تا که فردا همچو شیران بشکنند…

جلد آلبوم
جلد آلبوم "گل هزار بهار"
دکتر علی شریعتی پیش از انقلاب یکی از مهمترین رهبران ایدوئولوژیک طبقه روشنفکران مذهبی محسوب میشد که با مرگ مشکوکش در ۲۹ خرداد ۱۳۵۶ به اسطوره این جمعیت تبدیل شد. شخصیت خستگی ناپذیر و مبارز شریعت همراه با چاشنی ذوق ادبی او، سخنرانی ها و اشعارش را شور خاصی می بخشید که مخصوصا” در حال و هوای اوایل انقلاب مورد توجه انقلابیون بود.

چنین شخصیتی بدون شک میتواند الهام دهنده قویی برای یک آهنگساز باشد که اگر هم علاقه قلبی به این مبارز وجود داشته باشد، محیط مناسبی برای قویتر شدن اثر بوجود می آید. کامبیز روشن روان که در آن زمان مدرک فوق لیسانس آهنگسازی از دانشگاه جنوب کالیفرنیا داشت و دوره دیده موسیقی ایرانی درهنرستان موسیقی ملی و مخصوصا” محضر حسین دهلوی (که خود متمایل به نهضت آزادی و شخص اول آن دکتر محمد مصدق بود)؛ تا حد زیادی هم خانواده افرادی چون شریعتی بود؛ شریعتی نیز یک شخصیت ملی و تحصیل کرده فرنگ بود.

در سال ۱۳۶۷ کامبیز روشن روان روی اشعار و دکلمه های دکتر شریعتی و مولوی، اثری ساخت که با ارکستر سمفونیک و کر تهران همراه با گروه سازهای ایرانی و خواننده آواز ایرانی به ضبط رسید. دکلمه ها، توسط بهروز رضوی و دکتر علی شریعتی(بریده شده از سخنرانی ها) و در بخش آواز ایرانی، علیرضا افتخاری اجرا شده است.

افتخاری در این اثر(گل هزار بهار) که جزو اولین کارهای او به حساب می آید، هنوز تحت تاثیر استادانش تاج اصفهانی و تا حدی شجریان است و خوشبختانه این اثر از عشوه ها و اطوارهای امروزی او در امان مانده است؛ هرچند لحن او کاملا با موسیقی ارکستری یکی نشده، ولی هنوز صدایش بی ریا و دلنشین است. ” گل هزار بهار” از نظر فرم شباهت زیادی با “یادگار دوست” اثر مشهور روشن روان دارد که به عقیده نگارنده اگر در همان سال(۱۳۶۷) به انتشار میرسید و تا ۱۲ سال در انتظار نمی ماند، امروز همپای “یادگار دوست” شناخته شده بود. روشن روان در این اثر از چند سبک برای آهنگسازی استفاده کرده است که نسبت به دکلمه و شعر روی آن تغییر میکند. در این آلبوم که در ۶ بخش به هم پیوسته ساخته شده است، موسیقی سازی به شکل مستقل کمتر شنیده میشود و موسیقی اکثرا همراه با کلام است.

سه تصنیف در این کاست موجود است که اولی “باد صبا” بر روی شعر مولانا است، دومی “شمع” (یا “شمع زندان”) که بیشتر به سبک سنتی تصنیف ایرانی نزدیک است و سومین تصنیف با نام”نور ازلی” روی شعر مولانا است که حالت موسیقی های مراسم سوگواری و سینه زنی را دارد که روشن روان باز در این قسمت هم تبحر خود را به نمایش میگذارد.

در میان این سه، تصنیف “شمع” را میتوان نقطه برجسته این آلبوم یا شاه بیت این اثر دانست. تصنیفی طولانی (نسبت به اکثر تصنیفهای ایرانی) به مدت ۱۰ دقیقه که در آن کر و ارکستر تلفیقی خواننده را همراهی میکنند. “شمع” یا “شمع زندان” از اشعار مشهور شریعتی است که از زبان یک زندانی در انتظار مرگ به شمع نیمه جانی است.

audio file تصنیف “شمع” (یا “شمع زندان”) ساخته کامبیز روشن روان از آلبوم “گل هزار بهار”

شعر این تصنیف چندان از قواعد خاص شعری تبعیت نمیکند و به همین دلیل نمیتوان به خوبی در قالب های شعری مرسوم آن را جایی داد ولی در عوض سرشار از حس و بی پیرایگی است. موسیقی قبل از تصنیف از سکوتی برخوردار نیست که بتوان نقطه شروع پیش درآمد تصنیف را دقیقا به نظر آورد؛ سازهای زهی در حال اجرای نت های کشیده و کنتر باس پیزیکاتو مینوازد که خواننده با این مطلع آغاز میکند: “تا سحر ای شمع بر بالین من، امشب از بهر خدا بیدار باش…”

خواننده سرمست از درآمد همایون زیبای روشن روان (که با شناخت قوی خود، بهترین فواصل و پرشها از این دستگاه را بکار برده) و همینطور صدای پرحجم خود بصورت “فورته” این قسمت را میخواند، که میتوانست کمی پیانو تر و نزدیکتر به فضای خلوت شعر باشد؛ در جواب این قسمت، ارکستر ایرانی وارد میشود و صدای محکم تار حس این جمله را مغشوش میکند! ای کاش در این جمله هم کششی های ایرانی ادامه می دادند. این تاکید روی سازهای ایرانی در آثار دیگر روشن روان هم به وفور دیده میشود که به انار هایی میماند که نقاشان ایرانی برای نشان دادن ریشه های ایرانیشان!همیشه ضمیمه آثارشان میکنند.

“آه ای یاران به فریادم رسید…” صدای افتخاری باز ما را به یاد صدای قدرتمند استادش تاج اصفهانی می اندازد، کر هم به زیبایی او را همراهی میکند. ارکستر زهی بیشتر به صورت کشیده آکوردهایی را مینوازد که به تشدید مایگی کمک میکند. “… بر دل ریشم نمک، دیگر مپاش” خواننده با حالت گرفته (نه شفاف ) این قسمت را می خواند که به فضای شعر کمک شایانی میکند، در جواب هم فاگوت با چهره ای نا متعارف و جالب خود نمایی میکند، آرپژهایی که با صدای بم اجرا میکند و فضای غم آلود اثر را دو چندان میکند.


دست نوشته شعر “شمع”
تا اینجا بجز موردی که تار اجرا میکند، فضا یکدست و مانند بسیاری از آثار دیگر روشن روان، هارمونی تکنیک غالب است و فضای مه گرفته و خلسه آوری شنیده میشود؛ تا اینکه مدلاسیون مهم این تصنیف، مایگی اصفهان را با ایست روی دومینانت به سرعت به آواز ابوعطا میرساند.

ایست ها، سکوتها و تاکیدهای روشن روان در این قسمت هم، شناخت او را از موسیقی ایرانی به رخ میکشد. آهنگسازی که همزمان با تحصیل موسیقی کلاسیک غربی بسیار به موسیقی ایرانی پرداخته است. “…وای من، وای من، یار کو؟” با آکوردهای به غایت زیبا اجرا میشود، موسیقی و کلام بسیار به هم پیوسته به نمایش گذاشته میشود ولی باز صدای تار کمی بی ارتباط است!

این قسمت تصنیف: “… دست خواهم شستن از این زندگی، تا که فردا همچو شیران بشکنند، ملتم زنجیر های بندگی” اوج این تصنیف است که با گذر بخش های هارمونی همراه است. روشن روان در این قسمت با زیر پا گذاشتن قانونی که گذشتن بخشها را از هم رد میکند، یکی از تاثیر گذارترین همراهی های تصنیف را به نمایش میگذارد؛ این قسمت جامه دریدن موسیقی و رهایی را به خوبی تصویر میکند، جواب این قسمت هرچند زیباست ولی تکرار های بی دلیلی دارد که میتوانست وجود نداشته باشد.

روی هم رفته این تصنیف و کلا این آلبوم، یکی از شاهکارهای فراموش شده کامبیز روشن روان است که نمونه آن از دیگر آهنگسازان، در دهه پرشور ۶۰ باز هم دیده شده و این سئوال را برای نسل های جدید (و حتی نسل روشن روان) مطرح میکند که چرا آثار امروزی شور آن سالها را ندارد؟

41 دیدگاه

  • navid
    ارسال شده در خرداد ۳۰, ۱۳۸۵ در ۸:۳۹ ق.ظ

    با سلام واقا” از شما تشکر می کنم.انالیز خوبی بود و البته توضیحات عالی برای این اثر بزرگ اقای روشن روان.خوب بود راجع به پاراگراف اخر با بزرگان موسیقی مصاحبه و البته بحث مفید و نتیجه داری انجام میشد.مچکرم.

  • پرنیان
    ارسال شده در خرداد ۳۰, ۱۳۸۵ در ۲:۵۰ ب.ظ

    راجع به افتخاری به نکته ی خوبی اشاره کردید . من همیشه فکر میکردم چه لزومی داشته که آقای روشن روان برای خواندن این کار سراغ افتخاری برود.آنهم زمانیکه هنوز مثل حالا کمبود خواننده نداشتیم. اما افتخاری از پس خوانندگی این کار خوب برآمده.
    با تشکر

  • من
    ارسال شده در مهر ۱۴, ۱۳۸۵ در ۲:۳۰ ب.ظ

    عزیز دلم ۲۹ خرداد استاد شهید شد. نه ۱۹ خرداد.

  • ali rad
    ارسال شده در دی ۲۶, ۱۳۸۵ در ۲:۴۸ ق.ظ

    salam shariat madaran ra mikhaham ,,, lotfan email dahand

  • فاطمه
    ارسال شده در بهمن ۲۴, ۱۳۸۵ در ۱۲:۵۶ ق.ظ

    به نام خدا
    با عرض سلام و خسته نبا شید
    نمی دانم کمکم می کنید یا نه ولی من باید دینم را به این شهید و خا نوادهاش کامل کنم
    از خوابی می خواهم سخن گویم

    شب تولد حضرت معصومه بود در خواب دیدم شهدا را به اتاقم می آوردند آخر اتاقم روبروی کوه نور شهدا است که بر روی آن ۸ شهید گمنام وجود دارد شهیدان را به اتاقم می آوردند و من سر هر کدام که بر می داشتم گل و خاک بودند ولی وقتی سر یکی از آن هارا باز کردم چهره ی شهیدی را دیدم واز داخل تابوت آن مهری برداشتم ونمازی خواندم وسپس مهر را بر گرداندم ودیدم بر روی پشت آن نوشته بود بهمن و زدم زیر گریه خودم فکر مکنم که نام شهید بهمن بوده خواهش می کنم کمکم کنید تا این شهید و خوانواده اش را پیدا کنم

    ودر آخر این را میگویم که من وخواهرم دو قلو هستیم واو نیز همان شب این خواب را به گونه ای دیگر دید کمکم کنید

    وسلام

  • ارسال شده در فروردین ۲۴, ۱۳۸۶ در ۱:۴۳ ق.ظ

    از سایت خوب شما متشکرم

  • hosein
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۲, ۱۳۸۶ در ۶:۴۴ ب.ظ

    نکته جالب این اثر تنظیم دکلمه با موسیقی است هر کسی ممکن است فکر کند موسیقی زده شده و دکلمه ای هم بدون توجه به موسیقی خوانده شده ولی با بررسی بیشتر متوجه میشوید که موسیقی مخصوص این متن دکلمه با طرز بیان مخصوص خود تنظیم شده این کار بسیار بکر است و در آثار دیگر دکتر روشن روان مشاهده شده مانند یادگار دوست، پر پرواز، پارتیتور این قطعه چاپ شده و بخوبی این مطلب را ثابت می کند. معمولا بیشتر افراد بر روی کار خواننده تمرکز میکنند در حالی در آثار دکتر روشن روان در بسیاری موارد آهنگسازی پر مایه اثر بسیاری در خواننده داشته.

  • ميثم
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۹, ۱۳۸۶ در ۸:۴۹ ق.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما.برخی از نوارها را گوش کردم خیلی جالب بود .بسیاری ازابهامات برطرف شد.من یک مهندس مکانیک هستم.دوست دارم یک صفحه متن زیبا از دکتر شریعتی برایم ارسال نمایید.متشکرم

  • ارسال شده در مرداد ۴, ۱۳۸۶ در ۶:۳۲ ب.ظ

    سلام

    ممنونم از سایت جالبتون

    قطعه های ادبی از دکتر شریعتی را برام ،البته اگه می شه ارسال کنین

  • زهرا متقی
    ارسال شده در مرداد ۱۰, ۱۳۸۶ در ۸:۵۴ ب.ظ

    سلام
    من دارم می رم مکه و واقعا جدی و فوری به حج دکتر شریعتی نیاز دارم ..
    لطفا اگه ممکنه منبعی از این کتاب بهم معرفی کنید.
    ضمنا ما جوونا خیلی مشتاقه خوندنه اثار ایشون هستیم ولی به کسی نیاز داریم که راهنمایی و کمکمون منه آثاری رو بهمون معرفی کنهو خلاصه تو این راه دستمون رو بگیره..
    در این مورد هم نیاز به کمک شما دارم
    ممنون .. موفق باشید

  • امیر حسین
    ارسال شده در مرداد ۲۱, ۱۳۸۶ در ۱:۳۷ ق.ظ

    به همه دوستانه توصیه میکنم کتاب هبوط دکتر رو بخونن . . . این کتاب من رو دیوانه کرد . ممنونم

  • سعید قبادی آریایی
    ارسال شده در شهریور ۲, ۱۳۸۶ در ۹:۴۳ ب.ظ

    من طرز تفکر دکتر علی شریعتی را خیلی دوست دارم
    لطفا اطلاعاتی در مورد دکتر را برایم میل کنید
    اگر زحمت نمیشه یک متن زیبا از ایشان را برایم ارسال کنید خیلی ممنون میشوم

  • shadi
    ارسال شده در شهریور ۱۴, ۱۳۸۶ در ۲:۲۱ ب.ظ

    khodaya rahmati kon ta iman barayam nano nam nayavarad
    ghovatam bakhsh ta nanam ra va hatta namam ra dar khatare imanam afkanam……
    (dr sharia@ty)

  • ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۶ در ۱۱:۳۲ ق.ظ

    asar doktor sharyeti ra mitavanyed dar sait

    http://www.puya.org payda konyed

  • سجاد نوروزی
    ارسال شده در مهر ۱۵, ۱۳۸۶ در ۱۱:۱۱ ق.ظ

    سلام اگه دکلمه های دکتر رو مینوشتی عالی میشد

  • hamid
    ارسال شده در مهر ۱۹, ۱۳۸۶ در ۲:۴۷ ب.ظ

    salam khedmat shoma
    az sait besyar khob shoma khili motashakeram

  • ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۸۶ در ۶:۱۳ ب.ظ

    ba arze salam arze eradat nesbat be aghaye shariatii va dokhtareshon khanome sara
    az in ke in emkanatro dar ekhtiarma gharar gozashtid mochakeram

  • farnaz
    ارسال شده در بهمن ۱۳, ۱۳۸۶ در ۳:۰۱ ب.ظ

    khoob bud mersi

  • HABIB
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۵, ۱۳۸۷ در ۴:۲۵ ب.ظ

    KHEILI KHOB BUD MERCI

  • rasou nazaril
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۸, ۱۳۸۷ در ۱۲:۳۴ ب.ظ

    yadash gerami va rahash por rahro bad

  • shariati_shadmehr
    ارسال شده در خرداد ۵, ۱۳۸۷ در ۱۱:۱۸ ق.ظ

    دکتر جان با تمام وجود دوستت دارم

  • عباس غریب زاده
    ارسال شده در خرداد ۲۲, ۱۳۸۷ در ۲:۰۵ ب.ظ

    سلام

    استاد شریعتی عزیز در تمام عمر با برکتش فقط تلاش کرد بگوید :
    ای انسانها فکر کنید .
    ای انسانها گوسفند وار زندگی کردن ارزشی ندارد…………

    موفق باشید

  • jamal
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۷:۵۰ ق.ظ

    با سلام
    میخاستم ببینم آهنگهای این آلبوم در چه دستگاههایی اجرا شده؟ باتشکر . اگر میشه برام ایمیل کنید. ممنون

  • معصومه
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۸:۲۲ ق.ظ

    متشکر از نظر شما درباره موسیقی آلبوم ولی این نکته را قید نکردید شعر مولانا در دستگاه نوا اجرا شده است که از همه ی آلبوم زیباتر است در ضمن به عقیده ی من drشریعتی شهید شدند ایشان انسان بسیار مخلصی بودندو کارش تنها برای خدا انجام میداد نه کس دیگری واقعا این آلبوم خصوصیت ایشان را نشان میدهد ومن از سبک آن خوشم می آید.

  • سروش
    ارسال شده در آبان ۱, ۱۳۸۷ در ۷:۱۷ ب.ظ

    سلام
    ببینید استاد شریعتی انسان بسیار بزرگی بودند.
    اما ماندگاری گل هزار بهار نه به واسطه ی یایشان و نه به خاطر آهنگساز این اثر و تنها به لطف صدای جاویدان و جوان علیرضا افتخاریست.
    ببینید دوستان حافظ هم انسان بزرگی بود ولی آیا هر کس از حافظ می خواند اثرش ماندگار می شود.
    مهم این است ککه چگونه و برای چه و توسط چه کسی خوانده میشود.
    در موسیقی ایران صدای ساز در خدمت صدای خواننده و صدای خواننده در خدمت شعر است.
    التماس دعا

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۲۲, ۱۳۸۸ در ۲:۴۷ ق.ظ

    vaghan

  • ثنا
    ارسال شده در خرداد ۱۸, ۱۳۸۹ در ۹:۰۶ ق.ظ

    با سلاو و تشکر از مطالب ارزنده شما

  • محمد قربانی
    ارسال شده در تیر ۱۹, ۱۳۸۹ در ۱:۵۵ ق.ظ

    سلام مطالبتون خوبه اگه سخنان ودکلمه های دکتر شریعتی رو بیارید عالی میشه

  • amir
    ارسال شده در شهریور ۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۵۱ ب.ظ

    doktor ali shariai az mardane nike rozegar bod ke bad namash shod be daste akhond ha

  • ناشناس
    ارسال شده در شهریور ۱۶, ۱۳۸۹ در ۱:۳۴ ب.ظ

    خیلی عالی بود

  • مبینا
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۹ در ۱:۴۰ ب.ظ

    من عاشق نوشته های دکتر شزیعتی ام
    خدا رحمتش کنه نور به قبرش بباره

  • رضا
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۵۲ ب.ظ

    زنده وجاوید ماند هرکه نکونام زیست.رحمت بی کران خدا برروح بزرگ دکتر علی شریعتی

  • AMIR
    ارسال شده در آذر ۲۵, ۱۳۸۹ در ۴:۵۵ ب.ظ

    DR ALI SHARIATI: BE 3 CHIZ TEKIYE NAKON: GHORUR DORUGH VA ESHGH , ADAM BA GHORUR MITAZAD , BA DOROOGH MIBAZAD VA BA ESHGH MIMIRAD.

  • حدیثه
    ارسال شده در دی ۹, ۱۳۸۹ در ۱۲:۰۴ ب.ظ

    خوب بود

  • رويا
    ارسال شده در بهمن ۷, ۱۳۸۹ در ۱۰:۳۵ ق.ظ

    از اینکه این همه زحمت کشیدید و این مطالب با ارزش را در اختیار ما گذاشتید واقعاً متشکرم.

  • محسن
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۸۹ در ۶:۲۱ ب.ظ

    آقا دمتون گرم.اسلام شناس واقعی یعنی دکتر شریعتی که بدون تعصب بیجا واقعیت اسلام را به همه معرفی کرد ولی متاسفانه در تقویم ها حتی حاظر نیستند ۲۹/۳ را شهادت شریعتی بنامند و می نویسند درگذشت دکتر شریعتی

  • sa1
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۹ در ۱۱:۵۳ ب.ظ

    خدایا قبل از انکه نعمتی به ماعطا کنی ظرفیت ان را به ما ارزانی دار.علی{ع}

  • maryam
    ارسال شده در خرداد ۸, ۱۳۹۲ در ۶:۰۵ ب.ظ

    az inhameh zahmateh bichashmdashte shoma khuban mamnun

  • Ali Montazeri
    ارسال شده در خرداد ۱۹, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۰ ب.ظ

    ممنون ازمطلب خوبتان.
    فقط یک نکته این که درنسخه اول این اثردکلمه هاراافسانه بایگان ومحمدرضاشریفی نیاگفته اند. همچنین یک قطعه آوازباپیانوهم درنسخه اول هست برشعربیدل بامطلع:

    ای پر فشان چون بوی‌گل بیرنگی از پیراهنت

    عنقا شوم تاگرد من یابد سراغ دامنت

    درنسخه دوم یک قطعه کرال هست که درنسخه اول نیست ولی شعرآن-که فکرمی کنم ازشریعتی است-باصدای شریفی نیادکلمه می شود.

  • ارسال شده در خرداد ۱۹, ۱۳۹۲ در ۱۱:۴۸ ب.ظ

    ممنون از اطلاعات خوب و مفید شما

  • persian boy
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۹۶ در ۷:۲۰ ق.ظ

    در جواب پرنیان بگم که گفته چه لزومی داره سراغ افتخاری رفته برای اجرای گل هزاربهار که کمبود خواننده نداشتیم :
    خب در اون زمان هیچ خواننده ای مشخصات صدایی افتخاری رو نداشته و البته همین حالا هم افتخاری پارامترهای صدایی بی همتایی داره، ببین دوست من اجرای افتخاری در این اثر مثل این میماند که شما در یک بازی فوتبال دلخوش به یک ستاره در زمین باشید که در بقیه آثار روشن روان چنین تکیه ای نشده مثل یادگار دوست که به لحاظ صدا خواننده و اجراش خطی اجرا شده یعنی هم موسیقی و به تبع اون خواننده میخواهند که پیام خودشان را ملایم منتقل کنند اصلا یادگار دوست خودش متذکر این نکته هستش تنالیته و قدرت صدای افتخاری تو ارکستر حرف اول رو میزنه برای همین هم فلان استاد موسیقی ملی که من ایشون رو یک نابغه در آهنگسازی این رشته میدونم هیچ گاه با افتخاری کار نمیکنه چون مایل نیست موسیقیش مقهور صدای افتخاری بشه و میخاد که پیام موسیقی و آهنگ به مخاطب برسه که همیشه همینطور هم بوده

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

دژآهنگ: از تدریس اشمل بسیار بهره بردم

از طرفی سونوریته ای که در صداسازی‌های هارمونیکا انجام می شود به شدت قابلیت شخصی‌سازی دارد. مثلا شما می‌توانید از تغییر پوزیشن فک پائین و زبان، جنس صداهای مختلفی را ایجاد کنید که چنین چیزی با آکاردئون قابل انجام نیست.

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (IV)

ارتباط ملودیکی بین دو صدا هر چه قدر هم آرام نواخته شود همزمانی با یکدیگر پیدا می کنند و می توانند هارمونی به وجود آورند. هنگامی که سه صدا مانند دو-می-سل به صورت پیوسته و به دنیال هم خوانده شوند تصور یک آکورد را در ذهن به وجود می آورند و تمرین خوبی برای درک آکورد می باشد. فواصل هارمونیک (چهارم و پنجم) نیز در حین خواندن آکورد آن ها، شناسایی و توجه می شود. فواصل سوم و ششم را نیز در خواندن آکوردهایشان می توان درک کرد. فواصل دوم و هفتم دارای ماهیت پیوندی هستند که توسط فواصل هارمونیک قدرت و شدت می گیرند.

از روزهای گذشته…

نخستین دوره جشنواره موسیقی دانشجویی “صبا” برگزار می شود

نخستین دوره جشنواره موسیقی دانشجویی “صبا” برگزار می شود

“جشنواره موسیقی صبا” فعالیت خود را از تابستان سال ۱۳۹۵ آغاز کرده است و همه ‌ساله به همت دانشجویان دانشکده‌ی موسیقی دانشگاه هنر برگزار می‌شود. به گفته محمد هادی مجیدی، دبیر نخستین دوره جشنواره، اولین دوره جشنواره صبا در دو بخش رقابتی و غیر رقابتی برگزار خواهد شد که بخش رقابتی آن شامل چهار محور: آهنگسازی، گروه نوازی کلاسیک غربی، گروه نوازی موسیقی ایرانی، پژوهش موسیقی خواهد بود که بخش آهنگسازی شامل دو ماده آهنگسازی برای گروه کر و آهنگسازی برای آنسامبل پرکاشن کلاسیک، بخش گروه نوازی کلاسیک شامل اجرای گروه های تریو، کوآرتت و کوئینتت از رپرتوآر موسیقی کلاسیک و بخش گروه نوازی موسیقی ایرانی شامل اجرای آثار اساتید موسیقی ایرانی برای گروه های بالای پنج نفر و البته با شرایط ذکر شده در فراخوان جشنواره خواهد بود.
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (III)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (III)

از نظر اوضاع سیاسی نیز این سال‌ها مقارن با زمانی بود، که شرایط مناسبی برای احیا موجود بود؛ به این صورت که ترتیب قرار گرفتن نیروها در حکومت پهلوی به گونه‌ای بود که ایجاد پایگاه و بدست آوردن حمایت‌های لازم برای تحقق احیا را امکان‌پذیر می‌کرد. حتا برخی محققان تا آن‌جا این موضوع را سیاسی و مهم می‌دانند که به رقابت‌های داخلی خانواده‌ی پهلوی۷ یا رقابت‌های وزارت فرهنگ و هنر و سازمان رادیو تلویزیون و اثر آن بر جریان احیای موسیقی سنتی، به ویژه تشکیل و نحوه‌ی کار «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی» از سال ۱۳۴۷ به بعد اشاره می‌کنند (فرهادپور ۱/۱۳۸۴).
شروع یک گفتگو «نغمه» یا «صدا»

شروع یک گفتگو «نغمه» یا «صدا»

از دیدگاه علم فیزیک، فرق اصوات موسیقایی با اصوات غیر موسیقایی، در طول موج آنهاست. هنگامی که ارتعاش صوت منظم باشد، دامنۀ موج و بسامد آن ثابت و منظم است و به گوش خوش می آید، اصوات موسیقایی غالباً از این نوعند، این امواج در زبان انگلیسی تن (tone) نامیده می شوند؛ ولی هنگامی که ارتعاش صوت نامنظم باشد و دامنه و بسامد موج دایماً بدون نظم و قاعدۀ خاصی تغییر کند، به گوش ناخوشایند است و اصوات غیرموسیقایی از این نوع هستند، این امواج در زبان انگلیسی نویز (Noise) نامیده می شوند.* فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مقابل واژه پیچ (Pitch) و تن (Tone) اصطلاح فارسی نغمه را استفاده کرده که در سال های اخیر تا حد زیادی جای خود را در ادبیات موسیقی شناسی باز کرده است و در کتاب های موسیقی نیز بسیار دیده می شود که به جای صوت موسیقایی از واژه «نغمه» استفاده شده است. نوشته ای که پیش رو دارید، به نقد این واژه مصوب شده توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی می پردازد.
متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

یا اینکه ساز سنتور یک ساز پر تحرکی است که پرش زیاد دارد و ممکن است یک نوازنده قطعه ای بنویسد و از گروه درخواست کند که آن قطعه را با هم بزنند اما اگر نوازنده ای سازشناسی نداند، نمی داند در این قطعه چه سازی چه بخشی را بزند و چه سازی توانای زدن آن خط را ندارد.
بارکارول

بارکارول

بارکارول که در زبان ایتالیایی به آن Barcarola یا Barcarole هم گفته می شود نوعی از موسیقی – معمولآ با کلام – است که توسط ملوانان و قایقرانان زمزمه یا خوانده می شود. این نوع موسیقی معمولآ کوتاه است و علاوه بر مردم عادی آهنگسازان دوره های مختلف – باروک تا رمانتیک و مدرن – از این فرم برای ساخت موسیقی استفاده کرده اند. بسیاری معتقد هستند که ریشه این فرم موسیقی به ایتالیا و شهر ونیز باز می گردد. قایقرانان هنگامی که مردم را برای بردن از جایی به جایی دیگر سوار قایق خود می کردند اینگونه ترانه ها را زمزمه می کردند.
تاثیر استودیو‌های خانگی، قالب‌های ذخیره‌سازی و فضای مجازی بر مالکیت ابزار تولید موسیقی (II)

تاثیر استودیو‌های خانگی، قالب‌های ذخیره‌سازی و فضای مجازی بر مالکیت ابزار تولید موسیقی (II)

در این جا نیز از دیدگاه مالکیت ابزار تولید تفاوتی با مورد پیش مشاهده نمی‌شود و حتا مالکیت موسیقی‌دانان بر ابزار تولید رادیویی مشکل‌تر و دورتر از ذهن است. اگر در مورد قبل امکان این که یک موسیقی‌دان ثروتمند به طور استثنایی صاحب دستگاه‌های ضبط و تکثیر صفحه و استودیویی برای انجام این کار باشد، وجود داشت؛ در مورد رادیو به دلیل ملاحظات سیاسی دولت‌ها و مسائل فنی پیجیده‌تر، این امکان بسیار کم‌تر است.
گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (III)

گفتگو با پندرسکی در مورد موسیقی آوانگارد (III)

یکی از قطعاتی که من اواسط دهه ۷۰ برای اپرا لیریک شیکاگو نوشتم، «بهشت گمشده» بود. همچنین سمفونی شماره ۲ و کنسرتو ویلن. تمام این قطعات با فاصله کمی از یکدیگر خلق شده اند، بین ۷۴، ۷۵ و فکر کنم ۸۲ و کاملا مشخص شد که من میخواستم این سنت را دنبال کنم، سنت رمانتیک.
تقلای یافتن راهی نو (II)

تقلای یافتن راهی نو (II)

“چه”، که متشکل است از یک مصوت کوتاه و یک صامت، برخلاف خوانش درست وزنی شعر (با توجه به اینکه “سخنی نیست” از اشعار موزون شاملوست)، بیش از “بِ” (که مشابه هجای اول است) و “گو” (که کشیده‌تر از دو هجای پیشین است) کشیده می‌شود و عملاً تناسبات وزنی شعر به هم می‌ریزد. به عبارت دیگر، اگر فرض کنیم که این شعر، با نگاه ریتمیک علی قمصری، بدون هر گونه ملودی خوانده شود، شعر از روانی و وزن خود به حالتی معوج تغییر می‌کند. این بی‌دقتی‌ها باز هم به چشم می‌خورند: خواننده (هاله سیفی‌زاده)، بی‌جهت بر روی کلمهٔ “دراند” در مصرع “جز ز موشی که دراند کفنی نیست”، تشدیدی می‌گذارد که وزن شعر را به هم می‌ریزد. در قطعاتی چون “آنکه مست…” نیز این مساله در اجرای مصرعی چون “دل تنگش سر گل چیدن از این باغ نداشت” ا (با کشش غیر عادی “دلِ”) مشاهده می‌شود.
درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (I)

درگذشت یوجین فودور در شصت سالگی (I)

یوجین فودور، ویرتوز ویولن، در ۶۰ سالگی درگذشت. یوجین فودور، ویرتوز ویولن که به خاطر سبک آتشین و خوش چهرگی به یکی از شگفت انگیز ترین نوازندگان موسیقی کلاسیک در دهه ۷۰ قرن بیست تبدیل شده بود روز بیست و ششم فوریه سال ۲۰۱۱ میلادی در خانه اش در آرلینگتون کانتی در گذشت.
تولد اولین کر فلوت بانوان در ایران

تولد اولین کر فلوت بانوان در ایران

امروزه در سراسر جهان نام «کر فلوت» دیگر نامی آشناست؛ افزایش قابل ملاحظه تعداد نوازندگان فلوت، فروش قابل توجه سازهای خانواده فلوت و گرایش به شنیدن صدایی نو از آثار مشهور موسیقی کلاسیک، مهمترین عوامل در تشکیل کرهای فلوت در دنیا هستند. گرایش روز افزون بانوان به این چابکترین ساز ارکستر سمفونیک، باعث شده، در کرهای فلوت بیشتر بانوان نوازنده حضور داشته باشند تا مردان.