Posts by آروین صداقت کیش
خنیاگر پیانو؟ (۱)
هفت روز دریا با کارهای گذشتهی «هوشیار خیام» از جنبههایی متفاوت است. این تفاوت نه به رسم برتر شمردن که به حساب برشمردن ویژگیهای آثار گذشتهی اوست. اگر سه ویژگی اصلی قطعات پیانویی او را بهرهگیری از امکانات پیانوی از پیش مهیا شده یا تغییریافته، کاربست بعضی تکنیکهای مینیمالیستی (که این هر دو را میتوان به پای رابطهی او با مکتب نیویورک نوشت) و راه دادن اکنون موسیقی ایرانی (به پهنای سه دهه تجربیات موسیقایی) به ساختار نوازندگی پیانوی ایرانی بدانیم (۲)، آنگاه ناچاریم اذعان کنیم که اولی به کلی در این آلبوم غایب است و بر دومی هم تاکیدی نمییابیم -هر چند به شکل گذرا در دل قطعات هنوز حضور دارد- و سومی هم دستکم به اندازهی آلبومی مانند «تاتاری» ظاهر نیست. از همین روست که «هفت روز» دریا را میان آثار پیانویی هوشیار خیام متفاوت میبینیم.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی متنشر شده
در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت ششم
[۷] رسمالخط مخصوصی را برای مکتوب ساختن برخی از اصطلاحات جا افتادهی موسیقی به کار برده که در ابتدا باعث میشود خواننده کمی سردرگم شود. برای مثال: «سُپرآنُ» به جای سوپرانو و «آلتُ» به جای آلتو یا «مینُر» به جای مینور و ماژُر به جای ماژور (۱۲). در [۴] با وجود اینکه اشکالات زبانی کمتر است، اما گاه اظهار نظرهایی وجود دارد که خواننده را در مورد صحت متن ترجمه شده به شک میاندازد. مثلا: «آهنگسازان ملی مانند استراوینسکی، بارتوک، یاناچک و اخیرا مسیان و کوپلند سیستمهایی را خلق کردهاند که در آنها از الگوهایی برای ایجاد شخصیت و حداکثر تاثیرگذاری در موسیقی بهره بردهاند.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی
متنشر شده در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت پنجم
نکتهی دیگری که در این چند کتاب به وضوح دیده میشود این است که به غیر از [۱] و [۹] که کاملا بر اساس یک نظم تاریخی مشخص و هویدا مباحث هارمونی را چیدهاند و خواننده را علاوه بر آشنایی با فنون و دستورات با روند تحول و تکامل آنها آشنا میسازد، دیگر کتابها کم و بیش پیچیدهتر شدن آکوردها و حلها را مبنای چیدمان مباحث قرار دادهاند. طبیعی است که در این بین گاهی روند پیچیدهتر شدن با روند تحول تاریخی هم جهت است و گاه خیر. همچنین به غیر از [۱] و [۹] در کمتر کتابی اشارهای واضح به نحوهی استفادهی یک دستور یا روش در دوره یا آثار یک آهنگساز خاص شده.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی
متنشر شده در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت چهارم
در میان کتابهایی که هم کاربردی و هم تحلیلیاند [۴] نمونهی جالبی است. با وجود اینکه نام کتاب بر کاربردی بودناش دلالت دارد اما مثالهای موسیقی با قدمت بیشتر و اشارات سبکشناسانهی بیشتری نسبت دیگر کتابهای هم گروهاش دارد. برای مثال جملهی زیر نشاندهندهی روش این کتاب است: «یکی از مشخصههای بارز موسیقی در دورۀ رنسانس حرکت سلیس و پیدرپی آکوردهای معکوس اول به دنبال هم است. به این تکنیک فاوکس بوردون گفته میشود.» ص ۵۷.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی
متنشر شده در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت سوم
کتابهای نامبرده به غیر از یکی همگی ترجمه است، بنابراین کیفیت ترجمه نیز میتواند یکی از عوامل مقایسه باشد. هر چند این موضوع دقیقا جزیی از کیفیت مطلب را تشکیل نمیدهد، اما چون خوانندگان فارسی زبان (احتمالا) تنها از طریق همین ترجمهها به کتاب دسترسی دارند، باید آن را نیز بررسی کرد.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی
متنشر شده در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت دوم
در همان ابتدا این کتابها را میتوان به دو دستهی کلی تقسیم کرد: هارمونیهای کاربردی و هارمونیهای تحلیلی. این دو دسته را از جهت تاکید کتاب بر موضوع هارمونی از یکدیگر جدا میکنند. هارمونیهای کاربردی بیشتر به آموزش دستورالعملهای فن هارمونی میپردازد با این هدف که خواننده پس از مطالعه، توانایی به کارگیری آنها را در ساختههای خود داشته باشد.
نگاهی گذرا به کتابهای آموزش هارمونی
متنشر شده در سالهای اخیر (۸۹-۸۳) قسمت اول
مجموعهی فنون هارمونی سالها در ایران شناخته شده است. تقریبا از زمان حضور«ژنرال لومر» و کار مدرسهی موزیک نظام این فن هم به شکل رسمی در ایران تدریس شده است، بعدها با تاسیس مدرسههای موسیقی (وزیری، هنرستان عالی و ملی و…) همیشه هارمونی یکی از مواد اصلی درسها بود. در سالهای دور دو کتاب به عنوان منبع درسی مورد استفادهی دانشجویان و هنرجویان قرار میگرفت: کتاب «ریشارد اشتور» و «تئودور دوبوا». در نیمهی دوم دههی هفتاد یعنی از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸ تعدادی کتاب هارمونی ترجمه یا تالیف و روانهی بازار شد: کتاب مشهور «والتر پیستون»، «هارمونی مدرن»ِ «ایگل فیلدهال»، «هارمونی قرن بیستم» نوشتهی «سِر پِرسی کِتی» و «هارمونی کلاسیک»ِ «سی. اچ. کیتسون». «هارمونی تحلیلی» نوشتهی «پرویز منصوری» هم در این میان به عنوان تنها اثر تالیفی (۱) به زبان فارسی باید نام برده شود.
در باب چالشها و ابهامات داوری دربارهی یک متن موسیقایی در فضای مجازی
«نخستین جشنوارهی وبلاگها و سایتهای موسیقی ایران» دوباره به راه افتاده است. شاید تنها در شرایطی مانند ایران است که نخستین بارِ یک اتفاق میتواند پس از توقف «دوباره» رخ دهد. ما هیات برگزاری (داوران و غیره) قصد داریم که امسال این نخستین مرتبه را بالاخره به سرانجام برسانیم تا جایی برای دومین، سومین و… هم باز شود. حال که قرار است چنین شود باید به برخی پرسشها که دستکم در ذهن خودمان (و دستبالا در ذهن خودمان و دیگران) باقی مانده است، پاسخ دهیم.
جشن موسیقینویسی در فضای مجازی
اینترنت و فضای مجازی چنان در زندگی انسان امروزی رسوخ کرده که شاید به سختی بتوان حتا در تخیل به جهانی بدون این بستر ارتباطی اندیشید. موسیقی و نوشتن دربارهی آن هم از چنین بستر ارتباطی نوینی بیبهره نمانده است. اکنون حضور موسیقیدوستان و موسیقینویسان چنان در فضای اینترنتی گسترده و پر شمار است که به خوبی میتوان حجم بزرگی از مطالب تولید یا نقل شده در بارهی موسیقی را در این حوزه جستجو کرد.
نگاهی کوتاه به هارمونی دوبفسکی (۲)
نویسندگان کتاب هم که خود از استادان این درس در یکی از مراکز معتبر آموزش موسیقی در دنیا بودهاند، این موضوع را متوجه شده و با قرار دادن تمرینهای با پیانو در کتاب برای هنرجویان سعی در درونی کردن قواعد حفظ شده، داشتهاند. چرا که اگر هنرجویی بتواند در زمان نواختن (تحت فشار زمان) وصلهای درستی را انجام دهد، مطمئنا قواعد را به شکلی درونی در میآورد و دیگر خطر مسئلهی بالا او را تهدید نمیکند.

