کیوان پهلوان
چه زمانی باید از استاد انوشیروان روحانی بزرگداشتی بگیریم؟
انوشیروان روحانی از موسیقی دانان برجسته ای است که سه نسل از ایرانیان از ساخته های او خاطره دارند؛ ما که نوجوانان و جوانان سالهای قبل و بعد از انقلاب هستیم. آنانی که پدران و مادران ما بوده‌اند و فرزندان نسل سوم که همچنان از آهنگ های بی بدیل او لذت می‌برند.
انوشیروان روحانی پنجشنبه یکم مرداد ۱۳۱۸ آهنگساز و نوازندهٔ ارگ، پیانو و آکاردئون در یک خانوادهٔ هنرمند،در رشت به دنیا آمد.
انوشیروان روحانی پس از سه سال که مدّت مأموریت پدرش به پایان رسید، به اتفاق خانواده به تهران آمد و در همان سال یک ملودیکا برای او خریدند. سپس با راهنمایی پدر و تداوم در راه فراگیری موسیقی، به شکلی پیشرفت کرد که در سن ۹ سالگی در«جامعه باربد»که به سرپرستی اسماعیل مهرتاش اداره می‌شد، برنامه‌هایی اجرا کرد که مورد تشویق مهرتاش و مدعوین قرار گرفت. روحانی در سن ۶ سالگی با راهنمایی‌های پدر، با نت آشنا شد و در همین اوقات وارد هنرستان موسیقی شد. در هنرستان موسیقی، جواد معروفی، روح‌الله خالقی و سایر استادان هنرستان موسیقی تعلیم وی را بر عهده گرفتند. وی در کنار تحصیل در زمینه موسیقی در سال ۱۳۴۷ موفق به دریافت گواهینامه خلبانی نیز شد.
روحانی از این تاریخ به بعد مدارج ترقی را به سرعت طی نموده و پس از چند سال به رادیو راه یافت و در ارکسترهای مختلف برنامه‌هایی اجرا کرد. در اولین جلسه‌ای که او را در ۷ سالگی جهت اجرای برنامه کودک به رادیو می‌برند به علت خردسالی، صبحی مهتدی مجری برنامه و قصه گوی شهیر، او را روی صندلی گذاشت تا سازش به میکروفن نزدیک شود.
او اولین تانگوی خود را به نام «تانگوی مامانی» را در سن ۶ سالگی ساخت و از سن ۱۵ سالگی عضو روزمزد رادیو شد. در ۲۱ سالگی اولین آهنگش را بنام «اسرار ساز» با کلام کریم فکور ساخت که با صدای پوران اجرا شد.
روحانی بیش از ۲۵ سال نداشت که عضو شورای موسیقی رادیو شد و تا آخرین سالی که در آن سازمان فعالیت داشت، این سمت را عهده‌دار بود. وی از اولین برنامه «گلها» با این برنامه همکاری فراوان داشت و مدیریت ارکستر شماره ۸ به عهده او بود.
روحانی در سالهای اخیر به عنوان آهنگساز با گروه‌های معروف جهان همکاری نزدیک داشته است. همچنین روحانی در سال ۱۳۵۰ به هزینه شخصی مدرسه‌ای در روستای کلشتر واقع در شهر رودبار استان گیلان احداث کرد.
او یکی از آهنگسازان معاصر است که بیش از پانصد آهنگ ساخته که در حدود ۲۵۰ اثر ضبط شده است اکثر آن‌ها از معروف‌ترین آهنگ‌های زمان خود بوده‌اند. روحانی در آهنگسازی ویژه فیلم و سینما نیز دارای آثار معروف و ارزنده‌ای می‌باشد.
اولین بار در سال ۱۳۴۶ توسط وی «ارگ» به ایران آورده‌شد. «تولدت مبارک» یکی از آثار انوشیروان روحانی است که تقریباً تمامی ایرانیان در مراسم‌های تولد با آن خاطره دارند. این ترانه اولین بار به مناسبت جشن تولد خودرو ایرانی پیکان در سال ۱۳۴۹ ساخته و رو نمایی شد.
از مهمترین آثار او می‌توان به آهنگ «Maybe I Maybe You» از آلبوم “Unbreakable” گروه اسکورپینز اشاره کرد که حاصل همکاری روحانی با این گروه در اواخر سال ۲۰۰۰ می‌باشد. قطعه «Maybe I Maybe You» در سال ۲۰۰۳ در آخرین اجرای این گروه معروف در «راک هال» (ROCK HALL) آلمان اجرا شد که باعث شد این گروه علاوه بر این قطعه، یک قطعه دیگر را در آلبوم جدید خود از «روحانی» خواستار باشند. نکته جالب توجه در این قطعه استفاده از تم‌های ایرانی است که در زمان انتشارش درجدول تاپ تونتی (TOP ۲۰) در رده نهم قطعات موسیقی دنیا قرار گرفته است.
همچنین او آثار زیر را خلق کرده است:
ساخت و تنظیم و اجرای ۴۵ قطعه برای گروه کر دختران بین سالهای ۱۳۴۷ الی ۱۳۵۴.
ساخت موسیقی برای تبلیغات رادیو تلویزیونی از جمله برای بلیط بخت آزمایی با شعر «بنی آدم اعضای یکدیگرند».
او آهنگساز تعدادی از مهمترین آثار هایده و عهدیه بوده‌است. از معروف‌ترین قطعات او می‌توان به «آواز جدایی»، «راز خلقت» (دارم سؤالی از خدا)، «هوس»، «تولدت مبارک»، «مجنون تو»، «عاشق شدم من»، «سلطان قلب‌ها» و «گل سنگ» اشاره کرد.
پدرش رضا روحانی مهندس کشاورزی، در استان گیلان بود و در نواختن ویولن و نیز سرودن شعر تجربیاتی داشت. انوشیروان روحانی در واقع الهام بخش برادران کوچک‌تر خود بوده است او سه برادر با نام‌های اردشیر، شهرداد، شهرداد دارد که آن‌ها هم در زمینهٔ موسیقی فعالیت می‌کنند. اردشیر معلم پیانو و از شاگردان مشهور جواد معروفی است. شهرداد روحانی آهنگساز، ویولنیست و رهبر ارکستر است و بعضی از آهنگ‌های «انوشیروان» را برای ارکستر تنظیم کرده‌است. شهرداد روحانی که فارغ‌التحصیل مدرسه موسیقی «وین» و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ موسیقی ایران است که در سالهای اخیر به عنوان رهبر دائم ارکستر سمفونیک تهران به فعالیت می‌پرداخت.
انوشیروان روحانی از پیشکسوتان نوازندگی پیانو و صاحب آثار برجسته‌ای برای این ساز بوده است ولی تا امروز هیچ گرامی‌داشتی برای او در سرزمین مادری‌اش برگزار نشده است.
۱ نظر