پروژه ساخت ویلن “کانن” (I)

GIUSEPPE GUARNERI DEL GESU
PAGANINI (CANNON) 1743

اکنون در پس پرده های غیب، ستاره ای دیگر را نظاره می کنیم. پیمانی ابدی که در این گوشه از هستی، به نشان حیات و بقای هنرمندی چیره دست آفریده می شود. شاید او هرگز نمی دانست که واپسین لحظه های وجودش، آرام آرام برای سفری بی انتها در طلوع آثاری گران سنگ نهفته می گردد. او راز جاودانگی خود با اکسیر هنر در هم آمیخت، آری همچون بسیاری از ستارگان این پهنه بی انتها.

CANNON اولین و یا آخرین اثری نیست که با آن مواجهیم، بسیاری را در عبور گامهای زندگی دیده و یا شنیده ایم که صحنه را بر رونق حضور خود، نقشی آسمانی زده اند، این رسالت هنرمند است که در اوج و در فرود نبض زندگی، حیاتی ابدی بنا می کند و چراعی می افروزد از جنس عشق وآگاهی.

امروز که سالها از عبور آمدنها و رفتن ها می گذرد، همچنان نشانه از پایداری نگاه هنرمند باقیست، حرکت دستها و چشمها و فرمان تفکری نو و احساسی نهفته در قلب زیبایی، فلسفه، زندگی و رنج، خرد و خلق آنچه زائیده خاص هر پدیدهای به نام انسان است.

CANNON و یا هر ویلنی اینچنین هنرمندانه، پایان راه نیست، امتداد نور بی نهایتی است که در هر گوشه از این گیتی نمایان است.

اما هنگامی که در لحظه اکنون به افق سالها دور خیره می مانیم حجم عظیمی از شگفتی بشر ما را در خود فرو می برد، دیگر به راستی نمی توان بر اساس آنچه امروز سپری می شود، گذشته را در قالبی آرمان گرایانه محبوس نمود. دغدغه سالها تلاش و ممارستی بدین گونه پیوسته و پویا، بنیاد های آنچه را که امروز بر آن می بالیم را استوار ساخته است و هزار افسوس بی آنکه مروری بر کهن روزگاران هنر طلایی ویلن نگاهی عمیق بیفروزیم، به اختراع واکتشاف سازهایی نو و الگوههایی جدید اقدام می کنیم.

اینگونه به نظر میرسد که هر گاه این پیوست بین گذشته وحال از هم جدا مانده، راهی برای بدعت و نو آوری در چرخه ای میان نا آگاهی و توهم فراهم شده است، و اینکه راه کدام است و چگونه آن را باید یافت؟

در نگاهی تازه به مجموعه آثار استادانی که در محتوای تاریخ هنر زنده هستند، پاسخها نهفته است. معمولا آنچه را که باید دید از منظر ما پنهان می گردد، براستی که هوشیاری گوهری بی همتاست.

از این رو گامی به گذشته می سپاریم تا روند مستدل و معین وقایع را از نزدیک مشاهده نمائیم، تا که از این سرآغاز بتوانیم به روزهای طلایی اکنون، ما نیز پیوندی دوباره را برای آیندگان مهیا سازیم.

ویلن ) CANNON PAGANINI(سازیست ارزشمند از مجموعه آثار هنرمند بزرگ GIUSEPPE GUARNERI DEL GESU که در سال ۱۷۴۳ میلادی به اراده توانمند این پدیده بشری و تمامی ارزشهای آن دوران خلق شد، آنچه از دست نوشته ها و آثار بجا مانده از این ساز و همچنین تالیفات امروزی برداشت می شود، نمونه هنری بارزیست که بجا مانده است و در محافل مهم هنری و علمی از جهات مختلفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. البته در میان سایر آثار GIUSEPPE GUARNERI DEL GESU این ویلن از نکات مهمی بر خورداراست که می تواند برای سازندگان ساز و محققین تجربیات ارزشمندی را به همراه داشته باشد.

شاید که او هرگز نمی دانست ۱۷۴۴ میلادی آخرین سال بودن او درزمین و در شهر و موطن اوست، سال ۱۷۴۳ میلادی در بر گیرنده مجموعه غنی و سرشار هنر جوزپه گوارنری است، و سو سوی شعله تابناک زندگی او در پس ابهام مرگ.

۱۶۹۸ تا ۱۷۴۴ امتداد دوران کوتاه حیات او برای ۴۶ سال با مجموعه کم نظیر و کارنامه ای ستودنی و درخشان در دورانی که تکنولوژی و ماشنیزم تولید بی رویه به چشم نمی خورد و همچون امروز روال بی محابای ساخت ساز از هر مرز و بومی برای مصرف ما بدون داشتن کیفیت لازم فیزیکی و شعوری امکان پذیر نبود. آنچنان که شاهد آن هستیم، واژگانی که برای ما ملموس هستند، این ویلن روح ندارد ویا رد آثار هنر سازنده آن احساس نمی شود، انگار نه اینکه هنر زائیده فضیلت انسانی است.

آری IL CANNONE DEL GESU به عنوان یکی از شاهکارهای هنر ویلن به شمار می آید، هم اکنون در شهر جنوا ایتالیا به آرامی، بقای عمر حقیقی خالقش را رقم می زند. نوازندگان چیره دستی با آن نواخته اند و صدای زیبای آن را به یادگاری جاودان سپرده اند.

3 دیدگاه

  • ارسال شده در فروردین ۱۸, ۱۳۹۰ در ۱:۲۵ ق.ظ

    afarin be in ghalame tavanaye shoma.mersiii.

  • رسول موسوی
    ارسال شده در فروردین ۲۰, ۱۳۹۰ در ۱:۵۱ ب.ظ

    با تشکر خواننده مقالات زیبای شما هستم و از تلاش شما ممنون.

  • BABAK
    ارسال شده در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۹۰ در ۱:۰۸ ب.ظ

    ba tashakor man magaleye shomara kandam va kameltarin magale bud ke tahala didam

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXIII)

مقارن با این تحولات نوار کاست به عنوان یک وسیله ارتباط جمعی جدید و مستقل از تشکیلات دولتی در ایران رایج شد. دو گروه شیدا و عارف نیز خود نوارهای موسیقی خودشان را با کیفیت بسیار خوب به بازار عرضه کردند. گروه های شیدا و عارف همگام با انقلاب کنسرت هایی با مایه های سیاسی و اجتماعی ترتیب دادند که با استقبال مردم به خصوص گروه های دانشجویی روبرو شد. در این میان کنسرت های گروه شیدا با آهنگ های محمد رضا لطفی (بشارت و سپیده) و پرویز مشکاتیان (ایرانی) همراه با اشعار هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه) و آواز محمد رضا شجریان، خاطره درویش خان، ملک الشعرا بهار و حسین طاهرزاده را زنده می کرد.

نگاهی به کتاب «موسیقی ایرانی»شناسی (II)

پیش از انتشار این کتاب، استادانی بودند که موسیقی ایرانی را اول با گوشه‌های مدال ردیف درس می‌دادند؛ کسی که مجدانه در این زمینه تا امروز فعال بوده، حسین عمومی نوازنده و مدرس موسیقی دستگاهی است. عمومی در کلاس‌هایش قبل از آموزش کل ردیف، درسی به نام «پیش‌ردیف» را تدریس می‌کند که در زمانی حدود ۲۰ دقیقه، کل گوشه‌های مدال ردیف را پشت هم می‌خواند. (۵)

از روزهای گذشته…

دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (I)

دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (I)

دِیم اثل مری اسمایث (Dame Ethel Mary Smyth) مهم ترین بانوی آهنگساز در موسیقی اوایل قرن بیستم و همچنین یکی از معدود آهنگسازان اپرا در انگلیس بود. او به سال ۱۸۵۸ در وکنیگ، سِری (Woking, Surrey) در خانواده ای ارتشی به دنیا آمد. پدرش، آقای اسمایث، سر لشگر توپخانه ی سلطنتی بود. خانواده ی اسمایث در دوره ی کودکی او زیاد بین هند و انگلستان در سفر بودند که همین تجربه، عشق به سفر و ماجراجویی را در اثل پرورش داد.
راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IX)

راخمانینف؛ واپسین نماینده یک سلسله بزرگ (IX)

نخستین تم موومان اول که آوازی نمونه از آوازهای اسلاو است به سادگی هرچه تمام تر توسط پیانو سراییده می شود، در حالی که یک آکومپانیمان ریتمیک در کنار آن به گوش می رسد. در این بخش آکومپانیمان به یاری سازهای زهی مجهز به سوردین و پیتسیکاتوی کنترباس ها انجام می گیرد.
کنسرت گروه کر شهر تهران در هفتۀ موسیقی معاصر تهران

کنسرت گروه کر شهر تهران در هفتۀ موسیقی معاصر تهران

«گروه کر شهر تهران» به رهبری «مهدی قاسمی» در پانزدهمین سال فعالیت هنری اش، خود را برای کنسرت هفتۀ موسیقی معاصر تهران آماده می کند. به همین منظور، عاطفه دمیرچی روزنامه نگار و عضو «گروه کر شهر تهران» در نوشته ای، برنامه های پیش روی «گروه کر شهر تهران» را برای سایت ارسال کرده است که در ادامه می خوانید.
مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری  <br>(messiah stradivari)

مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری
(messiah stradivari)

ویلنی که در سال ۱۷۱۶ میلادی به دست Antonio Stradivari ساخته شد و توسط ویلن ساز مشهور فرانسوی Jean-Baptiste Vuillaume در قرن نوزدهم، مسیح نام گرفت. به راستی بعد از یافتن ویلن مسیح استرادیواریوس، چه وقایعی رخ داد؟ آنچه را که امروز از ویلن مسیح استرادیواری در قالب تصاویر و عکسها می بینیم ،بیانگر مطالبی است که سردرگمی آشکاری را در مورد صحت و حقیقت این ساز به تائید می رساند.
منتشری: صدا و سیما مقصر است

منتشری: صدا و سیما مقصر است

سی دی را که گوش دادم متوجه شدم که مواردی را نواخته است که حتی خود “پرویز” ننواخته است. این ثابت می کند که در دنیا بسته نیست یعنی ممکن است کسی بیاید و از همه ما بهتر بخواند. کسی نمی تواند بگویم که من خواننده ای هستم که از من کسی نمی تواند بهتر بخواند و چنین چیزی وجود ندارد.
هنر و انقباض ایدوئولوژیک (I)

هنر و انقباض ایدوئولوژیک (I)

سیاست و فرهنگ دو روی متضاد سکّه ی امنیت اند. یکی از طریق فشار بیرونی و دیگری از طریق آگاهی درونی. سیاست از آن رو که موضوعش ایجاد امنیت از طریق عوامل بیرونی ست، همواره با دو سلاح قانون و زور وارد میدان می شود. فرهنگ امّا چنین نیست. فرهنگ از آن رو که موضوعش آگاهی بر آمده از درون فرد است، همواره با دو سلاح تحلیل استدلالی (به کارگیری و عمل) و تحلیل انتقادی (زایش درونی) وارد میدان می شود.
معجزتی همچنان جاری

معجزتی همچنان جاری

شماره‌ هشتادم فصلنامه‌ موسیقی ماهور به‌تازگی منتشرشده است. با این شماره، فصلنامه‌ ماهور بیست‌ساله شده و با اعتباری مثال‌زدنی، اعتباری علمی که به جرأت می‌توان گفت هیچ‌یک در تاریخ نشریات فارسی‌زبان موسیقی بدان دست نیافته‌اند. اما تکیه‌گاه این اعتبار بی‌همتا کجاست و چرا فصلنامه‌ ماهور شأنی چنین وزین یافته است؟
فراکتال و کاربرد آن در موسیقی (III)

فراکتال و کاربرد آن در موسیقی (III)

در مقالات قبلی یک آشنایی کلی با مفهوم فراکتال پیدا کردیم و دانستیم که راز نهفته در یک موسیقی فراکتالی همان چیزی است که در ریاضیات به آن نگاشت (map) میگویند. نگاشت به این معنی است که یک ارتباط مستقیم و متناظر بین خروجی های عددی (که از معادله حاصل میشوند) و پارامترهای خاصی (که برای ساخت آهنگ بکار میروند)، ایجاد کنیم که پارامترهای ساخت آهنگ فراکتالی میتوانند شامل فرکانسها، اوزان، دینامیک و دیگر موارد در آهنگسازی باشند.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XII)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XII)

حال از زاویۀ دیگری به بررسی آثار ساخته شدۀ پرویز مشکاتیان می پردازیم. همانطور که ذکر شد، یکی از ویژگی های قطعات پرویز مشکاتیان، تاثیرپذیری از ردیف موسیقی ملی ایران به خصوص ردیف میرزا عبدالله است به نحوی که برخی از آثار وی برخی از این قطعات را می توان برداشتی متفاوت و خلاقانه از گوشه های مورد نظر دانست. برای مثال به بخشی از گوشۀ یقولون در آواز ابوعطا از ردیف میرزا عبدالله توجه کنید.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

بخش بزرگی از توجهی که موسیقی مردم‌پسند به خود جلب می‌کند مربوط به متن ترانه‌های آن است. بسیاری از نوشته‌ها و گفتارهای ارایه شده در مورد آن هم تکیه‌ی بسیار بر تحلیل متن دارند. این نوع مطالعات اغلب با شکل‌های مختلف تحلیل محتوای ادبی (متنِ بدون موسیقی) چندان متفاوت نیستند.