هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (I)

گیل شهام
گیل شهام
این متن مصاحبه ای با گیل شاهام (Gil Shaham) ویلنیست آمریکایی اسرائیلی متولد ۱۹ فوریه ۱۹۷۱ و دارنده جوایز بین المللی است. این مصاحبه در اتاق رختکن گیل در تالار ملکه الیزابت توسط ریچارد اسلانی (Richard Slaney) از طرف وب سایت سئوند اکسچنج تعویض صوت ( Sound Exchange) پس از پایان تمرین گیل با ارکستر فیلارمونیا، انجام شده است.

به سئوند اکسچنج خوش آمدید، پیشا پیش برای قبول انجام این مصاحبه از شما سپاسگزاریم.
باعث خرسندی من است.

می دانم که شما تازه امروز صبح به اینجا پرواز داشتید، من شاهد تمرین شما از ویلن کنسرتوی مندلسون بودم که آن را فردا شب در تالار ملکه الیزابت لندن اجرا خواهید کرد و روز جمعه به مرکز مانوکیان خواهید رفت، چگونه با این شرایط کنار می آیید آیا شما را خسته نمی سازد؟
در حقیقت امروزه بسیار کمتر از آنچه در گذشته عادت داشته ام سفر می کنم. به یاد می آورم زمانی که تنها دو یا سه روز از ماه در خانه بودم اما دیگر اینچنین برنامه ریزی نمی کنم. در حال حاضر در حدود ۵۰ برنامه در سال اجرا می کنم و راضی هستم. حال زندگی موسیقی متفاوتی نسبت به گذشته دارم و وقت بیشتری را صرف زندگی خانوادگی ام می کنم. ما یک فرزند پسر داریم و اتنظار تولد فرزند دوممان را می کشیم، پس باید زمان بیشتری به آنان اختصاص دهم.

من خیلی خوش شانس بودم که توانستم تمرین شما را بشنوم، صدایی شگفت انگیز بود، چگونه موسیقی مخصوص خود را از دل چنین اثری (ویلن کنسرتوی مندلسون) خلق می کنید؟
دوست ندارم نوازندگی را همانند زدن مهر بر روی برگه ای خاص قانون گذاری کنم، حرفه ما شباهت زیادی به هنرپیشگی دارد، ما همانند یک هنرپیشه شخصیتی را که برای ما، نتها هستند، را بر می گزینیم و در مقابل تماشاچیان به آن جان می بخشیم. هر دوی ما اجرا کننده هستیم و طبیعی است که شخصیت اصلی ما در اثر آشکار می گردد، اما فکر می کنم ابتدا باید با آهنگساز منصفانه برخورد کنیم.

ما از طرف وب سایتمان سولاات بسیاری از شما داشتیم، شاید شما قادر باشید بعضی از آن ها را پاسخگو باشید؟
البته

از زبان کیت فیلی: اگر ویلن را به عنوان ساز اصلی خود انتخاب نکرده بودید چه ساز دیگری به جای آن می بود و چرا؟
چیزی که همیشه به خاطر آن اظهار پشیمانی می کنم آن است که چرا هیچ گاه نواختن پیانو را نیاموختم، یک ویلنیست تمرینات بیشتری برای درک هارمونی و counterpoint تکنیک جور کردن دو یا چند ملودی در یک قطعه، را نیاز دارد در حالی یک پیانیست آنها را بهتر می داند… اما فکر می کنم زیاد هم برای یادگیری سازی جدید دیر نباشد!

آیا تا به حال ویولا نواخته اید؟
من در چندین موسیقی مجلسی ویولا نواختم، اما در خواندن کلیدهای آن بسیار کند هستم.!گاه مجبورم آرنجم را بچرخانم تا دنبال سیم E بگردم و هنگامی که آنرا نمی یابم وحشت می کنم!

بن کلاپتون پرسیده است: آیا به تکنیکهای خاصی برای نوازندگی به همراه ارکستر نیاز است بر خلاف رسیتالی که به همراه پیانو می نوازید؟
سوال خوبی است. شکی نیست که بعضی از قسمتها را متفاوت از دیگری اجرا می کنیم، بستگی به آن دارد که با چه پیانیستی هم نواز می شوید. زمانی که به همرا پیانو می نوازید فضای بیشتری برای ریتم دارید. اما کوک کردن ساز به همراه ارکستر راحت تر است. به همراه ارکستر باید ۲۵ دقیقه بنوازید و بعد سمفونی را بشنوید، اما در رسیتال ۲ ساعت کامل باید بنوازید.

سخن شما جالب است زیرا درمود پرسیده: چه نوع سیمی استفاده می کنید و هر چند وقت یکبار آن را تعویض می کنید؟ سیم چه اندازه در صدای ویلن تاثیر دارد و تا چه اندازه صدا تا پشت سالن انعکاس خواهد داشت؟
سیم ساز موثر است، اما هیچ گاه تحقیق جدی در این مورد انجام نداده ام. من همیشه از سیم Dominant استفاده می کنم و جرات امتحان سیم دیگری را ندارم. ساز من از نوع استرادیواریوس (Stradivarius) که اصل آن ساخته سال ۱۶۹۹است، می باشد. من بسیار خوشبختم که چنین سازی دارم، این روزها بیشتر تالارهایی که در آنان می نوازیم برای تنها صدای یک ویلن محدود هستند اگرچه در همین تالار ملکه الیزابت که خانه لندن فیلارمونیا محسوب می شود باید مواظب باشید که مبادا صدایتان در میان گروه بزرگتر قطع نشود.

3 دیدگاه

  • ارشاد
    ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۲ ب.ظ

    عالی ! مرسی برای ترجمه !

  • p.h.a
    ارسال شده در اسفند ۲۱, ۱۳۸۸ در ۶:۴۹ ب.ظ

    “اما فکر می کنم زیاد هم برای یادگیری سازی جدید دیر نباشد”
    جمله ای عالی و عمیق

  • یوسف
    ارسال شده در فروردین ۲, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۳ ب.ظ

    بسیار ممنون

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

از موسیقی فیلم‌های ماندگار علیقلی در این دسته باید به نمونه عالی مدرسه موشها به کارگردانی محمدعلی طالبی و مرضیه برومند در سال ۱۳۶۴ اشاره کرد. با اینکه این فیلم بطور کامل موزیکال نبود. اما، ترانه‌ها جلوه و جذابیت خاصی به آن می‌داد. البته این خود به عنوان آغاز یک راه برای جذب مخاطب بود. مردم علاقه‌مند به شنیدن ترانه‌های شاد و موسیقی ریتمیک و ساده بودند و علیقلی به خوبی از پس این کار برآمده بود. شایان توجه است که ترانه‌های فیلم هیچ کدام نتوانستند شهرت و محبوبیت ترانه تیتراژ سریال تلویزیونی را تکرار کنند، اما در یک ساختار کلی مناسب کلیت فیلم بود.

از روزهای گذشته…

منا: برای کتاب رضا محجوبی ۱۳ سال تلاش شده است

منا: برای کتاب رضا محجوبی ۱۳ سال تلاش شده است

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با شهاب منا، نوازنده و محقق موسیقی، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. منا چند سالی است به صورت حرفه ای وارد کار نشر کتاب شده است و آثار متعدد و با ارزشی را از طریق نشر خود که خنیاگر نام دارد، به بازار موسیقی ایران عرضه کرده است.
گزارشی از نشست اولین سالگرد سایت زنان موسیقی

گزارشی از نشست اولین سالگرد سایت زنان موسیقی

یکم اسفند ۱۳۹۱، خانه ی هنرمندان میزبان نشستی با عنوان “زنان موسیقی” بود. این برنامه که با همت گردانندگان و همکاران “سایت زنان موسیقی” برگزار شده بود، جشنی بود به مناسبت تولد یک سالگی این سایت. نخست دکتر اردشیر صالح پور به عنوان مجری، دقایقی در معرفی برنامه و نقش زنان در موسیقی سخن گفت:
مخالف خوانی (II)

مخالف خوانی (II)

تابستان سال ۱۳۸۶، با تلفن دکتر سیف الله وحیدنیا به دیداری فراخوانده شدم. برادر زاده وحید دستگردی، تنها یک نشانی داد و گفت شما را جای بدی نمی برم. حق با دکتر وحیدنیاست. بسیاری از شخصیت های بی مانند زمان حاضر را تا آنجا که فرصتمان اجازه می داده است با لطف او و با هم دیدار کرده ایم. ساعت ۵ عصر زنگ خانه بزرگی در زعفرانیه را به صدا در می آورم. خودم را معرفی می کنم و در باز می شود. دکتر سیف الله وحیدنیا بر پلکان آن سوی حیاط پر گل و پر درخت ایستاده است.
«موسیقاب» (III)

«موسیقاب» (III)

در اینجا مقصود از واژه‌ی اکسپرسیونیسم، نه یک سبک ویژه‌ی هنری مربوط به دهه‌ی نخست میلادی در غرب، بلکه انگاره‌ ای کلی در تاریخ هنر است. با چنین نگاهی، اکسپرسیونیسم در حکم یک نگرش کلی در زیبایی‌شناسی، مفهومی گسترده پیدا می‌کند و لازم است این واژه را در هنر امروز، از یک جنبش هنر مدرن در قرن بیستم متمایز بدانیم. بنابراین اگرچه این نوع بیان، روزگاری به منزله ی یک سبک غالب، تئوریزه و تدوین شد اما به عنوان رویکردی کلی، همواره می‌تواند در اندیشه‌ی هنری مطرح شود؛ رویکردی که با ساختارهایی گسسته و اپیزودیک در پی فرانمایی است.
نماد‌شناسی عود (IX)

نماد‌شناسی عود (IX)

مادامی که ابعاد واقعی ساز عود مورد بحث و کنکاش است، رسیدن به پاسخی قطعی در این خصوص بسیار دشوار خواهد بود چرا که درباره‌ی تناسب و ابعاد اجزای ساز عود، مقادیر متفاوت فراوانی را می‌توان یافت. هرچند به عنوان یک اصل کلی عرض کاسه را در عودهای رایج، حدود ۱۵ اینچ (برابر با۳۸ سانتی‌متر) و طول آن را حدود ۲۰ اینچ (برابر با ۵۰ سانتی‌متر) تعیین می‌کنیم. عودی تقریباً با این ابعاد در یک مینیاتور اسپانیایی یا مراکشی(۴۱) متعلق به سده‌ی سیزدهم میلادی ترسیم شده است. این مینیاتور عودنوازیِ «بیاض» برای معشوقه‌اش را نشان می‌دهد. اگر عرض دست نوازنده، ۴ اینچ (برابر با حدود ۱۰ سانتی‌متر) باشد، ابعاد سازی که در دست دارد کمابیش مطابق با ابعاد ذکر شده است. اگرچه در این تحقیق ما به شواهد موجود در نگاره محدود نخواهیم شد با این حال کنز‌التحف در تثبیت همین اعداد، چنان که اشاره شد، عرض کاسه را برابر با عدد مذکور و عمق آن را برابر با نصف عرض عنوان کرده است.(۴۲)
شاکن باخ

شاکن باخ

سرآغازی با شکوه ، پدیدآورنده اثری است جاودانه. در لحظات نخستین شروع موسیقی با به تحریر درآمدن آکوردهای اوج گیرنده، وارستگی روح آهنگسازی را شاهدیم که در قالب مفهوم موسیقی و با بهره گیری از سازی تنها و مسحورکننده به نام ویولن بدیع ترین زیبایی ها را می آفریند.
نگاهی به موسیقی Jazz در آذربایجان ، قسمت اول

نگاهی به موسیقی Jazz در آذربایجان ، قسمت اول

موسیقی Jazz در آذربایجان شوروی، توسط ارکستر ملی State Popular Orchestra که به نام جز ملی (State Jazz) نیز شهرت دارد پایه گذاری شد.
میکسرهای صدا – ۱

میکسرهای صدا – ۱

در سیستم های صدا برداری یا ضبط صدای حرفه ای عموماً از دستگاهی برای مخلوط کردن کانالهای مختلف صوتی استفاده می شود که به آن میز صدا، sound board، sound desks، کنسول میکس و یا audio mixer و … نیز گفته می شود. این میز در واقع قابلیت دریافت ورودی های مختلف از تعداد زیادی میکروفن یا خروجی سازهای برقی را دارد و می تواند با امکاناتی که در اختیار دارد خروجی – یا خروجی های مختلف – میکس شده مورد نظر را برای ضبط یا پخش تهیه نماید.
چکناوریان از عروج تا افول (III)

چکناوریان از عروج تا افول (III)

این کنسرتها روزها تکرار شد و گاهی که چکناوریان میخواست تنوعی به این کارها ببخشد، بخاطر حجم بالای کنسرت ها و کارهای متفرقه، به نتیجه جالبی نمیرسید و کارها کم کیفیت و عجولانه به انجام میرسید. نمونه این برنامه ها کنسرت شهرام ناظری با ارکستر چکناوریان بود که با تنظیمی نه چندان کافی، چند قطعه کردی و قطعاتی از خود شهرام ناظری (با تنظیم یک به موسیقیدان ارمنی) به اجرا رسید؛ نمونه دیگر آن هم همان کنسرت ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره فجر بود.
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (II)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (II)

آقاجان دوم:آقاجان فرزند داود شیرازی ، از شاگردان سماع حضور و از منسوبین حسن خان (معروف به سنتورخان استاد معروف سنتور عصر محمدشاه و اوائل سلطنت ناصر الدین شاه) بود. او در فن خود مهارت تمام داشت و در خواندن تصنیف و نواختن تنبک کسی به پای او نمی رسید.