هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (II)

گیل شهام
گیل شهام
دیوکتال گفته است: شما قطعاتی را می نوازید که برآمده از روش ویلن نوازی موتسارت است، چه نوع شخصیتی دارد و تا چه اندازه موتسارت در آهنگسازی برای ویلن مهارت داشته؟ زمانی که موتسارت ویلنیست دیگری را به پدرش معرفی می کرد گفته است که سختیها را دوست نمی دارد و فکر می کند که نوازنده بسیار خوب کسی است که قطعه ای سخت را طوری بنوازد که شنونده باور کند که خود نیز قادر خواهند بود آن را بنوازند. چگونه این کیفیت را در آثارش برای ویلن حفظ کرده؟
مندلسون از موتسارت تاثیر پذیرفته و ما نیز بعضی از آثار موتسارت را به طور منظم هر جمعه اجرا می کنیم. موتسارت خود یک ویلنیست بزرگ بوده که در نامه ای پدرش به او گفته: ”تو می توانی یکی از بزرگترین ویلنیست های اروپا باشی” و گمان می کنم او به حقیقت اینطور بود… اما نوازنندگی ویلن را رها کرد. من عاشق نواختن آثار وی هستم اگرچه عقیده دارم نوازنده هر سازی احتمال می رود عقیده داشته باشد که موتسارت بهترین قطعه را برای آن ساز نوشته است. چیزی که درباره آهنگسازی موتسارت برای من حیرت آور است؛ گویی قطعه را برای خوانندگی نوشته است، تمام آثار وی برای ویلن بسیار عالی تنظیم شده اند، محدودیتهای این ساز هیچ مانعی برای آهنگساز نداشته است.

به سراغ سوالات تکنیکی تر می روم؛ زگال ۷۹ پرسیده است: برای هنرجوی ویلن چه زمان مناسب یادگیری ویبرتو (vibrato) است؟ آیا باید تا یادگیری پوزسیون سوم صبر کند؟
نمی دانم!

در مورد خود شما چطور؟ چه زمان آموختن ویبرتو را آغاز کردید؟
درست به یاد نمی آورم… زمانی که ویبرتو را تمرین می کردم باید انگشتانم را می چرخاندم و از بازویم استفاده می کردم… اما برای من آسانتر بود تا تمرکزم را روی صدا بگذارم، به خود می گفتم می خواهم صدایش چنین باشد و سعی می کردم به آن هدف دست یابم. پس زمانی که احساس می کنید در صدایتان به ویبرتو نیاز دارید حتی پیش از زمانی که بدانید چگونه بین تنها حرکت کنید! چرا که نه!؟

اسکوآلمونگر گفته است: احساس می کنم به نقطه ای رسیده ام که از لحاظ فیزیکی برای من غیر قابل دسترسی بوده که چنین ویبرتوی غنی بسازم اما می بینم دیگر نوازندگان سرعت ویبرتوی باور نکردنی داشته اند و چگونه آن سرعت را در کنترل خود دارند همانند ایزاک پرلمن (Itzhak Perlman). من پیش از آن از مترونوم استفاده کرده بودم اما هر موقع تصمیم به سریعتر نواختن گرفته ام دست چپ من با سرعت بالا پیش نمی رود، همچنین از ویبرتوی دست استفاده می کردم آیا این کار از ویبرتوی بازو سخت تر است؟ استاد من همواره توصیه کرده زمانی باید ویبرتو را تمرین کنم که دستم استراحت کرده است در غیر این صورت ویبرتو متناوب نخواهد بود. آرزو دارم به آن سرعت و مهارت ویبرتو دست یابم و همچنین بتوانم آنرا کنترل کنم. آیا تمرین یا توصیه ای بدیم منظور دارید؟
من شخص مناسبی برای پاسخ دادن به این سوال نیستم. اگر شما به خود ضربه بزنید قدرت کنترل کردن شما از بین می رود. به یاد می آورم حدود بیست سالگی سعی داشتم روش ویبرتوی خود را تغییر دهم. من جواب این سوال را نمی دانم اما تنها توصیه من آن است که از تجربه کردن دست نکشید و از آنچه انجام می دهید لذت ببرید، تنش را حذف کنید، مطمئن هستم این گونه تاثیر خواهد داشت، ماهیچه ها قدرت آن را دارند.

از کلام دیگر همکار من: برای ویلنیست ۱۴ ساله که آرزو دارد مثل شما بنوازد چه مقدار تمرین روزانه را پیشنهاد می کنید؟ و چقدر زمان می برد تا بر گامها مسلط شود؟
وقتی من به آن سن بودم بسیار تنبل و بی برنامه بودم. هر چه بیشتر به نواختن خود مطمئن شوید بیشتر تشویق خواهد شد و بیشتر خواهید نواخت. برنامه ریزی لازم است اما قانون گذاری و فشار زیاد برای مقدار تمرین کمکی نخواهد کرد تنها از آن لذت ببرید.

در هنگام تمرین چگونه تمرکز می کنید؟
نه، می توان به موسیقی همانند یک تفریح نگاه کرد و نه همانند شستن ظرفها، چیزی که مجبور به انجام آن هستید. آنچه اهمیت دارد آن است که به آنچه می خواهید، دست یابید و خود را با تمام وجود و میل صرف آن کنید! می خواهید ویلنیست حرفه ای شوید؟ باید تمام سعی خود را بکنید.

پریسکیلا پرسیده است: به طور کل در رقابت بیشتر شرکت کنندگان عصبی هستند؛ چگونه آنان را راهنمایی می کنید که بر ترس و اضطرابشان فائق آیند؟
در حدود سنین ۲۱، ۲۲ برای من نیز بسیار پیش می آمد؛ سعی کردم با خود بیندیشم و از خود پرسیدم اگر پذیرفته نشوم بدترین اتفاق چه خواهد بود؟ جواب این است که نخواهم مرد…! پس دلیلی دیگر برای اضطراب نداشتم.

قبل از اجرای کنسرت معمولا چگونه آمادگی لازم را به دست می آورید؟
تمرین، سرحال بودن، خوردن غذا در زمانی معین و با آسودگی کامل، این یک عمل جراحی نیست نباید آن را بزرگ کرد!

و اشتباهات، بخشی از کار می باشند درست است؟ برای مثال اجرای همین اثر مندلسون که شما آنرا با فیلارمونیا تمرین کردید بسیار شتابان بود!
… -زیر لب طوری که رهبر دونانی (Dohnányi) نشنود- خیلی تند اجرا کردیم بله؟ یا حتی در ضبطهای قدیمی، اگرچه ضبط فوق العاده ترین اجراها را انجام داده اند اما به دلیل بالا نبودن تکنیک ضبط مشکلاتی در آلبومها وجود داشته…

… و اگر مشکل کوچکی وجود داشته باشد گوش شنوده خود آنرا جبران می کند! آنچه مهم است روح موجود در موسیقی است که قدرت دارد بر فضا حاکم شود. پس توصیه شما آن است که کمتر نگران باشیم.
بله، نگران نباشید شاد باشید.

در کلام آخر بهترین آرزوها را از طرف تمام عوامل اکسچنج سئوند برای شما دارم.
با سپاس از شما.

philharmonia.co.uk

3 دیدگاه

  • امیدوار
    ارسال شده در اسفند ۲۴, ۱۳۸۸ در ۱۱:۱۳ ب.ظ

    آیا باید تا یادگیری لول سوم صبر کند؟ لول اشتباه هست. پوزیسیون صحیح است

  • سارا
    ارسال شده در اسفند ۲۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۳۲ ق.ظ

    مشکل ما اینجا همینه به جای اینکه به اصل مطلب گوش بدیم به فرعیات بها میدیم.

    خود گیل شاهام هم گفته که از موسیقی لذت ببرید اجبار و فشار تو کار نباشه خودش هم به لذت و صدا ی موسیقی بها میداده

    حالا چه لول چه پوزیسیون مهم اینه که ان در این سطح عالی داره ساز میزنه و ما اینجا در گیر نوع بیان کلمات هستیم

    مثلا اقا تو پیتزیکاتو دست چپ اول انگشت می زارید روی سیم بعد دستتون می کشید یا برعکس عمل میکنید یا این جوری عمل میکنید
    که طرف که از ان ور امده مستر کلاس گذاشته میمونه که این چی میگه ؟
    من پیتزیکاتو دست چپ اینجوری میزنم کاری به وضعیت دست ندارم شما خودتان میدونید چی می گید ؟

    بله ما اینجا فقط به حاشیه ها و جزئیات گیر میدیم خوبه ها

    ولی زمانی که اصلیات به نحو احسن اجرا شه
    نمیکه طرف گیل شاهام در این حد ساز میزنه
    ولی به کلمه ای که گزاش گر پرسیده یا گیل گفته گیر میدن
    ذر هر صورت موفق و موید باشید

  • امیدوار
    ارسال شده در اسفند ۲۵, ۱۳۸۸ در ۱۰:۱۵ ب.ظ

    خانم سارا که در جواب من هفتاد من مثنوی سرودی و به اصل هم توجه نکردی. خطاب من مترجم و مسئولین سایت بود تا متن رو اصلاح کنند تا خوانندگان دچار سردرگمی نشوند. که البته شما بدون توجه به اصل! وسط صحبت من پیتزیکاتو زدین! اونهم با دست چپ!!!!!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (III)

محمدالله مستوفی گوید: در زمان بهرام کار مطربان بالا گرفت چنانکه مطربی روزی بصد درم قانع نمیشد بهرام گوراز هندوستان دوازده هزار لولی آورد که نوادگان ایشان هنوز در ایران مطربی می کنند.

مروری بر آلبوم «ایوارگاه»

وحید طهرانی آزاد با ایوارگاهش نشان می‌دهد که امروز، برخلاف تصور درونی‌شده‌ی عمومی، می‌توان بدون عملیات محیرالعقول و شعبده ساز درخور زد و گوشی یافت. اگر از چهار دونوازی کوتاه سنتور و ویلن (پرنای ۱ تا ۴)، با همه‌ی کمیابیِ خودِ ترکیب و نگاه متفاوت به سبک و سیاق خط ویلن، موقتا چشم بپوشیم هیچ چیز عجیب و غریبی در ایوارگاه نمی‌یابیم. آنچه در ایوارگاه به گوش می‌رسد غریبه که نه، اما شخصی است.

از روزهای گذشته…

کنسرواتوار پاریس

کنسرواتوار پاریس

کنسرواتوآر پاریس (Conservatoire de Paris) دانشکده موسیقی و رقص در سال ۱۷۹۵ در پاریس به وجود آمد. در این دانشکده؛ موسیقی، رقص، نمایش و طراحی تدریس می شود. در سال ۱۹۴۶ به دو دانشکده مجزا تقسیم شد: یکی برای تئاتر، نمایش و بازیگری به نام “کنسرواتوآر ملی هنرهای نمایشی” (CNSAD) و دیگری برای رقص و موسیقی به نام “کنسرواتوآر ملی موسیقی و رقص پاریس” (CNSMDP)
پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (III)

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (III)

رشد این رشته‌ی علمی در شرایطی که ارتباط با جهان خارج روزبه‌روز کم‌تر می‌شد (به ویژه در دوره‌ی استالین) یک مسیر منحصر به فرد را رقم زد، به ویژه که در دیگر حوزه‌های اندیشه مثل نشانه‌شناسی، نقد ادبی فرمالیست‌های روسی و … نیز خطوط تفکر متمایزی بود که روی نظریه‌پردازان موسیقی تاثیر می‌گذاشت. شرایط بسته، شاید شبه‌گل‌خانه‌ای، موجب رشد مجموعه‌ای از مفاهیم، حوزه‌های مورد علاقه و روشمندی‌های پژوهش موسیقایی شد که یا به‌کلی مختص موسیقی‌شناسی روسی‌اند (موزیکوودینیا) یا اگر در موسیقی‌شناسی غیر روسی هم معادل‌هایی دارند؛ در موزیکوودینیا به معنایی کاملا متفاوت یا در جایگاه‌هایی دیگر به‌کار می‌روند (۶).
برگزاری دوره‌ دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن”

برگزاری دوره‌ دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن”

جمعه ۲۵ بهمن، یازدهمین جلسه از دوره‌ی دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن” (به یاد پرویز منصوری) حمیدرضا دیبازر (آهنگساز و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر) با عنوان مبانی دیکته‌ی موسیقی می‌باشد.
جان بری اسطوره موسیقی فیلم

جان بری اسطوره موسیقی فیلم

هر چند جان بری John Barry (متولد ۱۹۳۳ در نیویورک) آهنگسازی است که تا ابد به خاطر نقش مهمش در موسیقی متن مجموعه فیلمهای جیمز باند در یاد خواهد ماند اما نباید شهرت فراوان او در زمینه ساخت موسیقی مناسب برای هر نوع (ژانر) فیلم را نادیده گرفت.
اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

بدون شک ترانه و قطعات موسیقی زیادی وجود دارند که برای بسیاری از علاقمندان به نوازندگی، جذابیت لازم برای اجرا را دارند. مشکل اغلب هنگامی بوجود می آید که نوآموز موسیقی به نت قطعه مورد علاقه خود دسترسی نداشته باشد یا به نتی دسترسی دارد که برای ساز دیگری تنظیم شده است. در این نوشته سعی می کنیم تا حد امکان راهنمایی هایی برای تنظیم یک قطعه برای ساز سولو ارائه کنیم.
گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

مدرس اشاره کرد: «حتی نام بردن از آنان که به هر روی جامعه‌ی موسیقی ما آنها را نقدگر (با تعریف محدود) می‌شناسد (برای تمام یا بخشی از زندگی حرفه‌ای‌شان)، نیز نشان می‌دهد کمیت نقد ما قابل چشم‌پوشی نیست. سیاهه‌ی زیر خود گویای این سخن است.
پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (I)

امروزه موسیقی را از هزاران کیلومتر دورتر اما در اتمسفر ایران می‌جوید. فارغ‎التحصیل مقطع فوق‌لیسانس آهنگسازی از آکادمی موسیقی وین در سال ۱۹۷۸ و فارغ‌التحصیل مقطع دکترای آهنگسازی و تئوری موسیقی دانشگاه پیتسبورگ به سال ۱۹۸۵ است. نام او سالها با موسیقی معاصر عجین بوده و آثارش در ارکسترهای بزرگی اجراشده است و اکنون نیز به تجربه در موسیقی مقامی و دستگاهی ایران می‌پردازد. در موسیقی صفی‌الدین ارموی، عبدالقادر مراغی و حتی دورتر تا فارابی مشغول تحقیق و بررسی است و آخرین اثرش به نام «ارموی» اخیراً در آمریکا اجراشده یعنی در آن سر دنیا هم ردپای موسیقی ایران در آثار او مشهود است.
هایدن و مراسمی برای سالگردش (IV)

هایدن و مراسمی برای سالگردش (IV)

هسته موسیقی هایدن ساختاری از موتیفهای ساده و کوتاه بود که از استانداردهای موسیقی آن زمان استخراج می شد. سونات، فرمی است در موسیقی کلاسیک که از موسیقی هایدن به شکل استاندارد امروزی در آمده است. آثار او از شیوه معاصران جوانش، موتسارت و بتهوون متمایز بود. هایدن همچنین فوگ و فرم روندو (که سنت آن روزگار به انتهای فوگ می پیوندد) را به شیوه کلاسیک افزود. او نماینده فرم دابل واریاسیون (double variation) است که شامل دو ملودی اصلی هر کدام با دو غالب گوناگون می باشد، ملودی اول با ملودی دوم ادامه می یابد و ملودی دوم با گونه دیگر و متفاوت ملودی اول ادامه میابد… به همین منوال اغلب شامل مدهای ماژور و مینور پس از یکدیگر هستند. شاید موسیقی هایدن بیش از هر آهنگساز دیگری مملو از شوخ طبعی است.
اهمیت آموزش موسیقی در مدارس ابتدایی انگلستان

اهمیت آموزش موسیقی در مدارس ابتدایی انگلستان

بودجه ای معادل ده میلیون یورو به منظور افزودن واحدهای درسی موسیقی و آواز به مدارس ابتدایی در انگلستان، تخصیص داده خواهد شد.
بد فهمی از گفتار وزیری (III)

بد فهمی از گفتار وزیری (III)

این جریان تا سالهای پایانی دهه چهل شمسی ادامه داشت، همزمان با تاسیس «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی ایران» رادیو در اواخر دهه چهل، پر شده بود از موسیقی های عامیانه و سطحی که البته بعضی از شاگردان مکتب وزیری هم جزو پدیدآورندگان آن بودند.