یک تم و چند تنظیم (Sabre dance)

رقص شمشیر موومانی از باله گایانه (Gayane) اثر آرام خاچاطوریان است که در سال ۱۹۴۲ تنظیم آن به پایان رسیده ، این قطعه متشکل از رقص های دسته جمعی است که اجرا کنندگان آن مهارت های خود با شمشیر را به معرض نمایش می گذارند. ریتم بسیار مهیج این اثر سبب شد که در کنسرت های متعدد به کرات اجرا شود و اقتباس های گوناگون این قطعه آن را از جایگاه ویژه ای در موسیقی عوام برخوردار نموده است.

باله گایانه برای اولین بار در نهم دسامبر ۱۹۴۲ در شهر پرم روسیه به روی صحنه رفت. تم اصلی داستان این باله زندگی یک زن ارمنی جوان را بازگو می کند که با پی بردن به خیانت همسرش به کشور، عقاید میهن پرستانه اش در مقابل احساسات عاشقانه او قرار می گیرد و این زن را به نوعی تضاد دچار می کند.

داستان در دهه چهل، مقارن با درگیری کشور ارمنستان در جنگ جهانی، در یک مزرعه رخ می دهد و نهایتا با پیروزی کشاورزان و غلبه آنها بر مشکلات، خاتمه می یابد. جدا از داستان، تلقیق هنرمندانه موسیقی و حرکات موزون در تصنیف این اثر از بارزترین ویژگی های آن است.

audio file Sabre Dance ساخته خاچاتوریان با اجرای ارکستر سمفونیک

قطعه رقص شمشیر ترکیبی است از رقص های ملیت های مختلف که در آن زمان در شوروی سابق می زیستند. سبک و نحوه اجرای حرکات که اغلب به صورت رقص های دسته جمعی – شبیه به رقص کردی – است، برای بینندگان کاملا غیر منتظره و نا متعارف است و می توان گفت به نوعی متفاوت با شیوه کلاسیک آن دوران.

audio file «رقص شمشیر» ساخته خاچاتوریان (تنظیم جدید از هایفتز) با اجرای کاترین مانوکیان

تا کنون رقص شمشیر توسط نوازندگان بی شماری در سبک های متفاوت اجرا شده که از آن میان می توان به تونی لوین Tony Levin نوازنده صاحب نام آمریکایی، وودی هرمن Woody Herman خواننده سبک جاز و نوازنده ساکسیفون ، دیو ادموندز (Dave Edmunds) خواننده و نوازنده گیتار سبک راک، ولف هافمن (Wolf Hoffmann) نوازنده گیتار سبک متال و نیز گروه راک انگلیسی توی دالز (Toy Dolls)، اشاره نمود.

«Enrique Ugarte» از نوازندگان چیره دست آکاردئون رقص شمشیر را به عنوان بخشی از سی دی منتشر شده اش با عنوان audio file “Accordion Champion” اجرا نموده است.

رقص شمشیر را به جرات می توان یکی از مشهورترین و برجسته ترین آثار قرن بیستم به شمار آورد. به محض شنیدن این قطعه، زیبایی نهفته در آن شنونده را مسحور می گرداند، هر چند ممکن است مدرن به نظر برسد اما باز هم در میان آثار مدرن دیگر، یک شاهکار محسوب می شود.

audio file Sabre Dance ساخته خاچاتوریان با اجرای پیانو

بسیاری از منتقدان هنری و صاحب نظران عرصه موسیقی یکی از دلایل بی عیب و نقص بودن اجرا و نحوه ضبط رقص شمشیر را مربوط به این می دانند که خاچاطوریان علاوه بر آهنگسازی، خود رهبر ارکستر نیز بوده است. آنها معتقدند تنها در چنین حالتی است که موسیقی به همان گونه که رهبر ارکستر در نظر داشته، بدون کوچکترین اشکالی تنظیم و اجرا می گردد. لازم به یادآوری است که ارکستر فیلارمونیک وین که به اجرای آثار این آهنگساز بزرگ می پردازد را اگر نتوان بزرگترین ارکستر جهان محسوب کرد، به جرات می توان جزو بهترین آن ها نامید.

خاچاطوریان چند سال پیش از مرگش، درباره این اثر اظهار داشته :”بسیار خرسندم که رقص شمشیر با استقبال اقشار مختلف روبرو شده و از زمان ساخت آن در سال ۱۹۴۲ تا به امروز هنوز زنده است، امیدوارم در دهه های آینده نیز از این اثر یاد شود و کماکان زنده باقی بماند. ” و این چنین نیز شد، نه تنها رقص شمشیر هنوز به عنوان اثری جاودان باقی است، بلکه توسط نوازندگان بزرگ جاز نیز اجرا شده است.

نوازنده برجسته پیانو «Sahan Arzruni»، اهل کشور ترکیه در صدمین سالگرد تولد خاچاطوریان که در سال ۲۰۰۳ در شهر Fresno ایالت کالیفرنیا برگزار شد، هفت اثر از خاچاطوریان اجرا نمود، از جمله “تریو برای کلارینت، ویولن و پیانو ” که از آثار سال ۱۹۳۲ استاد است و Arzruni آنرا به همراهی دیوید مارگارت (David Margetts) نوازنده ویولن و مایلس ایشیگاکی (Miles Ishigaki) نوازنده کلارینت، اجرا نموده است.

«Sahan Arzruni» که شهرت جهانی دارد درمورد رقص شمشیر می گوید : “شنیدن این اثر لبخند بر لبان شنوندگان می نشاند، احساس نهفته در آن و ارتباطی که با مخاطبان برقرار می کند، از ویژگی هایی است که بدون شک باعث جاودانگی این اثر خواهد شد. رقص شمشیر تا به کنون زنده مانده و از این پس نیز زنده باقی خواهد ماند.”

en.wikipedia.org
npr.org

7 دیدگاه

  • بیژن
    ارسال شده در آبان ۲۴, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۴ ق.ظ

    با سلام
    از مطالبی که در باره آرام خاچاطوریان نوشتید بسیار ممنونم
    لطفا در باره gyorgy ligeti
    در سایت مطلب بنویسید

  • هادی رجبی
    ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۸۵ در ۷:۳۹ ب.ظ

    با سلام
    می خواستم اگر امکان داره نت سابر دنس خاچاتورین رو روی سایت بیارین
    با تشکر

  • ارسال شده در آذر ۲۳, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۵ ب.ظ

    az inke darbare mr khachatorian neveshtin.mamnonnnn

  • فرهاد
    ارسال شده در فروردین ۱۳, ۱۳۸۷ در ۸:۲۵ ب.ظ

    باسلام و خسته نباشید.
    خواهشمندم در مورد آموزش ساز ویلن و نت خوانی مطالب بیشتری را ارائه کنید.
    از زحمات شما کمال تشکر را دارم.

  • علیرضا طلیعه آیلار
    ارسال شده در خرداد ۱, ۱۳۸۷ در ۱:۲۵ ب.ظ

    سلام علیکم
    سایت بسیار جالبی دارید سعی کنید در تحقق این سایت تلاش بیشتری به خرج بدید
    تشکر

  • شهاب ناظرفصیحی
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۸ در ۸:۵۹ ب.ظ

    you are 20
    very very good
    thank you so very much for this page
    grazie

  • ارسال شده در دی ۲۵, ۱۳۸۹ در ۹:۵۵ ق.ظ

    با تشکر فراوان از مطالب مفید که درج فرمودید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

جورج موستکی (I)

جورج موستکی (I)

جورج موستکی (Georges Moustaki) در تاریخ ۳ می ۱۹۳۴ در شهر اسکندریه مصر چشم به جهان گشود. وی نویسنده، شاعر، نوازنده، آهنگ ساز و خواننده ی فرانسوی است که اصلیت یونانی دارد. نام اصلی او گیسِپه موستچی (Giuseppe Mustacchi) است. او همچنین برای فیلم های سینمایی، تئاتر و تلویزیون آهنگ می سازد و علاقه زیادی به نویسندگی، طراحی و نقاشی دارد. او نه تنها فرانسه بلکه تقریبا همه دنیا را برای ملاقات با دوستان و طرفدارانش، کشف ایده های تازه و آواز خواندن، زیر پا گذاشته است.
روش سوزوکی (قسمت بیست و چهارم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و چهارم)

یکبار این پوزیسیون درست انجام شد اما در نوبت های بعدی درست انجام نشد و بالاخره هنگامی که آنرا درست انجام دادم، از صمیم قلب با کودک روشن دل احساس همدردی کردم. بعد از دو هفته تمرین چقدر باید این تمرین روزانه را تکرار می‌کرده است. اما تائیچی و مادر و پدرش با صبر و حوصله‌ی هر روزه و تکرارهایشان بالاخره به این شکوفایی زیبا و شامخ نائل آمدند. بعد از این تمرین‌های آرشه که در این هفته به ثمر نشسته بود، تمرین‌های اولیه ی، دست گرفتن که با این سختی توانسته بود آنها را انجام دهد. کار کم‌کم رو به سادگی می‌رفت. پس از آن می بایست تمرین ‌های اصلی بر روی ساز انجام بگیرد، تلاش‌های تائیچی در حال نتیجه دادن بود بطوریکه بعد از یکسال توانست در کنار کودکان دیگر قطعات را اجرا کند. وقتی که تمام شاگردان من یوکو آریماتسو (Yoko Arimatsu)، کوجی تویودا (Koji Toyada)، کنجی کوبایاشی (Kenji Kobayashi) و… در سالن “Hibiya” جمع بودند، تائیچی شش ساله آثاری از (Seitz) زیتس اجرا کرد.
تأملی در آرای موسیقی خیام (II)

تأملی در آرای موسیقی خیام (II)

استاد همایی در پایان خیامی‏نامه، متن عربی چهار صفحه‏ای منسوب به خیام را از روی نسخه‏ موجود در ترکیه به چاپ رسانیده و احتمال داده است که این چند صفحه، یک فصل یا صفحاتی از شرح خیام بر «کتاب موسیقی» اقلیدس باشد که به دست ما رسیده است.
پیانو – کوک ، قسمت دوم

پیانو – کوک ، قسمت دوم

پیانو چه مواقعی نیاز به کوک کردن دارد؟ Steinway & Sons می گوید : “مهم نیست که پیانو شما از چه مارکی باشد، چه کسی آنرا قبلآ کوک کرده باشد و در چه شرایط آب و هوایی باشد. طبیعت پیانو در این هست که به تدریج از کوک خارج شود.”
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XV)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XV)

ما معمولا برای هر آلات و ابزاری در هر فعل و عملی دو وجه مهم و برجسته را انتظار داریم، یکی کمیت شامل مولفه های بصری، فیزیکی، راحتی، نوع ساخت و هر خصلتی را که بتوان برای آن وسیله یا ابزار در نظر گرفت که بصورت کمی آنرا موجه تر و راحت تر کند و یا نشان دهد و وجه دوم، کیفی است که در این ابزار و آلت که برای ایجاد صوت و صدای موسیقیایی بکار برده می شود.
وهم یا نبوغ‌؟! (I)

وهم یا نبوغ‌؟! (I)

“… عجیب است؛ مردمی که متوسط بهره‌ی هوشی‌شان ۸۴ است (در مقایسه با دامنه‌ی نرمال ۹۰ تا ۱۱۰) و در طبقه‌ی ملت‌های دارای هوشِ «زیرِ متوسط» قرار می گیرند، خود را باهوش‌ترین ملت دنیا می دانند و از تکرار این باورِ فریب، لذت می‌برند و غره می شوند و با همین خودفریبی، پی در پی فرصت های تاریخی را… واگذار می کنند.”<
یک هارمونی متفاوت

یک هارمونی متفاوت

دو نفر از دوستان بصورت مجزا درخواست موسیقی و نت یکی از کارهای بسیار زیبای گروه بیتلز را کرده بودند، که در اینجا ضمن آوردن اینکار، نگاهی هم به هارمونی نسبتا” پیچیده این قطعه موسیقی زیبا می اندازیم. نت این قطعه را می توانید در قسمت pdf & music داشته باشید.
هنگامی که باد می وزد

هنگامی که باد می وزد

رمان مصور “هنگامی که باد می وزد”When the Wind Blows”، نوشته هنرمند بریتانیایی ریموند بریگز Raymond Briggs در سال ۱۹۸۲، داستانی است که حمله اتمی شوروی به بریتانیا را از دیدگاه زوجی بازنشسته به نامهای جیم Jim و هیلدا بلاگز Hilda Bloggs بیان میکند.
سعید تقدسی: سپاسگذار دکتر موحد هستم

سعید تقدسی: سپاسگذار دکتر موحد هستم

رپرتوارهایی که اینجا برای کر فلوت بود، قبلا بسیار کم بود و آدم مجبور بود خودش آرانژمان انجام بدهد برای چنین ویزیت سانگی ولی الان این کر ها، بینهایت زیاد شده اند یعنی بخصوص از نظر رپرتوار، در موسسه های انتشاراتی مجله های نت موسیقی در آمریکا، شما هر قطعه ای که فکر کنید، تنظیم اش وجود دارد و بینهایت زیاد هستند. از نظر رپرتوار ما هیچگونه در مضیقه نیستیم و بی نهایت زیاد است.
رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

رامپال، اسطوره فرانسوی فلوت (I)

ژان پیر رامپال در Marseille متولد شد، او فرزند آندره (Andree née Roggero) و فلوتیست موفق فرانسوی جوزف رامپال بود. ژان-پیر رامپال اولین نماینده عصر مدرن بود که فلوت سلو را در اتحادیه کنسرت بین الملل تثبیت کرد و موجب تحسین و تشویق بسیار زیاد مخاطبان شد، بطوریکه کنسرت های او با برنامه های خواننده های مشهور، پیانیستها و ویولونیستها برابری می کرد.