کاربرد نظریه آشوب در آهنگسازی (VII)

زمانی که سیستم در حالت رفتار آشوبی است به طور شگفت‌آوری در حالتی محدود اما بسیار پیچیده باقی می‌ماند (ممکن است به سادگی محدود بودن حالت‌های ممکن برای سیستم برای مشاهده‌گر عادی قابل تشخیص نباشد). یک نمونه از طرح‌های تهیه شده از چنین حالتی مربوط به مسئله‌ی تغییر فاز فضای سه بعدی است که به نام پروانه شهرت دارد (Lorenz 188).

شکل ۱- اثر پروانه‌ای

شکل ۲- نمودار تابع لورنس

بیدلک در قطعه Dodecanon I از مقادیر تابع لورنس در زمان رفتار آشوبی برای جاگذاری اندازه‌های فرکانس، کشش‌ها و ارتفاع استفاده کرد. این موضوع همانطور که از شکل های ۱ و ۲ پیداست باعث ایجاد یک جریان مواج از عناصر موسیقایی در طول قطعه می‌شود. با این قطعه‌ی خاص عملا بیدلک روشی برای استفاده از معادله لورنس در آهنگسازی ابداع کرد.

شکل ۳- Henon Attractor

یکی دیگراز سیستمهای آشوبی که به عنوان دستمایه اولیه برای آهنگسازی CAC مورد استفاده قرار میگرفت، برپایه معادله چهار بعدی Hénon-Heiles قرار داشت (شکل ۳). در اینجا همانطور که از افزایش تعداد ابعاد معادله نسبت به سیستم های پیشین بر می آید پیچیدگی الگوریتم های ریاضی نیز بیشتر شده است.

بید لک و نلسون در جریان تکامل این روش آهنگسازی دلایل خوبی برای ادامه آن پیدا کردند و همچنین پس مدتی دریافتند که تنها نیستند. این دونفردر مقاله‌شان امیدوارانه به این نتیجه رسیدند که روشCAC به رشد خود ادامه خواهد داد. به نظر می‌رسد که پیشرفت این روش در آینده به سوی استفاده از سیستم‌های interactive در قالب گروه‌هایی از فرآیندهای آشوبی [طبیعی] ذخیره شده در کامپیوترها باشد. در اینجا سوال‌های مهمی مطرح می‌شود: کدام خاصیت‌های نظریه آشوب آهنگسازان را وامی‌دارد که پایه قطعاتشان را براین نظریه قرار دهند؟ و نظریه آشوب با چه چیزی این نوع موسیقی جدید را تقویت می‌کند؟

با یک نگاه کوتاه به مشخصات اصلی نظریه آشوب آشکار می‌شود که دوتا از اصول اولیه آن این نظریه را به محیط بسیار مساعدی برای رشد موسیقی تبدیل می‌کند.

اولین اصل عبارت است از: «حساسیت به شرایط اولیه می‌تواند به عنوان مجموعه ای ازتعاریف قابل قبول (برای ریاضی و کامپیوتر ) در قالب آشوب ارائه شود» (Lorenz 8). همین خاصیت یکی از مهمترین مشکلات بر سر راه آهنگسازی با ابزار تکنولوژیک را تا حد زیادی از میان بر میدارد و آن مسئله «حساسیت» (sensitivity) است که می‌تواند در پوشش معادلات مدلسازی آشوبی قرار بگیرد.

حساسیت به شرایط اولیه در نظریه آشوب به این صورت ظاهرمیشود که «تغییرات بسیار بزرگ که در زمان کافی در حالات سیستم آشوبی پیش میآید وابسته به تغییرات بسیار کوچک در شرایط اولیه توابع مدلسازی آشوب است» (Lorenz 9). به زبان ساده‌تر هر تغییر کوچکی در شرایط اولیه سیستم آشوبی می‌تواند باعث بروز تغییرات بزرگ در حالت‌های جواب شود.

برای مثال تصور کنید که ۱ درجه تفاوت دما در جو احتمالا باعث طوفان‌های بزرگی روی زمین خواهد شد. این خاصیت باعث می‌شود که آهنگسازها بتوانند تغییرات غیر جزیی را در موسیقی بوسیله ایجاد تغییرات جزیی در ماده‌ی اولیه‌ی کارشان موجب شوند همین موضوع منجر به جذب آهنگسازان به استفاده از نظریه آشوب می‌شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (VIII)

دو نمونه در شکل ۱۰ نشان داده شده است. در قسمت (الف)، یک موج مربعی دارای دو تغییر در واحد زمان با یک موج مربعی دارای سه تغییر در واحد زمان ترکیب شده است. در حالت برآیند، تعییرات (نت های جدید) در چهار زمان از شش زمان ممکن اتفاق می افتد. ریتم حاصل شده همچنین در نت نویسی موسیقایی استاندارد، و در نت نویسی چرخه ای نیز نشان داده شده است. به طور مشابه، قسمت (ب) یک الگوی چهار-بر-سه را نشان می دهد، که منجر به یک چندریتمی پیچیده تر شده است. نظام شِلینجِر روش مولد چندریتمی ها است که روش ترکیب سلسله ضربان های چندگانه ی پی در پی، هر یک با دوره ی تناوب خاص خود می باشد. وقتی هم زمان نواخته شوند، چندریتمی به صدا درمی آید.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (XIII)

قطعا راه های مختلفی برای آموزش دادن به کودکان وجود دارد. آموزش نکات اخلاقی و مهارتهای زندگی یکی از آموزشهای مهمی است که از طرق مختلف می‌توان به کودکان ارائه داد و یکی از راههایی که می‌توانید به کودکان این آموزشها را بدهید، اشعار و ترانه های کودکانه است.

از روزهای گذشته…

گفتگو با فیلیپ میرس (IV)

گفتگو با فیلیپ میرس (IV)

همه نوازندگان هورن شنوایی خود را از دست می دهند! صدای آن برای نوازنده آنقدر بلند است که باور نمی کنید! من یکی از نوازندگانی هستم که به این صدا مانند شلوغی رستوران که مانع شنیدن صدای طرف مقابلتان می شود توجه می کنم. متأسفانه همانطور که زمینه فراهم شده است در آینده امکان شکایت از ارکسترها به خاطر مسئله از دست دادن شنوایی وجود دارد. شاهد این خواهیم بود که نوازنده ای می گوید:«صبر کنید ببینم زمانی که من به این ارکستر پیوستم شنواییم صد در صد بود و الآن که آن را از دست داده ام ارکستر را مسئول می دانم». کاش وقتی که ۲۵ یا ۳۰ ساله بودم شنواییم را سنجیده بودم.
موسیقی کانتری، پنهان کننده نبوغ سیاهان

موسیقی کانتری، پنهان کننده نبوغ سیاهان

موفقیت چارلی پراید به عنوان یک خواننده سیاهپوست موسیقی کانتری، خیلی عجیب به نظر می رسد، زیرا به طور سنتی این نوع موسیقی تنها به سفیدپوستان اختصاص دارد. هنوز هم بسیاری از خواننده های آفریقایی -آمریکایی موسیقی کانتری در فروش آثارشان مشکلات زیادی دارند. شرکت های ضبط موسیقی به خاطر ترس از شکست اقتصادی عکس آنها را روی جلد آثار نمی زنند.
غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.
ساز دهنی (II)

ساز دهنی (II)

در مقاله قبلی که در این سایت نوشته شد، انواع ساز دهنی معرفی گردید و تفاوت آنها بررسی شد. در بین انواع ساز دهنی معرفی شده، نوع «دیاتونیک» که به «هارپ» Harp معروف است بیشترین کاربرد را در انواع موسیقی دارد و نوع رایج تری به حساب می آید. سازدهنی دیاتونیک از نظر ساختار ساده ترین و در عین حال ارزانترین نوع سازدهنی است.
والی: کار موزیکولوگی تا کنون نکردم

والی: کار موزیکولوگی تا کنون نکردم

وقتی من هنرستانی بودم، در روزنامه خواندم که یک موسیقیدان مجاری به نام بلا بارتوک موسیقی محلی مجاری را جمع آوری کرده است، در همان حال و هوای جوانی من هم شروع کردم به جمع آوری و نت نگاری موسیقی محلی ایرانی…
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (II)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (II)

قبل از پرداختن به رد یابی «عامیانه گویی» در نوشته های موجود در زبان فارسی، باید بدانیم «عامیانه گویی» چیست و چگونه شناسایی می شود. برای روشنی بیشتر در پی شناساییِ «عامیانه» از مقوله دیگری، غیر از موسیقی، مدد می گیرم.
درباره علیرضا جواهری

درباره علیرضا جواهری

مهمترین گروهی که اوایل انقلاب در زمینه تولید موسیقی انقلابی فعالیت می کرد گروه چاووش بود که ترکیبی بود از گروهای عارف و شیدا.
دو نمود از یک تفکر (V)

دو نمود از یک تفکر (V)

تقارن، یکی از بنیادی ترین و طبیعی ترین شیوه های دست یابی به نظم و انسجام در یک اثر هنری است، ضمن این که در معماری و ساخت و ساز، تقارن موجب ایستایی و پایداری بیشتر بنا می گردد. در معماری ایرانی، تقارن نیز به مانند پیمون یا مدول، تنها در حد حفظ ساختار سازه ای ایفای نقش نمی کند و نتایجی فراتر از آن را با خود در بر دارد.
ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (I)

ماریا آندرسون، صدای نژاد سیاه (I)

ماریان اندرسون (Marian Anderson) خواننده سیاه چرده آمریکایی و یکی از با استعدادترین خوانندگان قرن بیستم بود. وی صدایی قوی، لرزان و زیبا داشت. بیشتر آثار او بین سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۶۵ بود که شامل اجراهایی در کنسرتها به همراه ارکسترهای بزرگ آمریکا و اروپا می باشد. اگرچه بسیاری از اپراهای مهم اروپا از وی دعوت به اجرا و بستن قرارداد کردند اما خانم اندرسون هیچ کدام را نپذیرفت و ترجیح داد به جای اجرا در اپرا، تنها در رسیتالها و کنسرتها خوانندگی اش را ادامه دهد. البته بعدها در اپرا هم هنر زیبای خود را به گوش همگان رسانید. وی آلبومهای فراوانی دارد که نشان دهنده اجراهای وسیع و فراوانش می باشد، از دانش درباره ادبیات اجرا در یک کنسرت گرفته تا اشعار و اپرا تا اشعار سنتی و معنوی آمریکایی… این خواننده آمریکایی-آفریقایی به عنوان یک هنرمند سیاهپوست در راه مبارزه با تبعیض نژادی در اواسط قرن بیستم آمریکا به شخصیتی مهم بدل شد.
زود یاد بگیرید (II)

زود یاد بگیرید (II)

وقت زیادی را صرف نواختن هر صفحه نکنید. زمان تمرین روی تریوی سیویلش، درست در همان ابتدا گرفتار شدیم. بنابراین تصمیم گرفتیم از بخش پایانی شروع کنیم، به این شکل کارمان بسیار ساده تر شد و اعتماد به نفس پیدا کردیم. بعد که قسمت اول را نواختیم؛ خیلی بهتر از قبل بود چون توانستیم آن را با کل موومان متناسب کنیم.