Posts by امین ماسوری
دکتر محمّد مصدّق الهامبخش حقیقت در موسیقی ایران (۱)
Published on ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
دکتر محمّد مصدّق، نمادِ ضداستعماری و چهرۀ برجستۀ تاریخ معاصر ایران، غیرمستقیم ولی بهطور شگرفی بر تحوّل موسیقی ایران تأثیر گذاشت. گفتمان استقلالطلبی و هویتگراییِ او در برابر استعمارِ فرهنگیِ غرب، نهتنها در عرصۀ سیاست، بلکه در هنر و موسیقی نیز نفوذ کرد. این مقاله بررسی میکند که چگونه اندیشههای مصدّق، از طریق حمایتِ هویتِ ملّی و فرهنگی، الهامبخش هنرمندانی شد که با خلق آثار موسیقیایی خود در برابر نفوذ بیگانگان ایستادند. حتّی پس از کودتای ۲۸ مردادِ ۱۳۳۲، زمانیکه فضای ارعاب و خفقان بر جامعه حاکم شد، ایدههای او بهعنوان نیروی محرکهای برای موسیقیدانان، در جهت مقاومت فرهنگی و تبیین هویت ایرانی عمل کرد.
مُرغ زرد و همسایۀ کَچل؛ ترانهای لُری از رادیو مُسکو
Published on ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴
در میان خاطرههای محوشدۀ دهههای پرتنش و پرشور قرن بیستاُم، گاه یک ترانۀ سادۀ محلّی میتواند دریچهای تازه بگشاید به تاریخ، سیاست و فرهنگ. «ایداد برای مرغ زردم» یکی از همین ترانههاست؛ قطعهای لُری، طنزآمیز و همزمان تلخ، که در رادیو مُسکو پخش شد و بهشکلی نامنتظر جای خود را در دل مخاطبان ایرانی گشود.
تأثیر ایدئولوژیِ چَپ بر موسیقی ایران (۲)
Published on ۱ اردیبهشت ۱۴۰۴
موسیقی نهتنها تحت تأثیر ایدئولوژی چپ قرار گرفت، بلکه بر تقویت و گسترش این اندیشهها نیز تأثیر گذاشت. موسیقی با تبدیل مفاهیم پیچیدهی چپ به زبانی ساده و تأثیرگذار، به ابزاری برای تبلیغ و ترویج این ایدئولوژی تبدیل شد. همچنین، موسیقی در نقش یک رسانه با ایجاد حس همبستگی و هویت جمعی، به تقویت جنبشهای اجتماعی مرتبط با چپ کمک کرد. حتی پس از انقلابِ ضد سلطنتی، موسیقی زیرزمینی همچنان از اندیشههای چپ الهام میگیرد و نشاندهندهی تداوم این تأثیر متقابل است.
تأثیر ایدئولوژیِ چَپ بر موسیقی ایران (۱)
Published on ۲۷ فروردین ۱۴۰۴
نوشتارِ پیشِرو به بررسی تأثیر ایدئولوژیِ چپ بر موسیقی ایران میپردازد و نشان میدهد که چگونه موسیقی از ابزاری درباری و تشریفاتی به رسانهای مردمی و اعتراضی تبدیل شده است. با تمرکز بر نقش ایدئولوژی خَلقی (با ریشههای آنارشیستی، سوسیالیستی و مارکسیستی)، این نوشتار تحولات موسیقی ایران را در بستر تاریخیاَش تحلیل میکند و به دو تأثیر عمدهی این ایدئولوژی -مردمیسازی موسیقی و تبدیل آن به ابزار اعتراض- اشاره میکند؛ همچنین، تأثیر متقابل موسیقی بر اندیشهی مارکسیستی و نقش شاعران و روشنفکران چپگرا در این فرآیند بررسی شده و تداوم تأثیر این اندیشهها در موسیقی زیرزمینی پس از انقلابِ ضدسلطنتیِ ایران در سال ۱۳۵۷ نیز تحلیل میشود و سعی دارد تصویری جامعتر از این فرآیند ارائه دهد.
«نماد، نشانه و معنا» در موسیقی لُری (۳)
Published on ۱۵ فروردین ۱۴۰۴
چرخاندن دستمال بر بالای سر توسط سرگروه رقص، حرکتی نمادین است که معانی عمیق فرهنگی، اجتماعی و معنوی دارد. این حرکت نه تنها نشاندهندهی رهبری، شادی و آزادی است، بلکه بیانگر ارتباط انسان با طبیعت، زیباییشناسی و ارزشهای جمعی نیز هست. در رقصهای محلّی لرستان، این حرکت بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی، نقش مهمّی در انتقال احساسات و مفاهیمِ عمیق ایفا میکند.
«نماد، نشانه و معنا» در موسیقی لُری (۲)
Published on ۹ فروردین ۱۴۰۴
این مورد چنان اهمّیت و گستردگی دارد که از چند زاویهی مختلف میتواند بررسی شود که نگارنده آنرا در هشت بخش نشانهشناسی کرده است.
«نماد، نشانه و معنا» در موسیقی لُری (۱)
Published on ۴ فروردین ۱۴۰۴
مقدّمه پیش از پرداختن به نشانهشناسی موسیقی لرستان، ابتدا باید به عناصر فرهنگی، تاریخی و اجتماعی این منطقه توجه داشت. موسیقی لرستان بهعنوان بخشی از فرهنگ غنی این منطقه، دارای ویژگیهای منحصر بهفردی است که آنرا از دیگر انواع موسیقی ایرانی متمایز میکند. این موسیقی بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی لرستان، دارای نشانههای عمیق و […]
یادداشت بهاری…
Published on ۱ فروردین ۱۴۰۴
نوروز، این کهنجشنِ باشکوه که نماد جاودانگیِ فرهنگ و تمدّن ایرانی است، هنگامیکه نخستین پرتوهای خورشید بهاری را بر فراز کوههای سرزمینمان میتاباند، گویی تاریخ چند هزارسالهی ایران با تمام عظمت و شکوهاَش در برابر چشمان ما زنده میشود. نوروز، تنها یک جشن نیست؛ بلکه تجلّی روح یک ملّت است؛ ملّتی که با وجود تمام فراز و نشیبهای تاریخ، همواره مقاومت کرده، استوار و سربلند ایستاده است.
هنرِ هنرمند یا ایدئولوژیِ هنرمند: تعادل میان خلاقیت و پیام (۲)
Published on ۲۷ اسفند ۱۴۰۳
ایدئولوژی میتواند هم بهعنوان یک ابزار قدرتمند هم بهعنوان یک محدودیت برای هنرمند عمل کند. این موضوع به نحوهی استفادهی هنرمند از ایدئولوژی و تأثیر آن بر فرآیند خلاقانه بستگی دارد که جای آن دارد برای این مورد باز دو جنبهی مثبت و منفی در نظر گرفته شود.
هنرِ هنرمند یا ایدئولوژیِ هنرمند: تعادل میان خلاقیت و پیام (۱)
Published on ۱۷ اسفند ۱۴۰۳
هنر همواره بهعنوان یکی از ابزارهای قدرتمند بیان احساسات، اندیشهها و ایدئولوژیها مطرح بوده است. اما اینجا سوالی مطرح میشود که چگونه میتوان میان هنرمند، اثر هنری و ایدئولوژی تعادل برقرار کرد؟ بنابراین مقالهی حاضر بر پایهی مفاهیم شناختهشده در فلسفهی هنر، جامعهشناسی هنر و تجربیات رایج هنرمندان و منتقدان هنری، به بررسی این موضوع میپردازد.
