اپرای آیدا (I)

آیدا (Aida) اپرایی است در چهار پرده که توسط جوزپه وردی (Giuseppe Verdi) بر لیبرتویی ایتالیایی از آنتونیو گیسلانسونی(Antonio Ghislanzoni) و بر اساس سناریویی از آگوست مریت (Auguste Mariette)، مصر شناس فرانسوی، ساخته شده است. آیدا برای نخستین بار در خانه اپرای خدیوال (Khedivial Opera House) در ۲۴ دسامبر ۱۸۷۱ در قاهره اجرا شد و رهبری آن را جیوانی بوتسینی (Giovanni Bottesini) بر عهده داشت.

اسماعیل پاشا، امیر مصر، به وردی سفارش داد تا اپرایی بسازد تا در ماه ژآنویه سال ۱۸۷۱ اجرا شود و مبلغ ۱۵۰ هزار فرانک نیز به او حق الزحمه داد. اما اجرای این اپرا به خاطر جنگ فرانسه-پروس به تأخیر افتاد.

پژوهشگری در این زمینه معتقد است که سناریوی این اپرا در واقع توسط تمیستکل سولرا (Temistocle Solera) نوشته شده است و نه آگوست مریت. در واقع یکی از منابع اصلی برای دورن مایه اپرای آیدا لیبرتویی از متاستاسیو (Metastasio) بود به نام نیتتی (Nitteti) که در سال ۱۷۵۶ نوشته شده بود.

بر خلاف این باور عمومی، اپرای آیدا به مناسبت گشایش کانال سوئز یا خانه اپرای خدیو (که با دیگولتوی وردی گشایش یافت) که در همان سال افتتاح شد، نوشته شده بود. (از وردی خواسته شده بود که قصیده ای برای گشایش کانال بسراید اما او این تقاضا را نپذیرفت و اینگونه توضیح داد که «قطعات مناسبتی» نمی نویسم.)

در اصل وردی نمی خواست که برای اپرای آیدا اورتور بنویسد و فقط در نظر داشت که اپرا را با مقدمه ای ارکسترال آغاز کند. او سپس اورتوری به شیوه “potpourri” نوشت تا آن را جایگزین مقدمه اولیه کند. وردی در نهایت تصمیم گرفته که اورتور را به خاطر (به قول خودش) «بی مزگی متظاهرانه اش» اجرا نکند. این اورتور که امروزه دیگر به کار نمی رود، یک بار توسط آرتورو توسکانینی و ارکستر سمفونیک ان بی سی در روز سی ماه مارچ ۱۹۴۰ اجرای تلوزیونی شد اما هیچ گاه برای فروش عرضه نگردید.

وقتی بالاخره اپرای آیدا در بیست و چهار دسامبر ۱۸۷۱ در قاهره بر روی صحنه رفت، با استقبال فراوانی روبرو شد. آگوست مریت، لباس ها، دکور و صحنه را طراحی کرد. وردی در نخستین اجرای این اپرا در قاهره حضور نداشت و موردی که درباره این اجرا او را رنجانده بود این بود که مخاطبان آن مدعوین بلند رتبه، سیاستمداران و منتقدان بودند و هیچ فرد عادی در بین آنها به چشم نمی خورد. در نتیجه، او در اجرای آیدا در هشتم فوریه ۱۸۷۲ در لا اسکالای میلان در تمام مراحل اجرا کاملا مشغول به کار بود و این اجرای ایتالیایی را نخستین اجرای اصلی اثر خود به حساب می آورد.

وردی نقش آیدا را برای صدای ترزا استولز (Teresa Stolz) نوشته بود که آن را برای اولین بار در اجرای میلان خواند. وردی هم چنین از نامزد او در خواست کرده بود که اجرای قاهره را رهبری کند اما او پیشنهاد وردی را رد کرده بود، در نتیجه جیووانی بتسینی آیدا را رهبری کرد. صدای مورد علاقه وردی برای نقش آمنریس، ماریا والدمن بود که به درخواست وردی چندین بار اجرای این نقش را بر عهده گرفت.

اجرای میلان آیدا نیز با استقبال بسیار گرمی مواجه شد و سپس آیدا در خانه های اپرای مشهور سراسر ایتالیا اجرا شد: سالن سلطنتی پارما (the Teatro Regio di Parma ) در ۲۰ آوریل ۱۸۷۲، سالن سن کارلو (Teatro di San Carlo) در سی مارچ ۱۸۷۳، سالن لا فنیس (La Fenice) در ۱۱ جون سال ۱۸۷۳، سالن سلطنتی تورین (Teatro Regio di Torino) در بیست و چهار دسامبر ۱۸۷۴، سالن کامیونال بولنیا ( Teatro Comunale di Bologna) در سی سپتامبر ۱۸۷۷ (با بازی جوزفینا پاسکا (Giuseppina Pasqua) در نقش آمنریس و فرانکو نوارا در نقش پادشاه) در هشتم اکتبر ۱۸۷۷ و سالن کستانزی (the Teatro Costanzi) در هشتم اکتبر ۱۸۸۱ با صدای ترزیا سینگر (Theresia Singer) در نقش آیدا و جولیا نولی (Giulia Novelli) در نقش آمریس.

2 دیدگاه

  • زهره
    ارسال شده در دی ۲۳, ۱۳۹۰ در ۱:۵۶ ق.ظ

    با سلام
    سوالی از خدمتتون داشتم، هرکسی که لطف کنه و کمکم کنه ممنون میشم
    من تو یه ارکستر خیلی کوچیکی ویولن می زنم، رهبر (یکی از اساتید) که فقط به پیانو تسلط داره از بچه های ویولن خیلی ایراد می گیره و معتقده که تمامی نتها (از انگشت یک تا چهار) رو باید! با تیونر چک کرد و گوشمون رو بیخیال شیم! هرچی هم میگیم که ما بعد چهار پنج سال ویلن زدن ندونیم جای نتها اونم تو پوزیسیون یک! کجاست خیلی حرفه، جبهه میگیره و میگه که تو تمام دنیا نتهای ویولنیستها باید با تیونر چک بشه!
    من از گوشم مطمئنم که فالش نمی زنم ولی ایشون تیونر میگیرن دستشونو روی گریف برای ما با لاک غلط گیر جای نتها رو مشخص میکنن! خواهش میکنم راهنمایی کنید که آیا کار ایشون درسته آخه؟
    [email protected]

  • shahmoradi
    ارسال شده در خرداد ۱۳, ۱۳۹۱ در ۱۲:۰۱ ق.ظ

    آهنگ اپرای آیدا را برای دانلود بذارید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«پالیز ۱» منتشر شد

گروه مستقل موسیقی ایرانی «پالیز» پس از حدود یک دهه فعالیت عملی و آکادمیک همراه با تمرینات آنسامبل مستمر در حوزه موسیقی ایرانی، اولین آلبوم خود با نام «پالیز۱» و در آواز بیات اصفهان با ۸ قطعه با عنوان‌های «لالایی، کمانچه، امشب، سنتور، شیدا، تنبک، رقص ژاله، یارمن» با نوازندگی و تکنوازی کیخسرو مختاری (کمانچه)، سولماز بدری (سنتور), ستار خطابی (تنبک) و با صدای علی صمدپور و سولماز بدری را منتشر کرد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (V)

موسیقی ایران موسیقی بی‌نهایت وسیعی است. به خاطر اینکه موسیقی ایران یک سیستم دوگانه «دوآل‌سیستم» (Dual System) دارد که از قرن‌های متوالی به ما رسیده است. بخشی از این سیستم که قدیمی‌تر است سیستم «مقام» است که از قرن هشتم میلادی تا قرن نوزدهم میلادی در ایران رواج داشته است. و به خاطر شرایطی تاریخی که من از آن آگاه نیستم، به علت اینکه موزیکولوگ نیستم، سیستم جدیدتری به اسم «دستگاه» در ایران رشد می‌کند ولیکن مقام از بین نمی‌رود و در موسیقی نواحی ایران هنوز با سیستم مقام سروکار داریم و هنوز مقام به زندگی خودش ادامه می‌دهد. درنتیجه با دو سیستم در موسیقی ایران مواجه هستیم. به همین خاطر وسعت این سیستم دوگانه بی‌نهایت زیاد است. نمی‌خواهم به مسائل تکنیکی بروم اما مثل اقیانوسی است که می‌شود از هر کجایش آب برداشت. هر نوع موسیقی‌ای که بخواهیم می‌شود از این سیستم درست کرد.

از روزهای گذشته…

دو مضراب چپ (قسمت سوم)

دو مضراب چپ (قسمت سوم)

چهار مضراب شور حبیب سماعی از چهارمضراب های معروف برای سنتور است که در صفحۀ شور شهناز به همراه آواز پروانه اجرا و ضبط شده است. پایۀ این چهارمضراب بعدها الگوی بسیاری از قطعات و چهارمضراب های دیگر قرار گرفت و بعدها شکل های کامل و پیچیده تری نیز به آن افزوده شد.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XI)

در این دوران بود که او عصر جدیدی از آثار خود را که شامل یک اپرای بلند بود آغاز کرد. “زن اسپانیایی” و “سمفونی سوم” نیز شامل همین دوره می شوند. در سال ۱۹۳۳ او به پاریس رفت تا در آنجا کنسرتوی ویلن خود را به همراه “یهودی منوهین” به اجرا درآورد. در زمانی که در فرانسه بود، الگار به دیدن “دلیوس” شتافت. (هر دوی این مردان سال بعد وفات یافتند) در ماه اکتبر، الگار به عارضه ی توموری که بر روی عصب سیاتیک او قرار داشت گرفتار شد. اجرای بعدی وی ناممکن شد و او در بیست و سوم فوریه ی سال ۱۹۳۴ جان به جان آفرین سپرد.
ریچارد واگنر، خداوندگار اپرا (III)

ریچارد واگنر، خداوندگار اپرا (III)

همسر دوم واگنر کوزیما بعدها نوشته است: “زمانی که نسل آینده به دنبال نیرویی عظیم در این اثر ناب بگردند، ممکن است قادر باشند، اشکها و خون دلهای آهنگساز را به لبخندهایی تبدیل سازند”. در سال ۱۸۶۲ واگنر به طور رسمی از مینا جدا شد، اگرچه تا مرگ مینا در سال ۱۸۶۶ به حمایت مالی او ادامه داد. بین سالهای ۱۸۶۱ و ۱۸۶۴ واگنر سعی کرد اپرای “تریستان و ایزولده” را در وین اجرا کند.
گروه موسیقی هه رمان

گروه موسیقی هه رمان

گروه سنتی کردی _ فارسی هه رمان در سال ۸۳ توسط آرش نجم الدینی و گروهی از نوازندگان کرد مثل: آراس رجبی نوازنده نی و منا سیمیاری نوازنده بم تار و داود رحمان پور نوازنده سنتور به خوانندگی مصطفی محمودی و شادی بهیار تشکیل شد. این گروه اولین کنسرت بزرگ خود را در آذر ماه ۸۶ در تهران تالار حرکت و کنسرت دوم را در سنندج برگزار کرد، بعد از آن در اردیبهشت ۸۷ در تالار فارابی کنسرت سوم خود را اجرا کردند؛ در اینجا مصاحبه ای با آرش نجم الدینی سرپرست این گروه را می خوانید:
چیدن موسیقی و مرگ شعر دهه هشتاد

چیدن موسیقی و مرگ شعر دهه هشتاد

تا آنجا که حافظه ام یاری می کند از شعرهای شاعران دهه ی هشتاد شعری را به خاطر ندارم که بتوان بر روی آن ملودی ساخت و یا موسیقی ای با وزن آن شعر خلق کرد و گاه هم آن را زمزمه نمود. چرا شعرِ دهه ی گذشته تا کنون این شرایط را برای موسیقیدانانِ ما فراهم نکرده است؟ و چرا علاقه مندان شعر و شاعری گاه ترجمه های شعر های دسته چندم غیر ایرانی را به جای ساختار مستحکم شعر کهن فارسی، الگوی خود قرار داده و یا قالب غیرِ متریکِ آن شعرها را تقلید می کنند؟
آموزش گیتار به کودکان (III)

آموزش گیتار به کودکان (III)

در تئاتر اصطلاحی فرانسوی به نام “میزانسن” وجود دارد که به عناصری همچون طراحی صحنه، نور، دکور و … اطلاق می‌شود. در واقع مناسب‌ترین بستری که بازیگران برای ایفای نقش بر أساس نمایشنامه در آن قرار می‌گیرند تا بهترین بازی و نمایش را از خود ارائه دهند. این موضوع در تمامی أمور حرفه‌ای قابلیت تعمیم دارد. هر چیزی وقتی در جای مناسب قرار بگیرد رشد و شکوفا می‌شود. بنابراین ایجاد یک محیط مناسب برای تمرین موسیقی شاید مهمترین کاری باشد که می‌بایست والدین انجام دهند. قسمتی از اتاق را برای تمرین موسیقی آماده کنید. حتا می‌توانید گوشه‌ای از دیوار را با طرح‌ها و گیتاریست‌های مطرح مزُین کنید. از اشکال فانتزی ِموسیقایی استفاده کنید. در نهایت یک میزانسن “موسیقایی” را ایجاد کرده‌اید.
بوطیقای ریتم (VI)

بوطیقای ریتم (VI)

گونه‌ی دیگری از به کارگیری هنرمندانه‌ی ابهام متریک زمانی است که دوگانی ابهام-رفع ابهام به کار گرفته شود. یک خط ملودی که ذهن شنونده چند سیستم مختصاتی متریک مختلف برای آن پیشنهاد می‌کند «مبهم» است حال اگر ناگاه الگوهای تاکیدی و گروه‌بندی به گونه‌ای تغییر کنند که یکی از پیشنهادها برازندگی بیشتری بیابد متر دیگر مبهم نیست.
شناخت کالبد گوشه‌ها (I)

شناخت کالبد گوشه‌ها (I)

سرانجام آخرین حلقه از پژوهشی که ربع قرن از عمر یک موسیقی‌دانِ پژوهشگر را به خود اختصاص داده بود کامل و به جهان موسیقی ارایه شد. داریوش طلایی با انتشار «تحلیل ردیف: براساس نت‌نویسی ردیف میرزا عبدالله با نمودارهای تشریحی» (۱) سومین و به گمانی آخرین گامش را در راه کشف دستور زبان موسیقی دستگاهی (۲) برداشت. با این گام، تریلوژی/سه‌گانه‌ی او کامل شد. در گام نخست او با فهرست کردن، دسته‌بندی و تحلیل دانگ‌های مولد و سپس ترسیم نقشه‌ی مقام‌شناختی هر دستگاه در کتاب تئوری و مقاله‌ی تکمیلی‌اش زیرساخت‌های انتزاعی ردیف را تبیین کرد (طلایی ۱۳۷۲ و ۱۳۷۸).
موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (IX)

موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (IX)

ساختمان این ساز که همانند تار است، یک پارچه از چوب است، دارای چهار رشته سیم از جنس «زه» و دو رشته سیم از جنس مس زرد است که این دو رشته اخیر به یکی از دو سوی دسته ساز نصب شده است؛ این ساز را با یک قطعه مس کوچک که به آن «مضراب» می گویند، می نوازند؛ در ایران دیگر متداول نیست، ولی در سمرقند و بخارا نواختن آن معمول است.
کلاف سردرگم (I)

کلاف سردرگم (I)

جشنواره‌ها به عنوان فعالیت جمعی مرتبط با مسائل فرهنگی و هنری، بخشی از چرخه‌ی تولید و مصرف را در جامعه‌ی امروز تشکیل می‌دهند. بخشی که بیشتر مربوط به فرآیند معرفی تولیدات یا تولیدکنندگان است. اما جشنواره‌های موسیقی در ایران از ابتدا با مشکل بنیادی مواجه بوده‌اند درست به این دلیل که چنین هدفی نداشته‌اند یا اگر هم در نظر و بر روی کاغذ چنین هدفی در میان بوده به دلایلی هرگز عملی نشده است.