از جوامع مثل کشور ما چنان همه گیر و جا افتاده شده است که به عنوان تنها معیار سنجش کیفیت یک اثر موسیقی کلاسیک به حساب می آید.

از روزهای گذشته…

اپرای ایالتی وین

اپرای ایالتی وین

اپرای ایالتی وین – اشتاتزوپر- واقع در شهر وین اتریش، یکی از مهم ترین اپراهای اروپا و دنیاست و تا سال ۱۹۲۰ کاخ اپرای وین نامیده می شده است. مالر (Gustav Mahler) یکی از برجسته ترین رهبرانی است که دراپرای وین فعالیت کرده است. وی در مدت زمان تصدی مقام رهبری٬ نسل جدیدی از خوانندگان همچون Selma Kurz ,Anna Bahr-Mildenburg و Leo Slezak را تعلیم داده و طراح صحنه جدیدی را استخدام کرد که او صحنه پردازی مدرن مشابه با سبک Jugendstil را جایگزین دکوراسیون قدیمی و پر زرق و برق صحنه نمود.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (I)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (I)

تاریخ نگاری در مقوله ی هنر، در فرهنگ ایرانی و فارسی بیشتر به شعر و ادبیات اختصاص یافته و تنها در این بخش است که بررسی های تاریخی مفصل، معتبر و متنوع موجود است. بررسی های تاریخی در هنرهای دیگر، از جمله موسیقی، کم یاب اند و آنچه که هست (چنان که در این نوشته بررسی خواهد شد) چندان معتبر و مفصل نیستند.
موسیقی و کپی رایت – قسمت اول

موسیقی و کپی رایت – قسمت اول

موسیقی وکپی رایت در ایران شاید یکی از مباحثی باشد که نه تنها قانونگذاران توجه کافی را به آن مبذول ننموده اند بلکه خود یکی از بانیان نقض حقوق آثار هنرمندان بشمار میرود. شاید جالب باشد بدانید یک قطعه موسیقی برای پخش در رسانه های عمومی اعم از رادیو و تلویزیون و اماکن عمومی مانند رستوران ها و هتل ها و یا حتی آسانسورها هر یک قانون مربوط به خود را دارا میباشد و تمام این قوانین در جهت حفظ حقوق مادی و معنوی صاحب اثر میباشد.
یاد داشتی بر مقالۀ خواننده و خواننده سالاری

یاد داشتی بر مقالۀ خواننده و خواننده سالاری

در ادامه بحثی که درباره مقاله خواننده و خواننده سالاری توسط علیرضا جواهری در این سایت بوجود آمد، دکتر کیومرث پیرگلو، آهنگساز، موزیکولوگ و نوازنده پیانو و سنتور، نیز برای “گفتگوی هامونیک” مطلبی ارسال کرده که میخوانیم: هر چه از دل بر نیاید؛ بر دل نیز ننشیند. صادقانــــــه باید اقرار کنم که سالهاست که دیگر نمیتوانم به کارهای استاد شجریان گوش دهم چرا که معتقدم هرگز پس از جدایی ایشان از اساتید گرانقدر فرامرز پایـــــــور، پرویز مشکاتیان، جلیل شهناز و… کار پر مغز با تنظیم زیبا و ملودی ناب از اجراهای ایشان نشنیدیم، چراکه از یک طرف معضل “نوگرایی” که باعث سر در گمی در موسیقی ایرانی شده و باعث شده کسانی که بدنبال این مسآله هستند نتوانند ملودیهای ناب با تنظیم های زیبا ارائه کنند (و استاد آنها را اجرا کنند) و از طرف دیگر جریان خواننـــــــــــده سالاری (که متاسفانه پس از انقلاب بوجود آمد و رشد کاذبی کرد) که دوست هنرمند و دلسوخته آقای علیرضا جواهری بحث آن را پیش کشیدند، باعث شد که اساتیدی مانند شجریان ها نتوانند همچون گذشته، با وجود تمام امکانات و شش دانگ صدا، کارهای ناب و جاودانی را بوجود بیاورند. پس از این حوادث به راحتی میشود به این نکته پی برد که چقدر آهنگساز با ذوق میتواند نقش اساسی در خلق و پرورش یک اثر زیبا داشته باشد.

تاسیس آزمایشگاه آندرو – هموند

لورنس هموند به دانشگاه کرانل (Cronell University) رفت تا در رشته مهندسی مکانیک به تحصیل بپردازد. پس از فراغت از تحصیل، جنگ جهانی اول آغاز شد و او برای مدت دو سال به سمت مهندس ارشد در یک کارخانه تولید موتورهای کشتی مشغول بکار شد.
وضعیت اجتماعی تنبک نوازان

وضعیت اجتماعی تنبک نوازان

در سالیان پیش هنر نواختن تنبک به شکل تکنوازی نگریسته نمیشده است. توضیح آنکه خوانندگان دو گونه بودند، یکی آوازخوانان که بر پایه ردیف موسیقی اصیل خوانندگی میکردند و دیگری تصنیف خوانها که تصنیف ها (ترکیب های ریتمیک موسیقی آوازی) را اجرا میکردند.
“رازهای” استرادیواری (IX)

“رازهای” استرادیواری (IX)

Stradivari برای کسب دانسته های خود بطور قطع از تجربیات بسیاری که در مورد ساخت سازهای موسیقایی در کرمونا بصورت گسترده و فراگیر صورت گرفته بود، بهره جسته است. او در ابتدا توانست از وجود Andrea Amati که در این شهر در طی نیمه اول قرن ۱۶ مشغول به کار بوده استفاده کند.
موسیقی، «عین»ِ سیاست

موسیقی، «عین»ِ سیاست

سالی که گذشت، سال ۹۵، سالی بسیار خاص برای موسیقی بود، نه از آن بابت که شاهکارهایی دوران‌ساز را به خود دیده باشد و گلبانگ خبری در آن طنین افکنده و نه از آن جهت که دم و دستگاه بی سر و سامان آموزش رسمی و غیررسمی‌اش (که همه‌ی ما نیز در آن دست داریم) تکانی خورده باشد و نه نیز از آن رو که تغییری در مناسبات صنفی و تولید و توزیع کم رمق‌اش روی داده باشد. سال ۹۵ از این نظرها همچون ۹۴ و ۹۳ و … بود. با این‌همه این سال سالی خاص بود به دلیل سیاست و رابطه‌ی منفردش با موسیقی، رابطه‌ای که هرگز در تاریخ معاصر (و احتمالا در کل تاریخ ما نیز) سابقه نداشته است.
آکاردئون

آکاردئون

آکاردئون (accordion) یکی از سازهای بادی کلید دار است که مکانیزمی شبیه به سازدهنی دارد ولی با این تفاوت که نیازی به استفاده از دهان برای دمیدن در آن نیست و با وجود بهره گیری از امکاناتی که در پائین خواهید خواند، این ساز توانایی اجرای چندین صدا بصورت همزمان را دارا می باشد و از این جهت توانایی های بیشتری نسبت به ساز دهنی دارد؛ البته ساز دهنی بخاطر ارتباط مستقیم با دم و بازدم انسان، انعطاف خاصی در اجرای ملودی ها دارد و این عامل باعث شده که هنوز به حیات خود ادامه دهد. آکاردئون شباهت زیادی نیز به ارگ های بادی کلیسا دارد ولی بخاطر داشتن کانال های صوتی ای که عینا در ساز دهنی وجود دارد صدای آن مانند سازدهنی است.
سپنتا؛ نقطه پایان یک مکتب (II)

سپنتا؛ نقطه پایان یک مکتب (II)

در همین دوره نگاه انتقادی او نسبت به نگاه مسلط زمانه یعنی نگاهی هویت خواه و بازگشت گرا ظاهر شد. از دید او بسیاری از آن دگرگونی‌ها دستاورد بی‌هنرانی بود که چیز دیگری برای ارائه نداشتند: