حنانه: هارمونی مدال ایرانی باید از بطن این موسیقی درآید

امیر آهنگ و امیرعلی حنانه
امیر آهنگ و امیرعلی حنانه
عده دیگری هم اعتقاد دارند، نقش هارمونی در اصالت موسیقی ایران بی معناست و هارمونی تونال که بر اساس قوانین فیزیک و اکوستیک پایه گذاری شده پدیده علمی و جهانیست و در یک اثر ایرانی، اصالت را در استفاده از ملودی های مدال ایران (اعم از دستگاهی) و اجرای آن توسط ارکستر سمفونیک با ترکیبی از سازهای عمدتا مضرابی ایرانی که به این ارکستر اضافه شده اند، به عنوان موسیقی ملی ایران و توسط ارکستر ملی جوابگوی این موسیقی می دانند نظر شما در این رابطه چیست؟
خوب آقای آهنگ، به نظرم شما می خواهید من را یک نفره با هزاران هنرمندی که به این صورت کار می کنند، به جان هم بیاندازید! اول باید بگویم که هارمونی به خودی خود علم بازی اصوات است، به همین سبب هر جا که بازی صورت بگیرد، در آنجا قوانین فیزیکی حاکم است، پس هارمونی که من کار می کنم نیز دارای قوانین فیزیکی خاص خودش است و منطق خود را دارد.

دوم، آنان آزادند هر کاری که می خواهند بکنند ولی آنها هم پیشرفت بزرگی نکردند و آثارشان خالی و فاقد زیبایی شناسی است، نکند گوش آنها فواصل دیگری جز فواصل “تیرس” را نمی پذیرد؟! این در حالیست که در جهان امروز استقلال نت ها، به هنرمند اجازه می دهد، آکورد خود را با منطقی که پشت آن وجود دارد، هر جور که بخواهد بسازد ولی بد صدا نشود.

این در حالیست که هارمونی تونال بکار رفته در آثار این اساتید، لطمه زیادی به موسیقی ملی ایران می زند و باعث می شود اصالت مد ایرانی لطمه ببیند. نباید سازهای ایرانی را در کنار سازهای ارکستر سمفونیک چیدمان کرد زیرا تلفیقی در اینجا صورت نمی گیرد، تلفیق جایگاه بالاتری دارد. موسیقی مدال ایران را اگر با موسیقی سیاهان آفریقا بتوان بدون دخالت سازها برای یک ارکستر یا یک گروه الکترونیک تنظیم کرد، در اینجا تلفیق صورت گرفته است.

نه سازهای ما و نه سازهای آنان بلکه ساز سومی که مال ما نیست در اینجا مفهوم تلفیق مشخص می شود. نه، عزیزان اینان نمی توانند ادعا کنند که تلفیقی صورت داده اند و موسیقی ملی ایرانی را دارند نشان می دهند، چنین کاری مانند آن می ماند که وسیله سنتی ایرانی را مانند درشکه را در کنار اتومبیل بی- ام- و متجددی قرار بدهیم و بگوییم تلفیق صورت داده ایم، به به ببینید چه قشنگ است! حاصل این تلفیق چیست؟ هیچی، پس در تلفیق باید چیز سومی بوجود بیاید.

ما می توانیم موسیقی مدال ایران را بر مبنای هارمونی مدالی که از بطن مدهای خودمان استخرج شده تنظیم کنیم و رنگ آمیزی جدیدی در اینجا به وجود آوریم و در اینجا می توانیم از آرانژمان ارکسترال یا الکترونیک که مختص به جهان امروز است را برای کارمان استفاده کنیم. پس طرحی که با رنگ آمیزی مطابق منطقه خودش طراحی شده باشد، زیباتر از طرحی است که در آن رنگ های مناطق دیگر دخالت دارند و در آن تضادها به وضوح مشخص است. جهان امروز، جهان استقلال نت ها و دنیای اصوات است.

4 دیدگاه

  • محمد تشکری
    ارسال شده در آذر ۱۶, ۱۳۹۰ در ۶:۳۳ ب.ظ

    be nazare man az jahati hagh ba aghaye hanane ast va ishan dorost miguyand masalan harmony zoj ke az ostade alighad aghaye hanane ast mantegh khase khod ra darad ke faghat jkasani mitavanand nazar dahand ke motekhases hastand vali az jahati ham musighi irani az jahati ke aghaye hadidi ham be an eshare kard dar masire pishraft seire nozuli darad ke in baraye makhob nist az tanha asatide be nam ke musighi iran vaghean madyune anhast aghayan fakhredini fereidune naseri bva ostad morteza hananeh ast vagarna musighi iran bad az in asatid seire nozuli dashte dar hali ke musighi classic va gharbi har ruz dar hale takamol ast va musighi ma ba inke dar khake khodeman ast tarafdarane mahdudi darad dar hali ke musighi haye zir zamini be marateb tarafdaranash bishtar ast

  • amir ali hannaneh
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۹۰ در ۲:۱۱ ب.ظ

    حالا وقت آن رسده که در این زمینه تحقیق و فرهنگ سازی بشود و ببینیم چرا جوان ایرانی به موسیقی زیر زمینی رو می آورد.نکته جالبی است شاید به دلیل رکود و نبود آستتیک کفی است که باید در موسیقی ایران باشد و جوان ایرانی ناخودآگاه برای فرار از این رکود که در موسیقی سنتی ما وجود دارد به موسیقی زیر زمینی کشیده میشود.پس ما نیازمند موسیقی جدیدی هستیم که هم ایرانی باشد هم در آن شکوفایی جای رکود را بگیرد.صداهای جدید را میشود ساخت و نیاز به ساختن ساز نیست باید فکر اساسی کرد.من در این زمینه کار کرده ام که در آینده در مورد آن سخن خواهم گفت.

  • مهدی عابدینی
    ارسال شده در شهریور ۲۲, ۱۳۹۵ در ۵:۳۹ ب.ظ

    آیا در مورد هارمونی زوج کتابی به طبع رسیده است ؟یک نفر علاقمند موسیقی جدی و هنری که بخواهد یاد بگیرد باید نزد فرزند یا شاگردان استاد حنانه برود؟من میخواستم در مورد شیوه استاد فخرالدینی اطلاع پیدا کنم و کتاب هارمونی ایرانی ایشان را تهیه کردم.مستدل و کامل نظراتشان منعکس بود.دز مورد هارمونی زوج کتابی چاپ شده ؟

  • مجید سوهانی
    ارسال شده در اسفند ۱۳, ۱۳۹۶ در ۱:۲۳ ق.ظ

    جناب آقای عابدینی در این زمینه شما بروید نزد جناب آقای امیر آهنگ و یا امیر علی حنانه شاگردی کنید.
    در حال حاضر فقط این دو نفر هستند که هارمونی زوج را بلدند و کس دیگری بلد نیست

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

از روزهای گذشته…

راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند (I)

راوی شانکار، اسطوره زنده موسیقی هند (I)

راوی شانکار (Ravi Shankar) متولد ۷ آپریل ۱۹۲۰ با اصلیت بنگالی-هندی، آهنگساز و نوازنده سیتار و مشهورترین هنرمند تاریخ هندوستان است. او پیرو بابا الا اودین خان، خالق مایهر قارانا (Maihar gharana) در موسیقی کلاسیک هند است. شانکار، پیشرو نوازندگان هندی در عصر نوین می باشد. او سالهای زیادی با نوازنده طبلا (tabla) استاد الله راکا (Ustad Allah Rakha) کیشن مهاراجه (Kishen Maharaj) و به طور مقطعی با نوازنده بزرگ سارود، علی اکبر خان همکاری نزدیکی داشته است. همچنین مشارکت وی با ویولونیست بزرگ یهودی منوهین، فیلمساز ساتیت رای (Satyajit Ray) و گروه بیتلز (Beatles) به خصوص جرج هریسون، در فعالیتهای بین المللی او قرار دارند.
بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (III)

بنی گودمن، پادشاه سوئینگ (III)

در سال ۱۹۴۲ تا ۴۴ و در سال ۱۹۴۸ اتحادیه موسیقیدان آمریکا به نشان اعتراض به بیشتر کمپانیهای ضبط، دست به اعتصاب زدند. در اواخر دهه ۱۹۴۰ موسیقیدانان جاز بخشی از موسیقی کلاسیک را قرض می گرفتند. آثار ضبط شده گودمن در سبک “بیباپ” با کمپانی “ضبط کاپیتول” بسیار مورد توجه منتقدین موسیقی جاز قرار گرفت. زمانی که گودمن این سبک را آغاز کرد نوازندگانی چون بادی گرکو (Buddy Greco)، زوت سیمز (Zoot Sims)، واردل گری (Wardell Gray) و چند نوازنده مدرن دیگر را استخدام کرد.
armo شیوه های بیان موسیقی فلامنکو-پالو

armo شیوه های بیان موسیقی فلامنکو-پالو

موسیقی فلامنکو به سه طریق ۱-toque نواختن گیتار فلامنکو ۲- آواز cante singing 3-baile dancing (رقص) بیان میشود که اساس موسیقی فلامنکو بر همین سه بخش میباشد؛ در زمینه گیتار – رقص و آواز مطالب بسیاری بیان شده است اما این سوال برای یک هنرجو بوجود می آید که یک آهنگ فلامنکو دارای چه ساختاریست؟ آیا دارای فرم خاصی است؟
بازگشت ایرانی  (I)

بازگشت ایرانی (I)

هدف از این توضیح در مقدمه ای شاید پیچیده این نبود که مفهوم ساده بیان و شنود را گنگ و ناهموار سازیم بلکه معرفی معنای حقیقی آنرا به سبب فضا، زمان و مکانی که در آن محصوریم خالی از آگاهی و عمل ندیدیم. چنین شد که ضرورت شکافتن و نظاره آن موجب طرح نادیده ها شد.
کیوبیس هفت (I)

کیوبیس هفت (I)

نرم افزار قدرتمند و محبوب “Cubase” که از تولیدات کمپانی “Steinberg” بشمار میرود؛ یکی از بهترین و قدیمیترین نرم افزار حوزه موسیقی و تکنولوژی صدا میباشد که از زمان تولید آن در ۱۹۸۹ تاکنون تحولات زیادی را پشت سر گذارده و هم اکنون در نسخه هفتم خود یکی از پرسرو صدا ترین و بهترین نرم افزارهای این صنعت میباشد. از دیگر محصولات شرکت آلمانی “Steinberg” میتوان به “VST” و سیستم “ASIO” اشاره داشت.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (VI)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (VI)

مزدک فرزند بامداد بعد از مانی و در زمان قباد پدر انوشیروان ظهور کرد و مدعی آیینی شد که موسیقی یکی از نمادهای آن بود. در آیین مزدک موسیقی مقام خاصی دارد چنانکه در مکاتب فلسفی و آیین مزدک پس از فیثاغورث بزرگ‌ترین ارج و اعتبار به موسیقی نهاده شده است. در مذهب مزدک «نیروی شادی» نماینده موسیقی ذکر گردیده که مانند سه نیروی دیگر ـ شعور، عقل و حافظه ـ از اهمیت خاصی برخوردار است. او موسیقی و شادی را یکی از قوای محترم نزد ایزد بیان کرده است. کریستنسن در کتاب تمدن در زمان ساسانیان از مزدک یاد می‌کند و اهمیت و مقام موسیقی را در آیین او شرح می‌دهد که چگونه آن را مانند یکی از نیروهای معنوی چهارگانه برابر خداوند جلوه‌گر می‌سازد. (راهگانی، ۱۳۷۷: ۱۰۸)
«هدف نقد»

«هدف نقد»

چرا «نقد موسیقی» می‌نویسیم؟ چرا عده‌ای حتا تا آنجا پیش می‌روند که وجود نقد موسیقی را برای یک جامعه‌ی موسیقی پیشرفته و بالنده لازم می‌بینند؟ اینها سوال‌هایی است که گاهی به ذهن می‌رسند و حتا گاهی هم به زبان می‌آیند و پرسش مهم‌تر و ریشه‌ای‌تری را در دل خود پنهان می‌کنند. پس برای آن که بتوانیم پاسخ درستی به آنها بدهیم باید اول آن پرسش اصلی را بیابیم و سپس به سراغ مجموعه‌ نقدهای موجود و حرف و حدیث‌های جامعه‌ی موسیقی بر سر موضوع رفته و ببینیم چه پاسخی برای آن می‌توان پیدا کرد.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (X)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (X)

مقایسه‌ی کوتاهی با شرح وی بر موثر؛ «[…] چیزی است که در خمیره و سرشت انسان نفوذ کند و در آن نشانی از خود باقی بگذارد» (ص ۸۲) این سوال را به ذهن می‌آورد که تفاوت موثر و مطبوع چیست. چون گویا در هر دو مورد اثر گذاشتن وجود دارد. شاید تنها تفاوت «نفوذ کردن باشد» که دقیقاً معلوم نیست به چه معنی به کار رفته.
Figured Bass

Figured Bass

روشی است که در اوایل قرن ۱۷ – بخصوص توسط کلودیو مونتوردی – برای مشخص کردن نتهای مورد استفاده در آکوردها بکار برده می شد که به آن در فارسی باس شماره گذاری شده نیز گفته می شود، همچنین برخی این نحوه نمایش آکوردها را شیفراژ آکوردها می نامند. اولین بار موسیقیدانان ایتالیایی برای همراهی ملودی از این روش استفاده کردند، بعدها موسیقیدانان باروک،از این روش بصورت متداول برای مشخص کردن هارمونی در قسمت باس استفاده کردند. بعنوان مثال در کارهایی که برای هارپسیکورد یا ارگ تهیه می شد از این روش برای نمایش آنچه نوازنده باید برای همراهی با خواننده و یا با دست چپ بنوازد استفاده می شد.
شبح اپرا

شبح اپرا

شبح اپرا نام یک رمان فرانسوی است که توسط گستون لروکس نوشته شد و اولین بار در سال ۱۹۰۹ بصورت داستان دنباله دار در یکی از روزنامه های فرانسه چاپ می شد. در ابتدا فروش بسیار کمی داشت و حتی بارها از رده چاپ مجدد خارج شد اما امروز جزو ادبیات کلاسیک فرانسه به حساب می آید و از آن اقتباس های زیادی به عمل آمده است. رمان در سال ۱۹۱۱ به انگلیسی ترجمه شد و با اقتباس های زیادی بروی پرده سینما و تئاتر رفت که مشهورترین نمایش آن ، یکی در سال ۱۹۲۵ ساخته شد و دیگری نسخه موزیکال سال ۱۹۸۶ است که توسط اندرو لوید وبر بروی پرده رفت.