لئوش یاناچک (I)

لئوش یاناچک (1854-1928)
لئوش یاناچک (1854-1928)
لئوش یاناچک (Leoš Janáček) آهنگساز چک، تئوری دان و متخصص موسیقی فولکلور، در ۳ ژوئیه ۱۸۵۴ در هوکوالدی در بخشی از امپراطوری اتریش، بدنیا آمد. او از موسیقی فولکلور موراویایی و اسلاوی برای خلق موسیقی ناب و مدرن تاثیر پذیرفت. تا سال ۱۸۹۵ خود را وقف تحقیقات روی موسیقی فولکلور نمود و تاثیر این نوع موسیقی را نیز بر روی آهنگساز معاصر خود آنتونین دورژاک (Antonín Dvořák) مشاهده می کرد.

اپرای “دختر ناتنی او” (Jenůfa) اولین نمونه بارز و موفق دستیابی وی به موسیقی مدرن از بطن موسیقی سنتی و ملی است که در سال ۱۹۰۴ در برنو برای اولین بار اجرا شد.

audio file بشنوید قسمتی از اپرای ینوفارا ساخته یاناچک

موفقیت این اپرا در سال ۱۹۱۶ در پراگ امکان ورود یاناچک را به صحنه های بزرگ اپرای دنیا فراهم آورد. پوئم سمفونیک های سینفونیتا (Sinfonietta) و قطعه مس گلاگلیتک (Glagolitic Mass)، کوارتت های زهی و دیگر موسیقی های مجلسی و اپراها، از شاهکارهای وی می باشند. یاناچک در کنار دورژاک و بدریش اسمتانا (Bedřich Smetana) یکی از مهمترین آهنگسازان کشور چک می باشد.

لئوش یاناچک از همان دوران کودکی استعداد ذاتی خود را در موسیقی نشان داده، وی در گروه کر آواز می خواند. پدرش می خواست که او سنت خانواده که معلمی بود را ادامه دهد اما در مقابل استعداد فوق العاده بالا و غیر قابل انکار یاناچک تسلیم شد. در سال ۱۸۶۵ یاناچک جوان از پاول کریشکوسکی (Pavel Křížkovský) خواندن در گروه کر را آموخت و خود آغاز به نواختن ارگ نمود.

یکی از همکلاسی های وی درباره او گفته است: “یاناچک یک پیانیست فوق العاده بود. سمفونیهای بتهوون را به تنهایی زیر نظر کرکواسک فوق العاده عالی می نواخت.” کرکواسک یاناچک را در کلاس مشکل ساز و هنرجویی خودسر دید و با این حال او را به مدرسه ارگ پراگ معرفی نمود. یاناچک بعدها از کرکواسک به عنوان رهبر و استادی بزرگ یاد می کرد. وی در ابتدا به یادگیری ارگ و پیانو پرداخت اما کمی بعد خود را وقف آهنگسازی نمود.

audio file بشنوید قسمتی از اپرای ینوفارا ساخته یاناچک

دوران تحصیل وی در مدرسه موسیقی پراگ در سالهای ۱۸۷۴ با فقر و نداری همراه بود. در خانه پیانویی برای تمرین نداشت، بنابراین بر روی میز کهنه با استفاده از شیارها و قسمتهای کنده شده تمرین می کرد. نقد او از اجرای استادش فرانتیشک اسکاهانسکی (František Skuherský) در مجله سیسیل سال ۱۸۷۵ به چاپ رسید و باعث اخراج وی از مدرسه شد! اما اسکاهانسکی از این اتفاق چشم پوشی کرد و یاناچک در ۲۴ ژوئیه ۱۸۷۵ با بهترین نمرات درسش را در آنجا به پایان رساند.

در بازگشت به برنو از پراگ، با آموزش موسیقی و رهبری گروههای کر خرج خود را در می آورد. در سال ۱۸۷۶ به مدت دو سال در Amálie Wickenhauserová-Nerudová به یادگیری بیشتر پیانو پرداخت. در فوریه ۱۸۷۶ به عنوان رهبر کر انجمن فیلارمونیک برگزیده شد.

به استثنای وقفه بین سالهای ۱۸۷۹ تا ۸۱، تا سال ۱۸۸۸ در این سمت باقی ماند. از اکتبر ۱۸۷۹ تا فوریه ۱۸۸۰ در کنسرواتوآر لپزیگ، پیانو، ارگ و آهنگسازی آموخت. در این زمان Thema con variazioni را برای پیانو در سی دیز ساخت. در آنجا از اساتید خود راضی نبود و به کنسرواتوآر وین رفت. در وین از فرانتس کرن (Franz Krenn) آهنگسازی را فرا گرفت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کتاب «ردیف آسان است؛ قدم به قدم با ردیف موسیقی ایران، دستگاه شور»

روژا پیتِر –ریاضیدان مجار- در کتاب «بازی با بینهایت» بدون اینکه نام کتابش را «ریاضی آسان است» بگذارد، هنرمندانه پیچیده‌ترین موضوعاتِ ریاضی را دست‌یافتنی کرده است. اگر فرمانروای مطلقِ همه‌ی دانش‌ها می‌تواند آسان شود پس ردیفِ ما هم علی‌القاعده باید بتواند. کتابِ حاضر با وجود تلاش‌هایی که شده نه تنها در این کار توفیقی نیافته بلکه به جای زدودنِ ملال و پیچ و خم‌های زاید از پیکره‌ی موضوع (بر طریقِ یک متدلوژیِ منسجم و به پشتوانه‌ی یک ساختمانِ نظری مستحکم و واحد) به خوبی توانسته است نشان دهد که ردیف چقدر می‌تواند غامض و گیج‌کننده باشد.

تکروی بااستقامت! (II)

نتیجه همان که در سال ۱۳۴۹ براثر «مشکلات سیاسی» از بانک کشاورزی اخراج شد. مخالفت با رژیم شاه در آن زمان بین روشنفکران عادی بود اما بین موسیقیدانان که عموما به جماعتی محافظه کار و خطرگریز و «صلح کل» نامیده شده اند، چنین مخالفت هایی اصلا رایج نبود بلکه سازش با وضع موجود و تلاش درجهت جلب منافع مادی بود که ارجح شمرده می شد. نتیجه هرچه بود، رجبی دیگر به کاردولتی برنگشت و زندگی «بهمن گونه و رجبی وار» او از آن زمان شکل گرفت. او هنرمندی بود برخلاف جریان آب. به شب نشینی و مطربی نمی رفت، از ارباب قدرت بیزار بود، از تعارف و حفظ ظاهر به قیمت ریاکاری نفرت داشت و صراحت تلخش دشمن تراش بود، اهل مطالعه بود، ورزش حرفه ای را برگزیده و کوهنوردی همیشگی بود.

از روزهای گذشته…

گفتگو با زیگمونتوویچ

گفتگو با زیگمونتوویچ

کتاب ویلون ساز نوشته جان مارکیز که اوایل آوریل سال ۲۰۰۷ منتشر شد زندگی زیگمونتوویچ را در حال ساخت ویولون یوجین دراکر ویولونست Emerson String Quartet به تصویر می کشد. این کتاب که حول دیدگاه مارکیز به عنوان یک نوازنده ترومپت، انتظارات دراکر از یک ویولون و فرایند ساخت پیچیده زیگمونتوویچ می چرخد کتاب بسیار جالبی است. نویسنده یک سال تمام زیگمونتوویچ را زیر نظر داشت و من کنجکاو بودم که نظر زیگمونتوویچ را درباره این کتاب بدانم. متن مصاحبه با او از این قرار است:
جوزپه وردی، اپراساز محبوب (I)

جوزپه وردی، اپراساز محبوب (I)

جوزپه فورتونینو فرانچسکو وردی (Giuseppe Fortunino Francesco Verdi) آهنگساز ایتالیای سبک رومانتیک است که بیشتر کارهایش در زمینه اپرا بوده و قطعات او از محبوب ‌ترین آثاری است که در اغلب سالن‌های اپراهای جهان اجرا می‌شوند. وی یکی از تاثیرگذارترین آهنگسازان قرن نوزدهم بود. آثارش بارها در تالارهای اپرا در سرتاسر جهان اجرا شده و بندهای نسلها را نیز در هم شکسته، بسیاری از موضوعات وی در فرهنگ عموم ریشه دوانده اند، در قطعه ها و موضوعاتی همچون: “خانم دمدمی” در اپرای ریگولتو (Rigoletto)، “آوازهای کر از بردگان عبری” در اپرای نابوکا (Nabucco)، “آهنگ مستی” در اپرای لاتراویاتا (La traviata) و “پیروزی” در اپرای آیدا (Aida).
کنسرتو ویولن برامس

کنسرتو ویولن برامس

نسیم آغازین و وسوسه انگیز بادی ها در ابتدای نخستین موومان، به آهستگی ارکستر را چون دریایی خروشان می سازد که در تموجش اثری از سازگاری و آرامش نیست و تکنواز به ناگاه و بسیار زود هنگام همانند ذره ای کوچک به میان این طوفان می افتد. کوشش آغازین تکنواز برای رهایی از این تلاطم راه به جایی نمی برد و سر انجام او در میان موجهای سرگردان این دریا، غوطه ور می شود.
جنیس جاپلین

جنیس جاپلین

جنیس جاپلین در یکی از مشهورترین ترانه های خود، Piece of My Heart میگوید:”یک زن هم میتواند خشن باشد، این را به تو ثابت میکنم، عزیز من” و او این بیت از ترانه اش را در زندگی واقعی خود به اثبات رساند. او با قوانین مردانه زندگی میکرد و در کار موسیقی و زندگی شخصی، پایبند اصول زنانه نبود. به همین دلیل توانست به زوایایی از زندگی و اجتماع دست یابد که عده بسیار اندکی از زنان سفیدپوست فقط جرات فکر کردن به آن را داشتند.
گاه های گمشده (II)

گاه های گمشده (II)

حال مناسب است که معانی لغوی این واژگان با استناد به لغت نامه ها و فرهنگ های معتبر منعکس شود. قابل ذکر است که در اینجا تنها معانی مرتبط با بحث ارائه شده است.
روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

به محض دیدن این کودک بی گناهی که تمام زندگیش را باید با دست ها و انگشتانش لمس می کرد، چشمانم پر از اشک شدند. دوست نداشتم که همان موقع آری بگویم، چرا که می‌بایست به کشف متدی می‌رسیدم که یک کودک کاملا نابینا را بتواند راهنما باشد. به این خاطر از او خواهش کردم که یک هفته به من فرصت بدهد. گمان می کردم که اگر من توانایی و جرئت و اعتماد به نفس کافی برای آموزش به این کودک را داشته باشم، پس هر چه در توانم باشد را به کار خواهم گرفت.
پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (I)

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (I)

قرن نوزدهم ظهـور فنـاوری جدیـد تمـدن بشـری اسـت تلگـراف، تلفـن، عکاسـی، سـینما، لامـپ الکتریـک و بسـیاری از اختراعـات دیگـر حاصـل ایـن قـرن اسـت که مهمتـرین ایـن اختراعات ضبط و پخش صوت بود که تحول بزرگی را در ماندگار بودن صدا ایجاد کرد. نخسـتین اختـراع تومـاس آلـوا ادیسـون دسـتگاه ضـبط و پخـش صـدا بـر روی ورق قلـع بـود که در سـال ۱۸۷۸ مـیلادی انجـام داد؛ چنـد سـال بعـد دسـتگاه فنـوگراف را اختـراع و تولیـد کرد. در فنـوگراف ضـبط و پخـش بـه روی اسـتوانه هـای مـومی انجـام مـی شـد که پیشـرفت خـوبی در کیفیـت صـدا بـود.
استولزمن و سبکهای مختلف با کلارینت

استولزمن و سبکهای مختلف با کلارینت

تک نوازی با بیش از ۱۰۰ ارکستر، نوازندی ای چیره دست، هنرمندی بزرگ در عرصه موسیقی مجلسی و هنرمند مبتکر سبک جاز. ذوق هنری، نوازندگی و جاذبه بالای شخصیت استولزمن باعث رسیدن او به قله های بلند موفقیت بین المللی شد و او را به یکی ازهنرمندان موفق موسیقی در عصر حاضر تبدیل کرده؛ استولزمن منتقدین و شنوندگان آثار خود را با اجرای زیبای انواع موسیقی مجذوب خود کرده است.
بیانیه دبیر چهارمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی

بیانیه دبیر چهارمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی